„Ísland er og verður herlaus þjóð“

Forsætisráðherra segir utanríkisstefnu Íslands skýra í öldurótinu sem ríkir í alþjóðakerfinu. „Ísland er og verður herlaus þjóð,“ sagði Katrín Jakobsdóttir í þjóðhátíðaræðu sinni.

Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra ávarpaði þjóðina á Austurvelli í tilefni þjóðhátíðardagsins.
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra ávarpaði þjóðina á Austurvelli í tilefni þjóðhátíðardagsins.
Auglýsing

Leiðin út úr heims­far­aldri, stríðið í Úkra­ínu, utan­rík­is­stefna Íslands, ramma­á­ætl­un, lofts­lags­vá­in, fæðu­ör­yggi og hús­næð­is­ör­yggi er meðal þess sem Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra gerði að umtals­efni í ræðu sinni við hátíð­ar­höld á Aust­ur­velli á þjóð­há­tíð­ar­dag­inn.

„Inn­rás Rúss­lands í Úkra­ínu hefur haft og mun hafa hrika­legar afleið­ing­ar,“ sagði for­sæt­is­ráð­herra og lagði ríka áherslu á stuðn­ing íslenskra stjórn­valda við Úkra­ínu sem er afdrátt­ar­laus. „Nú þegar hafa komið hingað til lands tæp­lega 1200 Úkra­ínu­menn og það er mik­il­vægt að taka vel á móti þeim sem og öðru flótta­fólki.“

Nýtt hættu­mat og end­ur­skoðun á þjóðar­ör­ygg­is­stefnu vænt­an­leg í ár

For­sæt­is­ráð­herra sagði það vera við­var­andi verk­efni stjórn­valda á hverjum tíma að end­ur­skoða örygg­is- og varn­ar­mál sín. Sú vinna stendur nú yfir í tengslum við nýtt hættu­mat og end­ur­skoðun á þjóðar­ör­ygg­is­stefnu Íslands á vett­vangi Þjóðar­ör­ygg­is­ráðs. „Fregna af hvoru tveggja er að vænta á síð­ari hluta þessa árs“ sagði Katrín.

Auglýsing

Utan­rík­is­stefna Íslands hefur verið skýr í ölduróti alþjóða­sam­fé­lags­ins sem nú ríkir að mati for­sæt­is­ráð­herra. „Ís­land er og verður her­laus þjóð sem byggir full­veldi sitt á virð­ingu fyrir alþjóða­lögum og virku sam­starfi við önnur ríki á vett­vangi alþjóða­stofn­ana,“ sagði Katrín í ræðu sinni.

„Sem traustur og áreið­an­legur þátt­tak­andi í alþjóða­kerf­inu er Ísland öðru fremur málsvari mann­rétt­inda, lýð­ræðis og rétt­ar­rík­is. Og hér eftir sem hingað til notum við rödd okkar til að tala fyrir rétt­indum kvenna og stúlkna, fyrir umhverf­is- og lofts­lags­mál­um, og fyrir friði og afvopn­un.“

Efna­hags­sam­dráttur skapar kjör­lendi fyrir lýð­skrumara

Þá sagði hún brýnt að afvopnun verði áfram í for­grunni þótt mörg ríki heims séu að auka útgjöld til her­mála. Katrín sagði það einnig brýnt að „ver­öldin ani ekki út í nýtt víg­bún­að­ar­kapp­hlaup með til­heyr­andi hörm­ung­um“.

Mynd: Birgir Þór Harðarson.

„Fá­mennar og frið­samar þjóðir eins og Ísland eru í engri stöðu til að hafa betur í hern­að­ar­á­tök­um“ sagði for­sæt­is­ráð­herra, sem telur ógnir stríðs­ins fyrir Ísland vera af öðrum toga en þeirra sem nær þeim búa. Evr­ópu stafar ógn af efna­hags­legum áhrifum stríðs­ins og nefndi for­sæt­is­ráð­herra hækk­anir á olíu og gasi sem og hættu á mat­ar­skorti í því sam­hengi.

„Af­leið­ingar þessa sjáum við meðal ann­ars birt­ast í verð­bólgu og veru­legri hættu á efna­hags­sam­drætti og slíkt skapar auð­vitað kjör­lendi fyrir lýð­skrumara sem jafnan hafa á reiðum höndum ein­föld svör við flóknum spurn­ing­um.“

Ramma­á­ætlun stuðlar að jafn­vægi verndar og nýt­ingar

Ný­sam­þykkt ramma­á­ætlun kom einnig við sögu í ræðu for­sæt­is­ráð­herra sem sagði að áfram eigi að vinna eftir fag­legu ferli í mati á virkj­ana­kostum í gegnum ramma­á­ætl­un. Þriðji áfangi ramma­á­ætl­unar var sam­þykktur með 34 atkvæðum á Alþingi í vik­unni þar sem meiri­hluta­á­lit umhverf­is- og sam­göngu­nefndar var sam­þykkt sem felur meðal ann­ars í sér að virkj­anir í Hér­aðs­vötnum og við Þjórs­ár­ver eru komnar aftur á dag­skrá.

Katrín sagði ramma­á­ætlun stuðla „að hinu mik­il­væga jafn­vægi verndar og nýt­ingar og halda því til haga að vernd skilar okkar sam­fé­lagi ómet­an­legum gæðum sem verða æ eft­ir­sókn­ar­verð­ari í heim­inum á 21. öld­inni – þar sem ósnortin nátt­úra verður æ fágæt­ari“.

Hús­næð­is­mál eitt stærsta kjara­mál heim­il­anna

Þó ný kreppa hafi tekið við af heims­far­aldr­inum með stríðs­á­tökum sagði Katrín margt jákvætt vera að ger­ast á Íslandi. Vís­aði hún í nið­ur­stöður lífs­kjara­rann­sóknar Hag­stof­unnar fyrir árin 2019 til 2021 sem sýna að hlut­fall heim­ila sem eiga erfitt með að láta enda ná saman hefur aldrei mælst lægra og færri telja byrði hús­næð­is­kostn­aðar þung­an. Hlut­fall heim­ila sem segj­ast búa við efn­is­legan skort er nálægt sögu­legu lág­marki og aldrei hafa færri heim­ili sagst eiga í erf­ið­leikum með að mæta óvæntum útgjöld­um.

„Þessar tölur segja sitt, þær skipta máli og sýna góðan árangur hinnar félags­legu efna­hags­stefnu. En þær segja ekki alla sög­una,“ sagði Katrín. Rík­is­stjórnin ætlar að setja hús­næð­is­mál í for­gang enda er um eitt stærsta kjara­mál heim­il­anna að ræða að sögn for­sæt­is­ráð­herra þar sem stærsta verk­efnið er að tryggja aukið hús­næð­is­ör­yggi. „Gott sam­starf ríkis og sveit­ar­fé­laga hefur hér mikla þýð­ingu. Aukið fram­boð á hús­næði ásamt öfl­ugri aðstoð, ekki síst við þau sem eru á leigu­mark­aði, ræður miklu um lífs­af­komu þeirra fjöl­skyldna sem búa við hvað lök­ust kjör í land­in­u.“

Frá hátíðarhöldum á Austurvelli í dag. Skjáskot: RÚV

Full ástæða til að vera bjart­sýn

Hvað sem stríði, óvissu í efna­hags­málum og ekki síst lofts­lags­vánni líður telur for­sæt­is­ráð­herra fulla ástæðu til að vera bjart­sýn. „Við höfum sett okkur metn­að­ar­full mark­mið, raun­hæfar áætl­anir og lagt fram fjár­magn til að fylgja þeim eft­ir. Sá metn­aður og áhugi sem ég finn í sam­fé­lag­inu öllu er áþreif­an­leg­ur, almenn­ingur og atvinnu­líf leita stöðugt nýrra og skap­andi lausna til að draga úr losun sem skila oft líka betri lífs­gæðum og auk­inni hag­kvæmn­i,“ sagði Katrín um stöð­una í bar­átt­unni gegn lofts­lags­vánni.

Lýð­ræði var for­sæt­is­ráð­herra hug­leikið á þjóð­há­tíð­ar­dag­inn og sagði hún það hafa átt undir högg að sækja.

„Við þurfum stöðugt að halda vöku okkar – lýð­ræðið getur horfið á einni svip­stundu – jafn­vel þótt það hafi lengi verið við lýði. Og í dag,, þegar við fögnuð þbí að lýð­veldið Ísland er78 ára, þá vil ég segja: Látum lýð­ræðið verða okkar leið­ar­ljós á þessum þjóð­há­tíð­ar­degi og öllum þeim dögum sem á eftir honum koma. Lýð­ræðið á að vera sú saga, það ljóð, sem við kjósum okkur til handa alla tíð,“ sagði Katrín Jak­obs­dótt­ir, áður en hún óskaði Íslend­ingum til ham­ingju með þjóð­há­tíð­ar­dag­inn.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Fylgi Vinstri grænna hefur aldrei mælst minna í könnun Gallup – 7,2 prósent styðja flokkinn
Píratar hafa næstum því tvöfaldað fylgi sitt frá síðustu kosningum og Samfylkingin hefur aukið sitt fylgi um tæplega 40 prósent. Sjálfstæðisflokkur mælist undir kjörfylgi en Framsókn siglir lygnan sjó.
Kjarninn 2. júlí 2022
Það sem er sérstakt við spjöld þessi er að í stað þess að á þeim séu myndir og upplýsingar um landsliðsmenn í knattspyrnu eru þar að finna sögur verkafólks sem látist hafa við undirbúning mótsins.
Gefa út „fótboltaspil“ með verkafólki sem látist hefur við undirbúninginn í Katar
Þúsunda farandsverkamanna er minnst í átaki sænsku rannsóknarblaðamannasamtakanna Blankspot til að vekja athygli á mannlega kostnaðnum við Heimsmeistaramótið sem hefst í nóvember.
Kjarninn 2. júlí 2022
Alls fóru 0,0002% af fjármagni í COVID-viðbragðsáætlunum í að uppræta kynbundið ofbeldi
Ríki sem eiga sterka femíníska hreyfingu hafa verið talsvert líklegri til að taka tillit til kynjasjónamiða í COVID-19 áætlunum sínum en þau ríki þar sem engin eða veik femínísk hreyfing er við lýði, samkvæmt nýrri skýrslu.
Kjarninn 2. júlí 2022
Heimili eru talin ábyrg fyrir tonnum á tonn ofan af matvælum sem fara í ruslið.
Svona spornar þú við sóun í sumarfríinu
Það vill enginn koma heim í ýldulykt eftir gott frí. Þá vilja eflaust flestir ekki umturnast í umhverfissóða á ferðalaginu. Hér eru nokkur ráð til njóta sumarleyfisins langþráða án þess að koma heim í fýlu.
Kjarninn 2. júlí 2022
Þórður Snær Júlíusson
Partíið er búið
Kjarninn 2. júlí 2022
Alls 16 prósent ungra kjósenda fylgdist ekkert með pólitískum fréttum í kosningabaráttunni
Það færist í aukana að fólk fái fréttir af íslenskum stjórnmálum í gegnum netið og sérstaklega samfélagsmiðla. Fleiri 18 til 25 ára kjósendur notuðu samfélagsmiðla til að nálgast upplýsingar um síðustu kosningar en sjónvarpsfréttir.
Kjarninn 2. júlí 2022
Þorbjörg Sigríður spurði Bjarna Benediktsson um grænar fjárfestingar ríkisins.
Um 2 prósent af fjárfestingum ríkisins teljast „grænar“
Miðað við þrönga skilgreiningu námu grænar fjárfestingar um 2 prósentum af heildarfjárfestingum ríkisins í fyrra. Ef notast er við víðari skilgreiningu og t.d. framlög til nýs Landspítala tekin með, er hlutfallið 20 prósent.
Kjarninn 1. júlí 2022
Bjarni Beneditsson fjármála- og efnahagsráðherra.
„Gjör rétt – ávallt“
Fjármála- og efnahagsráðherra segir að laun dómara eins og annarra æðstu embættismanna séu ekki lækka. Um sé að ræða leiðréttingu. Hann segir að það sé ekkert minna en siðferðisbrestur að skila því ekki sem ofgreitt var úr opinberum sjóðum.
Kjarninn 1. júlí 2022
Meira úr sama flokkiInnlent