Kalla eftir verulegri hækkun húsaleigubóta í aðdraganda fyrirséðra leiguhækkana

Hlutfall heimila sem búa íþyngjandi húsnæðiskostnað hefur aukist á síðustu árum en kostnaðurinn telst íþyngjandi ef hann fer yfir 40 prósent af ráðstöfunartekjum. Staða leigjenda er afleit að mati Eflingar en fyrirséð er að leiga hækki kröftuglega í ár.

7DM_9563_raw_2114.JPG
Auglýsing

Hækka þarf húsa­leigu­bætur umtals­vert og veita alvöru við­nám gegn „taum­lausum hækk­un­um“ leigu­verðs að mati Efl­ing­ar. Bent er á það í nýjum Kjara­f­réttum Efl­ingar að árið 2021 greiddu leigj­endur að með­al­tali 45 pró­sent ráð­stöf­un­ar­tekna sinna í leigu en hús­næð­is­kostn­aður telst íþyngj­andi fari hann yfir 40 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekj­um. Þá býr 27 pró­sent fólks á leigu­mark­aði við íþyngj­andi hús­næð­is­kostn­að.

Hlut­fall leigj­enda sem býr við íþyngj­andi hús­næð­is­kostnað hefur lækkað lít­il­lega á síð­ustu árum, hlut­fallið var 28,4 pró­sent árið 2019 og 27,6 pró­sent árið 2020. Nú er hins vegar við­búið að hlut­fallið fari aftur hækk­andi. „Þó dregið hafi úr hækkun leigu á meðan Kóvid far­ald­ur­inn gekk yfir þá er hækkun leigu nú þegar hafin á ný og fyr­ir­séð að hún verður kröftug þegar auk­innar eft­ir­spurnar eftir leigu­hús­næði fer að gæta frá inn­fluttu vinnu­afli og auknum fjölda ferða­manna,“ segir í Kjara­f­rétt­um.

Þar kemur einnig fram að rúm­lega 20 pró­sent heim­ila séu á leigu­mark­aði, þar af að mestu leyti lág­tekju­fólk. „Leigu­mark­að­ur­inn hefur því lengi verið með tals­vert óör­yggi fyrir leigj­endur og miklar hækk­anir á leigu. Á síð­ustu 10 árum hefur leiga á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hækkað um 102%, langt umfram það sem sést hefur í Evr­ópu. Ekki hefur verið vilji hjá stjórn­völdum til að setja hömlur á hækkun leigu­verðs, þó því hafi verið lofað við gerð Lífs­kjara­samn­ings­ins 2019.“

Auglýsing

Of margir búi við óhóf­lega leigu­byrði

Hlut­fall leigu­greiðslna af ráð­stöf­un­ar­tekjum hefur hækkað úr 40 pró­sentum árið 2019 upp í áður­nefnd 45 pró­sent árið 2021. Þar að auki greiðir tals­verður fjöldi leigj­enda óhóf­lega stóran hluta ráð­stöf­un­ar­tekna sinna í leigu, að því er fram kemur í frétta­bréfi Efl­ing­ar. Mest er leigu­byrðin hjá þeim sem leigja hjá einka­reknum leigu­fé­lögum en sam­kvæmt leigukönnun Hús­næð­is- og mann­virkja­stofn­unar (HMS) frá því í nóv­em­ber í fyrra greiddi hátt í helm­ingur leigj­enda sem leigja af slíkum leigu­fé­lögum meira en 50 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum sínum í leigu. Þar af greiddi 31 pró­sent þeirra á bil­inu 50-69 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum sínum í leigu en 13 pró­sent greiddu 70 pró­sent eða meira af ráð­stöf­un­ar­tekjum sínum í leigu. 32 pró­sent leigj­enda á stúd­enta­görðum greiða meira en 50 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum sínum í leigu. Hjá leig­endum sem leiga íbúður af sveit­ar­fé­lögum greiða 29 pró­sent meira en helm­ing ráð­stöf­un­ar­tekna sinna í leigu.

„Al­mennt er allt of stór hluti leigj­enda með óhóf­lega leigu­byrði, einnig þeir sem eru í félags­legu hús­næði sveit­ar­fé­laga. Talað hefur verið um að æski­legt sé að leiga fari ekki yfir 25% af ráð­stöf­un­ar­tekj­um, en þegar með­al­talið fyrir leigj­enda­hóp­inn allan er 45% og umtals­verðir hópar fara upp í 70% eða jafn­vel meira þá er ófremd­ar­á­stand,“ segir í Kjara­f­réttum Efl­ing­ar.

Í frétta­bréf­inu segir að húsa­leigu­bætur hafi ekki fylgt þróun leigu­verðs, að þær séu of lít­ill hluti leigu­kostn­aðar og að sá stuðn­ingur sem af þeim hlýst sé ófull­nægj­andi. „Rík­is­stjórnin er nú að hækka húsa­leigu­bætur um 10% vegna almennra verð­hækk­ana. Það færir flestum leigj­endum á bil­inu 2.000 til 3.200 krónur á mán­uði. Það telur ekki upp í hinar miklu hækk­anir sem orðið hafa á fram­færslu­kostn­aði und­an­farið og enn síður upp í gríð­ar­legar hækk­anir á leigu­verði á síð­ustu árum.“

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sonur mannsins með leppinn: „Svona flúði ég vígasamtök föður míns“
Dakota Adams, sonur leiðtoga vígasamtakanna the Oath Keepers, ólst upp við að heimsendir væri í nánd og að öruggast væri að klæðast herklæðum og eiga sem flestar byssur. Dakota tókst að frelsa móður sína og yngri systkini frá heimilisföðurnum.
Kjarninn 5. desember 2022
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf hjá Veitum.
Aðstoðarmaður borgarstjóra ráðinn, án auglýsingar, í nýja yfirmannsstöðu hjá Veitum
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf þróunar- og viðskiptastjóra hjá Veitum, dótturfélagi Orkuveitu Reykjavíkur. Starfið var ekki auglýst, samkvæmt svari sem Kjarninn fékk frá Orkuveitunni.
Kjarninn 5. desember 2022
María Heimisdóttir.
María hættir – Vill ekki taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun
María Heimisdóttir hefur sagt upp störfum sem forstjóri Sjúkratrygginga Íslands. Hún segist ekki vilja taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun.
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Migration and Integration in the Era of Climate Change
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Fólksflutningar og samþætting á tímum loftslagsbreytinga
Kjarninn 5. desember 2022
Helga Árnadóttir hannar og myndskreytir Lestar Flóðhesta
Lestrar Flóðhestar eru fjölskylduverkefni
Lestrar Flóðhestar eru ný spil fyrir börn sem eru að taka sín fyrstu skref í lestri. „Okkur fannst vanta eitthvað fjörugt og skemmtilegt í lestrarúrvalið fyrir byrjendur,“ segir Helga Árnadóttir sem hannar og myndskreytir spilin.
Kjarninn 5. desember 2022
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
„Þetta er bara eins og að fara með rangt barn heim af róló“
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi skaut föstum skotum að forsvarsmönnum Bankasýslunnar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar og sakaði Lárus Blöndal um að hafa talað gegn betri vitund er hann sjálfur kom fyrir nefndina.
Kjarninn 5. desember 2022
Þórður Snær Júlíusson
Er Tene nýju flatskjáirnir eða eru kerfin og þeir sem stjórna þeim kannski vandamálið?
Kjarninn 5. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent