„Ómannúðlegar, kaldrifjaðar og forkastanlegar“ aðgerðir ÚTL

Formaður Solaris segir að aðgerðir Útlendingastofnunar séu okkur sem samfélagi til háborinnar skammar – að æðstu stjórnendur útlendingamála gerist sekir um ólöglegar aðgerðir gegn fólki á flótta.

Sema Erla telur að dómsmálaráðherra og staðgengill Útlendingastofnunar ættu að segja starfi sínu lausu.
Sema Erla telur að dómsmálaráðherra og staðgengill Útlendingastofnunar ættu að segja starfi sínu lausu.
Auglýsing

Sema Erla Serdar, for­maður Sol­aris – hjálp­ar­sam­taka fyrir hæl­is­leit­endur og flótta­fólk, kallar eftir ábyrgð dóms­mála­ráð­herra, Áslaugar Örnu Sig­ur­björns­dótt­ur, og stað­geng­ils for­stjóra Útlend­inga­stofn­un­ar, Þor­steins Gunn­ars­sonar eftir að kæru­nefnd útlend­inga­mála felldi úr gildi ákvörðun Útlend­inga­stofn­unar um að fella niður þjón­ustu umsækj­anda um alþjóð­lega vernd fyrir að vilja ekki und­ir­gang­ast PCR-­próf. Allt að tutt­ugu manns lentu á göt­unni í kjöl­far ákvörð­un­ar­inn­ar.

„Ég myndi nú bara segja að þau ættu að segja starfi sínu lausu. Það er ekk­ert flókn­ara en það. Við erum bara komin með allt of mörg dæmi um van­hæfni Útlend­inga­stofn­unar og áhuga­leysi stjórn­valda að gera betur í mál­efnum fólks á flótta. Og þetta hrein­lega gengur ekki leng­ur. Það eru allir upp­gefnir á þessu og við hrein­lega verðum að fá fólk sem hefur mannúð og rétt­læti að leið­ar­ljósi til þess að vinna að mál­efnum fólks á flótta. Það þarf að fara í alvar­legar umbætur og jafn­vel breyt­ingar í kringum þennan mála­flokk í íslensku sam­fé­lag­i,“ segir hún í sam­tali við Kjarn­ann.

Telur Sema Erla að leggja eigi Útlend­inga­stofnun nið­ur. Stofn­unin geri meira ógagn en gagn – og ætti það að vera hluti af algjörri end­ur­skoðun í mál­efnum útlend­inga hér á landi.

Auglýsing

Hvaða þýð­ingu hefur ákvörðun sem þessi, að hætta að veita þessum við­kvæma hópi þjón­ustu?

Semu Erlu finnst með ólík­indum að Útlend­inga­stofnun hafi tekið þá ákvörðun að fella niður þjón­ustu.

„Við erum að tala um þjón­ustu sem er til þess fallin að upp­fylla grund­vall­ar­rétt­indi ein­stak­lings­ins. Stofn­unin tekur af þeim hús­næði, hún tekur af þeim fram­færslu­pen­ing og hún fellir niður lækn­is­þjón­ustu hjá þessum ein­stak­ling­um. Hún bók­staf­lega setur þá á göt­una í landi þar sem þeir eru ekki með neinn stuðn­ing, ekk­ert bak­land; þeir eru alls­lausir og einir á göt­unn­i.“

Hún segir að mjög auð­velt sé að sjá að slíkt sé ólög­legt og sam­ræm­ist hvorki lögum né gildum og við­miðum sem við sem sam­fé­lag höfum – eða alla­vega þykj­umst hafa. „Þetta er auð­vitað áfell­is­dóm­ur, bæði yfir Útlend­inga­stofnun og dóms­mála­ráð­herra þegar kæru­nefnd útlend­inga­mála í raun­inni stað­festir ólög­mæti þess­ara aðgerða. Vegna þess að bæði stað­geng­ill for­stjóra Útlend­inga­stofn­unar og ráð­herra hafa reynt að halda því fram að þetta hafi verið lög­legt – áður en það var úrskurðað ólög­leg­t.“

Hún bendir á að Rauði krossinn, lög­menn þess­ara ein­stak­linga og fleiri hafi bent á það strax í upp­hafi þegar ákvörð­unin um að fella niður þjón­ust­una var tekin fyrir um þremur mán­uðum að hún væri ólög­leg.

„Samt sem áður hættir Útlend­inga­stofnun ekki að vísa fólki á göt­una fyrr en það er búið að taka af þeim valdið til að gera það.“

Sorg­lega að eng­inn muni axla ábyrgð

Sema Erla segir að aðgerðir Útlend­inga­stofn­unar séu ómann­úð­leg­ar, kald­rifj­aðar og for­kast­an­leg­ar. „Þær eru okkur sem sam­fé­lagi til hábor­innar skammar, að æðstu stjórn­endur útlend­inga­mála ger­ist sekir um aðgerðir eins og þess­ar. Þetta eru sömu aðilar og eru ábyrgir fyrir því að vernda þá sem sækja um hæli og veita þeim þjón­ustu meðan þeir eru hérna á land­in­u.“

Þannig hafi þessi æðstu stjórn­endur gerst brot­legir í starfi. „Það sorg­lega er að eng­inn mun axla ábyrgð á þessu.“

Nokkrir þeirra sem voru á göt­unni eftir ákvörðun Útlend­inga­stofn­unar hafa fengið að snúa til baka í hús­næði á þeirra veg­ur, að hennar sögn. „Það hefur eng­inn beðist afsök­unar og við höfum ekki fengið að heyra neitt um að það eigi að gera ein­hverjar breyt­ingar svo þetta end­ur­taki sig ekki. Þvert á móti er alltaf verið að reyna að troða í gegn lögum á Alþingi sem í raun munu gera þetta lög­legt fyrir yfir­völd. Þannig að þetta er afskap­lega sorg­legt og maður skamm­ast sín fyrir að við sem sam­fé­lag komum svona fram við fólk í neyð sem hefur leitað hingað að skjóli og vernd.“

Varð­andi traust milli Útlend­inga­stofn­unar og umsækj­enda um vernd, hefur þessi ákvörðun áhrif á það?

„Jú, ég held að það sé óhætt að segja að það traust hafi ekki verið mikið fyrir vegna þess að við þekkjum svo mörg dæmi um ómann­úð­lega og ósann­gjarna með­ferð á fólki á flótta og upp­lif­anir þeirra eru oft mjög slæm­ar. Þetta er vissu­lega ekki til að bæta úr því.“

Sema Erla bendir á að hver umsækj­andi um vernd sem hingað kemur til lands eigi rétt á ákveð­inni grund­vall­ar­þjón­ustu. „Það eru rétt­indi sem hrein­lega má ekki taka af neinni mann­eskju. Og það gerir Útlend­inga­stofn­un. Það er verið að koma svo illa fram við þá sem stofn­unin á að vernda og sem betur fer sjáum við enn og aftur að almennir þegnar í íslensku sam­fé­lagi styðja upp til hópa ekki við svona aðgerðir en það voru margir sem komu þeim til aðstoðar þegar þeir lentu á göt­unni. Það svelti eng­inn þrátt fyrir að það hafi átt að svelta þá til hlýðni, ef svo má að orði kom­ast.

Aðgerðir sem þessar eru auð­vitað ekk­ert annað en kúgun og ofbeldi. Að við skulum vera með yfir­völd sem grípa til svo öfga­fullra aðgerða er mikið áhyggju­efni. Að við séum með stofn­anir sem leyfa sér að koma svona fram við fólk sem er þegar í við­kvæmri stöð­u.“

Hvernig hefur þeim reitt af sem lentu á göt­unni og eru núna komnir aftur með þjón­ustu hjá Útlend­inga­stofn­un?

Sema Erla segir að þau hjá Sol­aris hafi verið í miklum sam­skiptum við þessa ein­stak­linga og verði það áfram. „Mín upp­lifun er svo­lítið sú að allir séu ein­fald­lega að jafna sig á þessu öllu sam­an. Þetta er búið að vera ótrú­leg átök og maður getur ein­hvern veg­inn ekki ímyndað sér hver eft­ir­köstin verða – hver áhrifin til lengri tíma verða. Við erum að tala um ein­stak­linga sem hafa nú þegar gengið í gegnum mjög erf­iða reynslu þegar þeir koma hingað og í raun­inni gerumst við þátt­tak­endur í að auka álagið á þá með svona fram­komu.

Þannig að þetta er vissu­lega áfall að verða fyrir svona fram­komu. Ég held að við eigum eftir að sjá það með tím­anum en ég veit að þeir eru afskap­lega þakk­látir þeim sem aðstoð­uðu þá,“ segir hún.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kolafarmi frá Suður-Afríku skipað upp í pólskri höfn í sumar.
Pólverjum er vandi á höndum
Stærsti framleiðandi kola í Evrópu utan Rússlands er í vanda staddur eftir að hafa bannað innflutning á rússneskum kolum vegna innrásarinnar í Úkraínu.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kristján Loftsson forstjóri Hvals hf. virðir hér fyrir sér dauðan hval í Hvalfirði í júlímánuði.
Lögregla væntir þess að Hvalur hf. skili dróna svissneska ríkisútvarpsins í dag
Teymi frá svissneska ríkisfjölmiðlafyrirtækinu SRG SSR flaug dróna yfir hvalstöð Hvals hf. fyrr í vikunni. Starfsmenn Hvals hf. hirtu af þeim drónann og lögreglan á Akranesi hefur krafið fyrirtækið um að skila dróna Svisslendinganna.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Hildur varði 9,3 milljónum í prófkjörsslaginn og átti eina og hálfa milljón afgangs
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins átti 1,5 milljónir eftir í kosningasjóði sínum þegar prófkjör Sjálfstæðisflokksins í borginni var um garð gengið. Það fé ætlar hún að færa félagi sem hún sjálf stjórnar, en það heitir Frelsisborgin.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Skúli Mogensen hefur byggt upp mikla ferðaþjónustu í Hvammsvík i Hvalfirði.
Áformin einkennist af „einhvers konar firringu“
Zephyr Iceland, sem áformar vindorkuver í Hvalfirði, „forðast að snerta á kjarna málsins“ í matsáætlun á framkvæmdinni. Kjarninn er sá að mati Skúla Mogensen, eiganda sjóbaðanna í Hvammsvík, að áformin einkennast af „einhvers konar firringu“.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Vatnsyfirborð Rínarfljóts hefur lækkað stöðugt síðustu vikur.
Hættuástand að skapast í Rínarfljóti – Munu skipin geta siglt?
Vatnsyfirborð Rínarfljóts gæti á næstu dögum orðið hættulega lágt að mati þýskra yfirvalda. Sífellt erfiðara er að flytja vörur um ána, m.a. kol og bensín. Gríðarmiklir þurrkar hafa geisað víða í Evrópu með margvíslegum afleiðingum.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Langreyður dregin á land í Hvalfirði með sprengiskutulinn enn í sér.
Fiskistofa mun taka upp veiðiaðferðir Hvals hf.
Ný reglugerð um verulega hert eftirlit með hvalveiðum hefur verið sett og tekur gildi þegar í stað. Veiðieftirlitsmenn munu héðan í frá verða um borð í veiðiferðum Hvals hf.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Eldgosið í Meradölum er mikið sjónarspil, en nú bannað börnum yngri en 12 ára.
Umboðsmaður Alþingis vill fá skýringar frá lögreglustjóra á barnabanninu við eldgosið
Umboðsmaður Alþingis hefur sent bréf á lögreglustjórann á Suðurnesjum með ósk um útskýringar á umdeildu banni við umferð barna yngri en 12 ára upp að gosstöðvunum í Meradölum. Lögreglustjóri hefur sagt ákvörðunina reista á ákvæðum almannavarnarlaga.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Ekki allur munurinn á að kaupa af bankanum eða byggja jafn dýrt hinu megin við götuna
Fjármála- og efnahagsráðherra segir að þegar upp sé staðið þá haldi hann að nýjar höfuðstöðvar Landsbankans, á dýrasta stað í borginni, muni vel geta staðið undir sér. Hann sjái þó ekki neina rökbundna nauðsyn á því að höfuðstöðvar bankans rísi þar.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiInnlent