Segir lífeyrissjóði leggja meira kapp á að þagga mál niður en að sækja rétt eigenda sinna

Kveikur opinberaði í gær að félag sem þjónustar lífeyrissjóði og verkalýðsfélög hafi rukkað sjóðina um vinnu sem efasemdir eru um að standist lög. Formaður VR býst ekki við afleiðingum og segir orðspor stjórnenda vega meira en hagsmunir sjóðsfélaga.

Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR.
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR.
Auglýsing

Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, segir að hans reynslu af spillingamálum undanfarinna ára sé sú að lífeyrissjóðir landsins leggi meira kapp á að þagga niður og fela en að rannsaka og sækja rétt sinn fyrir hönd eigenda sinna. „Með öðrum orðum þá vegur orðspor stjórnenda meira en raunverulegir hagsmunir sjóðfélaga.“ 

Þetta kemur fram í stöðuuppfærslu sem hann hefur birt á Facebook. Tilefni hennar er umfjöllun Kveiks í gærkvöldi þar sem greint var frá því að þjónustuaðili sem sér um rekstur á einu af tölvukerfum íslenskra lífeyrissjóða hafði rukkað sjóðina um vinnu sem efasemdir eru um að standist lög. Í þættinum kom fram að hundruð milljóna króna hefðu streymt út úr félaginu Init og annast rekstur umrædds tölvukerfis, sem heitir Jóakim og heldur meðal annars utan um öll réttindi þeirra sem greiða í lífeyrissjóði, til annars félags í eigu stjórnenda Init. Það félag heitir Init-rekstur. Á árunum 2013 til 2019 fór tæpur milljarður króna út úr Init til Init-reksturs. 

Jóakim er í eigu tíu lífeyrissjóða og ýmis verkalýðsfélög greiða fyrir notkun á kerfinu.

Með sitt eigið kerfi

VR, stærsta stéttarfélag landsins, og Lífeyrissjóður verzlunarmanna, þar sem VR skipar helming stjórnarmanna, eru ekki hluti af þessu fyrirkomulagi heldur reka sitt eigi skráningarkerfi. Ragnar Þór segir að það hafi samt sem áður verið dapurlegt að horfa á Kveik. Hann segir að ef eitt fyrirtækið sem starfi svona nálægt lífeyrissjóðum komist upp með svona viðskiptahætti, þá sé vert að spyrja sig hvernig öll önnur viðskipti við sjóðina fari fram. „Hvernig er eftirliti með fjárfestingum háttað þegar nýráðin framkvæmdastjóri stéttarfélags fer að gera athugasemdir við háan kostnað og flettir svo ofan af svindli sem hefur viðgengist um áraraðir ofan í hálsmáli sjóðanna?“ Sá nýráðni framkvæmdastjóri sem Ragnar minnist á er Viðar Þorsteinsson, framkvæmdastjóri Eflingar, sem var til viðtals í Kveik í gær og lýsti því þar að hann hafi strax haft efasemdir um kostnað vegna greiðslna til Init þegar hann tók við starfi sínu fyrir nokkrum árum. 

Auglýsing
Ragnar bendir á að rekstrarkostnaður lífeyrissjóða hlaupi á tugum milljarða króna á ári. Þar starfi á annað hundrað vel launaðra stjórnenda sem beri ábyrgð á eignum sjóðanna, sem í dag eru yfir 5.800 milljarðar króna. 

Meiri áhersla á að fela en að rannsaka

Formaður VR spyr hvar fleiri leka og sviksamleg athæfi sé að finna innan lífeyrissjóðanna. „Mín reynsla af þeim spillingarmálum sem komið hafa upp síðustu árin eru að sjóðirnir leggja meira kapp á að þagga niður og fela en að rannsaka og sækja rétt sinn fyrir hönd eigenda sinna. Með öðrum orðum þá vegur orðspor stjórnenda meira en raunverulegir hagsmunir sjóðfélaga. Þetta eru stór orð en auðvelt er að rökstyðja með spurningu: Hversu oft hafa lífeyrissjóðirnir farið í mál, eða leitað réttar síns, til að sækja bætur ef grunur er um sviksamlegt athæfi gagnvart þeim? Ég held að flestir viti svarið.“

Hann nefnir svo hrunmá sem dæmi og sérstaklega þá staðreynd að alþjóðleg endurskoðunarfyrirtæki hafi kvittað upp á ársreikninga fyrirtækja sem sagðir voru í lagi en hafi ekki reynst vera það, gjaldeyrisviðskipti lífeyrissjóðanna fyrir hrun, Bakkarvararmálið svokallaða þar sem hann áætlar að lífeyrissjóðirnir hafi tapað 50-60 milljörðum króna, fjárfestingu lífeyrissjóða í kísilverum á borð við United Silicon sem leiddu af sér mikið tap og Lindarvatns-málið.

Kallar eftir heildarendurskoðun

Ragnar Þór segir að versta form spillingar sé ekki glæpurinn sjálfur heldur að vita af honum og aðhafast ekkert. Meðvirkni og þöggun séu frjór jarðvegur spillingar og ábyrgð stjórnenda lífeyrissjóðanna sé mikill. 

Hann hafi ætlað að í kjölfar mála eins og opinberuð voru í Kveik í gær kæmi hrina afsagna en veruleikinn sé sá að ekkert muni breytast. „En svona gerast hlutirnir þegar farið er með annara manna fé og eina leiðin til að breyta þessum eitraða kúltúr er að heildarendurskoðun fari fram á starfsemi lífeyrissjóðanna og að sjóðfélagar sjálfir munu skipa í stjórnir þeirra. Slíkt kemur að sjálfsögðu ekki í veg fyrir spillingu og sviksemi en aðhaldið yrði margfalt betra og meira, því verra getur þetta ekki orðið.“

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Odd Emil Ingebrigtsen, sjávarútvegsráðherra Noregs.
Norski sjávarútvegsráðherrann segir að Samherji sé með „laskað mannorð“
Sjávarútvegsráðherra Noregs segist gruna að Samherji sé að reyna að komast í kringum reglur um eignarhald erlendra aðila á norskum fiskveiðikvóta og hefur gripið til aðgerða. Hann felur ekki neikvæðni sína í garð Samherja.
Kjarninn 9. maí 2021
Jón Gnarr
Af þrælmennum
Kjarninn 9. maí 2021
Borgarstjórar skyldaðir til handabanda
Umræður um handabönd hafa, og það ekki í fyrsta sinn, ratað inn í danska þingið. Þingmenn vilja skylda borgarstjóra landsins til að taka í höndina á nýjum ríkisborgurum, en handabandið er skilyrði ríkisborgararéttar.
Kjarninn 9. maí 2021
Ari
„Vægi loftslagsmálanna minnkar ekki þessa dagana“
Þingmaður VG segir að ef Íslendingar standi við það sem þeir hafa samþykkt af áætlunum um loftslagsmál og geri aðeins betur hafi þeir að minnsta kosti staðið við sinn skerf í málaflokknum.
Kjarninn 8. maí 2021
Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Býður sig fram í 2. sæti – stefnir á að verða í framvarðasveit flokksins í Reykjavík
Brynjar Níelsson ætlar að bjóða fram krafta sína fyrir Sjálfstæðisflokkinn fyrir næstu kosningar en hann hefur verið á þingi síðan 2013.
Kjarninn 8. maí 2021
Nichole Leigh Mosty
Ég vil tala um innflytjendur
Leslistinn 8. maí 2021
Jón Sigurðsson
Ein uppsprettulind mennskunnar
Kjarninn 8. maí 2021
Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, er einn þeirra sex sem eru með stöðu sakbornings í rannsókn héraðssaksóknara á viðskiptaháttum fyrirtækisins.
Fjallað um rannsókn á Samherja í skráningarlýsingu Síldarvinnslunnar
Hlutafjárútboð Síldarvinnslunnar hefst á mánudag. Á meðal þeirra sem ætla að selja hlut í útgerðinni í því er Samherji, sem verður þó áfram stærsti eigandi Síldarvinnslunnar. Fjallað er um rannsókn yfirvalda á Samherja í skráningarlýsingu.
Kjarninn 8. maí 2021
Meira úr sama flokkiInnlent