Vinnumálastofnun spáir því að atvinnuleysi gæti aukist á ný í nóvember

Atvinnuleysi dróst lítillega saman milli mánaða og er nú á svipuðum stað og fyrir faraldur, þegar það mældist meira en það hafði gert í átta ár. Yfir sjö þúsund manns fá hluta launa sinna frá ríkinu vegna tímabundins ráðningastyrks.

Unnur Sverrisdóttir er forstjóri Vinnumálastofnunar.
Unnur Sverrisdóttir er forstjóri Vinnumálastofnunar.
Auglýsing

Atvinnu­leysi dróst lít­il­lega saman í síð­asta mán­uði og mæld­ist 4,9 pró­sent, en var slétt fimm pró­sent mán­uð­inn á und­an. Þetta er minnsti sam­dráttur í atvinnu­leysi sem mælst hefur milli mán­aða frá því að það tók að hjaðna í upp­hafi árs.

Fjöldi þeirra sem er að öllu leyti án atvinnu hefur rúm­lega helm­ing­­ast frá því mars þegar alls 21.019 voru í þeim hópi. Þeir voru 10.083 í lok nýlið­ins októ­ber. 

Þetta kemur fram í nýrri mán­aða­skýrslu Vinnu­mála­stofn­unar um vinnu­mark­að­inn á Íslandi í lok síð­asta mán­að­ar. 

Hlut­falls­lega er atvinnu­leysið nú á nán­ast sama stað og það var fyrir kór­ónu­veiru­far­ald­ur­inn en það mæld­ist fimm pró­sent í lok febr­úar 2020. Það var hæsta atvinnu­leysi sem mælst hafði hér­lendis í næstum átta ár, eða frá því í apríl 2012. Helsta orsakir þess voru gjald­þrot flug­fé­lags­ins WOW air og áhrif þess á ferða­þjón­ustu og loðnu­brest­ur, sem saman leiddu til mik­ils sam­dráttar í hag­vext­i. 

Vinnu­mála­stofnun spáir því að atvinnu­leysi muni annað hvort lítið breyt­ast eða aukast lít­ils háttar í nóv­em­ber vegna árs­tíða­sveiflu og verði á bil­inu fimm til 5,3 pró­sent. 

Lang­tíma­at­vinnu­lausir mun fleiri en þeir voru fyrir far­aldur

Lang­tíma­at­vinnu­laus­ir, þeir sem hafa verið án atvinnu í meira en eitt ár, voru 4.252 í lok síð­asta mán­að­ar. Þeim fækk­aði frá því í sept­em­ber en eru mun fleiri en þeir voru áður en kór­ónu­veiru­far­ald­ur­inn skall á.

Auglýsing
Í febr­úar 2020 voru 9.162 manns atvinn­u­­lausir hér­­­lend­­is. Af þeim höfðu 1.893 verið án atvinnu í meira en 12 mán­uði sem voru 1.137 fleiri en höfðu verið án atvinnu í ár eða lengur í lok febr­­úar 2019. Því voru um 21 pró­­sent atvinn­u­­lausra í febr­­úar 2020 flokk­aðir sem lang­­tíma­at­vinn­u­­laus­­ir. 

Hlut­­fall atvinn­u­­lausra sem hafði verið án starfs í ár eða lengur í lok októ­ber var 42 pró­­sent og fjöldi lang­­tíma­at­vinn­u­­lausra er 124 pró­­sent meiri en hann var áður en kór­ón­u­veiru­far­ald­­ur­inn skall á. 

Þeim sem hafa verið atvinnu­lausir í sex til tólf mán­uði fækk­aði á milli mán­aða en þeir voru 2.053. Í skýrslu Vinnu­mála­stofn­unar kemur fram að þeir hafi verið 5.49i fyrir ári síðan og því hefur fækkað veru­lega í þessum hópi frá því að atvinnu­leysið var sem mest vegna far­ald­urs­ins.

Pól­verjar helm­ingur atvinnu­lausra erlendra borg­ara

Atvinnu­leysið er mun meira hjá erlendum rík­is­borg­urum sem hér búa en öðrum, en í lok sept­em­ber bjuggu 54.410 erlendir rík­is­borg­arar hér­lendis sem þýðir að þeir voru þá 14,4 pró­sent allra íbúa.

Þeim hefur fjölgað á Íslandi frá því að efna­hags­sam­dráttur vegna kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins hófst. 

Í jan­úar síð­­ast­liðnum var atvinn­u­­leysi á meðal þeirra 24 pró­­sent og í lok októ­ber mæld­ist það enn 11 pró­­sent, eða langt umfram almennt atvinn­u­­leysi. Um 40 pró­sent allra atvinnu­lausra til­heyra hópi erlendra atvinnu­leit­enda. 

Flestir þeirra, alls 48 pró­sent allra erlendra rík­is­borg­ara á atvinnu­leys­is­skrá, koma frá Pól­landi. Því næst koma Lit­há­ar, Lettar, Rúm­enar og Spán­verjar en færri af öðrum þjóð­ern­um.

Ríkið greiðir hluta launa hjá sjö þús­und manns

Sem stendur eru enn í gildi svo­­­kall­aðir ráðn­­­inga­­­styrkir, sem greiddir eru út í tengslum við atvinn­u­átakið Hefjum störf. Það snýst um að rík­­­is­­­sjóður greiði þorra launa nýrra starfs­­­manna fyr­ir­tækja tíma­bund­ið, en þeir renna flestir út á næstu vik­­­um. Í síð­­­asta mán­uði voru 79 pró­­­sent aug­lýstra starfa átaks­verk­efni eða reynslu­ráðn­­­ingar og mörg þús­und manns eru ráðin á þessum ráðn­­­ing­­­ar­­­styrkj­u­m. 

Sam­­kvæmt mæla­­borði Vinn­u­­mála­­stofn­unar hafa 7.063 ráðn­­ingar átt sér stað á grund­velli átaks­ins frá 1. mars, en tæp­lega 300 ráðn­ingar voru gerðar undir hatti þess í októ­ber. Því má rekja um 70 pró­sent af þeirri fækkun sem varð á atvinnu­leys­is­skrá í síð­asta mán­uði til átaks­ins. 

Um 75 pró­­sent þeirra ráðn­­inga hafa verið á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu og á Suð­­ur­­nesj­­um. Lang­flest störfin sem ráðið hefur verið í á grund­velli ráðn­­inga­­styrks tengj­­ast ferða­­þjón­­ustu eða tengdum grein­­um. 

Í ljósi þess að störfum í og í kringum ferða­­þjón­­ustu fjölgar iðu­­lega mikið yfir sum­­­ar­­tím­ann, þegar háanna­­tími er í geir­an­um, má gera ráð fyrir því að störfum í geir­­anum fækki með vetr­inum þegar ferða­­menn verða færri. Vöxtur kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins og hertar tak­mark­anir vegna vegna hans, sem tóku að fullu gildi í vik­unni, gætu líka haft nei­kvæð áhrif á geir­ann þar sem dregið getur úr ferða­vilja.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hvað er svona merkilegt við Mauna Loa?
Það er stærsta virka eldfjall jarðar þrátt fyrir að hafa ekki gosið í tæp fjörutíu ár. Allt þar til fyrir nokkrum dögum er ólgandi hraunið tók að flæða upp úr 180 metra djúpri öskjunni. Eldfjallið Mauna Loa þekur um helming stærstu eyju Hawaii.
Kjarninn 7. desember 2022
Teitur Björn Einarsson er varaþingmaður Sjálfstæðisflokks, auk þess að starfa sem aðstoðarmaður ríkisstjórnarinnar, þar sem hann fæst m.a. við verkefni á sviði sjálfbærni.
„Vandfundin“ sé sú atvinnugrein sem búi við meira eftirlit á Íslandi en fiskeldi
Varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins tók til varna fyrir fiskeldi í opnum sjókvíum á Alþingi í dag og sagði hagsmunaöfl fara með staðlausa stafi um umhverfisáhrif greinarinnar. Hann minntist ekkert á nýlega slysasleppingu frá Arnarlaxi í ræðu sinni.
Kjarninn 7. desember 2022
Agnes M. Sigurðardóttir, biskup Íslands, ásamt Guðna Th. Jóhannessyni, forseta Íslands, við þingsetningu Alþingis í haust.
Sóknargjöld hækkuð um 384 milljónir króna milli umræðna
Samkvæmt fjárlagafrumvarpinu áttu sóknargjöld sem ríkissjóður greiðir fyrir hvern einstakling að lækka á næsta ári. Nú hefur verið lögð til breyting þess efnis að þau hækka. Alls kosta trúmál ríkissjóð um 8,8 milljarða króna á næsta ári.
Kjarninn 7. desember 2022
Yfirlæknir á bráðadeild segir vert að íhuga skorður á sölu og notkun flugelda
Frá 2010 hafa þrettán manns orðið fyrir varanlegu heilsutjóni vegna flugeldaáverka, eða einn um hver áramót að meðaltali. Yfirlæknir á bráðamóttöku Landspítalans segir vert að íhuga að setja frekari skorður á innflutning, sölu og notkun flugelda.
Kjarninn 7. desember 2022
Alþjóðlegu stórfyrirtækin Google og Meta taka til sín stóran hluta af því fé sem íslenskir auglýsendur nota til að koma vörum sínum og þjónustu á framfæri.
Hlutdeild erlendra miðla á auglýsingamarkaði eykst enn og nálgast helming
Verulegur hluti íslensku auglýsingakökunnar rennur til rekstraraðila Facebook og Google og ætla má að 43,2 af hverjum 100 krónum sem varið var í auglýsingar á Íslandi í fyrra hafi runnið til erlendra fyrirtækja, samkvæmt nýrri úttekt Hagstofunnar.
Kjarninn 7. desember 2022
Þórarinn Eyfjörð er formaður Sameykis.
„Hókuspókushagstjórn“ sem bitnar verst á almennu launafólki
Ríkisstjórnin hefur enga framtíðarsýn fyrir almenning, segir formaður Sameykis. „Hennar áhugi beinist að því að hlaða meira og hraðar undir ríka og fína fólkið og koma í veg fyrir þann óþverra að almenningur skuli mynda tærnar sínar á Tene.“
Kjarninn 7. desember 2022
Mótmæli hafa staðið yfir í Íran í tæpa þrjá mánuði.
Óvissa um framtíð írönsku siðgæðislögreglunnar
Óvissa ríkir um siðgæðislögregluna í Íran eftir að dómsmálaráðherra landsins lagði til að leggja hana niður. En hefur siðgæðislögreglan virkilega lagt niður störf eða eru þetta orðin tóm til að friðþægja mótmælendur?
Kjarninn 7. desember 2022
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent