Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.
arni-helgason.jpg
Auglýsing

Face­book hlýtur að vera það besta sem hefur komið fyrir afmæli, alla­vega frá því að afmæl­is­söng­ur­inn var sam­inn eða afmæliskakan fundin upp. Það er orðin hátíð­leg stund að kvöldi afmæl­is­dags­ins að koma sér vel fyrir í sóf­an­um, fá sér kannski konfekt og heitt kakó og smjatta á afmælis­kveðj­unum sem hafa hrúg­ast inn á vegg­inn. Maður dundar sér við þetta, les þær hægt og jafn­vel upp­hátt fyrir við­stadda, lækar, svarar þeim hress­ustu og lokar þessu svo með hinum sígilda „maður verður alveg meyr að lesa allar þessar kveðj­ur“ stat­us.

Jóla­kort okkar tíma?



Ég að lesa afmælis­kveðj­urnar mínar á Face­book er lík­lega svipað óþol­andi fyrir alla í kring og for­eldrar að lesa jóla­kortin á meðan pökk­unum var haldið í gísl­ingu fyrir börn­un­um. Er ég einn um að hafa hug­leitt að stofna stuðn­ings­­hóp fyrir börn sem þurftu að sitja undir lang­dregnum jóla­korta­lestri for­eldra sinna?

„Nei sko, Palli og Mæja senda okkur jóla­kort – mun­iði ekki eftir þeim, krakk­ar? Ha, mun­iði ekki eftir Palla og Mæju? Jú, þið vitið alveg hver þau voru. Palli vann einu sinni með honum pabba þínum og Mæja er konan hans. Indæl­is­fólk alveg. Þau sem sagt senda hug­heilar kveðjur til okkar allra.“

Samt er maður eins og nútíma­út­gáfa af jóla­korta­­lestr­in­um. Ég átti afmæli á dög­unum og fékk afmælis­kveðju-fixið mitt. Það merki­lega var samt að stærstur hluti af þessum kveðjum var frá fólki sem ég er ekki í neinu sam­bandi við, hvorki í raun­veru­lega líf­inu né á sam­fé­lags­­miðl­un­um. Samt var þetta fólk svo indælt að setja kveðju á vegg­inn hjá mér og á mínar hjart­ans þakk­ir.

Auglýsing

Kump­án­legi kunn­ing­inn



Sjálfur stunda ég þetta; þegar Face­book hnippir í mann og segir manni hverjir eiga afmæli þann og þann dag­inn fer ég og set afmælis­kveðjur á fólk sem maður kannski vann einu sinni með eða var með í skóla en hefur ann­ars ekki hitt heil­lengi. Ef maður væri beð­inn um að lýsa tengslum sínum við við­kom­andi væri nær­tæk­ast að segj­ast þekkja hann eða við værum í besta falli kunn­ingj­ar. Engu að síður hikar maður ekki við að smella á hann einni eld­hressi afmælis­kveðju.

Ég velti því fyrir mér hvort maður myndi jafn­oft óska þessum kunn­ingjum sínum til ham­ingju með afmælið ef maður hitti þá úti á götu. Senni­lega ekki. Þá þarf að stoppa, setja upp kump­án­lega-sm­alltalk and­litið og byrja að skjóta út í myrkrið: „Jæja, hvað er eig­in­lega að frétta af þér?“ og „Bídd­u... hvar ert þú aftur að vinna núna“ og „Voruð þið ekki komin með börn?“ Þessi sam­skipti eru hek­tísk og útheimta heil­mikið fram­lag frá báðum aðil­um, sem eru á fullu að reyna að rifja eitt­hvað upp um hvorn annan á með­an. Afleið­ing­arnar eru þær að fólk fer að forð­ast þessar aðstæður og er þar af leið­andi ólík­legt til að óska hvort öðru til ham­ingju með afmælið í eigin per­sónu. Sam­fé­lags­miðl­arnir leyfa okkur að sneiða fram­hjá öllum svona óþægi­leg­heitum og mæta bara inn á vegg­inn hjá fólki sem við höfum ekki séð heil­lengi, skilja eftir kveðju og fara. Ekk­ert vesen og engar pín­legar til­raunir við að giska á hvað hinn sé að gera í dag.

Það hlýtur að vera tíma­spurs­mál hvenær Face­book fer að taka af fólki ómakið í öðrum erf­iðum aðstæðum og gera not­endum kleift að klára málin raf­rænt. Þetta gæti t.d. tekið sam­bands­slit á nýtt level – maður fengi bara huggu­lega áminn­ingu af og til: „You have been in a relations­hip for 5 years now. Do you want to cont­inu­e?“ Og ef maður neit­aði fengi mak­inn bara til­kynn­ingu þess efn­is. Myndi spara margar erf­iðar sam­ræð­ur.

„T.H.M.D.“



Ra­f­rænu afmælis­kveðj­urnar eru með ýmsu móti. Algeng­ustu kveðj­urnar eru ein­hvers konar afbrigði af „Til ham­ingju með dag­inn“ eða „Til lukku með dag­inn“ og svo er broskall, afmælisköku­­kall eða upp­hrópun­ar­merki algeng end­ing. Sumir lok­uðu kveðj­unum sínum reyndar með punkti, sem hlýtur að gleðja íslensku­kenn­ara lands­ins, en þýðir það að næsta setn­ing sem við­kom­andi skrifar á inter­net­inu verði að byrja á stórum staf?

Sumir ávarpa mann með nafni, sem mér finnst áhuga­vert. „Til ham­ingju með dag­inn Árni“ – svo­lítið eins og kenn­ar­inn manns sé að tala. Aðrir fara þá leið að taka eitt­hvað stutt – eins og „Inni­lega“, „Vel gert“ eða „Nei, sko!“. Stutt og laggott. Ýmsir vinna með „ham­ingju­óskir“, til dæmis „Inni­legar ham­ingju­óskir“ eða „Ham­ingju­óskir í til­efni dags­ins“, en í einni kveðj­unni, sem mér þótti eig­in­lega standa upp úr, stóð bara „Ham­ingju­óskir“ og ekk­ert meir. Þetta er vænt­an­lega þýski skól­inn í afmælis­kveðj­um, að segja ein­göngu það nauð­syn­leg­asta, og vekur þá spurn­ingu hvort við munum ein­hvern tíma sjá fólk segja bara „Af­mælis­kveðja“.

Meist­arar og skvísur



„Meist­ari“ er algengt ávarp í dag til karl­manna og dúkk­aði upp í þó nokkrum kveðjum til mín. Karl­menn eru ávarp­aðir sem meist­arar og konur sem skvís­ur, hversu eðli­legt sem það er nú.

Reyndar er það umhugs­un­ar­efni hversu hratt „meist­ar­inn“ hefur gjald­fallið í tungu­mál­inu að und­an­förnu. Einu sinni var þetta hug­tak bara notað nokkrum sinnum á ári og ein­göngu á afar virðu­legum vett­vangi, kannski í Les­bók Mogg­ans, og þá um ein­hverja útvalda and­ans jöfra. Nú er annar hver maður meist­ari og yfir­leitt af litlu til­efni.

Sjálfur er ég ekki barn­anna bestur og dreifi meist­ara­­nafn­bót­inni eins og nammi og til fólks sem ég þekki ekki einu sinni. Ákveð­inn lág­punktur á þeirri veg­ferð var senni­lega þegar pizza­send­ill­inn bank­aði að dyrum á dög­un­um. Mér til varnar útnefndi hann mig sem „vin“ þegar hann rétti mér pizzuna en það breytir því ekki að tveir menn, sem áttu sam­skipti í mesta lagi í hálfa mín­útu, gengu burt sem „meist­ari“ og „vin­ur“.

Ég verð illa svekktur ef ég fæ ekki afmælis­kveðju frá honum næst.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
180⁰ Reglan
180⁰ Reglan
180° Reglan – Atli og Elías
Kjarninn 8. júlí 2020
Skjöl sem komu til þinglýsingar í gær hjá Sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu ættu að vera tilbúin 28. júlí næstkomandi.
Þriggja vikna bið eftir þinglýsingu
Mikil ásókn í endurfjármögnun og ný íbúðalán hjá bönkunum hefur skapað tímabundið álag. Afgreiðslutími lánanna litast af því en einnig getur þinglýsing tekið nokkrar vikur.
Kjarninn 8. júlí 2020
Flugfreyjur og flugþjónar fella nýjan kjarasamning
Félagsmenn Flugfreyjufélags Íslands hafa fellt nýjan kjarasamning milli félagsins og SA vegna Icelandair. Niðurstaðan var afgerandi. „Mikil vonbrigði,“ segir forstjóri flugfélagsins.
Kjarninn 8. júlí 2020
Ef veiran getur borist í lofti þarf mögulega að hvetja til þess að  nota andlitsgrímur á mannmörgum stöðum og í lokuðum rýmum.
WHO viðurkennir hættu á smiti í lofti
Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hefur brugðist við opnu bréfi yfir 200 vísindamanna sem kalla eftir endurskoðun leiðbeininga WHO um að nýja kórónuveiran geti borist í lofti og smitast manna á milli.
Kjarninn 8. júlí 2020
Sjö sóttu um tvö embætti dómara við Landsrétt
Þann 19. júní 2020 auglýsti dómsmálaráðuneytið laus til umsóknar tvö embætti dómara við Landsrétt.
Kjarninn 8. júlí 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Leiðin að stafrænu ökuskírteini
Kjarninn 8. júlí 2020
Ungt fólk á ströndinni í Ísrael.
Brúðkaupsveislur urðu að „útungunarstöðvum“ fyrir veiruna
Ísraelar stóðust ekki freistinguna að safnast saman þegar takmörkunum vegna faraldursins var aflétt í lok maí. Opnun bara og stranda eru þó ekki helsta ástæða stórkostlegrar fjölgunar smita síðustu vikur heldur brúðkaupsveislur.
Kjarninn 8. júlí 2020
Þórður Snær Júlíusson
Ríkisstjórn boðar aðför að fjölbreyttri frjálsri fjölmiðlun
Kjarninn 8. júlí 2020
Meira úr sama flokkiPistlar
None