Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Stóra fréttin er stríðsyfirlýsing Sigmundar Davíðs

sigmundur.jpg
Auglýsing

Leið­rétt­ingin á verð­tryggðum hús­næð­is­lánum hefur verið kunn­gjörð. Almenn­ingur veit núna hvað kom upp úr pakk­an­um. Það var óvænt gleði í ein­hverjum til­vik­um, von­brigði fyrir aðra og fyr­ir­sjá­an­legt hjá sum­um. Heilt yfir er aðgerðin öll for­dæma­laus, eins og stjórn­völd hafa raunar sagt sjálf. Hún felur í sér ójöfn tæki­færi fólks, til langrar fram­tíð­ar, í boði rík­is­sjóðs. Ég hefði sjálfur kosið að nýta hverja krónu sem fæst úr banka­skatt­inum til þess að lækka skuldir rík­is­sjóðs, en stjórn­völd ákváðu að fara þessa leið. Það þarf að virða. Þetta er ekk­ert í fyrsta skipti sem stjórn­mála­menn gera eitt­hvað, sem manni finnst ein­kenni­legt, með féð í rík­is­sjóði.

Brodd­flugan



Annað atriði finnst mér líka mik­il­vægt: Það er mjög gott fyrir íslenskt sam­fé­lag, og stjórn­völd, að það fari fram mjög gagn­rýn­in, hörð og beitt umræða um þessi mál þegar aðgerð­inni er hrint í fram­kvæmd. Þessi aðgerð mun hafa bæði mikil skamm­tíma­á­hrif og líka mikil lang­tíma­á­hrif sömu­leið­is, eins og stjórn­völd hafa raunar sagt, og þess vegna er þörf á því að öllum steinum sé velt við. Fjöl­miðlar voru eins og við­hlæj­endur fyrir hrun bank­anna og voru eðli­lega gjör­sam­lega trausti rúnir eftir hrun­ið. Frá árinu 2002 til 2008, á sex ára tíma­bili, var allt fjár­mála­kerfið einka­vætt, hámark­s­í­búða­lán hækkuð í 100 pró­sent um tíma, sem var gjör­sam­lega glóru­laust, og banka­kerfið marg­fald­að­ist að stærð sam­hliða mestu efna­hags­bólu sög­unn­ar, bara svo eitt­hvað sé nefnt. Umræða um þetta tíma­bil var aldrei nægi­lega gagn­rýn­in, held ég að sé almennt við­ur­kennt. Skell­ur­inn kom svo að lok­um. Það er mik­ilvægt að þau mis­tök fjöl­miðl­ana verði ekki gerð aft­ur. Stjórn­völd eiga að finna fyrir því að brodd­fluga gagn­rýn­innar hugs­unar er á sveimi og til­búin að stinga á kýlum þegar þau sjást. Þannig finnst mér eðli­legt að sé tekið á leið­rétt­ing­unni út frá sjón­ar­hóli blaða­mennsk­unn­ar. Ekki bara til þess að upp­lýsa og velta upp ólíkum sjón­ar­miðum í aðdrag­anda, á meðan og í kjöl­far þess að aðgerð­inni er hrint í fram­kvæmd, heldur til þess að byggja vörður til að fara eftir í fram­tíð­inni. Sögu­legt yfir­lit fyrir rök­ræðu þjóð­ar­innar um þetta risa­mál.

Stóru frétt­ina í atburðum síð­ustu daga finnst mér að finna í skila­boð­unum sem rík­is­stjórn Sig­mundar Dav­íðs Gunn­laugs­sonar for­sæt­is­ráð­herra er að senda innan úr hafta­bú­skapnum til sjóð­ana sem eiga kröfur í búa bank­anna og raunar einnig kröfur á fleiri fyr­ir­tæki. Þessi ráð­stöf­un, áður en dóms­mál hafa verið til lykta leidd, er aðeins fyrsta skrefið af mörgum sem stigin verða á næst­unni og tengj­ast afnámi og rýmkun fjár­magns­haft­anna, að því er Sig­mundur Davíð greindi frá í grein í Morg­un­blað­inu í gær. Þetta er merki­legt.

Rök­rétt fram­hald



Í mínum huga er þetta rök­rétt fram­hald af póli­tísku lífi Sig­mundar Dav­íðs. Það hófst með óvæntum sigri á lands­fundi Fram­sókn­ar­flokks­ins 18. jan­úar 2009, fyrir bráðum sex árum. Hann hefur síðan farið eins og storms­sveipur um póli­tískt lands­lag og hefur yfir sér áru ólík­inda­t­óls. And­stæð­ingar hans ná engu taki á hon­um, og sumir bein­línis hræð­ast hann. Svo eru líka hópar sem bæði elska hann og hata hann. En hann hefur alltaf orðið ofan á hingað til. Með leið­rétt­ing­unni tókst honum að ryðja Sjálf­stæð­is­flokknum frá sér og koma bar­áttu­máli sínu í gegn, þvert á stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins fyrir síð­ustu kosn­ing­ar. Kraum­andi and­staða er við þetta mál meðal hægri manna í Sjálf­stæð­is­flokkn­um, sem reyndar má deila um hversu margir eru í reynd.

Sig­mundur Davíð finnst mér vera að boða upp­gjör við kröfu­hafa í bú föllnu bank­anna, sem hefur það að mark­miði að hámarka verð­mæti fyrir Ísland og íslenska rík­ið. Þessir 80 millj­arðar sem fóru í leið­rétt­ing­una verða aðeins lít­ill hluti heild­ar­á­vinn­ings­ins af því upp­gjöri. Hugs­an­lega eigum við eftir að sjá pen­inga fara í nýjan spít­ala, jarð­göng og ýmsar inn­viða­fjár­fest­ingar til við­bót­ar, áður en langt um líð­ur. Pen­inga­legar stærðir eru á þeim skala, taldar í hund­ruðum millj­arða króna. Ég hugsa að þetta sé mark­mið Sig­mundar Dav­íðs. Að fara í stríð við kröfu­haf­ana, með full­vissu um að laga­legur réttur til aðgerða gegn þeim, innan fjár­magns­hafta, sé Íslandi í hag. Hann sýndi það í Ices­a­ve-­mál­inu að þetta er hann til­bú­inn að gera - ólíkt Bjarna Bene­dikts­syni. Aug­ljós­lega gæti þetta verið nún­ings­punktur milli stjórn­ar­flokk­anna á næst­unni.

Auglýsing

Þó leið­rétt­ingin birt­ist almenn­ingi sem upp­spretta gleði eða pirr­ings í dag og á næst­unni, þá er hún líka að sumu leyti stríðs­yf­ir­lýs­ing. Fyrsta stóra skrefið í póli­tísku stríði Sig­mundar Dav­íðs gegn sjóð­unum í kröfu­hafa­hópnum sem með sönnu má segja, að haldi Íslandi í gísl­ingu hafta­bú­skap­ar, meðan mál slita­bú­anna eru óleyst. Það verður for­vitni­legt að fylgj­ast með því stríði og póli­tískum afleið­ingum þess.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Yfirlitsmynd af öllum fyrirhuguðum landfyllingum og dýpkunarsvæði.
Vilja dýpka Viðeyjarsund og losa efni við Engey
Til að dýpka Viðeyjarsund í 10 og 12,5 metra, líkt og Faxaflóahafnir stefna að, þarf að fjarlægja rúmlega þrjár milljónir rúmmetra af efni af hafsbotni. Hluta efnisins á að nýta í landfyllingar en varpa afganginum í hafið við Engey.
Kjarninn 19. janúar 2021
Andrés Ingi Jónsson, þingmaður utan flokka.
Sérstakur transskattur „ósanngjarn og óréttlátur“
Þingmaður gagnrýndi á þingi í dag gjald sem Þjóðskrá rukkar fólk sem vill breyta skráningu á kyni sínu. „Þingið þarf að viðurkenna að þarna varð okkur á í messunni, leiðrétta mistökin og afnema transskattinn strax.“
Kjarninn 19. janúar 2021
Rósa Björk Brynjólfsdóttir er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins, sem myndi gera afneitun helfararinnar refsiverða á Íslandi.
Vilja gera það refsivert að afneita helförinni
Tveggja ára fangelsi gæti legið við því að afneita eða gera gróflega lítið úr helförinni gegn gyðingum í seinni heimstyrjöldinni, ef nýtt frumvarp sem lagt hefur verið fram á þingi nær fram að ganga.
Kjarninn 19. janúar 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Enn reynt að banna verðtryggð lán án þess að banna þau að fullu
Fjármála- og efnahagsráðherra hefur lagt fram frumvarp sem á að banna veitingu 40 ára verðtryggðra jafngreiðslulána til flestra. Þeir sem eru undanskildir eru hóparnir sem líklegastir eru til að taka lánin. Íslendingar hafa flúið verðtryggingu á methraða.
Kjarninn 19. janúar 2021
Sveinbjörn Indriðason forstjóri Isavia segir hlutafjáraukninguna gera Isavia kleift að ráðast í framkvæmdir til að auka samkeppnishæfni Keflavíkurflugvallar.
Ríkið spýtir fimmtán milljörðum inn í Isavia
Hlutafé í opinbera hlutafélaginu Isavia hefur verið aukið um 15 milljarða króna. Þetta er gert til að mæta tapi vegna áhrifa COVID-faraldursins og svo hægt verði að ráðast í framkvæmdir á Keflavíkurflugvelli, sem eiga að skapa störf strax á þessu ári.
Kjarninn 19. janúar 2021
Boeing 737 MAX-vélar hafa ekki mátt fljúga í evrópskri lofthelgi frá því í mars 2019.
Evrópsk flugmálayfirvöld ætla að hleypa MAX-vélunum í loftið í næstu viku
Stjórnandi Flugöryggisstofnunar Evrópu boðaði á blaðamannafundi í morgun að Boeing 737 MAX-vélarnar, sem hafa verið kyrrsettar frá því í mars 2019, fái heimild til flugs í evrópskri lofthelgi í næstu viku.
Kjarninn 19. janúar 2021
Nafn Joe Manchin verður það fyrsta sem flýgur upp í huga fréttamanna þegar umdeild þingmál eru lögð fyrir öldungadeild Bandaríkjaþings. Íhaldssamasti demókratinn mun hafa mikið um að segja hvort þau komist í gegn.
Maðurinn sem Biden þarf að semja við
Sá þingmaður sem talinn er verða með mest ítök í öldungadeild Bandaríkjaþings á komandi misserum er demókratinn Joe Manchin frá Vestur-Virginíu. Ætli demókratar að ná 51 atkvæði með sínum málum þarf að komast að samkomulagi við hann.
Kjarninn 19. janúar 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – „Hvað hefurðu eiginlega á móti lestri?“
Kjarninn 19. janúar 2021
Meira úr sama flokkiPistlar
None