Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Stóra fréttin er stríðsyfirlýsing Sigmundar Davíðs

sigmundur.jpg
Auglýsing

Leið­rétt­ingin á verð­tryggðum hús­næð­is­lánum hefur verið kunn­gjörð. Almenn­ingur veit núna hvað kom upp úr pakk­an­um. Það var óvænt gleði í ein­hverjum til­vik­um, von­brigði fyrir aðra og fyr­ir­sjá­an­legt hjá sum­um. Heilt yfir er aðgerðin öll for­dæma­laus, eins og stjórn­völd hafa raunar sagt sjálf. Hún felur í sér ójöfn tæki­færi fólks, til langrar fram­tíð­ar, í boði rík­is­sjóðs. Ég hefði sjálfur kosið að nýta hverja krónu sem fæst úr banka­skatt­inum til þess að lækka skuldir rík­is­sjóðs, en stjórn­völd ákváðu að fara þessa leið. Það þarf að virða. Þetta er ekk­ert í fyrsta skipti sem stjórn­mála­menn gera eitt­hvað, sem manni finnst ein­kenni­legt, með féð í rík­is­sjóði.

Brodd­flugan



Annað atriði finnst mér líka mik­il­vægt: Það er mjög gott fyrir íslenskt sam­fé­lag, og stjórn­völd, að það fari fram mjög gagn­rýn­in, hörð og beitt umræða um þessi mál þegar aðgerð­inni er hrint í fram­kvæmd. Þessi aðgerð mun hafa bæði mikil skamm­tíma­á­hrif og líka mikil lang­tíma­á­hrif sömu­leið­is, eins og stjórn­völd hafa raunar sagt, og þess vegna er þörf á því að öllum steinum sé velt við. Fjöl­miðlar voru eins og við­hlæj­endur fyrir hrun bank­anna og voru eðli­lega gjör­sam­lega trausti rúnir eftir hrun­ið. Frá árinu 2002 til 2008, á sex ára tíma­bili, var allt fjár­mála­kerfið einka­vætt, hámark­s­í­búða­lán hækkuð í 100 pró­sent um tíma, sem var gjör­sam­lega glóru­laust, og banka­kerfið marg­fald­að­ist að stærð sam­hliða mestu efna­hags­bólu sög­unn­ar, bara svo eitt­hvað sé nefnt. Umræða um þetta tíma­bil var aldrei nægi­lega gagn­rýn­in, held ég að sé almennt við­ur­kennt. Skell­ur­inn kom svo að lok­um. Það er mik­ilvægt að þau mis­tök fjöl­miðl­ana verði ekki gerð aft­ur. Stjórn­völd eiga að finna fyrir því að brodd­fluga gagn­rýn­innar hugs­unar er á sveimi og til­búin að stinga á kýlum þegar þau sjást. Þannig finnst mér eðli­legt að sé tekið á leið­rétt­ing­unni út frá sjón­ar­hóli blaða­mennsk­unn­ar. Ekki bara til þess að upp­lýsa og velta upp ólíkum sjón­ar­miðum í aðdrag­anda, á meðan og í kjöl­far þess að aðgerð­inni er hrint í fram­kvæmd, heldur til þess að byggja vörður til að fara eftir í fram­tíð­inni. Sögu­legt yfir­lit fyrir rök­ræðu þjóð­ar­innar um þetta risa­mál.

Stóru frétt­ina í atburðum síð­ustu daga finnst mér að finna í skila­boð­unum sem rík­is­stjórn Sig­mundar Dav­íðs Gunn­laugs­sonar for­sæt­is­ráð­herra er að senda innan úr hafta­bú­skapnum til sjóð­ana sem eiga kröfur í búa bank­anna og raunar einnig kröfur á fleiri fyr­ir­tæki. Þessi ráð­stöf­un, áður en dóms­mál hafa verið til lykta leidd, er aðeins fyrsta skrefið af mörgum sem stigin verða á næst­unni og tengj­ast afnámi og rýmkun fjár­magns­haft­anna, að því er Sig­mundur Davíð greindi frá í grein í Morg­un­blað­inu í gær. Þetta er merki­legt.

Rök­rétt fram­hald



Í mínum huga er þetta rök­rétt fram­hald af póli­tísku lífi Sig­mundar Dav­íðs. Það hófst með óvæntum sigri á lands­fundi Fram­sókn­ar­flokks­ins 18. jan­úar 2009, fyrir bráðum sex árum. Hann hefur síðan farið eins og storms­sveipur um póli­tískt lands­lag og hefur yfir sér áru ólík­inda­t­óls. And­stæð­ingar hans ná engu taki á hon­um, og sumir bein­línis hræð­ast hann. Svo eru líka hópar sem bæði elska hann og hata hann. En hann hefur alltaf orðið ofan á hingað til. Með leið­rétt­ing­unni tókst honum að ryðja Sjálf­stæð­is­flokknum frá sér og koma bar­áttu­máli sínu í gegn, þvert á stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins fyrir síð­ustu kosn­ing­ar. Kraum­andi and­staða er við þetta mál meðal hægri manna í Sjálf­stæð­is­flokkn­um, sem reyndar má deila um hversu margir eru í reynd.

Sig­mundur Davíð finnst mér vera að boða upp­gjör við kröfu­hafa í bú föllnu bank­anna, sem hefur það að mark­miði að hámarka verð­mæti fyrir Ísland og íslenska rík­ið. Þessir 80 millj­arðar sem fóru í leið­rétt­ing­una verða aðeins lít­ill hluti heild­ar­á­vinn­ings­ins af því upp­gjöri. Hugs­an­lega eigum við eftir að sjá pen­inga fara í nýjan spít­ala, jarð­göng og ýmsar inn­viða­fjár­fest­ingar til við­bót­ar, áður en langt um líð­ur. Pen­inga­legar stærðir eru á þeim skala, taldar í hund­ruðum millj­arða króna. Ég hugsa að þetta sé mark­mið Sig­mundar Dav­íðs. Að fara í stríð við kröfu­haf­ana, með full­vissu um að laga­legur réttur til aðgerða gegn þeim, innan fjár­magns­hafta, sé Íslandi í hag. Hann sýndi það í Ices­a­ve-­mál­inu að þetta er hann til­bú­inn að gera - ólíkt Bjarna Bene­dikts­syni. Aug­ljós­lega gæti þetta verið nún­ings­punktur milli stjórn­ar­flokk­anna á næst­unni.

Auglýsing

Þó leið­rétt­ingin birt­ist almenn­ingi sem upp­spretta gleði eða pirr­ings í dag og á næst­unni, þá er hún líka að sumu leyti stríðs­yf­ir­lýs­ing. Fyrsta stóra skrefið í póli­tísku stríði Sig­mundar Dav­íðs gegn sjóð­unum í kröfu­hafa­hópnum sem með sönnu má segja, að haldi Íslandi í gísl­ingu hafta­bú­skap­ar, meðan mál slita­bú­anna eru óleyst. Það verður for­vitni­legt að fylgj­ast með því stríði og póli­tískum afleið­ingum þess.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Unnið að sameiningu DV og Fréttablaðsins
Stór sameining er í vændum á fjölmiðlamarkaði. Búist er við niðurstöðu á morgun, föstudag. Yrði eina fjölmiðlasamsteypa landsins sem miðlar efni í gegnum sjónvarp, prent- og netmiðla.
Kjarninn 12. desember 2019
Íhaldsflokkur Boris Johnson í lykilstöðu samkvæmt útgönguspá
Brexit er líklegt til að verða að veruleika strax í janúar, gangi útgönguspár eftir í Bretlandi, en kjörstaðir lokuðu klukkan 22:00.
Kjarninn 12. desember 2019
Þjóðaröryggisráð ræddi „fordæmalaust ástand“
Fundað var í þjóðaröryggisráði í dag. Ofsaveður hefur leitt til rafmagnsleysis og fjarskiptatruflana víða.
Kjarninn 12. desember 2019
Árni Stefán Árnason
Mítlar og Matvælastofnun – Dýravernd í vanda
Kjarninn 12. desember 2019
Óli Björn Kárason er formaður efnahags- og viðskiptanefndar.
Dugar ekki til að koma Íslandi af gráa listanum
Það að flýta þeim fresti sem íslensk félög hafa til að skrá raunverulega eigendur sína mun ekki eitt og sér duga til að koma Íslandi af gráum lista vegna ónógra peningaþvættisvarna.
Kjarninn 12. desember 2019
Menntaðri Íslendingar lifa lengur
Munur á lífslíkum eftir menntunar- og tekjustigi hefur aukist til muna frá árinu 2011. Þá hafa þeir tekjulægstu þurft að neita sér mun oftar um læknisþjónustu vegna kostnaðar en þeir tekjuhæstu.
Kjarninn 12. desember 2019
Á myndinni sjást fyrirhugaðir fyrstu tveir áfangar Borgarlínu.  Rauð leið Hamraborg – Hlemmur og Græn leið Ártún – Hlemmur.
Skipa hönnunarteymi fyrir fyrstu tvo áfanga Borgarlínu
Verkefnastofa Borgarlínu hefur skipað hönnunarteymi fyrir fyrstu tvo áfanga Borgarlínu. Vinna við hönnun er þegar hafin.
Kjarninn 12. desember 2019
Hjálmar Árnason, Unnur Brá Konráðsdóttir, Ögmundur Jónasson og Össur Skarphéðinsson.
Fyrrverandi þingmenn standa að söfnun fyrir nauðstadda í Namibíu
Fjórir fyrrverandi þingmenn hafa efnt til söfnunar fyrir nauðstadda í Namibíu í samstarfi við Rauða krossinn.
Kjarninn 12. desember 2019
Meira úr sama flokkiPistlar
None