Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Stóra fréttin er stríðsyfirlýsing Sigmundar Davíðs

sigmundur.jpg
Auglýsing

Leið­rétt­ingin á verð­tryggðum hús­næð­is­lánum hefur verið kunn­gjörð. Almenn­ingur veit núna hvað kom upp úr pakk­an­um. Það var óvænt gleði í ein­hverjum til­vik­um, von­brigði fyrir aðra og fyr­ir­sjá­an­legt hjá sum­um. Heilt yfir er aðgerðin öll for­dæma­laus, eins og stjórn­völd hafa raunar sagt sjálf. Hún felur í sér ójöfn tæki­færi fólks, til langrar fram­tíð­ar, í boði rík­is­sjóðs. Ég hefði sjálfur kosið að nýta hverja krónu sem fæst úr banka­skatt­inum til þess að lækka skuldir rík­is­sjóðs, en stjórn­völd ákváðu að fara þessa leið. Það þarf að virða. Þetta er ekk­ert í fyrsta skipti sem stjórn­mála­menn gera eitt­hvað, sem manni finnst ein­kenni­legt, með féð í rík­is­sjóði.

Brodd­flugan



Annað atriði finnst mér líka mik­il­vægt: Það er mjög gott fyrir íslenskt sam­fé­lag, og stjórn­völd, að það fari fram mjög gagn­rýn­in, hörð og beitt umræða um þessi mál þegar aðgerð­inni er hrint í fram­kvæmd. Þessi aðgerð mun hafa bæði mikil skamm­tíma­á­hrif og líka mikil lang­tíma­á­hrif sömu­leið­is, eins og stjórn­völd hafa raunar sagt, og þess vegna er þörf á því að öllum steinum sé velt við. Fjöl­miðlar voru eins og við­hlæj­endur fyrir hrun bank­anna og voru eðli­lega gjör­sam­lega trausti rúnir eftir hrun­ið. Frá árinu 2002 til 2008, á sex ára tíma­bili, var allt fjár­mála­kerfið einka­vætt, hámark­s­í­búða­lán hækkuð í 100 pró­sent um tíma, sem var gjör­sam­lega glóru­laust, og banka­kerfið marg­fald­að­ist að stærð sam­hliða mestu efna­hags­bólu sög­unn­ar, bara svo eitt­hvað sé nefnt. Umræða um þetta tíma­bil var aldrei nægi­lega gagn­rýn­in, held ég að sé almennt við­ur­kennt. Skell­ur­inn kom svo að lok­um. Það er mik­ilvægt að þau mis­tök fjöl­miðl­ana verði ekki gerð aft­ur. Stjórn­völd eiga að finna fyrir því að brodd­fluga gagn­rýn­innar hugs­unar er á sveimi og til­búin að stinga á kýlum þegar þau sjást. Þannig finnst mér eðli­legt að sé tekið á leið­rétt­ing­unni út frá sjón­ar­hóli blaða­mennsk­unn­ar. Ekki bara til þess að upp­lýsa og velta upp ólíkum sjón­ar­miðum í aðdrag­anda, á meðan og í kjöl­far þess að aðgerð­inni er hrint í fram­kvæmd, heldur til þess að byggja vörður til að fara eftir í fram­tíð­inni. Sögu­legt yfir­lit fyrir rök­ræðu þjóð­ar­innar um þetta risa­mál.

Stóru frétt­ina í atburðum síð­ustu daga finnst mér að finna í skila­boð­unum sem rík­is­stjórn Sig­mundar Dav­íðs Gunn­laugs­sonar for­sæt­is­ráð­herra er að senda innan úr hafta­bú­skapnum til sjóð­ana sem eiga kröfur í búa bank­anna og raunar einnig kröfur á fleiri fyr­ir­tæki. Þessi ráð­stöf­un, áður en dóms­mál hafa verið til lykta leidd, er aðeins fyrsta skrefið af mörgum sem stigin verða á næst­unni og tengj­ast afnámi og rýmkun fjár­magns­haft­anna, að því er Sig­mundur Davíð greindi frá í grein í Morg­un­blað­inu í gær. Þetta er merki­legt.

Rök­rétt fram­hald



Í mínum huga er þetta rök­rétt fram­hald af póli­tísku lífi Sig­mundar Dav­íðs. Það hófst með óvæntum sigri á lands­fundi Fram­sókn­ar­flokks­ins 18. jan­úar 2009, fyrir bráðum sex árum. Hann hefur síðan farið eins og storms­sveipur um póli­tískt lands­lag og hefur yfir sér áru ólík­inda­t­óls. And­stæð­ingar hans ná engu taki á hon­um, og sumir bein­línis hræð­ast hann. Svo eru líka hópar sem bæði elska hann og hata hann. En hann hefur alltaf orðið ofan á hingað til. Með leið­rétt­ing­unni tókst honum að ryðja Sjálf­stæð­is­flokknum frá sér og koma bar­áttu­máli sínu í gegn, þvert á stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins fyrir síð­ustu kosn­ing­ar. Kraum­andi and­staða er við þetta mál meðal hægri manna í Sjálf­stæð­is­flokkn­um, sem reyndar má deila um hversu margir eru í reynd.

Sig­mundur Davíð finnst mér vera að boða upp­gjör við kröfu­hafa í bú föllnu bank­anna, sem hefur það að mark­miði að hámarka verð­mæti fyrir Ísland og íslenska rík­ið. Þessir 80 millj­arðar sem fóru í leið­rétt­ing­una verða aðeins lít­ill hluti heild­ar­á­vinn­ings­ins af því upp­gjöri. Hugs­an­lega eigum við eftir að sjá pen­inga fara í nýjan spít­ala, jarð­göng og ýmsar inn­viða­fjár­fest­ingar til við­bót­ar, áður en langt um líð­ur. Pen­inga­legar stærðir eru á þeim skala, taldar í hund­ruðum millj­arða króna. Ég hugsa að þetta sé mark­mið Sig­mundar Dav­íðs. Að fara í stríð við kröfu­haf­ana, með full­vissu um að laga­legur réttur til aðgerða gegn þeim, innan fjár­magns­hafta, sé Íslandi í hag. Hann sýndi það í Ices­a­ve-­mál­inu að þetta er hann til­bú­inn að gera - ólíkt Bjarna Bene­dikts­syni. Aug­ljós­lega gæti þetta verið nún­ings­punktur milli stjórn­ar­flokk­anna á næst­unni.

Auglýsing

Þó leið­rétt­ingin birt­ist almenn­ingi sem upp­spretta gleði eða pirr­ings í dag og á næst­unni, þá er hún líka að sumu leyti stríðs­yf­ir­lýs­ing. Fyrsta stóra skrefið í póli­tísku stríði Sig­mundar Dav­íðs gegn sjóð­unum í kröfu­hafa­hópnum sem með sönnu má segja, að haldi Íslandi í gísl­ingu hafta­bú­skap­ar, meðan mál slita­bú­anna eru óleyst. Það verður for­vitni­legt að fylgj­ast með því stríði og póli­tískum afleið­ingum þess.

Fasteignamarkaður á tímamótum
Uppgangstíma á fasteignamarkaði er ekki lokið, sé horft til þess að mikill fjöldi nýrra eigna er nú að koma inn á markaðinn. Ólíklegt er hins vegar að markaðurinn muni einkennast af verðhækkunum. Frekar er líklegt að lækkanir verði raunin.
Kjarninn 25. júní 2019
Benedikt Gíslason.
Benedikt Gíslason ráðinn bankastjóri Arion banka
Benedikt Gíslason, sem hefur setið í stjórn Arion banka fyrir hönd Kaupþings, hefur verið ráðinn nýr bankastjóri bankans.
Kjarninn 25. júní 2019
Launakostnaður 61 prósent af heildargjöldum Íslandspósts
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um starfsemi Íslandspósts kemur fram að laun og launatengd gjöld hafi hækkað verulega á síðustu árum hjá fyrirtækinu. Laun forstjóra Íslandspósts hækkuðu tvisvar í fyrra og um 43 prósent á innan við ári.
Kjarninn 25. júní 2019
Fjárfestingar Íslandspósts of miklar í fyrra
Fjárhagsvandi Íslandspósts stafar af of kostnaðarsamri dreifingu pakkasendinga frá útlöndum og samdrætti í bréfasendingum hjá fyrirtækinu. Vandi þess stafar þó einnig af of miklum fjárfestingum í fyrra miðað við greiðslugetu fyrirtækisins.
Kjarninn 25. júní 2019
Skúli Eggert Þórðarson
Ræddu framtíðarsýn Íslandspósts
Ríkisendurskoðandi fundaði með fjárlaganefnd og stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd í morgun, en fulltrúar fjármálaráðuneytisins og samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins voru einnig viðstaddir, sem og stjórn Íslandspósts.
Kjarninn 25. júní 2019
Ójöfn fjölskylduábyrgð hefur áhrif á stöðu kvenna í atvinnulífinu
Konur bera enn meginábyrgð á heimilinu, bæði er kemur að börnum, heimilisstörfum og umönnun aldraðra foreldra.
Kjarninn 25. júní 2019
Stuðningur við ríkisstjórnina mestur hjá kjósendum Sjálfstæðisflokks
Fleiri væntanlegir kjósendur Vinstri grænna styðja ríkisstjórnina en þeir sem segjast ætla að kjósa Framsóknarflokkinn. Stuðningur við hana á meðal kjósenda Sjálfstæðisflokksins hefur aukist síðustu vikur.
Kjarninn 25. júní 2019
Tveir framkvæmdastjórar láta af störfum hjá Íslandspósti
Mikil hagræðing og kostnaðaraðhald er framundan hjá Íslandspósti. Framkvæmdastjórum fyrirtækisins hefur verið fækkað úr fimm í þrjá.
Kjarninn 25. júní 2019
Meira úr sama flokkiPistlar
None