Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Stóra fréttin er stríðsyfirlýsing Sigmundar Davíðs

sigmundur.jpg
Auglýsing

Leið­rétt­ingin á verð­tryggðum hús­næð­is­lánum hefur verið kunn­gjörð. Almenn­ingur veit núna hvað kom upp úr pakk­an­um. Það var óvænt gleði í ein­hverjum til­vik­um, von­brigði fyrir aðra og fyr­ir­sjá­an­legt hjá sum­um. Heilt yfir er aðgerðin öll for­dæma­laus, eins og stjórn­völd hafa raunar sagt sjálf. Hún felur í sér ójöfn tæki­færi fólks, til langrar fram­tíð­ar, í boði rík­is­sjóðs. Ég hefði sjálfur kosið að nýta hverja krónu sem fæst úr banka­skatt­inum til þess að lækka skuldir rík­is­sjóðs, en stjórn­völd ákváðu að fara þessa leið. Það þarf að virða. Þetta er ekk­ert í fyrsta skipti sem stjórn­mála­menn gera eitt­hvað, sem manni finnst ein­kenni­legt, með féð í rík­is­sjóði.

Brodd­flugan



Annað atriði finnst mér líka mik­il­vægt: Það er mjög gott fyrir íslenskt sam­fé­lag, og stjórn­völd, að það fari fram mjög gagn­rýn­in, hörð og beitt umræða um þessi mál þegar aðgerð­inni er hrint í fram­kvæmd. Þessi aðgerð mun hafa bæði mikil skamm­tíma­á­hrif og líka mikil lang­tíma­á­hrif sömu­leið­is, eins og stjórn­völd hafa raunar sagt, og þess vegna er þörf á því að öllum steinum sé velt við. Fjöl­miðlar voru eins og við­hlæj­endur fyrir hrun bank­anna og voru eðli­lega gjör­sam­lega trausti rúnir eftir hrun­ið. Frá árinu 2002 til 2008, á sex ára tíma­bili, var allt fjár­mála­kerfið einka­vætt, hámark­s­í­búða­lán hækkuð í 100 pró­sent um tíma, sem var gjör­sam­lega glóru­laust, og banka­kerfið marg­fald­að­ist að stærð sam­hliða mestu efna­hags­bólu sög­unn­ar, bara svo eitt­hvað sé nefnt. Umræða um þetta tíma­bil var aldrei nægi­lega gagn­rýn­in, held ég að sé almennt við­ur­kennt. Skell­ur­inn kom svo að lok­um. Það er mik­ilvægt að þau mis­tök fjöl­miðl­ana verði ekki gerð aft­ur. Stjórn­völd eiga að finna fyrir því að brodd­fluga gagn­rýn­innar hugs­unar er á sveimi og til­búin að stinga á kýlum þegar þau sjást. Þannig finnst mér eðli­legt að sé tekið á leið­rétt­ing­unni út frá sjón­ar­hóli blaða­mennsk­unn­ar. Ekki bara til þess að upp­lýsa og velta upp ólíkum sjón­ar­miðum í aðdrag­anda, á meðan og í kjöl­far þess að aðgerð­inni er hrint í fram­kvæmd, heldur til þess að byggja vörður til að fara eftir í fram­tíð­inni. Sögu­legt yfir­lit fyrir rök­ræðu þjóð­ar­innar um þetta risa­mál.

Stóru frétt­ina í atburðum síð­ustu daga finnst mér að finna í skila­boð­unum sem rík­is­stjórn Sig­mundar Dav­íðs Gunn­laugs­sonar for­sæt­is­ráð­herra er að senda innan úr hafta­bú­skapnum til sjóð­ana sem eiga kröfur í búa bank­anna og raunar einnig kröfur á fleiri fyr­ir­tæki. Þessi ráð­stöf­un, áður en dóms­mál hafa verið til lykta leidd, er aðeins fyrsta skrefið af mörgum sem stigin verða á næst­unni og tengj­ast afnámi og rýmkun fjár­magns­haft­anna, að því er Sig­mundur Davíð greindi frá í grein í Morg­un­blað­inu í gær. Þetta er merki­legt.

Rök­rétt fram­hald



Í mínum huga er þetta rök­rétt fram­hald af póli­tísku lífi Sig­mundar Dav­íðs. Það hófst með óvæntum sigri á lands­fundi Fram­sókn­ar­flokks­ins 18. jan­úar 2009, fyrir bráðum sex árum. Hann hefur síðan farið eins og storms­sveipur um póli­tískt lands­lag og hefur yfir sér áru ólík­inda­t­óls. And­stæð­ingar hans ná engu taki á hon­um, og sumir bein­línis hræð­ast hann. Svo eru líka hópar sem bæði elska hann og hata hann. En hann hefur alltaf orðið ofan á hingað til. Með leið­rétt­ing­unni tókst honum að ryðja Sjálf­stæð­is­flokknum frá sér og koma bar­áttu­máli sínu í gegn, þvert á stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins fyrir síð­ustu kosn­ing­ar. Kraum­andi and­staða er við þetta mál meðal hægri manna í Sjálf­stæð­is­flokkn­um, sem reyndar má deila um hversu margir eru í reynd.

Sig­mundur Davíð finnst mér vera að boða upp­gjör við kröfu­hafa í bú föllnu bank­anna, sem hefur það að mark­miði að hámarka verð­mæti fyrir Ísland og íslenska rík­ið. Þessir 80 millj­arðar sem fóru í leið­rétt­ing­una verða aðeins lít­ill hluti heild­ar­á­vinn­ings­ins af því upp­gjöri. Hugs­an­lega eigum við eftir að sjá pen­inga fara í nýjan spít­ala, jarð­göng og ýmsar inn­viða­fjár­fest­ingar til við­bót­ar, áður en langt um líð­ur. Pen­inga­legar stærðir eru á þeim skala, taldar í hund­ruðum millj­arða króna. Ég hugsa að þetta sé mark­mið Sig­mundar Dav­íðs. Að fara í stríð við kröfu­haf­ana, með full­vissu um að laga­legur réttur til aðgerða gegn þeim, innan fjár­magns­hafta, sé Íslandi í hag. Hann sýndi það í Ices­a­ve-­mál­inu að þetta er hann til­bú­inn að gera - ólíkt Bjarna Bene­dikts­syni. Aug­ljós­lega gæti þetta verið nún­ings­punktur milli stjórn­ar­flokk­anna á næst­unni.

Auglýsing

Þó leið­rétt­ingin birt­ist almenn­ingi sem upp­spretta gleði eða pirr­ings í dag og á næst­unni, þá er hún líka að sumu leyti stríðs­yf­ir­lýs­ing. Fyrsta stóra skrefið í póli­tísku stríði Sig­mundar Dav­íðs gegn sjóð­unum í kröfu­hafa­hópnum sem með sönnu má segja, að haldi Íslandi í gísl­ingu hafta­bú­skap­ar, meðan mál slita­bú­anna eru óleyst. Það verður for­vitni­legt að fylgj­ast með því stríði og póli­tískum afleið­ingum þess.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Frá og með 15. júní býðst komufarþegum að fara í sýnatöku í stað sóttkvíar.
Efnahagsleg áhrif af opnun landsins „hjúpuð óvissu“
Efnahagslegar afleiðingar af því að halda landinu áfram lokuðu yrðu „gríðarlegar“. Alls óvíst er hvenær hægt yrði að aflétta ferðatakmörkunum án áhættu á að veiran berist hingað á ný. Boðið verður upp á sýnatöku við landamæri Íslands frá miðjum júní.
Kjarninn 2. júní 2020
Lýður og Ágúst Guðmundssynir.
Athugasemdir frá Lýð og Ágústi Guðmundssonum
Kjarninn 2. júní 2020
Ásmundur Einar Daðason er með húsnæðismálin á sinni könnu sem félagsmálaráðherra.
Áætlað að 4.000 manns búi í atvinnuhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu
Samkvæmt nýlegu mati er áætlað að um 4.000 manns búi nú í atvinnu- og iðnaðarhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu. Ásmundur Einar Daðason félagsmálaráðherra segist ætla að leggja fram frumvarp sitt um hlutdeildarlán á yfirstandandi þingi.
Kjarninn 2. júní 2020
Guðmundur Guðmundsson
Hlutverk vetnis í orku- og loftslagsmálum framtíðarinnar
Kjarninn 2. júní 2020
Með öllu óvíst er hversu hratt ferðaþjónustan mun geta tekið við sér eftir þetta áfall og stutt við efnahagsbatann.
Vísbendingar um að botninum sé náð
Heimili á Íslandi hafa sótt um að taka 13 milljarða króna út úr séreignarsparnaði og um 6.000 heimili hafa fengið greiðslufrest af lánum. Þá hafa vaxtalækkanir skilað sér í lægri afborgunum af lánum, ekki síst til heimila.
Kjarninn 2. júní 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Sóttvarnalæknir: Áhættan virðist ekki vera mikil
PCR-mæling hjá einkennalausum einstaklingum er ekki óyggjandi próf til að greina SARS-CoV-2 veiruna, segir sóttvarnalæknir. 0-4 dögum eftir smit geti niðurstaða úr sýnatöku verið neikvæð hjá þeim sem er smitaður.
Kjarninn 2. júní 2020
Komufarþegum býðst að fara í sýnatöku frá og með 15. júní.
Staðfest: Komufarþegum mun standa sýnataka til boða
Bráðabirgðamat bendir til þess að kostnaður við sýnatöku á Keflavíkurflugvelli fyrstu tvær vikurnar frá rýmkun reglna um komu ferðamanna til landsins yrði um 160 milljónir króna ef 500 manns koma til landsins.
Kjarninn 2. júní 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Lilja braut jafnréttislög þegar hún skipaði Pál í embætti ráðuneytisstjóra
Mennta- og menningarmálaráðherra braut jafnréttislög við skipun Páls Magnússonar í embætti ráðuneytisstjóra í nóvember síðastliðnum. Verulega skorti á efnislegan rökstuðning ráðherra fyrir ráðningunni, segir í úrskurði kærunefndar jafnréttismála.
Kjarninn 2. júní 2020
Meira úr sama flokkiPistlar
None