Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Topp 10: Undarlegar jólahefðir

christmas.png
Auglýsing

Jóla­hefðir eru ómissandi hluti af jóla­há­tíð­inni. Krist­inn Haukur Guðna­son sagn­fræð­ingur kaf­aði ofan í alþjóð­legar jóla­hefð­ir, og setti saman lista yfir tíu jóla­hefðir sem verða að telj­ast stórfurðu­leg­ar, sumar hverjar í það minnsta. En lík­lega þjóna þær þó til­gangi sín­um; að vekja gleði.

10. Ástr­alía



Jólin eru um hásumar í landi and­fætling­anna og jóla­hefðir þeirra bera keim af því. Ein helsta jóla­hefð Ástr­ala er að fara í pikknikk niður á strönd. Strend­urnar eru fullar af fólki. Fólk tekur með sér gervi­jóla­tré og jafn­vel bún­inga, skellir sér í sund og grillar rækj­ur. Auð­vitað eru brim­brettin ekki langt und­an. Í raun má segja að það sé eitt stórt jóla­partí á strönd­inni sem byrjar um það bil viku fyrir jóla­dag og endar ekki fyrr en á nýju ári. Stærsta partíið er á hinni geysi­vin­sælu Bondi strönd við Sydn­ey.

jol11

 

Auglýsing

9. Mexíkó



Í borg­inni Oaxaca í Mexíkó er á jól­unum haldin hátíð til heið­urs radís­um. Sér­lega færir útskurð­ar­meist­arar skera út radísur og annað rót­ar­græn­meti og verð­laun eru veitt fyrir fal­leg­asta útskurð­inn. Radís­urnar eru sér­stak­lega rækt­aðar fyrir keppn­ina, þ.e. þær eru látnar vaxa lengi í jörð­inni og fá þá oft óvenju­lega lög­un. Þessi hefð er rúm­lega ald­ar­gömul og í seinni tíð hefur þetta aukið virki­lega ferða­manna­straum­inn til borg­ar­inn­ar.

jol2

8. Þýska­land



Í Bæj­ara­landi á jóla­sveinn­inn hjálp­ar­sveina sem kall­ast Buttnmandl. Þeir eru nokk­urs konar púkar sem eru umvafðir strái og utan um þá miðja eða á bak­inu hanga kúa­bjöll­ur. Þeir hlaupa um og eru með mik­inn hávaða og eiga að hræða burtu illa anda og vekja móður nátt­úru úr svefni. Þeir eru samt einnig illir enda eru þeir púk­ar. Fólk sem fylgist með á að syngja helg­isöngva, biðja bænir og skvetta helgu vatni á þá til að flæma þá í burtu. Þetta er allt mjög rugl­ings­legt.

jol3

 

7. Banda­ríkin



Und­ar­leg­asta jóla­skraut sem til er er ábyggi­lega jólagúrk­an. Hún er ekki bara gúrka, heldur súr gúrka úr gleri, sem falin er á jóla­trénu. Sá sem finnur hana á að verða heppin fram að næstu jólum og sums staðar fær sá hinn sami gjöf að laun­um. Því hefur verið haldið á lofti að þetta sé æva­gömul þýsk hefð en fyrir því er eng­inn fót­ur. Að öllum lík­indum á þetta upp­runa sinn í amer­ísku versl­un­ar­keðj­unni Woolworths seint á 19. öld. Sér­stök jólagúrku­há­tíð er haldin í bænum Berrien Springs í Michigan fylki.

jol4

6. Spánn



Nánar til­tekið í Kata­lóníu og nær­liggj­andi svæðum er stillt upp helgi­myndum (styttum af fæð­ingu krists) eins og víð­ast hvar nema ávallt er Caganer lát­inn fylgja með. Caganer er klæddur hefð­bundnum kata­lónískum klæðum með rauða húfu........................og að kúka. Þessi hefð er alda­gömul og ástæður fyrir henni ekki alveg á tæru. Mögu­lega til þess að gefa fólki mennska teng­ingu við helgi­dóm­inn. Í dag þykir þetta mjög fyndið og seldar eru Caganer-­styttur af alls kyns frægu fólki.........að kúka.

jol5

5. Japan



Hvað er jóla­legra en bökkett af KFC með brúnni sósu og frönskum? Í um 40 ár hafa Jap­anir flykkst á veit­inga­staði ofurstans Sand­ers frá Kent­ucky á jól­unum til þess að borða saman djúp­steikan kjúkling.  Þessi hefð á rætur sínar í vel heppn­aðri aug­lýs­inga­her­ferð á átt­unda ára­tugnum sem kall­að­ist „Kurisumasu ni wa kentakki­i!“ Panta þarf borð með margra mán­aða fyr­ir­vara og boðið er upp á sér­stakan jóla­mat­seð­il, þar sem t.d. er hægt að fá kampa­vín. Jólin skipa ekki stóran sess í menn­ing­ar­lífi Jap­ans en fara þó stækk­andi.

jol6

4. Wales



Milli jóla og nýárs halda Wales-verjar upp á Mari Lwyd, gráu mer­ina. Þá klæða þeir sig í hvítt eða grátt lak, setja á sig haus­kúpu af hrossi, valsa um bæinn og syngja. Fjöldi fólks fylgir hverri meri. Þetta þykir eðli­legt. Bæði er hægt að syngja á ensku og vellsku. Þetta er forn­kelt­neskur sið­ur, lík­lega trú­ar­leg­ur, en upp­runinn er svo­lítið í móðu. Þetta lagð­ist nán­ast af á sein­ustu öld en hefur verið að koma sterkt inn aftur með vax­andi þjóð­ar­með­vit­und Wales-­búa.

jol7

3. Hol­land



Hol­lend­ingar eiga sinn jóla­svein og hann heitir Sinterkla­as. Hann á þjón sem kall­aður er Svarti Pétur eða Zwarte Piet. Hann er klæddur í 17. aldar föt, með krullað hár og svartur í fram­an. Sumir segja að hann sé Mári eða Eþíóp­íu­maður en aðrir að hann sé svartur í framan vegna sóts úr skor­steinum sem hann fær þegar hann og jóli gefa gjaf­ir. Hann gefur ein­ungis þægum börnum gjaf­ir. Óþekk börn flengir hann með kústi eða setur í poka og fer með til Spán­ar. Það þykir því einkar jóla­legt að setja upp black­face í Hollandi þó að það sé tabú víð­ast hvar ann­ars stað­ar.

jol8

2. Aust­ur­ríki



Krampus er nokk­urs konar Grýla Aust­ur­rík­is­manna. Nema hann er miklu hræði­legri og hann er alls ekki dauður eins og Grýla. Hann er með þykkan feld, hófa, horn og er eins og djöf­ull eða ófreskja í fram­an. Hann hræðir börn með því að klingja bjöllum og keðjum og gefur óþekkum börnum við­ar­spýtu í skó­inn. Sagt er að hann ræni verstu börn­un­um,  drekki þeim, étur þau  eða fer með þau beina leið niður í hel­víti. Þann 5. des­em­ber  er haldin sér­stök hátíð fyrir hann, Krampusn­acht, sem minnir meira á hrekkja­vök­una en jól­in.

jol9

1. Ka­ta­lónía



Jóla­drumbur­inn Tio de Nadal er kata­lónskur sið­ur. Fólk tekur venju­legan tré­drumb og málar á hann and­lit. Frá 8. des­em­ber og fram að jólum þarf að gefa honum að borða á hverjum degi og breiða yfir hann teppi svo honum verði ekki kalt. Á jóla­dag er drumbur­inn tek­inn og settur hálfur í eld­stæði, þar sem honum er skipað að kúka. Þetta er gert með því að lemja hann með prikum og syngja lög um drumbinn. Drumbur­inn kúkar svo ýmsum góð­gætum eins og sæl­gæti, hnetum og fíkj­um. Það sein­asta sem hann kúkar er svo síld og lauk­ur.

Eitt af lög­unum um drumbinn:

Caga tió,                                 kúk­aðu drumbur

caga tor­ró,                              kúk­aðu núggati,

avella­nes i mató,                    hesli­hnetum og mató-osti

si no cagues bé                      ef þú kúkar ekki vel

et daré un cop de bastó.        þá lem ég þig með priki

caga tió!                                  kúk­aðu drumbur!

 jol10

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jón Ásgeir Jóhannesson.
Segir peningamarkaðssjóði ekki svikamyllu heldur form af skammtímafjármögnun
Fyrrverandi aðaleigandi Glitnis neitar því að peningamarkaðssjóðir bankanna hafi verið notaðir til að „redda“ eigendum þeirra fyrir hrun. Ríkisbankar þurftu að setja 130 milljarða króna inn í sjóðina en samt tapaði venjulegt fólk stórum fjárhæðum.
Kjarninn 21. janúar 2021
Jón Ásgeir segir Guðlaug Þór hafa tekið á sig sök í styrkjamálinu
Stjórnendur FL Group tóku ákvörðun um að veita háan styrk til Sjálfstæðisflokksins í lok árs 2006 og kvittun fyrir greiðslunni var gefin út eftir á. Þetta segir Jón Ásgeir Jóhannesson. Hann telur Geir H. Haarde hafa staðið á bakvið málið.
Kjarninn 21. janúar 2021
Norðurlöndin og Eystrasaltslöndin biðja AGS um að meta áhættu á peningaþvætti
Ríkisstjórn Íslands, ásamt ríkisstjórnum hinna Norður- og Eystrasaltslandanna, hefur beðið Alþjóðagjaldeyrissjóðinn um að greina ógnir og veikleika í tengslum við peningaþvætti í löndunum.
Kjarninn 21. janúar 2021
Stórt hlutfall lána í frystingu er líkleg útskýring lágs hlutfalls fólks á vanskilaskrá
Vanskil aldrei verið minni en í fyrra
Samkvæmt Creditinfo voru vanskil með minnsta móti í fyrra. Líklegt er að það sé vegna fjölda greiðslufresta á lánum í kjölfar faraldursins.
Kjarninn 21. janúar 2021
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
Telur greinargerð ráðherra og kynningar á bankasölu ekki standast stjórnsýslulög
Stjórnarþingmenn í fjárlaganefnd taka undir með félögum sínum í efnahags- og viðskiptanefnd og vilja selja allt að 35 prósent í Íslandsbanka. Formaður Flokks fólksins segir að verið sé að einkavæða gróðann eftir að tapið var þjóðnýtt.
Kjarninn 21. janúar 2021
Um 60 prósent Garðbæinga geta ekki nefnt að minnsta kosti þrjá bæjarfulltrúa á nafn
Um 20 prósent íbúa Garðabæjar telja að ákvarðanir við stjórn sveitarfélagsins séu teknar ólýðræðislega. Sjálfstæðisflokkurinn mælist með 60 prósent fylgi í sveitarfélaginu en ánægja með meirihluta hans og bæjarstjóra er minni.
Kjarninn 21. janúar 2021
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 31. þáttur: Keisari undirheimanna
Kjarninn 21. janúar 2021
Óli Björn Kárason er formaður efnahags- og viðskiptanefndar.
Vilja selja allt að 35 prósent hlut í Íslandsbanka
Meirihluti efnahags- og viðskiptanefndar vill selja rúmlega þriðjung í Íslandsbanka í hlutafjárútboði í sumar. Hann vill setja þak á þann hlut sem hver fjárfestir getur keypt. Stjórnarandstaðan er sundruð í afstöðu sinni.
Kjarninn 21. janúar 2021
Meira úr sama flokkiKjarnafæði
None