Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.
audur-jons.jpg
Auglýsing

Frir­sögnin átti að vera: Takk, Gunnar Bragi. Ég er þakk­lát utan­rík­is­ráð­herra okkar Íslend­inga fyrir að for­dæma hrika­legar árásir Ísra­els­manna í Palest­ínu, þar sem svo mörg börn hafa dáið að sumir eru farnir að tala um barna­stríð. Margir utan­rík­is­ráð­herrar þora því ekki og ég er stolt af honum fyrir vik­ið, ég vona bara að hann eigi eftir að gera allt sem í valdi hans stendur til að mót­mæla þessum ódæð­is­verk­um, líka ef sýnt þykir að slit á stjórn­mála­sam­bandi við Ísr­ael þjóni sínum til­gangi.

Ég er líka þakk­lát honum fyrir að for­dæma árás­ina á far­þega­þot­una frá mala­síska flug­fé­lag­inu, þar sem fjöl­mörg börn lét­ust einnig – og líkur benda til að aðskiln­að­ar­sinnar í Úkra­ínu beri ábyrð á og það á vakt Pútíns. Ég, líkt og svo margir aðr­ir, er full van­máttar gagn­vart þessum hræði­legu ofbeld­is­verkum og því er gott að vita til þess að tals­maður þjóð­ar­innar tali máli manns í þeim efn­um. En pistla­höf­undur Kjarn­ans í síð­ustu viku, Hrafn Jóns­son, varð fyrri til að gauka góðu að Gunn­ari Braga í nið­ur­lagi pistils svo ég þurfti að leita ann­arra fanga. Kannski hefði ég átt að skrifa um þessi óskilj­an­legu fjöldamorð en ef satt skal segja skortir mig nóg­sam­lega sterk orð. Það eina sem ég get sagt er að ég skil ekki af hverju þessir menn fremja ekki sjálfs­morð frekar en að myrða börn.

Auglýsing

Úr einu í annað

Í öðrum eins tíð­ar­anda leitar orðið ofbeld­is­menn­ing á mig. Orð sem leiðir hug­ann að því að dóttir manns­ins míns er þessa dag­ana að skipu­leggja Druslu­göng­una ásamt fleir­um.



Það er vænt­an­lega ganga gegn ofbeld­is­menn­ingu, ­hugs­aði ég þegar ég hringdi í Sölku, eins og hún er köll­uð.



Mig lang­aði að fræð­ast um Druslu­göng­una því ég er alin upp við setn­ingar á borð við: Þú ferð ekki svona klædd út nema þú viljir endi­lega láta nauðga þér! Nokkuð sem skýrir kannski áráttu mína til að klæð­ast hólkvíðum lopa­peys­um.



[em­bed]htt­p://issu­u.com/kjarn­inn/docs/2014_07_24/41[/em­bed]

Pist­ill verður að við­tali

Fyrsta spurn­ingin hljóðar skringi­lega: Ég er 41 árs móð­ir, af hverju hef ég aldrei farið í Druslu­göng­una?



SALKA: Druslu­gangan er auð­vitað ný af nál­inni, ekki nema fjög­urra ára gömul og hópur þeirra sem mæta í hana fer sífellt stækk­andi. Fólk verður sífellt með­vit­aðra um mik­il­vægi henn­ar, enda til­heyra þolendur kyn­ferð­is­brota ekki einum þjóð­fé­lags- eða ald­urs­hópi.



Gangan snýst um við­horfs­breyt­ingu í sam­fé­lag­inu svo skömmin verði ger­and­ans, ekki þol­and­ans. Von­andi verður hún til þess að fleiri hugsi sig tvisvar um áður en þeir spyrja í hverju konan hafi verið þegar henni var nauðgað eða efist um að hægt sé að nauðga strákum – en átján pró­sent þeirra sem leit­uðu til Stíga­móta í fyrra voru karl­menn.

Lopa­peysu­konan í Gonzó­ham

Ef kona myndi spásséra um á bik­iní­streng innan um ­fullar fót­bolta­bullur væru þá ekki tölu­verðar líkur á að það yrði ráð­ist á hana, svipað og ef hún myndi laum­ast inn í tígris­dýra­gryfju?



SALKA: Von­andi myndu konan í bik­iní­strengnum og fót­bolta­bull­urnar bara rabba um fót­bolta. Fót­bolta­á­huga­menn eru, held ég, ekk­ert lík­legri til að nauðga en golfá­huga­menn. Höf­uð­mun­ur­inn á tígris­dýri og nauð­gara er þó að tígris­dýrið sinnir grunn­þörfum sínum meðan nauð­gar­inn sýnir af sér grimmd. Konur eru þess utan ekki mýs og fót­bolta­bullur ekki rán­dýr.



Eru rang­hug­myndir um að nauðgun geti átt sér rétt­læt­an­legar skýr­ingar algeng­ar?



SALKA: Þær gegn­um­sýra sam­fé­lagið og þríf­ast meira að segja í rétt­ar­kerf­inu þar sem dómar í kyn­ferð­is­brota­málum hljóma oft eins og verið sé að rétta yfir þol­and­anum en ekki ger­and­an­um. Í dómum kemur end­ur­tekið fram hvert ástand þol­anda var. Þá vinnur ölvun gegn þol­anda meðan ölv­aður ger­andi er jafn­vel sýkn­aður vegna þess að hann hafði mögu­lega ekki stjórn á gjörðum sín­um.



Sú rang­hug­mynd er líka ráð­andi að þeir sem kæri nauðgun geri það að gamni sínu. Að kæra nauðgun er erfitt ferli sem krefst end­ur­tek­inna skýrslu­taka og óþægi­legra lækn­is­skoð­ana. Margir virð­ast halda að önnur hver mann­eskja sem kæri nauðgun geri það af ann­ar­legum ástæðum en tíðni upp­log­inna saka í þessum málum er 2-9%, jafnhá og í öðrum brota­flokk­um.



Önnur rang­hug­mynd er líka sú að körlum sé ekki ­nauðg­að, sem hefur þau áhrif að karlar leita síður réttar síns þegar þeim er nauðg­að.



Gæti ég, fjöru­tíu og eins árs móð­ir, rit­höf­undur og femínisti, verið með svona rang­hug­mynd­ir?



SALKA: Ég held að allir hafi á ein­hverjum tíma­punkti ­verið með rang­hug­mynd­ir. Það fylgir því að búa í sam­fé­lagi þar sem bíó­mynd­ir, aug­lýs­ingar og orð­ræða lita hugsun okk­ar.



Einu sinni átti ég vin sem reynd­ist vera nauð­gari, og ég man svo vel eftir þegar ég heyrði fyrst út undan mér að hann hefði nauðgað stelpu. Stelpan var ekki vin­kona mín svo fyrsta hugsun mín var: Er það ekki bara eitt­hvað slúð­ur? Er hún ekki bara að ljúga? Því ég von­aði að það væri ekki satt að ég hefði verið svo vit­laus að eiga vin sem væri nauð­gari. Ég skamm­ast mín mikið fyrir að hafa ætlað að sópa því undir teppið því mér fannst málið óþægi­legt, en það er líka mik­il­vægt að við­ur­kenna eigin breysk­leika og takast á við þá. Ég held að í litlu sam­fé­lagi eins og okkar sé mjög algengt að fólk vilji ekki trúa því að ein­hver sem það þekki hafi nauðg­að. En það er ekki á okkar ábyrgð hvað aðrir gera, bara hvað við gerum og hvernig við tökum á því.



Er eitt­hvað til sem heitir að taka ábyrgð á klæðn­aði og útliti sínu til að það verði ekki ráð­ist á mann?



SALKA: Oft þegar fólki er ráð­lagt að klæða sig og hegða sér ein­hvern veg­inn á djamm­inu er það gert af góð­vild. En um leið og fólk lætur ótt­ann við yfir­vof­andi ofbeldi ráða er það á villi­göt­um. Höldum við virki­lega að mann­eskja sé örugg­ari í síð­kjól en skokki? Við þurfum líka að upp­ræta mýt­una um ókunn­uga nauð­gar­ann í húsa­sund­inu. Í flestum til­fellum er ger­and­inn ein­hver sem þol­and­inn þekkir en ekki fnæsandi naut sem ræðst fyr­ir­vara­laust á þig. Ger­and­inn þarf að sleppa því að nauðga en ekki þol­and­inn að klæða sig bet­ur.



Hafa ein­hverjir gagn­rýnt Druslu­göng­una?



SALKA: Margir fara í vörn þegar kyn­ferð­is­brota­mál ber á góma. Gangan er alþjóð­leg og byrj­aði í Kanada þegar lög­reglu­maður lét þau ummæli falla að stelpur ættu að forð­ast að klæða sig eins og druslur ef þær vildu ekki láta nauðga sér. Í fram­haldi af því héldu femínistar þar í landi fyrstu Slutwalk-­göng­una og klæddu sig eins og druslur til að und­ir­strika að klæðn­aður þeirra byði ekki upp á ofbeldi. Gangan hefur stundum verið gagn­rýnd á þeim for­sendum að hún sé athygl­is­sýki í stelpum sem langi að vera berar að ofan en það er alls ekki mark­mið göng­unn­ar. Fólk má mæta bert að ofan, í búrkum eða snjó­galla í göng­una. Það sam­ein­ast um að nauðgun er aldrei rétt­læt­an­leg.



Raunar er algengt að þolendur til­kynni ekki nauðgun út af sjálfs­á­sök­un. Skömm og sjálfs­á­sökun er algeng­asta ástæða þess að þolendur kæra ekki, sam­kvæmt upp­lýs­ingum frá Stíga­mót­um. Druslu­gangan er vett­vangur fyrir aðstand­endur þolenda að sýna þeim stuðn­ing og fyrir þolendur að skila skömminni þangað sem hún á heima.



Geta yfir­völd lært eitt­hvað af boð­skapi Druslu­göng­unn­ar?



SALKA: Það er mik­il­vægt að breyta rétt­ar­kerf­inu í kyn­ferð­is­brota­mál­um, nú er það mein­gall­að. 70% nauðg­un­ar­kæra eru felldar niður áður en þær kom­ast fyrir dóm. Í 13% mál­anna er svo sak­fellt. Dóm­arar fella niður meiri­hluta ákæra vegna ófull­nægj­andi sönn­ung­ar­gagna, telja þá áverka þolenda vera af sökum langvar­andi og harka­legs kyn­lífs – en það er nefnt í meiri­hluta skýr­inga á niðu­fell­ingu ákæra. Þol­andi þarf helst að sýna mynd­bands­upp­töku og skrif­lega játn­ingu ger­and­ans og því leggja margir þolendur ekki í að kæra. Ég skora á yfir­völd að breyta þessu nið­ur­brjót­andi kerfi.



Ég tek undir þessi loka­orð dóttur manns­ins míns, þakk­lát henni fyrir að upp­lýsa fólk eins og mig – og þig. Þakk­lát fólki sem stuðlar að betri heimi þegar ofbeldið virð­ist ætla að tröll­ríða öllu.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samherjamálið og afleiðingar þess í erlendum fjölmiðlum
Meintar mútugreiðslur Samherjamanna til áhrifamanna í namibísku stjórnkerfi til þess að fá eftirsóttan kvóta þar í landi og afleiðingar þess hafa ratað í erlenda fjölmiðla.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið - Disney+ byrjar að streyma
Kjarninn 13. nóvember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Íslenska kerfið sem bjó til skipulagða glæpastarfsemi
Kjarninn 13. nóvember 2019
Vill að Kristján Þór stigi til hliðar og að eignir Samherja verði frystar
Þingmaður vill að sjávarútvegsráðherra Íslands víki og að eignir Samherja verði frystar af þar til bærum yfirvöldum. Samherji átti 111 milljarða í eigið fé í lok síðasta árs.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Katrín Jakosbsdóttir, forsætsiráðherra.
Fannst þetta minna óþægilega á gamaldags nýlenduherra
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, segir að ef það sem kom fram í fréttaskýringaþætti Kveiks í gærkvöldi reynist rétt þá sé þetta mál hið versta og til skammar fyrir Samherja.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Sacky Shanghala.
Esau og Shanghala báðir búnir að segja af sér ráðherraembætti
Þeir tveir ráðherrar Namibíu sem sagðir eru hafa þegið háar mútugreiðslur frá Samherja í skiptum fyrir að úthluta þeim kvóta hafa báðir sagt af sér.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Kristján Þór Júlíusson
Kristján Þór: Ábyrgðin í svona málum liggur hjá fyrirtækinu sjálfu
Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra segir að hann hafi fyrir rúmum fimm árum rétt rekið inn nefið á skrifstofu Samherja og heilsað þremenningunum frá Namibíu og átt við þá spjall um daginn og veginn.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Hage Geingob, forseti Namibíu.
Forsetinn sagður vilja reka ráðherrana úr starfi
Forseti Namibíu er sagður vilja víkja Sacky Shanghala dómsmálaráðherra og Bernhardt Esau sjávarútvegráðherra úr starfi í kjölfar umfjöllunar um samskipti þeirra við forsvarsmenn Samherja.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiPistlar
None