Þjóðhættir – Fötlun í íslenskum þjóðsögum

Eva Þór­dís Eben­ez­ers­dóttir er dokt­or­snemi í þjóð­fræði við Háskóla Íslands. Rann­sókn hennar er hluti af stóru þver­fag­legu verk­efni innan háskól­ans sem ber yfir­skrift­ina Fötlun fyrir tíma fötl­unar (Disa­bility before disa­bility).

Nýlega kom út bókin Und­er­stand­ing Disa­bility throug­hout History: Interdisciplin­ary Per­spect­i­ves in Iceland from Settlem­ent to 1936, sem er hluti af fram­an­greindu rann­sókn­ar­verk­efni. Í bók­ina skrifar Eva Þór­dís kafla, ásamt Sól­veigu Ólafs­dóttur sagn­fræð­ingi, um Sig­ríði Bene­dikts­dótt­ur. Sig­ríð­ur, sem fékk við­ur­nefnið Stutta-­Sigga vegna þess hve lág­vaxin hún var, varð með tím­anum hálf­gerð þjóð­sagna­per­sóna. Sig­ríð­ur, sem fædd­ist árið 1815, átti afar erf­iða æsku og end­aði á flakki á full­orð­ins­aldri. Ýmsar heim­ildir eru til um lífs­hlaup Sig­ríð­ar, bæði opin­ber skjöl og þjóð­sög­ur. Í þætt­inum segir Eva Þór­dís frá Sig­ríði og lífi hennar og hvað saga hennar segir um við­horf til fólks með öðru­vísi lík­ama á 19. öld og fram á okkar daga.

Í þætt­inum segir Eva Þór­dís einnig frá því hvernig hún hefur fléttað saman fötl­un­ar­fræði og þjóð­fræði í gegnum þjóð­fræði­nám sitt, meðal ann­ars í rann­sóknum á umskipt­ingum og nú á þjóð­sagna­safni Jóns Árna­son­ar. Þar greinir Eva Þór­dís fjöl­breytt við­horf til fötl­unar og hvað sagn­irnar geta sagt okkur um sam­fé­lag fyrri tíma. Að auki ræðir Eva Þór­dís um áskor­anir við rann­sóknir á fötlun í for­tíð­inni sem meðal ann­ars tengj­ast því hvernig við tölum um og orðum hlut­ina.

Þjóð­hættir er hlað­varp sem fjallar um nýjar rann­sóknir og fjöl­breytta miðlun í þjóð­fræði. Umsjón hafa Dag­rún Ósk Jóns­dóttir og Vil­helm­ína Jóns­dóttir dokt­or­snemar í þjóð­fræði.

Anna Dóra Antonsdóttir
Rammaáætlun sem sáttargjörð
Kjarninn 17. maí 2022
Tekjur ríkisins af kolefnisgjaldi aldrei verið jafn miklar og í fyrra
Ríkið hefur milljarðatekjur af losun gróðurhúsalofttegunda, bæði frá uppboðum á losunarheimildum og af kolefnisgjaldi. Féð er ekki eyrnamerkt loftslagsaðgerðum en fjármálaráðherra áætlar að framlög til loftslagsmála nemi yfir 15 milljörðum í ár.
Kjarninn 17. maí 2022
Helga Þórðardóttir varaþingmaður Flokks fólksins.
„Stjórnvöld hafa svikið leigjendur“
Leigjendur eru jaðarsettir og algerlega berskjaldaðir fyrir hentistefnu leigusala, segir varaþingmaður Flokks fólksins. Stjórnvöld verði að koma með beinar aðgerðir sem stöðva brjálsemi óhefts markaðar sem stjórnist af græðgi einstaklinga.
Kjarninn 17. maí 2022
Jón Gunnarsson er dómsmálaráðherra.
Ráðherra svarar engu um Samherjamálið þar sem það eigi ekki að lúta „pólitískum afskiptum“
Dómsmálaráðherra segir að embætti sem rannsaki sakamál fái ekki auknar fjárveitingar til að sinna rannsókn tiltekins sakamáls. Á ríkisstjórnarfundi í nóvember 2019 var hugað sérstaklega að fjármögnun rannsóknar héraðssaksóknara á Samherjamálinu.
Kjarninn 17. maí 2022
Sigríður Björk Guðjónsdóttir ríkislögreglustjóri mætti á opinn fund í allsherjar- og menntamálanefnd um fræðslu og menntun lögreglumanna um fjölmenningu og fordóma.
Segir að ekki hafi verið um kynþáttamiðaða löggæslu að ræða
Ríkislögreglustjóri segist harma það að ungur drengur skyldi hafa ítrekað orðið fyrir áreiti við leit lögreglunnar að strokufanga í síðasta mánuði. Þó sé í þessu tilviki ekki um kynþáttamiðaða löggæslu eða afskipti að ræða.
Kjarninn 17. maí 2022
Viðmiðunarverðið á bensínlítra yfir 300 krónur í fyrsta sinn
Hlutur olíufélaga í hverjum seldum bensínlítra er með lægsta móti um þessar mundir þrátt fyrir mjög hátt verð. Það bendir til þess að þau séu ekki að skila hækkunum á heimsmarkaðsverði nema að hluta út í verðlagið.
Kjarninn 17. maí 2022
Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra lagði fram fjármálaáætlun fyrir árin 2023-2027 í mars.
Spyrja hvort framlögð fjármálaáætlun sé í samræmi við stjórnarsáttmála
ASÍ bendir á það í umsögn sinni við fjármálaáætlun að mjög takmarkað svigrúm sé til aukinna útgjalda næstu árin sem þó er fyrirséð að muni aukast mikið. Vilja efla tekjustofna ríkisins, meðal annars með komugjaldi og hækkun fjármagnstekjuskatts.
Kjarninn 17. maí 2022
Guðmundur Ingi Kristinsson þingflokksformaður Flokks fólksins.
„Á ekki að skila þessum ólöglega ránsfeng?“
Þingflokksformaður Flokks fólksins segir að álag gangi nærri heilsu fólks sem hefur lent í skerðingum á greiðslum. „Er einhver hissa að kvíði, þunglyndi, streita, svefnleysi sé að hrjá þennan hóp í boði ríkisstjórnarinnar?“ spurði hann á þingi í dag.
Kjarninn 16. maí 2022