Ástæða til að spyrja spurninga um eignaumsýslu ESÍ - Stenst hún lög?

Bjarni og Már
Auglýsing

Eigna­safn Seðla­banka Íslands (ESÍ) vinnur nú að því að selja frá sér eign­ir. Fjórir fjár­festa­hópar munu ganga til við­ræðna um kaup á öllum eignum Hildu, dótt­ur­fé­lags ESÍ.

Hóp­arnir fjórir voru settir saman af fjár­mála­fyr­ir­tækj­unum Arct­ica Fin­ance, Virð­ingu, Kviku fjár­fest­ing­ar­banka (sam­ein­aður banki Straums og MP banka) og ALM Verð­bréf­um. Þetta kom fram í DV  á dög­un­um.

Hilda á 364 fast­eignir sem bók­færðar eru á 6,6 millj­arða króna, 387 útlán (til 260 lán­tak­enda) og önnur skulda­bréf sem metin eru á 5,7 millj­arða króna og hand­bært fé/­kröfur upp á 2,9 millj­arða króna. 

Auglýsing

Hilda á alls sex dótt­ur­fé­lög og hjá félag­inu starfa 13 starfs­menn. Það hagn­að­ist um 1,5 millj­arð króna á fyrstu sex mán­uðum árs­ins og mun­aði þar lang­mestu um hreinar rekstr­ar­tekj­ur, sem eru sala eigna og lána á tíma­bil­in­u. 

Auk þess námu leigu­tekjur 139 millj­ónum króna á fyrstu sex mán­uðum árs­ins.

Þessi eigna­um­sýsla ESÍ er athygl­is­verð. Eins og Kjarn­inn hefur áður fjallað um, þá mætti Seðla­banki Íslands ganga mun lengra í því að selja frá sér eignir með gagn­sæi að leið­ar­ljósi, einkum meðan sölu­ferlið er í gangi. Almenn­ingur á þessar eign­ir, og það verður allt að þola dags­ljósið í þessum efn­um, á meðan á sölu­ferl­inu stend­ur. Það er ekki nóg að opna dyrnar eftir á.

Vafa­laust er ekki mik­ill vilji til þess að stór­felldir efna­hags­brota­glæpa­menn kaupi þessar eignir í gegnum and­lits­laus félög, svo dæmi sé tek­ið. En slíkt getur ger­st, ef ekki er passað upp á ferl­ið. 



Það heyrir meira upp á Alþingi en Seðla­banka Íslands, að skapa almenni­legan lag­ara­mma um þetta ferli.

Það verður að telj­ast und­ar­legt, að ESÍ telji sig geta stundað eigna­um­sýslu sem þessa í ljósi athuga­semda sem komið hafa fram frá Umboðs­manni Alþing­is. Hann hefur sagt, að Seðla­banki Íslands hafi ekki haft skýra laga­heim­ild til þess að flytja verk­efni til ESÍ í upp­hafi. Ef þetta er rétt hjá Umboðs­manni, þá er ljóst að ESÍ er á afar veikum laga­grunni að stunda tug­millj­arða við­skipti með eignir almenn­ings, og ætti frekar að fara sér rólega í þess­ari eigna­sölu en hitt, á meðan laga­legur grund­völlur stofn­unar ESÍ er óljós. 

Athuga­semdir Umboðs­manns, er varða ýmsa aðra þætti sem snerta rann­sókn­ar- og eft­ir­lits­hlut­verk bank­ans í gjald­eyr­is­mál­um, eftir að fjár­magns­höftum var komið á í nóv­em­ber 2008, eru grafal­var­legar og full ástæða til að velta við hverjum steini í leit að sann­leik­anum í þeim efn­um.

Annað er síð­an, að sporin hræða þegar kemur að laga­legum álita­málum er varða ýmis­legt sem Seðla­banki Íslands á að hafa eft­ir­lit með og fram­kvæma. Til dæmis fór það algjör­lega fram­hjá helstu lög­spek­ingum bank­ans, þegar heill lána­flokkur í íslenska banka­kerf­inu upp á mörg hund­ruð millj­arða var ólög­leg­ur, það er geng­is­tryggð lán í krón­um. Hæsti­réttur hefur stað­fest að slíkur lána­flokkur var ólög­legur með end­ur­teknum dóm­um.

Helstu lög­fræð­ingar bank­ans greindu þetta ekki, þrátt fyrir skýrt eft­ir­lits­hlut­verk sitt og að lögum sam­kvæmt eigi bank­inn að stuðla að fjár­mála­stöð­ug­leika og hafa eft­ir­lit með hon­um. Sann­ar­lega varð­aði umfang þess­ara lána í banka­kerf­inu fjár­mála­stöð­ug­leika, eins og óþarft er að hafa mörg orð um, í ljósi hins for­dæma­lausa hruns banka­kerf­is­ins dag­ana 7. til 9. októ­ber 2008.

Nú þegar vel rök­studd atriði, sem varða laga­leg álita­efni um eigna­um­sýslu á vegum ESÍ, eru komin fram, ætti bank­inn að fara sér hægt, og setja almanna­hag í fyr­ir­rúm. Hafa öll atriði upp á borð­um, um hvaða eignir er verið og selja og hvaða ein­stak­ling­ar, sjóðir og fyr­ir­tæki hafa áhuga á þeim.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Páll Hermannsson
Sundabraut og Sundahöfn
Kjarninn 22. nóvember 2019
Samruninn bjargaði Hringbraut frá þroti
Hringbraut var á leið í þrot og því bjargaði samnruninn við Torg, útgáfufélags Fréttablaðsins, því sem bjargað varð.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Kraumandi óánægja hjá starfsfólki Hafró
Starfsfólk Hafrannsóknarstofnunar hefur miklar áhyggjur af því að hagræðing hjá stofnuninni muni höggva í kjarnastarfsemi stofnunarinnar.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Þóra Sveinsdóttir
Eru konur kannski menn?
Kjarninn 22. nóvember 2019
Ilia Shumanov
Hægt að lágmarkað skaðann vegna peningaþvættis með ákveðnum skrefum
Aðstoð­ar­fram­kvæmda­stjóri Rúss­lands­deildar Tran­sparency International mun á umræðufundi í dag fjalla um hvernig alþjóð­legir hringir séu oft­ast einu skrefi á undan yfir­völdum og hvert hlut­verk milli­liða sé í pen­ingaþvætti.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Risatogarinn Heineste kyrrsettur
Yfirvöld í Namibíu hafa ákveðið að kyrrsetja risatogarann Heineste sem er í eigu félags í Namibíu sem Samherji á hlut í, samkvæmt RÚV.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Miðflokkurinn með 16,8 prósent – Sjálfstæðisflokkur með 18,1 prósent
Sjálfstæðisflokkurinn missir þrjú prósentustig af fylgi milli kannana og hefur aldrei mælst lægra. Miðflokkurinn tekur það fylgistap til sín.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Blása til mótmæla – Vilja að Kristján Þór segi tafarlaust af sér
Boðað er til mótmæla á morgun, laugardag, en helstu kröfur mótmælenda eru að sjávarútvegsráðherra segi af sér embætti, Alþingi lögfesti nýja og endurskoðaða stjórnarskrá og að arður af nýtingu sameiginlegra auðlinda landsmanna renni í sjóði almennings.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiBakherbergið
None