Ástæða til að spyrja spurninga um eignaumsýslu ESÍ - Stenst hún lög?

Bjarni og Már
Auglýsing

Eigna­safn Seðla­banka Íslands (ESÍ) vinnur nú að því að selja frá sér eign­ir. Fjórir fjár­festa­hópar munu ganga til við­ræðna um kaup á öllum eignum Hildu, dótt­ur­fé­lags ESÍ.

Hóp­arnir fjórir voru settir saman af fjár­mála­fyr­ir­tækj­unum Arct­ica Fin­ance, Virð­ingu, Kviku fjár­fest­ing­ar­banka (sam­ein­aður banki Straums og MP banka) og ALM Verð­bréf­um. Þetta kom fram í DV  á dög­un­um.

Hilda á 364 fast­eignir sem bók­færðar eru á 6,6 millj­arða króna, 387 útlán (til 260 lán­tak­enda) og önnur skulda­bréf sem metin eru á 5,7 millj­arða króna og hand­bært fé/­kröfur upp á 2,9 millj­arða króna. 

Auglýsing

Hilda á alls sex dótt­ur­fé­lög og hjá félag­inu starfa 13 starfs­menn. Það hagn­að­ist um 1,5 millj­arð króna á fyrstu sex mán­uðum árs­ins og mun­aði þar lang­mestu um hreinar rekstr­ar­tekj­ur, sem eru sala eigna og lána á tíma­bil­in­u. 

Auk þess námu leigu­tekjur 139 millj­ónum króna á fyrstu sex mán­uðum árs­ins.

Þessi eigna­um­sýsla ESÍ er athygl­is­verð. Eins og Kjarn­inn hefur áður fjallað um, þá mætti Seðla­banki Íslands ganga mun lengra í því að selja frá sér eignir með gagn­sæi að leið­ar­ljósi, einkum meðan sölu­ferlið er í gangi. Almenn­ingur á þessar eign­ir, og það verður allt að þola dags­ljósið í þessum efn­um, á meðan á sölu­ferl­inu stend­ur. Það er ekki nóg að opna dyrnar eftir á.

Vafa­laust er ekki mik­ill vilji til þess að stór­felldir efna­hags­brota­glæpa­menn kaupi þessar eignir í gegnum and­lits­laus félög, svo dæmi sé tek­ið. En slíkt getur ger­st, ef ekki er passað upp á ferl­ið. 



Það heyrir meira upp á Alþingi en Seðla­banka Íslands, að skapa almenni­legan lag­ara­mma um þetta ferli.

Það verður að telj­ast und­ar­legt, að ESÍ telji sig geta stundað eigna­um­sýslu sem þessa í ljósi athuga­semda sem komið hafa fram frá Umboðs­manni Alþing­is. Hann hefur sagt, að Seðla­banki Íslands hafi ekki haft skýra laga­heim­ild til þess að flytja verk­efni til ESÍ í upp­hafi. Ef þetta er rétt hjá Umboðs­manni, þá er ljóst að ESÍ er á afar veikum laga­grunni að stunda tug­millj­arða við­skipti með eignir almenn­ings, og ætti frekar að fara sér rólega í þess­ari eigna­sölu en hitt, á meðan laga­legur grund­völlur stofn­unar ESÍ er óljós. 

Athuga­semdir Umboðs­manns, er varða ýmsa aðra þætti sem snerta rann­sókn­ar- og eft­ir­lits­hlut­verk bank­ans í gjald­eyr­is­mál­um, eftir að fjár­magns­höftum var komið á í nóv­em­ber 2008, eru grafal­var­legar og full ástæða til að velta við hverjum steini í leit að sann­leik­anum í þeim efn­um.

Annað er síð­an, að sporin hræða þegar kemur að laga­legum álita­málum er varða ýmis­legt sem Seðla­banki Íslands á að hafa eft­ir­lit með og fram­kvæma. Til dæmis fór það algjör­lega fram­hjá helstu lög­spek­ingum bank­ans, þegar heill lána­flokkur í íslenska banka­kerf­inu upp á mörg hund­ruð millj­arða var ólög­leg­ur, það er geng­is­tryggð lán í krón­um. Hæsti­réttur hefur stað­fest að slíkur lána­flokkur var ólög­legur með end­ur­teknum dóm­um.

Helstu lög­fræð­ingar bank­ans greindu þetta ekki, þrátt fyrir skýrt eft­ir­lits­hlut­verk sitt og að lögum sam­kvæmt eigi bank­inn að stuðla að fjár­mála­stöð­ug­leika og hafa eft­ir­lit með hon­um. Sann­ar­lega varð­aði umfang þess­ara lána í banka­kerf­inu fjár­mála­stöð­ug­leika, eins og óþarft er að hafa mörg orð um, í ljósi hins for­dæma­lausa hruns banka­kerf­is­ins dag­ana 7. til 9. októ­ber 2008.

Nú þegar vel rök­studd atriði, sem varða laga­leg álita­efni um eigna­um­sýslu á vegum ESÍ, eru komin fram, ætti bank­inn að fara sér hægt, og setja almanna­hag í fyr­ir­rúm. Hafa öll atriði upp á borð­um, um hvaða eignir er verið og selja og hvaða ein­stak­ling­ar, sjóðir og fyr­ir­tæki hafa áhuga á þeim.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir
Ingibjörg Sólrún lætur af störfum hjá ÖSE – Utanríkisráðherra segir þetta aðför að stofnuninni
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir læt­ur af störf­um sem for­stjóri lýðræðis- og mannréttindastofnunar ÖSE en hún hefur sinnt starfinu í þrjú ár.
Kjarninn 13. júlí 2020
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði um 30 prósent í faraldrinum
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði að meðaltali um 30 prósent á meðan kórónuveirufaraldurinn stóð sem hæst. Þá fækkaði samskiptum við sjálfstætt starfandi sérfræðinga um 25 prósent, samkvæmt upplýsingum frá landlækni.
Kjarninn 13. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
Íslensk erfðagreining heldur áfram að skima í viku í viðbót
Til stóð að dagurinn í dag ætti að vera síðasti dagurinn sem Íslensk erfðagreining myndi skima á landamærunum.
Kjarninn 13. júlí 2020
Mótefni minnkar strax á fyrstu mánuðum
Þó að mótefni sem líkaminn myndar gegn veirunni SARS-CoV-2 sem veldur COVID-19 minnki þegar á fyrstu þremur mánuðunum eftir að þau verða þarf það ekki að þýða að ónæmi viðkomandi sé ekki lengur til staðar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Veldi Storytel stækkar
Fyrstu tíu daga júlímánaðar keypti Storytel ráðandi hluti í tveimur fyrirtækjum og eitt til viðbótar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Icelandair skrifar undir samning við lettneska flugfélagið airBaltic
Um er að ræða samstarfssamning sem felur í sér að bæði flugfélögin geta selt og gefið út flugmiða hvort hjá öðru.
Kjarninn 13. júlí 2020
(F.v.) Richard Curtis, Jerry Greenfield og Abigail Disney eru meðal þeirra milljónamæringa sem skrifa undir bréfið.
Auðmenn vilja að ríkisstjórnir hækki skatta „á fólk eins og okkur“
„Milljónamæringar eins og við gegna lykilhlutverki í því að græða heiminn,“ segir í bréfi 83 auðmanna sem vilja skattahækkanir á ríkt fólk – eins og þá sjálfa – til að draga úr misrétti vegna COVID-19 og flýta fyrir efnahagsbata.
Kjarninn 13. júlí 2020
Dagur B. Eggertsson
Dagur: Nauðsyn­legt að hætta skot­grafa­hernaði varðandi ferðamáta
Borgarstjórinn segir að nauðsyn­legt sé að kom­ast „út úr þeim skot­grafa­hernaði að líta á að ein­hver einn ferðamáti skuli ráða“. Hann vill að Borgarlínunni verði flýtt.
Kjarninn 13. júlí 2020
Meira úr sama flokkiBakherbergið
None