Þorskastríðin, Icesave og neyðarlögin

Ýmislegt er nú lagt á borðið þegar kosningabaráttan harðnar fyrir forsetakosningarnar 25. júní.

Davíð Oddsson
Auglýsing

Nú er farið að fær­ast fjör í leik­ana, í for­seta­kosn­ing­un­um. Hart er sótt að Guðna Th. Jóhann­essyni, eins og við var að búast. Hann hefur mælst með yfir­burð­ar­mesta fylgi allra fram­bjóð­enda til þessa, eða tæp­lega 70 pró­sent. Ekki er víst að það hald­ist svo lengi, þegar meiri þungi kemst í bar­átt­una, en mikið þarf til svo að annar fram­bjóð­andi eigi raun­hæfan mögu­leika á sigri. Davíð Odds­son er lík­leg­astur til að klifra upp í fylgi vegna þess hve sterkt bak­land hann hefur frá gam­alli tíð í stjórn­mál­un­um, og er auk þess þekkt­astur allra fram­bjóð­enda.

Ýmis­legt hefur verið nefnt í gagn­rýni á Guðna; afstaða hans í Ices­a­ve-­deil­unni og sitt­hvað fleira. Hildur Þórð­ar­dótt­ir, for­seta­fram­bjóð­andi, skrif­aði grein sem birt­ist á vef Kjarn­ans í dag, þar sem hún ræðst með nokkru offorsi gegn Guðna. Hild­ur, sem hefur varla mælst með fylgi í könn­unum til þessa, virð­ist sjá hann fyrir sér sem fram­bjóð­anda valds­ins.

Það var erfitt að sjá það fyrir að þorska­stríðin kæmu upp á sviðið sem vopn gegn Guðna. Hann er lík­lega bestur þegar hann fær að taka þátt í umræðum um eigin rann­sókn­ir. Ekki er víst að þessi taktík í gagn­rýni muni virka, og þó; lík­lega er þetta ágæt leið til „safna lið­i", í það minnsta hjá Dav­íð.

Auglýsing

Guðni Th. Jóhannesson sagnfræðingur og forsetaframbjóðandi.

Eitt hefur komið til umræðu hjá Davíð Odds­syni, og það eru sjálf neyð­ar­lög­in. Þegar hag­stjórnin í land­inu og skelfi­lega óábyrg­ur, fífl­djarfur og lélegur banka­rekst­ur, og óskil­virkt og lélegt eft­ir­lit Seðla­banka Íslands og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins (FME), höfðu skapað raun­veru­lega hættu á alls­herj­ar­þroti hag­kerf­is­ins, þá var lög­unum beitt til að vernda almanna­hags­muni. Sam­kvæmt orð­ræðu Dav­íðs, og kannski helst stuðn­ings­manna hans, þá var það hann sem átti mestan heið­ur­inn að neyð­ar­lög­un­um.

Óhætt er að segja að þetta sé umdeilt mat á sögu­legum atburð­um, en þetta er ekki nýtt í sjálfu sér. Davíð hefur marg­sinnis gagn­rýnt sér­stak­lega FME fyrir að hafa brugð­ist í aðdrag­anda hruns­ins, en talað um að Seðla­bank­inn hafi staðið sig vel, en hann sjálfur var for­maður stjórnar seðla­bank­ans í hrun­inu eins og kunn­ugt er. 

Einn þeirra sem hefur spurt Davíð gagn­rýnið út í þessi mál er Andri Árna­son hrl., og lög­maður Geirs H. Haarde í lands­dóms­mál­inu. Hann spurði end­ur­tekið út í atriði sem snéru að sam­starfi Seðla­bank­ans og FME, og benti á að það hefði verið sam­starfs­samn­ingur í gildi, einmitt til þess að gera eft­ir­litið með ein­staka þáttum kerf­is­ins skil­virkara og betra. Seðla­bank­inn gæti ekki fríað sig ábyrgð á þessum mál­um. Það var fátt um skýr svör hjá Dav­íð, og hann end­ur­tók það sem hann sagði áður; að FME hefði haft umsjón með mati á bönk­unum og haft heim­ildir til að greina inn­viði bank­anna. 

Þegar kemur að fram­kvæmd neyð­ar­lag­anna sjálfra, þá er líka for­vitni­legt að hlusta á vitna­leiðslur fyrir lands­dómi. Jónas Fr. Jóns­son, fyrr­ver­andi for­stjóri FME, var einn þeirra sem var í vitna­stúku og rakti meðal ann­ars hvernig tekið var á stöðu mála, þegar bank­arnir bók­staf­lega hrundu. FME fram­kvæmdi neyð­ar­lög­in, ekki Seðla­bank­inn. Og hug­myndin um helsta inn­tak þeirra - að breyta kröfu­röð­inni og verja inn­lán almenn­ings og fyr­ir­tækja - fædd­ist á síð­ustu metr­un­um, í algjöru „panikki“. Eng­inn skýr leið­ar­vísir lá fyr­ir, heldur höfðu stjórn­völd aðeins teiknað upp mögu­legar sviðs­mynd­ir, eins og sjálf­sagt er. Þetta helsta inn­tak í neyð­ar­lög­unum var atriði sem Jónas Fr. beitti sér að síð­ustu fyrir að færi inn í lög­in, en vissu­lega höfðu margir aðkomu að laga­text­an­um.

Það er auð­vitað grát­bros­legt að hrunið haustið 2008, og ein­staka atriði sem tengj­ast því hver gerði hvað, sé nú orðið að kosn­inga­máli í for­seta­kosn­ing­unum 2016. En það á ekki að koma á óvart, í ljósi þess að Davíð er kom­inn fram á sjón­ar­svið­ið. And­stæð­ingar hans og stuðn­ings­menn sjá hlut­ina með ólíkum hætti, svo ekki sé meira sag­t. 

Höskuldur H. Ólafsson hringir bjöllunni frægu við upphaf viðskipta með bréf í Arion banka fyrir einu ári.
Fyrir einu ári síðan: Arion banki skráður á markað
Á þessum degi fyrir einu ári síðan, þann 15. júní 2018, voru bréf í Arion banka tekin til viðskipta í Kauphöll Íslands. Hann varð þar með fyrsti íslenski bankinn til að verða skráður á markað eftir bankahrunið í október 2008.
Kjarninn 15. júní 2019
Sigurður Hlöðversson
Makríll á leið í kvóta – Eftir höfðinu dansa limirnir
Kjarninn 15. júní 2019
Margrét Tryggvadóttir
Hver skapaði skrímslið?
Leslistinn 15. júní 2019
Tíðavörur loks viðurkenndar sem nauðsyn
Alþingi samþykkti á dögunum að lækka virðisaukaskatt á tíðavörum úr efra skattþrepi í neðra. Ákvörðunin kemur í kjölfar þess að konur hafa á síðustu árum vakið athygli á því að það skjóti skökku við að skattleggja ekki tíðavörur sem nauðsynjavörur.
Kjarninn 15. júní 2019
Órói í stjórnmálum haggar varla fylgi stjórnmálablokka
Meirihluti stjórnarandstöðunnar mælist nú með meira fylgi en stjórnarflokkarnir þrír, frjálslyndu miðjuflokkarnir hafa sýnt mikinn stöðugleika í könnunum um langt skeið og fylgi Miðflokksins haggast varla þrátt fyrir mikla fyrirferð.
Kjarninn 15. júní 2019
Wikileaks: Blaðamennska í almannaþágu eða glæpur?
Julian Assange, stofnandi Wikileaks, á í hættu á að vera framseldur til Bandaríkjanna þar sem hann gæti átt yfir höfði sér 175 ár í fangelsi verði hann fundinn sekur.
Kjarninn 15. júní 2019
Segir forystu Sjálfstæðisflokksins vera sama um vilja flokksmanna
Stríð Davíðs Oddssonar og Morgunblaðsins sem hann stýrir við Sjálfstæðisflokkinn heldur áfram á síðum blaðsins í dag. Þar gagnrýnir hann forystu flokksins harkalega og bætir í gagnrýni sína vegna þriðja orkupakkans.
Kjarninn 15. júní 2019
Nýliðunarbrestur veldur Hafró áhyggjum
Hlýnun sjávar í íslenskri lögsögu er einn áhrifaþátturinn sem Hafró fylgist grannt með.
Kjarninn 14. júní 2019
Meira úr sama flokkiBakherbergið
None