Þorskastríðin, Icesave og neyðarlögin

Ýmislegt er nú lagt á borðið þegar kosningabaráttan harðnar fyrir forsetakosningarnar 25. júní.

Davíð Oddsson
Auglýsing

Nú er farið að fær­ast fjör í leik­ana, í for­seta­kosn­ing­un­um. Hart er sótt að Guðna Th. Jóhann­essyni, eins og við var að búast. Hann hefur mælst með yfir­burð­ar­mesta fylgi allra fram­bjóð­enda til þessa, eða tæp­lega 70 pró­sent. Ekki er víst að það hald­ist svo lengi, þegar meiri þungi kemst í bar­átt­una, en mikið þarf til svo að annar fram­bjóð­andi eigi raun­hæfan mögu­leika á sigri. Davíð Odds­son er lík­leg­astur til að klifra upp í fylgi vegna þess hve sterkt bak­land hann hefur frá gam­alli tíð í stjórn­mál­un­um, og er auk þess þekkt­astur allra fram­bjóð­enda.

Ýmis­legt hefur verið nefnt í gagn­rýni á Guðna; afstaða hans í Ices­a­ve-­deil­unni og sitt­hvað fleira. Hildur Þórð­ar­dótt­ir, for­seta­fram­bjóð­andi, skrif­aði grein sem birt­ist á vef Kjarn­ans í dag, þar sem hún ræðst með nokkru offorsi gegn Guðna. Hild­ur, sem hefur varla mælst með fylgi í könn­unum til þessa, virð­ist sjá hann fyrir sér sem fram­bjóð­anda valds­ins.

Það var erfitt að sjá það fyrir að þorska­stríðin kæmu upp á sviðið sem vopn gegn Guðna. Hann er lík­lega bestur þegar hann fær að taka þátt í umræðum um eigin rann­sókn­ir. Ekki er víst að þessi taktík í gagn­rýni muni virka, og þó; lík­lega er þetta ágæt leið til „safna lið­i", í það minnsta hjá Dav­íð.

Auglýsing

Guðni Th. Jóhannesson sagnfræðingur og forsetaframbjóðandi.

Eitt hefur komið til umræðu hjá Davíð Odds­syni, og það eru sjálf neyð­ar­lög­in. Þegar hag­stjórnin í land­inu og skelfi­lega óábyrg­ur, fífl­djarfur og lélegur banka­rekst­ur, og óskil­virkt og lélegt eft­ir­lit Seðla­banka Íslands og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins (FME), höfðu skapað raun­veru­lega hættu á alls­herj­ar­þroti hag­kerf­is­ins, þá var lög­unum beitt til að vernda almanna­hags­muni. Sam­kvæmt orð­ræðu Dav­íðs, og kannski helst stuðn­ings­manna hans, þá var það hann sem átti mestan heið­ur­inn að neyð­ar­lög­un­um.

Óhætt er að segja að þetta sé umdeilt mat á sögu­legum atburð­um, en þetta er ekki nýtt í sjálfu sér. Davíð hefur marg­sinnis gagn­rýnt sér­stak­lega FME fyrir að hafa brugð­ist í aðdrag­anda hruns­ins, en talað um að Seðla­bank­inn hafi staðið sig vel, en hann sjálfur var for­maður stjórnar seðla­bank­ans í hrun­inu eins og kunn­ugt er. 

Einn þeirra sem hefur spurt Davíð gagn­rýnið út í þessi mál er Andri Árna­son hrl., og lög­maður Geirs H. Haarde í lands­dóms­mál­inu. Hann spurði end­ur­tekið út í atriði sem snéru að sam­starfi Seðla­bank­ans og FME, og benti á að það hefði verið sam­starfs­samn­ingur í gildi, einmitt til þess að gera eft­ir­litið með ein­staka þáttum kerf­is­ins skil­virkara og betra. Seðla­bank­inn gæti ekki fríað sig ábyrgð á þessum mál­um. Það var fátt um skýr svör hjá Dav­íð, og hann end­ur­tók það sem hann sagði áður; að FME hefði haft umsjón með mati á bönk­unum og haft heim­ildir til að greina inn­viði bank­anna. 

Þegar kemur að fram­kvæmd neyð­ar­lag­anna sjálfra, þá er líka for­vitni­legt að hlusta á vitna­leiðslur fyrir lands­dómi. Jónas Fr. Jóns­son, fyrr­ver­andi for­stjóri FME, var einn þeirra sem var í vitna­stúku og rakti meðal ann­ars hvernig tekið var á stöðu mála, þegar bank­arnir bók­staf­lega hrundu. FME fram­kvæmdi neyð­ar­lög­in, ekki Seðla­bank­inn. Og hug­myndin um helsta inn­tak þeirra - að breyta kröfu­röð­inni og verja inn­lán almenn­ings og fyr­ir­tækja - fædd­ist á síð­ustu metr­un­um, í algjöru „panikki“. Eng­inn skýr leið­ar­vísir lá fyr­ir, heldur höfðu stjórn­völd aðeins teiknað upp mögu­legar sviðs­mynd­ir, eins og sjálf­sagt er. Þetta helsta inn­tak í neyð­ar­lög­unum var atriði sem Jónas Fr. beitti sér að síð­ustu fyrir að færi inn í lög­in, en vissu­lega höfðu margir aðkomu að laga­text­an­um.

Það er auð­vitað grát­bros­legt að hrunið haustið 2008, og ein­staka atriði sem tengj­ast því hver gerði hvað, sé nú orðið að kosn­inga­máli í for­seta­kosn­ing­unum 2016. En það á ekki að koma á óvart, í ljósi þess að Davíð er kom­inn fram á sjón­ar­svið­ið. And­stæð­ingar hans og stuðn­ings­menn sjá hlut­ina með ólíkum hætti, svo ekki sé meira sag­t. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ferðamenn á ferð í Reykjavík, í veröld sem var. „Enginn ætti að geta ferðast um Ísland án þess að komast að því að hér á landi er talað sérstakt tungumál en ekki aðeins enska,“ segir Íslensk málnefnd í nýrri ályktun.
Sóknarfæri vegna farsóttarinnar
Íslensk málnefnd segir í nýrri ályktun sinni um stöðu íslenskrar tungu að sóknarfæri hafi myndast fyrir tungumálið vegna farsóttarinnar, sem nýta mætti til að hvetja fyrirtæki til að bjóða þjónustu sína fram á íslensku, en ekki bara á ensku.
Kjarninn 25. september 2020
Örn Bárður Jónsson
Guð og náttúran
Kjarninn 25. september 2020
Steingrímur J. Sigfússon
Upplýsingamengun í annarra boði!
Kjarninn 25. september 2020
Ljóst er af FinCEN-skjölunum að stórir bankar sem hafa milligöngu um fjármagnshreyfingar í dollurum vita mætavel að þeir eru að hreyfa mikið magn peninga sem eiga misjafnan uppruna
Glæpirnir sem gera aðra glæpi mögulega
Fordæmalaus gagnaleki frá bandaríska fjármálaráðuneytinu hefur vakið mikla athygli í vikunni. Hann sýnir fram á brotalamir í eftirliti bæði banka og yfirvalda þegar kemur að því að því að stöðva vafasama fjármagnsflutninga heimshorna á milli.
Kjarninn 25. september 2020
Eimskip staðfestir að félagið hafi verið kært til héraðssaksóknara
Eimskip hafnar ásökunum um að hafa brotið lög í tengslum við endurvinnslu tveggja skipa félagsins í Indlandi. Eimskip segist ekki hafa komið að ákvörðun um endurvinnslu skipanna tveggja.
Kjarninn 25. september 2020
Eftir að ferðamönnum tók að hríðfækka hérlendis vegna kórónuveirufaraldursins hefur atvinnuleysi vaxið hratt.
Almenna atvinnuleysið stefnir í að verða jafn mikið og eftir bankahrunið
Almennt atvinnuleysið verður komið í 9,3 prósent í lok október gangi spá Vinnumálastofnunar eftir. Það yrði jafn mikið atvinnuleysi og mest var snemma á árinu 2010. Heildaratvinnuleysið, að hlutabótaleiðinni meðtalinni, verður 10,2 prósent í lok október.
Kjarninn 25. september 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Telur rétt að skoða Félagsdómsmál ef Samtök atvinnulífsins segja upp lífskjarasamningnum
Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar segir að Samtök atvinnulífsins grípi til tæknilegra útúrsnúninga þegar þau segi forsendur lífskjarasamninga brostnar og telur rétt að skoða að vísa uppsögn samninga til Félagsdóms, ef af þeim verður.
Kjarninn 25. september 2020
45 ný smit – 369 greinst með COVID-19 á tíu dögum
Fjörutíu og fimm manns greindust með COVID-19 hér á landi í gær. Nýgengi innanlandssmita er nú komið yfir 100 á hverja 100 þúsund íbúa.
Kjarninn 25. september 2020
Meira úr sama flokkiBakherbergið
None