Þorskastríðin, Icesave og neyðarlögin

Ýmislegt er nú lagt á borðið þegar kosningabaráttan harðnar fyrir forsetakosningarnar 25. júní.

Davíð Oddsson
Auglýsing

Nú er farið að fær­ast fjör í leik­ana, í for­seta­kosn­ing­un­um. Hart er sótt að Guðna Th. Jóhann­essyni, eins og við var að búast. Hann hefur mælst með yfir­burð­ar­mesta fylgi allra fram­bjóð­enda til þessa, eða tæp­lega 70 pró­sent. Ekki er víst að það hald­ist svo lengi, þegar meiri þungi kemst í bar­átt­una, en mikið þarf til svo að annar fram­bjóð­andi eigi raun­hæfan mögu­leika á sigri. Davíð Odds­son er lík­leg­astur til að klifra upp í fylgi vegna þess hve sterkt bak­land hann hefur frá gam­alli tíð í stjórn­mál­un­um, og er auk þess þekkt­astur allra fram­bjóð­enda.

Ýmis­legt hefur verið nefnt í gagn­rýni á Guðna; afstaða hans í Ices­a­ve-­deil­unni og sitt­hvað fleira. Hildur Þórð­ar­dótt­ir, for­seta­fram­bjóð­andi, skrif­aði grein sem birt­ist á vef Kjarn­ans í dag, þar sem hún ræðst með nokkru offorsi gegn Guðna. Hild­ur, sem hefur varla mælst með fylgi í könn­unum til þessa, virð­ist sjá hann fyrir sér sem fram­bjóð­anda valds­ins.

Það var erfitt að sjá það fyrir að þorska­stríðin kæmu upp á sviðið sem vopn gegn Guðna. Hann er lík­lega bestur þegar hann fær að taka þátt í umræðum um eigin rann­sókn­ir. Ekki er víst að þessi taktík í gagn­rýni muni virka, og þó; lík­lega er þetta ágæt leið til „safna lið­i", í það minnsta hjá Dav­íð.

Auglýsing

Guðni Th. Jóhannesson sagnfræðingur og forsetaframbjóðandi.

Eitt hefur komið til umræðu hjá Davíð Odds­syni, og það eru sjálf neyð­ar­lög­in. Þegar hag­stjórnin í land­inu og skelfi­lega óábyrg­ur, fífl­djarfur og lélegur banka­rekst­ur, og óskil­virkt og lélegt eft­ir­lit Seðla­banka Íslands og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins (FME), höfðu skapað raun­veru­lega hættu á alls­herj­ar­þroti hag­kerf­is­ins, þá var lög­unum beitt til að vernda almanna­hags­muni. Sam­kvæmt orð­ræðu Dav­íðs, og kannski helst stuðn­ings­manna hans, þá var það hann sem átti mestan heið­ur­inn að neyð­ar­lög­un­um.

Óhætt er að segja að þetta sé umdeilt mat á sögu­legum atburð­um, en þetta er ekki nýtt í sjálfu sér. Davíð hefur marg­sinnis gagn­rýnt sér­stak­lega FME fyrir að hafa brugð­ist í aðdrag­anda hruns­ins, en talað um að Seðla­bank­inn hafi staðið sig vel, en hann sjálfur var for­maður stjórnar seðla­bank­ans í hrun­inu eins og kunn­ugt er. 

Einn þeirra sem hefur spurt Davíð gagn­rýnið út í þessi mál er Andri Árna­son hrl., og lög­maður Geirs H. Haarde í lands­dóms­mál­inu. Hann spurði end­ur­tekið út í atriði sem snéru að sam­starfi Seðla­bank­ans og FME, og benti á að það hefði verið sam­starfs­samn­ingur í gildi, einmitt til þess að gera eft­ir­litið með ein­staka þáttum kerf­is­ins skil­virkara og betra. Seðla­bank­inn gæti ekki fríað sig ábyrgð á þessum mál­um. Það var fátt um skýr svör hjá Dav­íð, og hann end­ur­tók það sem hann sagði áður; að FME hefði haft umsjón með mati á bönk­unum og haft heim­ildir til að greina inn­viði bank­anna. 

Þegar kemur að fram­kvæmd neyð­ar­lag­anna sjálfra, þá er líka for­vitni­legt að hlusta á vitna­leiðslur fyrir lands­dómi. Jónas Fr. Jóns­son, fyrr­ver­andi for­stjóri FME, var einn þeirra sem var í vitna­stúku og rakti meðal ann­ars hvernig tekið var á stöðu mála, þegar bank­arnir bók­staf­lega hrundu. FME fram­kvæmdi neyð­ar­lög­in, ekki Seðla­bank­inn. Og hug­myndin um helsta inn­tak þeirra - að breyta kröfu­röð­inni og verja inn­lán almenn­ings og fyr­ir­tækja - fædd­ist á síð­ustu metr­un­um, í algjöru „panikki“. Eng­inn skýr leið­ar­vísir lá fyr­ir, heldur höfðu stjórn­völd aðeins teiknað upp mögu­legar sviðs­mynd­ir, eins og sjálf­sagt er. Þetta helsta inn­tak í neyð­ar­lög­unum var atriði sem Jónas Fr. beitti sér að síð­ustu fyrir að færi inn í lög­in, en vissu­lega höfðu margir aðkomu að laga­text­an­um.

Það er auð­vitað grát­bros­legt að hrunið haustið 2008, og ein­staka atriði sem tengj­ast því hver gerði hvað, sé nú orðið að kosn­inga­máli í for­seta­kosn­ing­unum 2016. En það á ekki að koma á óvart, í ljósi þess að Davíð er kom­inn fram á sjón­ar­svið­ið. And­stæð­ingar hans og stuðn­ings­menn sjá hlut­ina með ólíkum hætti, svo ekki sé meira sag­t. 

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þröngar skorður í hálaunalandi
Á að fella gengið til að örva efnahagslífið? Er aukin sjálfvirkni að fara eyða störfum hraðar en almenningur átta sig á? Gylfi Zoega hagfræðiprófessor skrifaði ítarlega grein í Vísbendingu þar sem þessi mál eru til umræðu.
Kjarninn 20. janúar 2020
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Segir kominn tíma á stjórn án Sjálfstæðisflokks
Formaður Samfylkingarinnar segir tími til komin að hætta að láta Sjálfstæðisflokkinn velja sér dansfélaga og stjórna á eigin forsendum.
Kjarninn 20. janúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Katrín: Kólnun en ekki skyndileg djúpfrysting
Heilbrigðismál, atvinnuleysi, kaupmáttur, náttúruöfl og innviðafjárfestingar eru meðal þess sem forsætisráðherra ræddi um í ræðu sinni við upphaf þings í dag.
Kjarninn 20. janúar 2020
Sighvatur Björgvinsson
Enginn ber ábyrgð – bara þjóðin
Kjarninn 20. janúar 2020
Heimavellir eiga meðal annars húsnæði sem hefur verið í byggingu á Hlíðarendasvæðinu.
Norskt leigufélag komið með yfir tíu prósent í Heimavöllum
Norska leigufélagið Fredensborg er að koma sér fyrir á íslenskum fasteignamarkaði. Það keypti í dag 10,22 prósent hlut í stærsta leigufélagi landsins á almennum leigumarkaði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Efnt var til fyrstu mótmæla þann 23. nóvember 2019 eftir að Samherjamálið komst upp.
Fyrsti þingfundur ársins í dag – Mótmælendur ætla að láta í sér heyra
Fyrsti þingfundur á Alþingi hefst í dag eftir jólafrí og munu formenn stjórnmálaflokkanna eða staðgenglar þeirra taka til máls. Við tilefnið verður blásið til mótmæla þar sem þess er meðal annars krafist að sjávarútvegsráðherra segi af sér.
Kjarninn 20. janúar 2020
Togarinn Heinaste.
Ríkisútgerðin í Namibíu á ekki fyrir launum rúmlega þúsund starfsmanna
Fischor, ríkisútgerðin í Namibíu, þurfti að fá viðbótarkvóta frá ríkinu til að geta átt fyrir launum. Fiskinn á mögulega að veiða á Heinaste, verksmiðjutogara sem Samherji er ásakaður um að vera að reyna að selja sjálfum sér á hrakvirði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, og Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri í Reykjavík.
Efling sakar Reykjavíkurborg um að hafa dreift villandi upplýsingum
„Borgin er í okkar höndum!“ Þetta segir Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar í opnu bréfi til borgarstjóra, þar sem honum er tilkynnt um algjör viðræðuslit vegna kjarasamningagerðar. Efling segir borgina hafa brotið bæði trúnað og lög.
Kjarninn 20. janúar 2020
Meira úr sama flokkiBakherbergið
None