Þorskastríðin, Icesave og neyðarlögin

Ýmislegt er nú lagt á borðið þegar kosningabaráttan harðnar fyrir forsetakosningarnar 25. júní.

Davíð Oddsson
Auglýsing

Nú er farið að fær­ast fjör í leik­ana, í for­seta­kosn­ing­un­um. Hart er sótt að Guðna Th. Jóhann­essyni, eins og við var að búast. Hann hefur mælst með yfir­burð­ar­mesta fylgi allra fram­bjóð­enda til þessa, eða tæp­lega 70 pró­sent. Ekki er víst að það hald­ist svo lengi, þegar meiri þungi kemst í bar­átt­una, en mikið þarf til svo að annar fram­bjóð­andi eigi raun­hæfan mögu­leika á sigri. Davíð Odds­son er lík­leg­astur til að klifra upp í fylgi vegna þess hve sterkt bak­land hann hefur frá gam­alli tíð í stjórn­mál­un­um, og er auk þess þekkt­astur allra fram­bjóð­enda.

Ýmis­legt hefur verið nefnt í gagn­rýni á Guðna; afstaða hans í Ices­a­ve-­deil­unni og sitt­hvað fleira. Hildur Þórð­ar­dótt­ir, for­seta­fram­bjóð­andi, skrif­aði grein sem birt­ist á vef Kjarn­ans í dag, þar sem hún ræðst með nokkru offorsi gegn Guðna. Hild­ur, sem hefur varla mælst með fylgi í könn­unum til þessa, virð­ist sjá hann fyrir sér sem fram­bjóð­anda valds­ins.

Það var erfitt að sjá það fyrir að þorska­stríðin kæmu upp á sviðið sem vopn gegn Guðna. Hann er lík­lega bestur þegar hann fær að taka þátt í umræðum um eigin rann­sókn­ir. Ekki er víst að þessi taktík í gagn­rýni muni virka, og þó; lík­lega er þetta ágæt leið til „safna lið­i", í það minnsta hjá Dav­íð.

Auglýsing

Guðni Th. Jóhannesson sagnfræðingur og forsetaframbjóðandi.

Eitt hefur komið til umræðu hjá Davíð Odds­syni, og það eru sjálf neyð­ar­lög­in. Þegar hag­stjórnin í land­inu og skelfi­lega óábyrg­ur, fífl­djarfur og lélegur banka­rekst­ur, og óskil­virkt og lélegt eft­ir­lit Seðla­banka Íslands og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins (FME), höfðu skapað raun­veru­lega hættu á alls­herj­ar­þroti hag­kerf­is­ins, þá var lög­unum beitt til að vernda almanna­hags­muni. Sam­kvæmt orð­ræðu Dav­íðs, og kannski helst stuðn­ings­manna hans, þá var það hann sem átti mestan heið­ur­inn að neyð­ar­lög­un­um.

Óhætt er að segja að þetta sé umdeilt mat á sögu­legum atburð­um, en þetta er ekki nýtt í sjálfu sér. Davíð hefur marg­sinnis gagn­rýnt sér­stak­lega FME fyrir að hafa brugð­ist í aðdrag­anda hruns­ins, en talað um að Seðla­bank­inn hafi staðið sig vel, en hann sjálfur var for­maður stjórnar seðla­bank­ans í hrun­inu eins og kunn­ugt er. 

Einn þeirra sem hefur spurt Davíð gagn­rýnið út í þessi mál er Andri Árna­son hrl., og lög­maður Geirs H. Haarde í lands­dóms­mál­inu. Hann spurði end­ur­tekið út í atriði sem snéru að sam­starfi Seðla­bank­ans og FME, og benti á að það hefði verið sam­starfs­samn­ingur í gildi, einmitt til þess að gera eft­ir­litið með ein­staka þáttum kerf­is­ins skil­virkara og betra. Seðla­bank­inn gæti ekki fríað sig ábyrgð á þessum mál­um. Það var fátt um skýr svör hjá Dav­íð, og hann end­ur­tók það sem hann sagði áður; að FME hefði haft umsjón með mati á bönk­unum og haft heim­ildir til að greina inn­viði bank­anna. 

Þegar kemur að fram­kvæmd neyð­ar­lag­anna sjálfra, þá er líka for­vitni­legt að hlusta á vitna­leiðslur fyrir lands­dómi. Jónas Fr. Jóns­son, fyrr­ver­andi for­stjóri FME, var einn þeirra sem var í vitna­stúku og rakti meðal ann­ars hvernig tekið var á stöðu mála, þegar bank­arnir bók­staf­lega hrundu. FME fram­kvæmdi neyð­ar­lög­in, ekki Seðla­bank­inn. Og hug­myndin um helsta inn­tak þeirra - að breyta kröfu­röð­inni og verja inn­lán almenn­ings og fyr­ir­tækja - fædd­ist á síð­ustu metr­un­um, í algjöru „panikki“. Eng­inn skýr leið­ar­vísir lá fyr­ir, heldur höfðu stjórn­völd aðeins teiknað upp mögu­legar sviðs­mynd­ir, eins og sjálf­sagt er. Þetta helsta inn­tak í neyð­ar­lög­unum var atriði sem Jónas Fr. beitti sér að síð­ustu fyrir að færi inn í lög­in, en vissu­lega höfðu margir aðkomu að laga­text­an­um.

Það er auð­vitað grát­bros­legt að hrunið haustið 2008, og ein­staka atriði sem tengj­ast því hver gerði hvað, sé nú orðið að kosn­inga­máli í for­seta­kosn­ing­unum 2016. En það á ekki að koma á óvart, í ljósi þess að Davíð er kom­inn fram á sjón­ar­svið­ið. And­stæð­ingar hans og stuðn­ings­menn sjá hlut­ina með ólíkum hætti, svo ekki sé meira sag­t. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir mun mæla með því við Svandísi Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra að samkomubann verði framlengt út apríl.
Þórólfur mælir með samkomubanni út mánuðinn: „Veiran mun ekki virða páska“
„Núna reynir virkilega á úthaldið og samstöðuna,“ sagði Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir á upplýsingafundi yfirvalda í dag. Hann mun gera tillögu til heilbrigðisráðherra um framlengingu samkomubanns út apríl.
Kjarninn 1. apríl 2020
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
Nú reyni á samstöðu verkalýðshreyfingarinnar sem aldrei fyrr
Miðstjórn ASÍ telur að nú reyni á samstöðu verkalýðshreyfingarinnar sem aldrei fyrr og skýra sýn. Þá sé málflutningur SA bæði rangur og villandi.
Kjarninn 1. apríl 2020
Ragnar Þór Ingólfsson formaður VR hefur sagt sig úr miðstjórn ASÍ.
Ragnar Þór hættur í miðstjórn ASÍ
Formaður VR hætti í miðstjórn Alþýðusambands Íslands á mánudaginn. Hann segir að hann telji orku sinni betur varið í að leita lausna á öðrum vettvangi og að hans mati sé ASÍ að gera það versta í stöðunni, ekki neitt.
Kjarninn 1. apríl 2020
Vilhjálmur segir Drífu hafa lagt fram tillögu um að fresta öllum launahækkunum
Fráfarandi varaforseti ASÍ segir að forseti sambandsins hafi lagt fram tillögu á föstudag um að taka tímabundnar launahækkanir af fólki en hafi hafnað því að lækka mótframlag atvinnurekenda í lífeyrissjóð í sex mánuði hið minnsta.
Kjarninn 1. apríl 2020
Frá COVID-19 göngudeildinni á Landspítala. Alls eru ríflega 40 manns á spítala vegna sýkingar, þar af tólf á gjörgæsludeild.
Tólf manns á gjörgæslu vegna COVID-19 sýkingar
Áttatíu og fimm ný smit COVID-19 greindust hér á landi í gær og er heildarfjöldi staðfestra smita því orðinn 1.220. 236 manns hafa jafnað sig af sjúkdómnum.
Kjarninn 1. apríl 2020
Vilhjálmur Birgisson segir af sér sem varaforseti ASÍ
Formaður Verkalýðsfélags Akraness hefur sagt af sér embætti varaforseta Alþýðusambands Íslands.
Kjarninn 1. apríl 2020
Halldór Benjamín Þorbergsson er framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.
ASÍ hafnar beiðni Samtaka atvinnulífsins um að lækka launakostnað fyrirtækja tímabundið
Samtök atvinnulífsins vildu að mótframlag atvinnurekenda í lífeyrissjóði starfsmanna yrði lækkað um 3,5 prósentustig vegna yfirstandandi efnahagsvanda og báru fyrir sig að launakostnaður muni hækka um fjóra milljarða á mánuði með launahækkunum í dag.
Kjarninn 1. apríl 2020
Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalagsins.
Vonsvikin að upphæðin hafi ekki orðið hærri
Formaður Öryrkjabandalagsins segir að þau hjá bandalaginu séu auðvitað ánægð með að öryrkjar fái sérstaka eingreiðslu vegna COVID-19 en að þau séu vonsvikin að upphæðin hafi ekki orðið hærri. Margir séu í vanda.
Kjarninn 1. apríl 2020
Meira úr sama flokkiBakherbergið
None