Að lesa þjóð

Björg Árnadóttir
Auglýsing

Ég þekki mann sem hat­ast bæði við móður sína og dóttur og ­kennir báðum um slæm sam­skipti við sig. Það gengur nátt­úr­lega ekki upp af því að sam­skipti kyn­slóða hljóta að vera á ábyrgð þeirra sem hafa yfir­sýn­ina, þekkja fjöl­skyldu­leynd­ar­málin og hafa á langri ævi þroskað með sér hæfni til að tjá sig. Ábyrgðin á sam­skiptum kyn­slóða hvílir að miklu leyti á herðum hinna eldri.

Í sam­skiptum almenn­ings og stjórn­mála­afls má gera því skóna að flokk­ur­inn telj­ist eldri, vitr­ari og reynd­ari aðil­inn, að óháð aldri og póli­tískri ­reynslu sé flokk­ur­inn full­orðni aðil­inn með bjarg­ráð­in.  Þjóðin er eins og ung­ling­ur­inn – öðru­vísi í dag en í gær. Almenn­ingur er ill­skilj­an­leg­ur, áhrifa­gjarn og tæki­fær­is­sinn­að­ur­ hópur sem á jafn­vel eignir í skatta­skjól­um. En það er til önnur hlið á al­menn­ingi og hún er umbótasinnuð og full kær­leika og rétt­læt­is­kennd­ar. Al­menn­ingur er yfir­leitt sein­þreyttur til vand­ræða.

Auglýsing

Ef annað segja ­stjörnur tvær

Stjórn­mála­flokkur ber ábyrgð á því að við­skipta­vinir hans skilji hann. Hann verður að þarfa­greina kúnn­ann án þess að vera eins og skopp­ara­kringla í kringum almenn­ings­á­lit­ið. Þrosk­aður þjóð­mála­flokkur á að geta ­tekið vilja almenn­ings með sér þegar hann gengur til góðra verka.

Þegar þing­flokkur Fram­sókn­ar­manna hitt­ist síð­ast­lið­inn mánu­dag voru þau boð látin út ganga að flokks­menn skyldu ekki mynd­aðir við komu sína til fund­ar­ins. Vit­an­lega er sjálf­sagt að sýna fólki í áfalli virð­ingu til­ ­dæmis með því að festa ekki sorg þess á filmu. En ástæður mynd­un­ar­banns­ins vor­u aðr­ar. Mér skilst að að flokk­ur­inn hafi ótt­ast að þing­menn kynnu að missa til­trú almenn­ings vegna óform­legs klæða­burðar síns. Ég skal upp­lýsa að það sem ekki brann upp af trausti mínu til jakka­fata í hrun­inu hefur fuðrað upp á síð­ustu dög­um.

Nýjasta ástæða þess að ég teysti ekki jakka­fötum er sú hvernig strák­arnir í Fram­sókn­ar­flokknum koma fram við Vig­dísi Hauks­dótt­ur. Að því sögðu neyð­ist ég til að fara í fata­skáp Vig­dísar til að sýna dæmi um ytri­ á­sýnd sem er lýð­ræð­is­lega óheppi­leg.  Vig­dís gagn­rýndi á dög­unum þing­heim fyrir rangt val á vinnu­klæðn­aði, val ­sem henni þótti ekki sam­boðið virð­ingu þings og þjóð­ar. Með frétt­inni birtu­st ­myndir af henni í loð­feldi. Sjálf á ég pels sem ég nota af því að skað­inn er skeð­ur, dýrið er dautt, en ég er með­vituð um smá­skila­boðin sem ég send­i ­sam­fé­lag­inu með því að skreyta mig skinn­inu.

Loð­feldur for­manns fjár­laga­nefndar er hins vegar eng­inn smá­skila­boð. Fjöldi fólks sér í þing­manni sem skreytir sig dauðum dýrum ­þing­mann sem skeytir ekki um dýra­vernd. Verra er þó að fjöldi fólks sér í pels­klæddum for­manni fjár­laga­nefndar þing­mann sem ekki skeytir um jöfnuð í sam­fé­lag­inu. Jafn­vel þótt Vig­dís veif­aði Komm­ún­ista­ávarp­inu sæju margir bara þennan umfangs­mikla loð­feld sem í aldaraðir hefur verið tákn um auð og völd.

Stjórn­mála­menn þurfa að hyggja að óyrtri tján­ingu sinni. Það ­gildir einu hvað þeir segja lín­una sína oft ef umgjörðin er á skjön við orð­in.

O tempora, o mores

Þjóðin upp­lifir sorg enn á ný. Almenn­ingur er marg­höfða þurs og ástæður sorg­ar­innar því mis­jafn­ar. Sjálf syrgi ég Fram­sókn­ar­flokk sem ég lærði að tengja við menn­ing­ar­leg afrek þing­eyskra bænda. Ég man sjálfa mig á gagn­fræða­skóla­ár­unum sitj­andi í kjör­deild fyrir flokk sem ég upp­lifði sem ­fé­lags­hyggju­flokk. Mér finnst ég svik­in, jafn­vel sví­virt.

Það er ekki Fram­sókn­ar­flokks­ins að ákveða hvað sé við­eig­and­i ­klæðn­aður og því síður við­eig­andi hegð­un. Lík­lega fær hann heldur ekki í bráð tæki­færi til að skil­greina hvað séu góð verk. Á meðan rík­is­stjórnin var að vinna „sín góðu verk“  dund­að­i al­menn­ingur sér við að breyta áliti sínu. Þrátt fyrir allan sinn ófull­kom­leika er almenn­ings­á­litið átta­viti sem við verðum að treysta.

Hluti almenn­ings á pen­inga í skatta­skjólum sem er auð­vit­að til skammar og segir margt um aga- og ístöðu­leysi Íslend­inga. En ein­stak­ling­ur ­sem skýtur undan skatti hefur samt allan rétt til að gagn­rýna kjörna full­trú­a ­sem gera það sama og ekki síst þá sem bera mesta ábyrgð á þjóð­ar­hag.

Sá yðar sem synd­laus er á ekki alveg við í sam­fé­lags­um­ræð­unni. Ef eng­inn mætti opna munn­inn af því að hann er ekk­ert betri ­sjálfur væri sam­fé­lagið aðhalds­laust og svipt tæki­færum til að þroskast. Al­menn­ingur má hafa skoðun og opin­bera hana þótt honum hafi ein­hvern tíma orð­ið á í mess­unni. Almenn­ingur má hafa aðra skoðun í dag en í gær. Skoð­anir taka bless­un­ar­lega breyt­ingum og færa okkur í átt til nýrra tíma, nýrra siða.

Áhrif stjórn­mála­manna fara stöðugt minnk­andi

Ég virði það að til­finn­ingar full­orðna fólks­ins í rík­is­stjórn­inni séu tættar þegar hún lendir í upp­gjöri sem á sér enga hlið­stæðu. Ég get skilið fálm­kennda hegðun hennar og mis­vísandi skila­boð til okk­ar ­barn­anna. Ég átta mig á að þegar til skiln­aðar kemur finnst flestum eðli­legt að loka kafla í líf­inu áður en þeir yfir­gefa von­lausar aðstæð­urn­ar.

Ég geri heldur ekki lítið úr hag­stjórn­ar­ár­angri á kjör­tíma­bil­inu. En þegar það er marg­tuggið í eyru mín við ein­kenni­leg­ust­u að­stæður að ekk­ert skipti máli nema góð verk rík­is­stjórn­ar­innar verð ég að af­saka mig á meðan að ég æli. Vissu­lega er góð staða rík­is­fjár­mála dýr­mæt gjöf en sé hún pökkuð inn í lygar og svik hendir þjóðin henni óopn­aðri á haug­ana. Þannig virkum við og óvart erum það við sem förum með völd­in. Þroskuð ­stjórn­mála­öfl verða að skilja hvar hin raun­veru­legu völd liggja. 

Það eru engin smá­skila­boð sem þjóðin sendir stjórn­völdum í skoð­ana­könn­un­um, mót­mælum og fjöl­miðl­um. Þjóðin gargar í gjall­ar­hornið að hún­ ­treysti ekki þeim sem komu okkur í vand­ann til að leysa hann. Ég hitti fólk sem græt­ur. Ég hitti fólk sem lýsir við­brögðum sínum við frægu við­tali eins og ­fórn­ar­lömb lýsa ofbeldi. Ég heyrði konu segja frá því hvernig hún upp­lifð­i á­fram­hald­andi aðkomu fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra að stjórnun lands­ins á sama hátt og varn­ar­leysi sitt þegar mað­ur­inn sem braut á henni hélt áfram að stjórn­a henni. Þetta eru raun­veru­legar til­finn­ingar sem skipta máli í þroska­ferli ­þjóð­ar. Almenn­ings­á­litið hefur kveðið upp þann dóm að ekki sé kúl að halda kúl­inu. Við gerum þær kröfur til full­orðna fólks­ins að það hafi styrk til að ­geta sýnt til­finn­ingar eins og upp­gjöf og eft­ir­sjá.

Óstýri­láti ung­ling­ur­inn á þjóð­ar­heim­il­inu vill alltaf breyt­ing­ar. Hann vill aðlaga inn­rétt­ing­arnar að eigin þörfum og þeirri fram­tíð ­sem hann ætlar að skapa. Ung­ling­ur­inn kann ekki alltaf að skil­greina þarf­irn­ar og orða ósk­irnar og hann lendir iðu­lega í átökum við for­eldra sem eru nýbún­ir að sigra eigin for­eldra í bar­átt­unni fyrir breyt­ing­um. En þroskuð stjórn­völd verða að hlusta á ung­lings­raddir á öllum aldri af því að þær mynda alltaf ­þjóð­kór­inn í fyll­ingu tím­ans. Það nægir stjórn­völdum ekki að telja sig vita hvar þau eru stödd í góðu verkum sín­um, þau verða að átta sig á hvert þjóð­in ­stefn­ir. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
SFS: Alvarlegar ásakanir og allir verða að fara að lögum
Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi segja að það sé sjálfsögð krafa að öll fyrirtæki fari að lögum.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Eimskip lækkaði um tæp fimm prósent – Samherji stærsti hluthafinn
Félög í Kauphöllinni þar sem Samherji er stór hluthafi lækkuðu í virði í dag.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar.
Spyr hvort greiðslur lögaðila til stjórnmálaflokka eigi að vera heimilaðar
Formaður Viðreisnar segir að það sé engin tilviljun að ríkisstjórnin hafi beitt sér fyrir milljarða lækkun á veiðigjaldi.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Samherjamálið og afleiðingar þess í erlendum fjölmiðlum
Meintar mútugreiðslur Samherjamanna til áhrifamanna í namibísku stjórnkerfi til þess að fá eftirsóttan kvóta þar í landi og afleiðingar þess hafa ratað í erlenda fjölmiðla.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið - Disney+ byrjar að streyma
Kjarninn 13. nóvember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Íslenska kerfið sem bjó til skipulagða glæpastarfsemi
Kjarninn 13. nóvember 2019
Vill að Kristján Þór stigi til hliðar og að eignir Samherja verði frystar
Þingmaður vill að sjávarútvegsráðherra Íslands víki og að eignir Samherja verði frystar af þar til bærum yfirvöldum. Samherji átti 111 milljarða í eigið fé í lok síðasta árs.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Katrín Jakosbsdóttir, forsætsiráðherra.
Fannst þetta minna óþægilega á gamaldags nýlenduherra
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, segir að ef það sem kom fram í fréttaskýringaþætti Kveiks í gærkvöldi reynist rétt þá sé þetta mál hið versta og til skammar fyrir Samherja.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None