Lánasjóður íslenskra bjána...aftur!

Matthías Freyr Matthíasson.
Matthías Freyr Matthíasson.
Auglýsing

Þegar þú kemur heim eftir frí, fyr­ir­gef­iði ég ætla að byrj­a aftur þar sem náms­menn hafa ekki efni á að fara í frí (er ekki í lagi að ver­a ­með smá alhæf­ing­ar).

Þú opnar ísskáp­inn heima hjá þér og grípur mjólk­ur­fernu og hellir úr fern­unni á morg­un­verð­ar­diskinn og út kemur kekkj­ótt og súr mjólk. Þú ­bölvar hugs­an­lega og tekur morg­un­verð­ar­diskinn og tæmir hann, hend­ir inni­hald­inu í ruslið. Það er nefni­lega þannig að það sem er súrt og kekkj­ótt, það er ein­fald­lega bara vont og vont verður ekk­ert betra þótt þú takir mjólk­ur­fern­una, ­málir hana og breytir dag­setn­ing­unni og reynir að ljúga að sjálfum þér að nú ­sértu kom­inn með nýtt og betra og ósúr­ara (nýtt orð?) inni­hald.

Það er það sem hæst­virtur mennta­mála­ráð­herra herra Ill­ug­i G­unn­ars­son hefur samt gert með LÍN. Eins og ég lýsti í grein hér á Kjarn­an­um ­fyrir nokkrum vikum síð­an, þá er LÍN ónýtt apparat og það sem þyrfti að ger­a væri að búta þetta dæmi niður í öreindir og byggja eitt­hvað nýtt á grunn­in­um.

Auglýsing

Ill­ugi birt­ist í fjöl­miðlum fyrir tæpri viku með atburða­r­ás ­sem  virt­ist vera hönnuð af almanna­tengsla­fyr­ir­tæki því all­staðar voru fréttir þess efnis að nú væri svo sann­ar­lega verið að ger­a eitt­hvað frá­bært fyrir nem­endur og við­skipta­vini LÍN. Fólk myndi fá styrk ­mán­að­ar­lega sem í heild­ina hljóð­aði upp á margar millj­ónir og mátti skilja af fram­setn­ing­unni að nú gætu sko náms­menn farið að græða á dag­inn og grilla á kvöld­in. (hvergi í þessum fréttum var að finna sjálfan laga­text­ann eða til­vís­un í hann, svo ekki var hægt að fact­-tékka full­yrð­ing­arn­ar)

Ég hélt við þessar fréttir að Ill­ugi hefði lesið grein­ina mína og ákveðið að fara að til­lögum mín­um. En er það virki­lega svo? Það skal ­tekið fram að við hlustun vel fram­reiddra frétta þá hljóm­aði þetta ekki illa. Það væri kom­inn styrkur og fleira í þeim dúr. En þegar frum­varpið kemur fram hóf­st svo lest­ur­inn og það verður að segj­ast eins og er að LÍN er enn nákvæm­lega jafn­ súrt fyr­ir­brigði og áður, ef ekki enn súr­ara!

Nokkrir punktar úr þessu frum­varpi sem eru ámæl­is­verð­ir.

·         Búið er að setja hámark á hversu hátt lán er hægt er að fá, án þess að taka til­lit til þess hvernig fjöl­skyldu­að­stæðum er háttað eða hver kostn­aður er við skóla­gjöld.

·         Vextir verða hækk­aðir og sagt er að þeir séu ­samt lægri en á hinum Norð­ur­lönd­un­um. Samt er það svo að aðrir Norð­ur­landa­bú­ar ­búa ekki við þá stað­reynd að lánin þeirra hækki þrátt fyrir afborg­anir líkt og við Íslend­ing­arn­ir, þar sem lánin eru verð­tryggð.

·         Styrk­ur­inn svo­kall­aði er tekju­skatt­skyld­ur.

·         Sam­kvæmt frum­varp­inu á að fækka ein­ingum sem lánað er fyr­ir.

·         Styttur verður hámarks­náms­tími úr 8 árum niður í 7 ár.

·         Enn er til staðar teng­ing við bank­ana. Náms­menn þurfa enn að leita á náðir banka­stofn­ana eða ann­ara til þess að lifa námið af. Þetta á jafnt við fram­færslu sem og styrk­inn svo­nefnda.

·         Fram­færslan er enn skelfi­lega lág og ekki í neinu sam­ræmi við raun­veru­leika flestra nem­enda á Íslandi.

·         Sam­kv. frum­varp­inu hefst end­ur­greiðsla fyrr en hefur verið og verða afborg­anir jafn­greiðsl­ur, sem þýðir að tekju­teng­ing er af­num­in.  Útreikn­ingar í frum­varp­inu ger­a ráð fyrir að eftir útskrift með MA gráðu sé við­kom­andi með 500.000 í laun. Það þætti mér gaman að sjá að væri raun­veru­leik­inn.

·     Með þessu nýja frum­varpi á að gera hlut­ina þannig að nýtt skulda­bréf myndast  við hverja útborg­un. Sem þýðir að 180 ECTS ein­inga nám skilar 6 skulda­bréfum og við lokun hvers skulda­bréf byrja vextir að tikka inn á það.

Mér finnst afskap­lega sér­stakt svo ég grípi ekki sterkar til­ orða að sjá for­svars­menn stúd­enta koma fram, jafn­vel áður en frum­varp­inu var dreift, og fagna þessu fram­taki Ill­uga. Þetta frum­varp og þessar breyt­ingar eru ekki til hags­bóta fyrir náms­menn. Það full­yrði ég.

Best væri að byrja á því að hækka fram­færsl­una og loka á þessa teng­ingu við bank­ana. Þegar það er búið og gert, þá er hægt að fara að vinna með hluti eins og styrki og ein­inga­fjölda og svo fram­veg­is.

Mjólkin er enn jafn súr. Vont er alltaf vont. Gerum það sem er gott.

Höf­undur er stjórn­ar­mað­ur í Bjartri fram­tíð.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristbjörn Árnason
80 milljarða skattsvik á ári
Leslistinn 6. júlí 2020
Huawei á undir högg að sækja beggja vegna Ermasunds
Kínverski fjarskiptarisinn Huawei hefur mætt andstöðu franskra og breskra yfirvalda í kjölfar viðskiptaþvingana Bandaríkjanna gegn fyrirtækinu.
Kjarninn 6. júlí 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Úthlutar 400 milljónum til einkarekinna fjölmiðla
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur undirritað reglugerð um stuðning við einkarekna fjölmiðla.
Kjarninn 6. júlí 2020
Icelandair flutti rúmlega 18 þúsund farþega í júní
Icelandair flutti rúmlega 18 þúsund farþega í júnímánuði, en flutti 553 þúsund farþega í sama mánuði í fyrra. Mun minni samdráttur hefur orðið í fraktflutningum hjá félaginu.
Kjarninn 6. júlí 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Katrín: Ég vonast til þess að við finnum lausn á þessu máli
Forsætisráðherrann hefur tjáð sig um þá ákvörðun Íslenskrar erfðagreiningar að hætta að skima fyrir COVID-19 sjúkdómnum.
Kjarninn 6. júlí 2020
Veirufræðideildin ekki í stakk búin til að taka við fyrr en í lok ágúst
Karl G. Kristinsson, yfirlæknir á sýkla- og veirufræðideild Landspítala, segist vonast til þess að Kára Stefánssyni snúist hugur varðandi aðkomu Íslenskrar erfðagreinar að landamæraskimunum. Deildin sé ekki tilbúin til að taka verkefnið að sér strax.
Kjarninn 6. júlí 2020
Kári Stefánsson
Íslensk erfðagreining mun hætta öllum samskiptum við sóttvarnalækni og landlækni
„Okkar skoðun er sú að öll framkoma þín og heilbrigðismálaráðherra gagnvart ÍE í þessu máli hafi markast af virðingarleysi fyrir okkur,“ segir í opnu bréfi Kára Stefánssonar til Katrínar Jakobsdóttur.
Kjarninn 6. júlí 2020
Kjarnafæði og Norðlenska renna saman í eitt eftir tveggja ára viðræður
Norðlenska og Kjarnafæði hafa náð samkomulagi um samruna félaganna tveggja. Hátt í 400 manns vinna hjá þessum fyrirtækjum í dag. Samruninn er háður samþykki Samkeppniseftirlitsins og um 500 bænda, sem eiga Norðlenska í sameiningu.
Kjarninn 6. júlí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None