Hugleiðingar um samfélagsmiðla, glansmyndir og kvíðnar stúlkur

Auglýsing

Mikið hefur verið rætt um áreitið frá sam­fé­lags­miðlum og þá gjarnan ung­linga í sömu andrá. Ung­ling­arnir eru orðnir eins konar fangar snjall­tæk­is­ins, þykja vart við­ræðu­hæfir því þeir eru öllum stundum með höf­uðið ofan í sím­an­um. Öll sam­skipti þeirra á milli fara að mestu í gegnum Snapchat. Þá verður „rétta“ mómentið að nást á Snapchat, og „rétta“ myndin verður að birt­ast á  Face­book, á nákvæm­lega „réttu“ augna­bliki svo nógu mörg læk detti í hús. Ef lækin eru ekki nógu mörg, er myndin gjarnan fjar­lægð, því fá læk geta verið merki um að þú sért ekki nógu vina­mörg/margur og ekki nógu fal­leg/ur eða vin­sæl/l. 

Rann­sókn­irnar Ungt fólk sem unnar eru af Rann­sóknum og grein­ingu (R&G) sýna að kvíði meðal ung­lings­stúlkna í efri bekkjum grunn­skóla hefur auk­ist jafnt og þétt frá árinu 2000 og vaxið veru­lega frá árinu 2009. Í nýjum gögnum sem sýna stöðu ungs fólk í fram­halds­skóla (16-20 ára) og ein­stak­linga á sama aldri utan hans, má sjá sömu vís­bend­ing­ar. Ungt fólk sýnir aukin kvíða- og þung­lynd­is­ein­kenni og þá sér­stak­lega stúlk­ur.  

Það hefur verið sýnt fram á að auk­inn kvíði, teng­ist mik­illi notkun sam­fé­lags­miðla. Að sama skapi virð­ast stúlkur líka eyða meiri tíma á sam­fé­lags­miðlum en drengir, en þrjár af hverjum tíu stúlkum á ung­linga­stigi í grunn­skóla, verja fjórum klukku­stundum eða meira á sam­fé­lags­miðlum á dag. Drengirnir eru tvö­falt færri. Þá sýna rann­sóknir einnig að tengsl eru á milli mik­illar sam­fé­lags­miðla­notk­un­ar, lít­ils svefns og auk­inna kvíða- og þung­lynd­is­ein­kenna. Þeir sem eyða meira en sex klukku­stundum á dag á sam­fé­lags­miðl­um, sofa einnig minna. Þá sýna sömu rann­sóknir einnig að 40 pró­sent þeirra stúlkna sem sofa minna en sex klukku­stundir á sól­ar­hring eru tauga­ó­styrk­ar. Sam­kvæmt við­miðum frá emb­ætti land­lækn­is, þurfa ung­lingar um níu tíma (óraskað­an) svefn og það er vitað að lengd og gæði svefns hefur m.a. áhrif á náms­getu og minni. Það er því mik­il­vægt að fyr­ir­byggja langvar­andi svefnskuld hjá ung­ling­um, því það að leggja sig á dag­inn kemur ekki í stað­inn fyrir tap­aðan næt­ur­svefn.  

Auglýsing

En hvers vegna sýna þeir ein­stak­lingar sem eru mikið á sam­fé­lags­miðlum meiri ein­kenni kvíða en hinir sem eyða minni tíma þar? Gæti mögu­leg skýr­ing verið stans­laus félags­legur sam­an­burður við glans­líf og glans­myndir ann­arra þar sem verið er að bera sig saman við óraun­sæjar myndir sem segja aldrei nema hálfa sög­una um líf ein­stak­ling­anna, sem í hlut eiga? Þá er einnig pressan að eiga alla hluti mikil og við­ur­kenn­ingin (t.d. læk á mynd­ina) verður að koma strax! Eins er það per­sónu­leg móðgun og hreinn dóna­skapur að „seen-a“ fólk. Það er óskrifuð regla að svara skila­boðum Face­book og Snapchat um leið og þú sérð þau! Ung­lings­árin eru við­kvæmt tíma­bil, þar sem sjálfs­myndin er að mót­ast og horm­ónar taka gjarnan völd­in. Það getur því reynst erfitt og jafn­vel kvíð­væn­legt að lifa í stöð­ugum sam­an­burði við,  að því er virð­ist,  líf ann­arra. 

Ég er móðir tveggja stúlkna, önnur þeirra er ung­ling­ur. Af þeim ástæðum reyni ég að fylgj­ast með hvað er í gangi á sam­fé­lags­miðl­um. Ég við­ur­kenni að ég stundum hugsi yfir sumum mynd­birt­ingum ung­ling­anna. Á mynd­unum sem um ræðir eru fáklæddir ung­ling­ar, í ögrandi stell­ingum sem er í hróp­andi ósam­ræmi  við ungan aldur þeirra. Er til­gang­ur­inn sá að hafa mynd­ina nógu kyn­ferð­is­lega og vera nógu fáklæddur svo lækin verði fleiri? Öll speglum við okkur á ein­hvern hátt í umhverf­inu og sækj­umst líka flest eftir við­ur­kenn­ingu og hrósi. Von­brigðin geta orðið mikil ef lækin eru fá, jafn­vel svo mikil að sjálfs­myndin bíður hnekki. Viljum við að sjálfs­mynd ung­ling­anna okkar mót­ist að miklu leyti af því að fá hrós og við­ur­kenn­ingu á sam­fé­lags­miðlum og að þau gangi eins langt og þörf er á, til þess að upp­skera það? Eru þeir þá ekki að að byggja virði sitt og sjálf­mynd á röngum við­miðum og gild­um?  Viljum við sam­þykkja að þau séu með  lífið í beinni á sam­fé­lags­miðlum og að þau geri engan grein­ar­mun á því hvað er við­eig­andi og hvað ekki? En svo er alltaf spurn­ing, hvað hverjum og einum finnst yfir­höfuð við­eig­andi?  Það er ekki hollt fyrir nokkurn ein­stak­ling að eiga of mikið undir hrósi og athygli ann­arra komið og hvernig getur slík pressa og sam­an­burður valdið öðru en kvíða og óör­yggi?

Tæknin er ekki að fara neitt, enda er hún sem slík eng­inn óvinur og í henni fel­ast vissu­lega margir kost­ir. Margoft hefur verið bent á og ítrekað við for­eldra að fylgj­ast með net­notkun barna sinna, tím­anum sem eytt er á sam­fé­lags­miðl­u­m/á net­inu, mynd­birt­ingum og öðru þeim tengdu. Þá eru for­eldrar einnig hvattir til að fræða þau um það vafa­sama  sem leyn­ist í netheim­um. Á sama tíma höfum við sem eldri erum, líka þurft að læra að lifa með snjall­tækn­inni og sam­fé­lags­miðlum og ákveða hvernig við ætlum að bera okkur að þar. 

Af ein­hverjum ástæðum er aukin van­líðan hjá unga fólk­inu okk­ar. Auk­inn kvíði og van­líðan ungra stúlkna er veru­legt áhyggju­efni og við verðum að veita því athygli og bregð­ast við. Ástæðan er aldrei svo ein­föld að hægt sé að skella henni á eitt­hvað eitt umfram ann­að, en svona miklar breyt­ingar á stuttum tíma hljóta að benda til þess að eitt­hvað í umhverf­inu hafi breyst. Sem liður í slíkri vakn­ingu, þá gætum við for­eldrar kannski verið betri fyr­ir­myndir og eytt sjálf minni tíma á sam­fé­lags­miðlum að safna læk­um. Við ættum ef til vill að slökkva stundum á sím­anum og bara vera á staðn­um? 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
„Algeggjuð“ hugmynd um sameiningu banka
Í Vísbendingu, sem kom til áskrifenda á föstudaginn, er fjallað um þá hugmynd að sameina tvo af kerfislægt mikilvægu bönkum landsins.
Kjarninn 15. desember 2019
SMS og MMS ganga í endurnýjun lífdaga
Eftir að hafa lotið í lægra haldi fyrir nýjum samskiptaforritum á borð við Messenger og WhatsApp eru gömlu góðu SMS- og MMS-skilaboðin að eiga endurkomu. Þeim fjölgar nú eftir áralangan samdrátt.
Kjarninn 15. desember 2019
Ferðalag á mörkum ljóss og myrkurs, í átt til dögunar
Rökkursöngvar Sverris Guðjónssonar kontratenórs eru að koma út. Safnað er fyrir þeim á Karolina Fund.
Kjarninn 15. desember 2019
Ársreikningaskrá heyrir undir embætti ríkisskattstjóra.
Skil á ársreikningum hafa tekið stakkaskiptum eftir að viðurlög voru hert
Eftir að viðurlög við því að skila ekki ársreikningum á réttum tíma voru hert skila mun fleiri fyrirtæki þeim á réttum tíma. Enn þarf almenningur, fjölmiðlar og aðrir áhugasamir þó að greiða fyrir aðgang að ársreikningum.
Kjarninn 15. desember 2019
Hin harða barátta um sjónvarpið og internetið
Síminn fékk nýverið níu milljóna króna stjórnvaldssekt fyrir að hafa margbrotið ákvæði fjölmiðlalaga, með því að í raun vöndla saman sölu á interneti og sjónvarpi. Brotin voru sögð meðvituð, markviss og ítrekuð.
Kjarninn 15. desember 2019
Réttast að senda pöndubirnina heim
Upplýsingar um fund kínverska sendiherrans í Danmörku með færeyskum ráðamönnum um fjarskiptasamning hafa valdið fjaðrafoki í Færeyjum og meðal danskra þingmanna. Sendiherrann neitar að reyna að beita Færeyinga þrýstingi.
Kjarninn 15. desember 2019
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Drög að nýjum þjónustusamningi við RÚV kynnt
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur kynnt nýjan þjónustusamning við Ríkisútvarpið fyrir ríkisstjórn en núgildandi samningur rennur út um áramótin.
Kjarninn 14. desember 2019
Agnar Snædahl
Frá kreppuþakuppbyggingu og myglu
Kjarninn 14. desember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None