Hugleiðingar um samfélagsmiðla, glansmyndir og kvíðnar stúlkur

Auglýsing

Mikið hefur verið rætt um áreitið frá sam­fé­lags­miðlum og þá gjarnan ung­linga í sömu andrá. Ung­ling­arnir eru orðnir eins konar fangar snjall­tæk­is­ins, þykja vart við­ræðu­hæfir því þeir eru öllum stundum með höf­uðið ofan í sím­an­um. Öll sam­skipti þeirra á milli fara að mestu í gegnum Snapchat. Þá verður „rétta“ mómentið að nást á Snapchat, og „rétta“ myndin verður að birt­ast á  Face­book, á nákvæm­lega „réttu“ augna­bliki svo nógu mörg læk detti í hús. Ef lækin eru ekki nógu mörg, er myndin gjarnan fjar­lægð, því fá læk geta verið merki um að þú sért ekki nógu vina­mörg/margur og ekki nógu fal­leg/ur eða vin­sæl/l. 

Rann­sókn­irnar Ungt fólk sem unnar eru af Rann­sóknum og grein­ingu (R&G) sýna að kvíði meðal ung­lings­stúlkna í efri bekkjum grunn­skóla hefur auk­ist jafnt og þétt frá árinu 2000 og vaxið veru­lega frá árinu 2009. Í nýjum gögnum sem sýna stöðu ungs fólk í fram­halds­skóla (16-20 ára) og ein­stak­linga á sama aldri utan hans, má sjá sömu vís­bend­ing­ar. Ungt fólk sýnir aukin kvíða- og þung­lynd­is­ein­kenni og þá sér­stak­lega stúlk­ur.  

Það hefur verið sýnt fram á að auk­inn kvíði, teng­ist mik­illi notkun sam­fé­lags­miðla. Að sama skapi virð­ast stúlkur líka eyða meiri tíma á sam­fé­lags­miðlum en drengir, en þrjár af hverjum tíu stúlkum á ung­linga­stigi í grunn­skóla, verja fjórum klukku­stundum eða meira á sam­fé­lags­miðlum á dag. Drengirnir eru tvö­falt færri. Þá sýna rann­sóknir einnig að tengsl eru á milli mik­illar sam­fé­lags­miðla­notk­un­ar, lít­ils svefns og auk­inna kvíða- og þung­lynd­is­ein­kenna. Þeir sem eyða meira en sex klukku­stundum á dag á sam­fé­lags­miðl­um, sofa einnig minna. Þá sýna sömu rann­sóknir einnig að 40 pró­sent þeirra stúlkna sem sofa minna en sex klukku­stundir á sól­ar­hring eru tauga­ó­styrk­ar. Sam­kvæmt við­miðum frá emb­ætti land­lækn­is, þurfa ung­lingar um níu tíma (óraskað­an) svefn og það er vitað að lengd og gæði svefns hefur m.a. áhrif á náms­getu og minni. Það er því mik­il­vægt að fyr­ir­byggja langvar­andi svefnskuld hjá ung­ling­um, því það að leggja sig á dag­inn kemur ekki í stað­inn fyrir tap­aðan næt­ur­svefn.  

Auglýsing

En hvers vegna sýna þeir ein­stak­lingar sem eru mikið á sam­fé­lags­miðlum meiri ein­kenni kvíða en hinir sem eyða minni tíma þar? Gæti mögu­leg skýr­ing verið stans­laus félags­legur sam­an­burður við glans­líf og glans­myndir ann­arra þar sem verið er að bera sig saman við óraun­sæjar myndir sem segja aldrei nema hálfa sög­una um líf ein­stak­ling­anna, sem í hlut eiga? Þá er einnig pressan að eiga alla hluti mikil og við­ur­kenn­ingin (t.d. læk á mynd­ina) verður að koma strax! Eins er það per­sónu­leg móðgun og hreinn dóna­skapur að „seen-a“ fólk. Það er óskrifuð regla að svara skila­boðum Face­book og Snapchat um leið og þú sérð þau! Ung­lings­árin eru við­kvæmt tíma­bil, þar sem sjálfs­myndin er að mót­ast og horm­ónar taka gjarnan völd­in. Það getur því reynst erfitt og jafn­vel kvíð­væn­legt að lifa í stöð­ugum sam­an­burði við,  að því er virð­ist,  líf ann­arra. 

Ég er móðir tveggja stúlkna, önnur þeirra er ung­ling­ur. Af þeim ástæðum reyni ég að fylgj­ast með hvað er í gangi á sam­fé­lags­miðl­um. Ég við­ur­kenni að ég stundum hugsi yfir sumum mynd­birt­ingum ung­ling­anna. Á mynd­unum sem um ræðir eru fáklæddir ung­ling­ar, í ögrandi stell­ingum sem er í hróp­andi ósam­ræmi  við ungan aldur þeirra. Er til­gang­ur­inn sá að hafa mynd­ina nógu kyn­ferð­is­lega og vera nógu fáklæddur svo lækin verði fleiri? Öll speglum við okkur á ein­hvern hátt í umhverf­inu og sækj­umst líka flest eftir við­ur­kenn­ingu og hrósi. Von­brigðin geta orðið mikil ef lækin eru fá, jafn­vel svo mikil að sjálfs­myndin bíður hnekki. Viljum við að sjálfs­mynd ung­ling­anna okkar mót­ist að miklu leyti af því að fá hrós og við­ur­kenn­ingu á sam­fé­lags­miðlum og að þau gangi eins langt og þörf er á, til þess að upp­skera það? Eru þeir þá ekki að að byggja virði sitt og sjálf­mynd á röngum við­miðum og gild­um?  Viljum við sam­þykkja að þau séu með  lífið í beinni á sam­fé­lags­miðlum og að þau geri engan grein­ar­mun á því hvað er við­eig­andi og hvað ekki? En svo er alltaf spurn­ing, hvað hverjum og einum finnst yfir­höfuð við­eig­andi?  Það er ekki hollt fyrir nokkurn ein­stak­ling að eiga of mikið undir hrósi og athygli ann­arra komið og hvernig getur slík pressa og sam­an­burður valdið öðru en kvíða og óör­yggi?

Tæknin er ekki að fara neitt, enda er hún sem slík eng­inn óvinur og í henni fel­ast vissu­lega margir kost­ir. Margoft hefur verið bent á og ítrekað við for­eldra að fylgj­ast með net­notkun barna sinna, tím­anum sem eytt er á sam­fé­lags­miðl­u­m/á net­inu, mynd­birt­ingum og öðru þeim tengdu. Þá eru for­eldrar einnig hvattir til að fræða þau um það vafa­sama  sem leyn­ist í netheim­um. Á sama tíma höfum við sem eldri erum, líka þurft að læra að lifa með snjall­tækn­inni og sam­fé­lags­miðlum og ákveða hvernig við ætlum að bera okkur að þar. 

Af ein­hverjum ástæðum er aukin van­líðan hjá unga fólk­inu okk­ar. Auk­inn kvíði og van­líðan ungra stúlkna er veru­legt áhyggju­efni og við verðum að veita því athygli og bregð­ast við. Ástæðan er aldrei svo ein­föld að hægt sé að skella henni á eitt­hvað eitt umfram ann­að, en svona miklar breyt­ingar á stuttum tíma hljóta að benda til þess að eitt­hvað í umhverf­inu hafi breyst. Sem liður í slíkri vakn­ingu, þá gætum við for­eldrar kannski verið betri fyr­ir­myndir og eytt sjálf minni tíma á sam­fé­lags­miðlum að safna læk­um. Við ættum ef til vill að slökkva stundum á sím­anum og bara vera á staðn­um? 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hrina hópuppsagna í tengslum við COVID-19 faraldurinn virðist gengin niður
Stærst þeirra þriggja hópuppsagna sem áttu sér stað í júní er uppsögn PCC á Bakka sem sagði upp nálægt 85 manns af þeim tæplega 150 manns sem starfa hjá fyrirtækinu.
Kjarninn 4. júlí 2020
Tæplega 35 þúsund hafa látist af völdum COVID-19 á Ítalíu
Dánartíðni vegna COVID-19 hærri hjá ómenntuðum en menntuðum á Ítalíu
Kórónuveirufaraldurinn hefur leikið Ítalíu grátt en það var fyrsta Evrópulandið til að glíma við mikla útbreiðslu veirunnar. Í marsmánuði jókst munur á dánartíðni menntaðra og ómenntaðra þar í landi vegna veirunnar.
Kjarninn 4. júlí 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra skrifaði undir reglugerð um útlendinga sem tók gildi 15. júní.
Hægt að senda á brott útlendinga í „ólögmætri dvöl“ þrátt fyrir tilslökun gagnvart öðrum
Skortur á beinum flugum, flugsamgöngum til heimalands eða hár kostnaður við ferðalög eru ekki ástæður sem íslensk stjórnvöld taka gildar fyrir dvöl hérlendis án dvalarleyfis eða áritunar.
Kjarninn 4. júlí 2020
Flennistór mynd af þáttastjórnandanum Tucker Carlson á höfuðstöðvum Fox News.
„Tucker Carlson 2024?“
Áhrifamenn meðal repúblikana og íhaldssamir álitsgjafar í Bandaríkjunum telja raunhæft að Tucker Carlson, þáttastjórnandi á Fox News sem milljónir fylgjast með á hverju kvöldi, gæti náð langt ef hann kysi að fara í forsetaframboð árið 2024.
Kjarninn 4. júlí 2020
Ríkisstjórnin sem vill halda áfram, en mun mögulega ekki geta það
Stjórnmálaflokkarnir vega nú og meta hvenær þeir eru líklegir til að hámarka árangur sinn í kosningum. Og eru fyrir nokkuð löngu síðan farnir að máta sig í næstu ríkisstjórn. Þar virðast, eins og er, aðallega vera tveir skýrir valkostir á borðinu.
Kjarninn 4. júlí 2020
„Keyrt á sama fólkinu sem fær aldrei frídag“
Í nýrri skýrslu Rannsóknamiðstöðvar ferðamála um aðstæður erlends starfsfólks í ferðaþjónustu kemur margt varhugavert fram, m.a. að fólk þurfi að vinna margar vikur í röð og að vikulegur frídagur hafi ekki verið virtur.
Kjarninn 4. júlí 2020
Kortið sýnir útbreiðslu hita í hluta Síberíu 20. júní.
Hitamet staðfest á einum kaldasta stað jarðar
Hæsti hiti: 38°C. Lægsti hiti: -67,8°C. Mismunur: 105,8 gráður. Norðurslóðir eru að hlýna þrisvar sinnum hraðar en önnur svæði í heiminum. Hlýnunin er að eiga sér stað mörgum áratugum fyrr en spár gerðu ráð fyrir.
Kjarninn 3. júlí 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir er mennta- og menningarmálaráðherra.
Menntamálaráðuneytið synjar Kjarnanum um aðgang að lögfræðiálitunum sem Lilja aflaði
Mennta- og menningarmálaráðuneytið neitar að afhenda Kjarnanum lögfræðiálitin sem Lilja D. Alfreðsdóttir aflaði í aðdraganda þess að hún ákvað að stefna skrifstofustjóra í forsætisráðuneytinu til að fá úrskurði kærunefndar jafnréttismála hnekkt.
Kjarninn 3. júlí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None