Sýrlandsstríðið og við

Varaformaður utanríkismálanefndar kallar eftir því að Evrópa stígi inn í sína yfirburðastöðu í alþjóðasamhengi til að vinna að friði í Sýrlandi. Hún segir að bæði Bandaríkin og Rússland séu vanhæf til þess. Bæði hafi tekið virkan þátt í átökunum.

Auglýsing

„Ég er frá Douma“ sagði dökk­hærði, brosmildi strák­ur­inn þegar ég spurði hann hvaðan hann kæmi. Ég stirðn­aði upp. Douma er í Aust­ur-G­houta í Sýr­landi og var lýst sem „hel­víti á jörðu“ í febr­úar síð­ast­liðnum af  Sam­ein­uðu þjóð­unum þar sem almennum borg­urum var hrein­lega slátrað af stríð­andi fylk­ing­um. Ég og dökk­hærði strák­ur­inn erum stödd í Zaat­ari-flótta­manna­búð­unum í Jórdan­íu. Hann er 13 ára og er búinn að vera í búð­unum í 5 ár. Ég gef honum gamlan skrúf­blý­ant og hann ljómar af gleði.

Sýr­lands­stríðið hefur staðið yfir í 7 ár og talið er að um hálf milljón manna hafi lát­ist í stríð­inu sem er lýst sem mestu hörm­ungum okkar kyn­slóð­ar. Um 6 millj­ónir Sýr­lend­inga hafa flúið land sitt sam­kvæmt  Flótta­manna­hjálp S.Þ. sem segir enn fremur að 13, 1 millj­ónir Sýr­lend­inga búi við neyð í land­inu sjálfu. 6,1 milljón manna eru á flótta innan landamæra Sýr­lands og 2,9 millj­ónir manna búa á svæðum Sýr­lands sem erfitt er fyrir hjálp­ar­sam­tök að koma hjálp til. Þessar tölur eru svo risa­vaxnar að mann­legur hugur getur varla náð utan um þær. Eða áttað sig fylli­lega á því að á bak við þær eru mann­eskjur og líf þeirra. Flest eru börn og kon­ur.  

En kemur þetta fjar­læga stríð okkur Íslend­ingum við í raun og veru ? Heldur bet­ur.

Auglýsing

Nýlegar upp­ljóstr­anir um að íslensk stjórn­völd hafi ítrekað veitt íslensku flug­fé­lagi leyfi fyrir vopna­flutn­ingum til Sádi-­Ar­ab­íu, þaðan sem sterkur grunur leikur á að vopn endi í Sýr­landi eða Jem­en, færa íslensk stjórn­völd og almenn­ing miklu nær beinum afskiptum af  verstu stríðs­á­tökum heims. Þátt­taka Hauks Hilm­ars­sonar í stríðs­á­tök­unum í Afrin á landa­mærum Sýr­lands og Tyrk­lands, og óupp­lýst hvarf hans þar, færir okkur líka nær beinni þátt­töku í skelfi­legum og flóknum stríðs­á­tökum í Sýr­landi.

Síð­ast en ekki síst, þá hefur fólk á flótta undan stríð­inu í Sýr­landi leitað til okkar Íslend­inga eftir alþjóð­legri vernd. Sumum þeirra hefur verið veitt land­vist­ar­leyfi, dval­ar­leyfi og jafn­vel rík­is­borg­ara­rétt­ur.  

Evr­ópa hefur brugð­ist vænt­ingum

Nágranna­ríki Sýr­lands ( fyrir utan Ísr­ael ) finna lang­mest fyrir Sýr­lands­stríð­inu, fyrir utan Sýr­lend­inga sjálfa. Þó mætti ætla af bæði við­brögðum Evr­ópu­ríkja og sam­fé­lags­legri umræðu þar að Evr­ópa beri lang­mestan hita og þunga af afleið­ingum stríðs­ins og mót­töku sýr­lenska flótta­manna. Því fer svo sann­ar­lega fjarri. Evr­ópu­ríki hafa aðeins tekið á móti 10% flótta­manna sem flúið hafa Sýr­lands­stríð­ið. Evr­ópu­ríki hafa líka fallið á póli­tíska og diplómat­íska próf­inu í því að koma með virkum hætti að frið­ar­ferli í Sýr­lands­stríð­inu. Þessu verður að snúa við. Evr­ópa verður að stíga inn í sína yfir­burða­stöðu í alþjóða­sam­hengi, nú með van­hæfni Banda­ríkj­anna og Rússa til að vinna að friði í Sýr­landi þar sem bæði ríkin hafa verið í virkri þátt­töku í stríðs­á­tök­un­um.  

Nágrannar axla ábyrgð með herkjum

Tyrk­land hýsir nú 63% flótta­manna sem flýja frá Sýr­landi eða 3,2 milljón Sýr­lend­inga. Í Líbanon er fjöldi flótta­manna frá Sýr­landi 1 millj­ón, þar af er helm­ingur börn. Í Írak eru 225 þús­und flótta­manna frá Sýr­landi. Í Jórdaníu eru í dag 658 þús­und Sýr­lend­inga sem hafa leitað þangað vegna stríðs­ins. Af þeim eru rúm­lega helm­ingur börn. Að auki er talið að 650.000 óskráðra flótta­manna frá Sýr­landi séu í Jórdan­íu.  Þessi lönd hýsa að auki hund­ruð þús­unda flótta­manna frá öðrum átaka­svæðum eins og Jem­en, Írak, Súd­an, Sómalíu og Palest­ínu.

Jórd­anir hafa sögu­lega og menn­ing­ar­lega reynslu af því að vera griða­staður fólks sem flýr stríðs­á­tök og er í 5-6 sæti ríkja í heim­inum þegar kemur að mót­töku flestra flótta­manna. Palest­ínu­menn fengu skjól í Jórdaníu í kjöl­far inn­rása Ísra­els­manna 1948 og 1967. Líb­anir flúðu undan borg­ara­stríði yfir til Jórdaníu 1975-1990 og 1991 flúðu Írakar til Jórdaníu í Íraks­stríð­inu. En þrátt fyrir mikla reynslu Jórdana af mót­töku flótta­manna, og mun opn­ari faðm en flestir evr­ópskir stjórn­mála­leið­togar gagn­vart Sýr­lend­ingum sem leita eftir alþjóð­legri vernd, lýstu ráð­herrar og hæstu yfir­menn jórdanska stjórn­kerf­is­ins á fundi með flótta­manna­nefnd Evr­ópu­ráðs­þings­ins sem und­ir­rituð sat í Amman, Jórdaníu í síð­ustu viku, Sýr­lands­stríð­inu sem algjörum ham­förum: flóð­bylgju sem drekkir jór­dönsku sam­fé­lagi ef ekki er gætt að.

Sýr­lands­stríðið hefur ekki bara haft gríð­ar­leg félags­leg áhrif á jórdanskt sam­fé­lag, og önnur nágranna­lönd, heldur mikil efna­hags­leg áhrif. Hag­vöxtur hefur minnkað og atvinnu­leysi auk­ist í Jórdaníu frá því að nágranna­landið varð borg­ara­stríði að bráð. Við bæt­ist svokölluð „mann­úð­ar­þreyta“ eða „human-aid fat­ique“ á svæð­inu og víð­ar, sem dregur úr áhuga fólks á að láta stríðið í Sýr­landi sig varða eins og áður. En ef sterkt land með góðan vilja stjórn­valda á borð við Jórdaníu kiknar undan álag­inu, hvaða áhrif getur það haft þá á Mið­aust­ur­lönd og önnur lönd í leið­inni ?

Hvað getum við Íslend­ingar gert?

Þar til póli­tísk lausn finnst á stríð­inu í Sýr­landi – sem er því miður ekki í sjón­máli - þarf að leysa stöð­una í mann­úð­ar­mál­um.  Og það gerum við öll saman og öllum ríkjum ber að deila þeirri ábyrgð jafnt. Evr­ópu­ríki, og þar með Ísland, verða að axla meiri ábyrgð með nágranna­ríkj­unum Sýr­lands.

Ísland sem her­laus þjóð á ávallt að beita sér með virkum hætti á alþjóða­vett­vangi fyrir frið­ar­um­leit­unum og tala skýrt gegn stríðs­á­tök­um. Við eigum að sýna að við virðum vopna­við­skipta­samn­ing S.Þ. og alþjóð­leg mann­úð­ar­lög og að við förum eftir þeim í hví­vetna. Íslandi ber sið­ferð­is­leg skylda að auka fram­lag sitt í þró­unar – og mann­úð­ar­mál, sér­stak­lega til stríðs­svæða á borð við Sýr­land. Ísland á að beita sér alþjóð­lega fyrir efna­hags­legum jöfn­uði á milli fólks sem dregur úr líkum á því að átök brjót­ist út. Íslend­ingar þurfa að halda úti fem­inískri utan­rík­is­stefnu. Leggja áfram áherslu á kynja – og jafn­rétt­is­mál á alþjóða­vett­vangi, auka okkar fram­lag til jafn­rétt­is­mála í alþjóð­legu sam­hengi og breikka okkar aðkomu enn frekar í þeim mál­um.

Við eigum að taka á móti fleiri flótta­mönnum en við gerum nú, búa til alvöru stefnu í mál­efnum flótta­manna og byggja upp reynslu og fag­lega þekk­ingu á því sviði. Mennta börn og ung­linga í fjöl­menn­ingu og menn­ing­ar­læsi í því skyni að auka umburð­ar­lyndi og skiln­ing gagn­vart öðrum trú­ar- og menn­ing­ar­svæð­um.

En umfram allt, þá eigum við að halda af öllu afli í mann­úð­ina. Það er mann­úðin sem gerir okkur að mann­eskj­um, það er hún sem drífur áfram sam­kennd­ina sem tengir okkur öll saman svo við getum leyst okkar erf­ið­ustu vanda­mál á borð við skelfi­leg stríð, hörm­ungar og fátækt.

Höf­undur er vara­for­maður utan­rík­is­mála­nefndar Alþing­is.

Hitamet í heiminum í júlí – enn á ný
Júlímánuður var sá heitasti frá því að mælingar hófust, fyrir 140 árum. Því fylgja fleiri jakkalausir dagar fyrir Íslendinga, en líka sýnilegar hamfarir víða um heim.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Út fer Boris með Breta – hvað sem það kostar!
Kjarninn 24. ágúst 2019
Kristbjörn Árnason
Gleðidagur
Leslistinn 24. ágúst 2019
Vonast enn til að selja vörumerkið WOW air
Skiptastjórar WOW air segja að viðræður um að selja vörumerki, lén og bókunarvél félagsins gangi ágætlega.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ásgeir Jónsson, seðlabankastjóri.
„Ég þekki nú fullvel þau víti sem þarf að varast“
Ásgeir Jónsson, nýskipaður seðlabankastjóri, segist hafa verið frekar bláeygður á stöðu bankanna fyrir hrun. Hann álítur þó að sú reynsla sé verðmæt fyrir hann sem seðlabankastjóra þar sem hann þekki nú vel þau víti sem þarf að varast.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Netógnir nýrrar aldar: Árásir á lýðræðið
Það er ekki lengur tekist á um það af neinni alvöru að netárásir eru notaðar til að hafa áhrif á hið lýðræðislega ferli og til að grafa undan lýðræðislegum stofnunum. Það hefur gerst í hverju landinu á eftir öðru.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Svona geta stjórnvöld orsakað nýtt fjármálaáfall
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði, hefur búið til lista yfir átta aðgerðir sem ríkisstjórn og Seðlabanki gætu gripið til sem gætu leitt að sér nýtt hrun. Hann biður fólk um að krossa við ef aðgerðirnar verði að veruleika.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ná sáttum um stjórnarmenn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna
VR hefur náð samkomulagi við Lífeyrissjóð verzlunarmanna um að þeir stjórnarmenn sem nú sitja í stjórninni í nafni VR munu láta af störfum og í stað þeirra munu þeir stjórnarmenn sem VR skipaði í síðustu viku taka sæti í stjórninni.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar