Þegar ég krassaði

Auður Jónsdóttir rithöfundur deilir með lesendum sínum reynslu síðustu daga og fjallar um það þegar nútímamanneskjan missir tökin og verður algjörlega ófær um nokkurn hlut.

Auglýsing

Fyrir nokkrum dögum krass­aði ég. Og það kom mér í opna skjöldu. Ég fann fyrir stig­vax­andi kvíða og á ein­hverjum tíma­punkti heltók hann mig með þeim afleið­ingum að ég fraus úr hræðslu og brast síðan í óstöðv­andi grát í sunnu­dags­boði hjá pabba mínum og um stund virt­ist allt óyf­ir­stíg­an­legt. Nokkrum dögum seinna hitti ég lækni sem vildi meina að ástand mitt mætti rekja til álags.

Nú er það alls ekki svo að mér finn­ist dags dag­lega að lífið sé erfitt. Þvert á móti er oft­ast mikið fjör; ég lifi góðu lífi, get gert flest sem mig langar og er umvafin frá­bæru fólki. En ég er ein af þessum nútíma­mann­eskj­um. Öllum stundum með nokkur sam­töl í gangi á Face­book, stans­laus erindi í tölvu­póst­in­um, sjálf­stæð móð­ir, fríl­ans­ari með reglu­lega skila­fresti, stundum fleiri en einn á sama tíma. Og með fólk á launum við að reka líf mitt; end­ur­skoð­anda, lög­fræð­ing og sál­fræð­ing.

Flestir hafa krassað

Síðan þetta gerð­ist hef ég reynt að hægja á sam­skiptum í raf­rænum heimum og fara frekar í sund en svara tölvu­póstum stans­laust. Kvíð­inn vætlar út úr kerf­inu, smám sam­an, en ég finn að í fyrsta skipti á ævinni þarf ég að fara gæti­lega til að verj­ast hon­um. Og kannski að gæti­lega sé ekki rétta orð­ið, kannski frekar að ég reyni að finna ein­hvers konar eðli­leika. Andrána eins og hún var einu sinni. Þegar ég var ekki orðin þessi algjöra nútíma­mann­eskja.

Auglýsing

Það merki­lega er að nán­ast flestir sem ég hef sagt frá þessu hafa upp­lifað eitt­hvað svipað eða eru að verj­ast kvíða, kulnun eða ofþreytu. Fyrr í vetur upp­lifði ég ofþreytu, fannst ég í nokkra daga ekki hafa orku­dreitil aflögu til að koma minnstu athöfnum í verk og þá hváði kunn­ingja­kona mín, nán­ast hneyksl­uð: Ertu virki­lega að upp­lifa þetta í fyrsta skipti!

Sannar klisjur

Við lifum á flóknum líf­um, mörg hver. Fólk er í flóknu fjöl­skyldumunstri, skiptir um maka og blandar saman börn­um, vinnur flókin verk­efni á degi hverj­um, venur sig á að vera undir stöð­ugu áreiti, ræður mann­eskjur í vinnu til að skilja eigin skatt­fram­töl, lifir með hinum ýmsu nútíma­sjúk­dómum og reynir að halda haus í lífs­gæða­kapp­hlaupi. Og ekk­ert við því að segja, svona er nútím­inn.

Þetta eru auð­vitað allt klisjur – en klisjur eru klisjur af því þær eru sannar og meira að segja sú setn­ing er orðin klisja.

Nú gæti ein­hver sagt að málið væri að breyta um lífstakt. Það er hæg­ara sagt en gert ef maður ætlar að þríf­ast í sam­fé­lagi nútím­ans. Eina sem maður getur gert er að draga úr notkun á sam­fé­lags­miðl­um, mæta í jóga­tíma, reyna að fók­usera á einn dag í einu og lifa sem heil­brigð­ustu lífi. En gang­verk hins dag­lega lífs heldur samt sem áður áfram að vera flók­ið.

Margir sem ég þekki reyna að til­einka sér núvit­und en meira að segja það er flókið í með­förum þegar augna­blikið krefst þess að maður leysi verk­efnin sín, van­ræki ekki barnið sitt, muni að reka öll erindin sem mega ekki bíða, drífi áfram rútínu heim­il­is­ins og sinni sínum nán­ustu.

Fall­valt heil­brigði

Nútíma­líf er sturluð upp­finn­ing. Skemmti­legt og upp­fullt af tæki­færum, nýj­ungum og ævin­týrum en þannig háttað að nauð­syn­legt er að standa með­vit­aðan vörð um heil­brigði sitt. Eina ráðið til þess er að setja vit­und­ina um fall­valt heil­brigði í fyrsta sæti.

En það þýðir líka að maður þarf að gefa ákveð­inn afslátt á skyldum og kurt­eisi. Stundum er nauð­syn­legt að segja við vin­gjarn­legu mann­eskj­una við hlið manns í heita pott­inum að maður hafi bara tutt­ugu mín­útur til að kjarna sig og geti ekki haldið uppi sam­ræð­um. Fá gálga­frest og segj­ast svara erind­inu í tölvu­póst­inum í betra næði. Semja við lána­drottna frekar en að vera eins og undin tuska í smá­verk­efn­um. Afboða sig í afmæl­is­veislu af því að maður þarf að ná stund með sjálfum sér. Blæða í sál­fræð­ing frekar en kvöld­stund á barn­um. Stela ein­staka brotum úr degi þar sem maður horfir út um glugg­ann og hlustar á tón­list.

Þetta flókna en stór­kost­lega nútíma­líf

En við vitum þetta öll. Ég hef lengi vitað allt þetta sem ég er nú búin að tyggja ofan í ykk­ur. Veit mik­il­vægi þess, búin að heyra það í ótelj­andi skipti. Samt virð­ist mér vera lífs­ins ómögu­legt að lifa eftir því nema nokkra daga í einu.

Kannski er það ástæðan fyrir því að ég skrifa þetta í pistil. Til að minna mig á alvöru þess. Því ef ég reyni að minnsta kosti ekki að taka þessar klisjur alvar­lega er hætt við að ég endi sjálf sem klisja. Nútíma­mann­eskja sem missti tökin og hrökk upp einn dag­inn ófær um nokkurn hlut, af því að hún ætl­aði fram að því að gera allt í einu.

Og ég skamm­ast mín ekki fyrir að segja það því ég veit nú, eftir að hafa deilt reynslu minni með vinum og kunn­ingjum síð­ustu daga, að ég er svo langt frá því ein um að vera á þessum stað.

Svo margir í kringum mig eiga það sam­eig­in­legt að lifa skemmti­legu lífi en vera samt að kikna. Af því að það er að svo mörgu að huga að hugur og til­finn­ingar hafa ekki við flóknu lífs­munstr­inu.

Bara mikil notkun á sam­fé­lags­miðlum ein og sér getur haft svo mikil áhrif á dag­legt líf að við skiljum kannski ekki einu sinni sjálf hvað við erum að útsetja okkur fyr­ir. Eða þá skatta- og líf­eyr­is­sjóðs­kerfið í lífi þeirra sem vinna sjálf­stætt. Allar litlu skyld­urnar sem mann­sæm­andi félags­líf nútíma­barns krefst. Óör­yggið á leigu­mark­aðnum fyrir þá sem búa við hann.

Svona má enda­laust upp telja til marks um flækju­stigið við þetta bless­aða nútíma­líf. Sem er svo stór­kost­lega skemmti­legt, þrátt fyrir allt og allt, að maður prísar sig sælan að lifa akkúrat núna.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eigið fé Landsvirkjunar aukist um 34 milljarða á þremur árum
Samanlagt eigið fé þriggja stærstu ríkisfyrirtækjanna nemur nú um 700,7 milljörðum króna.
Kjarninn 28. febrúar 2020
EVE Fanfest frestað vegna COVID-19 veirunnar
Hátíðin hefur verið lykilatburður í markaðsstarfi CCP undanfarin ár.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Stefán Jón Hafstein
Elliðaárdalur: Góð tillaga
Kjarninn 28. febrúar 2020
Þórður Snær og Magnús Halldórsson
Þórður Snær og Magnús tilnefndir til Blaðamannaverðlauna Íslands
Dómnefnd Blaðamannaverðlauna hefur ákveðið tilnefningar sínar í öllum fjórum flokkum verðlaunanna en þau verða afhent eftir viku.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Fyrsta tilfelli COVID-19 kórónuveiru greinist á Íslandi
Íslenskur karlmaður á fimmtugsaldri hefur verið færður í einangrun á Landspítala eftir að sýni úr honum reyndist jákvætt fyrir nýju kórónuveirunni, COVID-19.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Skipa sérstakan stýrihóp um samfélagsleg og hagræn viðbrögð við Covid-19 veirunni
Stýrihópurinn mun leggja mat á stöðuna og nauðsynleg samfélagsleg og efnahagsleg viðbrögð á hverjum tíma.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar.
Landsvirkjun hagnaðist um 13,6 milljarða króna í fyrra
Lágt álverð á heimsmarkaði, sem tryggir minni tekjur af raforkusölu til stærsta viðskiptavinar Landsvirkjunar, og stöðvum á kerskála Rio Tinto í Straumsvík, drógu úr hagnaði Landsvirkjunar í fyrra. Eigið fé ríkisfyrirtækisins er um 271 milljarður króna.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hjördís Björk Hákonardóttir
Málsvörn dómskerfis – sjálfstæði dómstóla og traust til þeirra
Kjarninn 28. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiÁlit