Vinnum minna og allir vinna

Magnús Már Guðmundsson segir að stytting vinnuvikunnar sé mikilvægur þáttur í því að fjölga samverustundum fjölskyldna og auka þannig lífsánægju Slíkar breytingar gerist hins vegar ekki að sjálfu sér og þarf trausta forystu til að halda þeim áfram.

Auglýsing

Þeim fjölgar stöðugt sem vilja stytta vinnu­vik­una á Íslandi og það er ekki að ástæðu­lausu. Meg­in­mark­miðið með því að stytta vinnu­vik­una er að stuðla að fjöl­skyldu­vænum vinnu­mark­aði enda er sam­vera barna með for­eldrum og fjöl­skyldum sínum gríð­ar­lega mik­il­væg. Ef vinnu­staðir geta með til­tek­inni aðgerð dregið úr álagi og veik­indum starfs­manna án þess að það bitni á afköstum er aug­ljóst að skoða verður þá aðgerð bet­ur.

Sam­þætt­ing vinnu og einka­lífs

Íslend­ingar vinna meira en fólk í nágranna­lönd­un­um. Hér á landi er hlut­fall þeirra sem vinna meira en 50 klukku­stundir á viku hvað mest allra í Evr­ópu en hlut­fallið er mun minna ann­ars staðar á Norð­ur­lönd­un­um. Þetta sýna meðal ann­ars gögn frá Efna­hags- og fram­fara­stofnun Evr­ópu, OECD. Þrátt fyrir langan vinnu­tíma afköstum við ekki meira en aðrar þjóð­ir. Lands­fram­leiðsla Íslend­inga er þannig tals­vert minni en Svía, Norð­manna, Dana og Finna.

Þessi langi vinnu­dagur gerir mörgum erfitt að sam­þætta vinnu og einka­líf. Þetta þekkja ansi margir of vel. Enda sýna tölur OECD að Ísland er í 33. sæti af 38 löndum í sam­an­burði um jafn­vægi milli vinnu- og einka­lífs. Þessu verðum við að breyta.

Auglýsing

Til­raunin í Reykja­vík

Vorið 2015 hófst til­rauna­verk­efni í Reykja­vík um stytt­ingu vinnu­vik­unnar án launa­skerð­ing­ar. Til­raunin náði þá til tveggja starfs­staða og síðan bætt­ust sex aðrir starfs­staðir við haustið 2016. Nið­ur­stöður úr þessum 1. áfanga sýna jákvæð áhrif stytt­ingar á lík­am­lega og and­lega líðan starfs­fólks, starfs­á­nægja eykst og þá dregur úr skamm­tíma­veik­ind­um. Að auki sýna mæl­ingar fram á sömu eða aukin afköst starfs­manna. Þess vegna var ákveðið að útvíkka til­rauna­verk­efnið og í febr­úar hófst 2. áfangi þess.  Starfs­stað­irnir eru núna um 100 tals­ins og verk­efnið nær til 2200 starfs­manna af um 8500 starfs­mönnum Reykja­vík­ur­borg­ar.

Betri lífs­gæði

Marg­vís­leg rök eru fyrir því að stytta vinnu­vik­una. Fyrir utan góðan árangur í 1. áfangi til­raun­verk­efns­ins í Reykja­vík er hægt að nefna fleiri atriði. Ísland er eins og áður sagði í 33. sæti í sam­an­burði þegar kemur að því að sam­ræma vinnu og einka­líf. Núver­andi módel gengur ein­fald­lega ekki upp. Styttri vinnu­vika dregur úr líkum á streitu, kulnun í starfi og enn­fremur veik­ind­um. Fyrir vikið aukast líkur á því að fólk end­ist lengur á vinnu­mark­aði. Um leið minnkar þörfin á starfsend­ur­hæf­ingu.

Styttri vinnu­vika er líka ein leið til jafn­réttis sem eykur jafn­vægi á heim­il­um. Einnig þegar kemur að ólaun­aðri vinnu, en í dag eru konur lík­legri til að vera í hluta­störfum til að hafa svig­rúm til að sinna fjöl­skyldum sín­um, börnum eða öldruðum ætt­ingj­um. Full­yrt hefur verið að styttri vinnu­vika muni draga úr þessum mun milli karla og kvenna. Að auki er ljóst að þegar við getum ekki sinnt því sem veitir okkur lífs­fyll­ingu þá kemur það á end­anum niður okkur öll­um. Styttri vinnu­vika hefur þannig mikið for­varn­ar­gildi. Fleiri atriði er hægt að nefna en í raun snýst þetta fyrst og fremst um lífs­gæði, sam­þætt­ingu fjöl­skyldu- og atvinnu­lífs og tæki­færi til að rækta vina­garð­inn. Þannig vinna allir þegar við vinnum minna.

Fyrir utan þá aug­ljósu stað­reynt að lög um 40 klukku­stunda vinnu­viku voru sett árið 1971. Síðan þá hafa orðið gríð­ar­legar sam­fé­lags­breyt­ingar og það er alls ekki þannig að eitt­hvað sem var ákveðið að gera fyrir tæpum 50 árum eigi að gilda um aldur og ævi. Þetta er ekki meit­lað í stein eins og ýmsir vilja meina.

Höldum áfram

Um stórt hags­muna­mál er að ræða sem sífellt fleiri tengja við. Stytt­ing vinnu­vik­unnar er mik­il­vægur þáttur í því að fjölga sam­veru­stundum fjöl­skyldna og auka þannig lífs­á­nægju fólks. Slík breyt­ing ger­ist hins vegar ekki að sjálfu sér og þarf trausta póli­tíska for­ystu til að halda áfram á sömu braut.

Höf­undur er vara­borg­ar­full­trúi Sam­fylk­ing­ar­innar og for­maður stýri­hóps Reykja­vík­ur­borgar um styttri vinnu­viku.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þeir eru takmörkuð auðlind, stafirnir í gríska stafrófinu.
Af hverju sleppti WHO tveimur stöfum gríska stafrófsins?
Á eftir Mý kemur Ný og þá Xí. En eftir að Mý-afbrigði kórónuveirunnar fékk nafn sitt var það næsta sem uppgötvaðist nefnt Ómíkron. Hvað varð um Ný og Xí?
Kjarninn 1. desember 2021
Guðmundur Hrafn Arngrímsson og Yngvi Ómar Sighvatsson
Kúgaða fólkið!
Kjarninn 1. desember 2021
Þórunn Sveinbjarnardóttir þingmaður Samfylkingar verður formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
Þórunn eini nefndarformaður stjórnarandstöðunnar
Sjálfstæðisflokkurinn fer með formennsku í þremur af átta fastanefndum þingsins, Framsókn tveimur og VG tveimur. Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir verður formaður fjárlaganefndar, eins og Vinstri græn gáfu reyndar óvart út á mánudag.
Kjarninn 1. desember 2021
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Fyrsta sendiráð Íslands í Asíu
Kjarninn 1. desember 2021
Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra kynnti fjárlagafrumvarpið sitt fyrir næsta ár í gær.
Útgjöld vegna barnabóta lækka
Ekki er gert ráð fyrir auknum útgjöldum ríkisins til barnabóta á næsta ári, þrátt fyrir að fjárhæðir þeirra til hvers einstaklings hækki og skerðingarmörk verði færð ofar. Áætluð útgjöld eru 11 prósentum minni en þau voru í fyrra.
Kjarninn 1. desember 2021
Hreinn Loftsson, lögmaður og annar aðstoðarmaður innanríkisráðherra.
Hreinn Loftsson hættir sem aðstoðarmaður Áslaugar Örnu og ræður sig til Jóns
Jón Gunnarsson tók við sem innanríkisráðherra á sunnudag hefur ákveðið að ráða fyrrverandi aðstoðarmann forvera síns í starfi, Hrein Loftsson, sem aðstoðarmann sinn.
Kjarninn 1. desember 2021
Í samfélaginu á Stöðvarfirði eru ekki allir sáttir með fyrirhugaða útgáfu rekstarleyfis til laxeldis gegnt bæjarstæðinu.
Rúmur fjórðungur íbúa á Stöðvarfirði leggst gegn fyrirhuguðu laxeldi
Matvælastofnun fékk á dögunum sendar undirskriftir um 50 íbúa á Stöðvarfirði sem mótmæla því að Fiskeldi Austfjarða fái útgefið rekstrarleyfi fyrir 7.000 tonna laxeldi í firðinum. Íbúar eru efins um að mörg störf verði til á Stöðvarfirði vegna eldisins.
Kjarninn 1. desember 2021
Þórður Snær Júlíusson
Ríkisstjórn þeirra sem vilja stjórna, ekki leiða
Kjarninn 1. desember 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar