Síðustu orð mín um rangfærslur verkfræðings vegna Hvalárvirkjunar – samtals 4:0 mér í vil

Snorri Baldursson, stjórnarmaður í Landvernd, svarar annari grein Þorbergs Steins Loftssonar verkfræðings um Hvalárvirkjun.

Auglýsing

Þor­bergur Steinn Leifs­son, verk­fræð­ing­ur, svar­aði í gær, 25. maí, grein minni í Kjarn­anum frá 20. maí sl. þar sem ég vændi hann um nokkrar rang­færslur vegna Hval­ár­virkj­un­ar. Hann var kurt­eis í skrifum sín­um, en ákveð­inn í að hafa ekki farið með neitt fleipur heldur hefði verið um mis­skiln­ing að ræða hjá mér í tveimur til­vikum og ágrein­ing um leiðir í hin­um.

Hann svarar þó t.d. ekki þeirri ábend­ingu minni að flokkun virkj­un­ar­kosts í nýt­ing­ar­flokk  þýddi ekki að hann „bæri að nýta til orku­fram­leiðslu frekar en vernd­ar“, eins og Þor­bergur orð­aði það. Flokkun í nýt­ing­ar­flokk þýðir aðeins leyfi stjórn­valda til frek­ari skoð­unar á til­teknum virkj­un­ar­kosti sem m.a. felur í sér rann­sóknir og umhverf­is­mat. Umhverf­is­matið er hinn end­an­legi mæli­kvarði á hvort nýta eig­i/beri til­tekin virkj­un­ar­kost til orku­fram­leiðslu. Þarna var því um klára rang­færslu að ræða hjá Þor­bergi. Eitt stig fyrir mig.

Til að bæta raf­orku­ör­yggi Vest­fjarða nefndi ég þá mögu­leika að leggja bil­ana­gjörn­ustu loft­línur í jörð (sbr. skýrslu METSCO) og tengja þétt­býlið við utan­vert Ísa­fjarð­ar­djúp í báðar áttir með „t.d smá­virkjun eða vind­orku­garði í Ísa­fjarð­ar­djúpi“. Þarna við­ur­kenni ég að hafa notað óná­kvæmt orða­lag í fyrra til­vik­inu og e.t.v. óraun­hæfan kost í því seinna (vind­myll­ur). Það sem ég átti við með „smá­virkj­un“ er rétt­ara að kalla litla vatns­afls­virkjun 10-25 MW eða þar um bil.  Vest­ur­verk er m.a. að skoða mögu­leika á þremur slíkum virkj­unum í sunn­an­verðu Ísa­fjarð­ar­djúpi í Hest­firði, Skötu­firði og Ísa­firði. Haft er eftir Gunn­ari Gauki Magn­ús­syni, fram­kvæmda­stjóri Vest­ur­verks á RÚV (09.03.16) að það sé „ljóst að í Djúp­inu séu miklir mögu­leikar á orku­öfl­un“. Það er ansi mikið styttri línu­leið frá Hest­firði inn á Ísa­fjörð en alla leið frá Hvalá og því engin þörf á að fórna stór­brot­inni nátt­úru Stranda. Segjum 0 stig fyrir þetta vegna óná­kvæmni minnar en þó réttrar hugs­un­ar.

Auglýsing
Þorbergur segir mig hafa mis­skilið orð sín um mild áhrif virkj­un­ar­innar á víð­erni. Hann hafi átt við að mann­virkin sem slík (stífl­ur, veg­ir, lón, lín­ur) hefðu á sér milt yfir­bragð í nátt­úr­unni og þess vegna væri „skerð­ingin á víð­ernum [....] mjög mild, og fæstir myndu, eftir virkj­un, upp­lifa þetta svæði öðru­vísi en sem óskert víð­ern­i“. Þarna mis­skil ég ekki neitt og stend við það að Þor­bergur fari rangt með.  Hug­takið óbyggt víð­erni er skil­greint svo í nátt­úru­vernd­ar­lög­um: „Svæði í óbyggð­um, að jafn­aði a.m.k. 25 km2 að stærð og í a.m.k. 5 km fjar­lægð frá mann­virkjum og öðrum tækni­legum ummerkj­um, svo sem raf­lín­um, orku­verum, miðl­un­ar­lónum og upp­byggðum veg­um“. Land er því annað hvort óbyggt víð­erni eða ekki og virkjun með öllu til­heyr­andi er risa­vaxið inn­grip. Það er ekki hægt að tala um t.d. mild víð­erni, miðl­ungs víð­erni og ströng víð­erni. Aftur eitt stig fyrir mig.

Þor­bergur segir mig líka hafa mis­skilið orð sín um að fram­kvæmdin sé ekki umdeild í mati á umhverf­is­á­hrif­um. Umhverf­is­mat virkj­un­ar­að­il­ans reynir eðli máls sam­kvæmt að draga úr nei­kvæðum umhverf­is­á­hrifum og umsagnir umsagn­ar­að­ila eru bara það, umsagnir sem Skipu­lags­stofnun hefur til hlið­sjónar þegar hún birtir álit sitt á umhverf­is­á­hrifum fram­kvæmd­ar. Álit Skipu­lags­stofn­un­ar, óháðrar rík­is­stofn­un­ar, er því hinn eini gildi mæli­kvarði á umhverf­is­á­hrif til­tek­innar fram­kvæmd­ar. Það álit var áfell­is­dómur yfir Hval­ár­virkjun eins og þegar hefur verið lýst. Eitt stig fyrir mig.

Þor­bergur telur það kok­hreysti að segja að „ekk­ert bendi til að Hval­ár­virkjun muni hafa jákvæð áhrif í Árnes­hreppi til lengri tíma“. Sjálfur sagði hann „Erfitt er að sjá að það hafi verðið byggð, eða verði byggð virkjun á Íslandi sem gæti haft jafn­mikil jákvæð áhrif á nær­sam­fé­lagið og heilan lands­hluta“.  Ég læt les­and­anum um að meta hvort er meiri kok­hreysti. Hval­ár­virkjun verður rekin án fastrar við­veru manna þannig að hún skapar engin lang­tíma­störf. Hval­ár­virkjun tryggir ekki raf­orku­ör­yggi Vest­firð­inga, eins og margoft hefur verið bent á; raf­orku­ör­yggi Vest­firð­inga má tryggja með mun minna raski ef vilji er fyrir hendi. Vegi og veg­slóða má leggja vegna ferða­mennsku án þess að til virkj­unar komi og í því til­viki er auð­veld­ara að fella þá að landi og lands­háttum (hér er ég ekki að mæla með vega­lagn­ingu út og suður um Ófeigs­heiði, bara að benda á að vegur og virkjun eru aðskilin fyr­ir­bæri). Enn og aftur eitt stig fyrir mig.

Þor­bergur segir að ég telji mig betri spá­mann en jafn­vel mestu sér­fræð­inga á orku­mark­aði því ég lauk fyrri grein minni með eft­ir­far­andi full­yrð­ingu. „Þessir aðilar (HS-Orka) munu hagn­ast veru­lega á fram­kvæmd­inn­i“.  Þegar hann talar um sér­fræð­inga á hann vænt­an­lega m.a. við Ketil Sig­ur­jóns­son sem hefur sagt að „Hval­ár­virkjun virð­ist varla geta verið mjög hag­kvæmur virkj­un­ar­kostur (Kjarn­inn 08.11.17). Þetta er vissu­lega spá­dómur hjá mér, en velta má fyrir sér af hverju einka­fyr­ir­tæki sækir svo fast að fá að virkja þarna ef það telur sér ekki hagn­að­ar­von í því? Spá­dómur og hagn­að­ar­von veg­ast á, 0 stig.

Loka­nið­ur­staðan í þess­ari „rang­færslu­rann­sókn“ minni á skrifum Þor­bergs er því 4:0 mér í hag.

Höf­undur er stjórn­ar­maður í Land­vernd.

Áhrif Bláu plánetunnar láta á sér kræla
Eftir frumsýningu heimildaþátta BBC um lífríkið í hafinu hefur fólk í Bretlandi og víðar tekið við sér og ákveðin vitundarvakning virðist hafa átt sér stað. Sir David Attenborough segist vera furðulostinn yfir viðbrögðunum.
Kjarninn 23. júní 2018
Mænusótt snýr aftur
Þrátt fyrir jákvæð teikn á lofti um að mænusótt myndi brátt heyra sögunni til þá bárust þau tíðindi fyrir skömmu að veiran hefði greinst í Venesúela.
Kjarninn 23. júní 2018
Sama hver lausnin á vandamálum leigumarkaðsins er mun ekkert breytast nema að afstaða Íslendinga til húsnæðisleigu breytist.
Hvernig er hægt að gera leigumarkaðinn öruggari?
Leigumarkaðurinn á Íslandi er óstöðugur og hefur hækkað hratt á undanförnum árum. Hvaða ástæður liggja að baki því og hvernig getum við bætt hann að mati sérfræðinga?
Kjarninn 23. júní 2018
Tíu staðreyndir um strákana okkar
Strákarnir okkar hafa vakið mikla athygli á heimsmeistaramótinu í Rússlandi, hvort sem er fyrir glæsilega frammistöðu, miðað við og án höfðatölu, útlit Rúriks eða skemmtilega aðdáendur. Kjarninn tók saman tíu tölulegar staðreyndir um strákana okkar.
Kjarninn 23. júní 2018
HB Grandi
Ekkert verðmat á HB Granda í kjölfar tilboðs
Ekkert greiningarfyrirtæki í landinu hefur útbúið verðmat eða greiningu á HB Granda síðan Guðmundur Kristjánsson keypti stóran hlut í félaginu, samkvæmt fréttum Morgunblaðsins.
Kjarninn 23. júní 2018
Ahmed Musa, leikmaður nígeríska karlalandsliðsins í fótbolta
Nígeríumenn í skýjunum og Argentínubúar vongóðir
Nígerískir miðlar eru hæstánægðir með landsliðsmanninn sinn Ahmed Musa og vonarglæta hefur kviknað hjá Argentínumönnum um að komast upp úr riðlinum í eftir tap strákanna okkar fyrr í dag.
Kjarninn 22. júní 2018
Hæðir og lægðir á Twitter - Stemmningin snerist úr ofsagleði í angist
Twitter lætur sitt aldrei eftir liggja þegar þjóðin horfir saman á sjónvarpið, hvort sem um er að ræða íþróttaviðburði, söngvakeppnir eða íslenskar bíómyndir eða þáttaseríur. Mínúturnar 90 voru erfiðar þjóðarsálinni í dag.
Kjarninn 22. júní 2018
Ísland tapaði fyrir Nígeríu - Verðum að vinna Króatíu
Svekkjandi tap í Volgograd hjá strákunum okkar gegn Nígeríu 2-0. Íslenska liðið, sem náði sér aldrei á strik í leiknum, verður því að vinna Króatíu á þriðjudag. Annars er þetta búið spil.
Kjarninn 22. júní 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar