Ólína og pabbi

Hildur Eir Bolladóttir segir að Guð sé kannski með ADHD, en hann láti það samt ekki stjórna gjörðum sínum. Og hún hvetur fólk til að vera í víðfeðma samskiptum.

Auglýsing

Mun­ur­inn á að verða fyrir áfalli tví­tugur að aldri eða fimm­tugur er að tví­tugur verður maður senni­lega frekar reiður en fimm­tugur meira sorg­mædd­ur. Ástæðan fyrir því er sú að þegar mann­eskjan er orðin fimm­tug hefur hún yfir­leitt náð þeim þroska að sjá að lífið skuldar henni ekki neitt. Þegar við erum ung finnst okkur ein­hvern veg­inn líf og heilsa nokkuð sjálf­sögð rétt­indi, þið vit­ið, þessi ung­gæð­ings­lega ódauð­leika­til­finn­ing sem er auð­vitað eðli­leg á ákveðnum aldrei og raunar hvati þess að maður upp­lifi, reki sig á og læri af líf­inu. Síðan líður tím­inn og við förum að sjá að það er ekk­ert sjálf­sagt að halda góðri heilsu eða yfir­höfuð bara að vera til, þeirri upp­götvun getur reyndar stundum fylgt ákveðin krísa sem er nefnd mið­ald­ur­skrísa og birt­ist þannig að fólk telur sig annað hvort vera að missa af ein­hverju eða hafi jafn­vel sóað fyrri hálf­leik í tóma vit­leysu. En það er önnur saga.

Ég minn­ist þess hvað faðir minn sál­ugi sótti mikið í að umgang­ast sér mun eldra fólk. Framan af hafði ég talið það stafa af óbilandi áhuga hans á þjóð­legum fróð­leik, gömlum kvæðum og fornum siðum en eftir því sem ég sjálf eld­ist og grána hall­ast ég frekar að því að hann hafi lað­ast að æðru­leysi hins lífs­reynda manns. Pabbi var nefni­lega oft fer­lega kvíð­inn eins og ég sjálf en tjáði sig þó tölu­vert minna um það, mun­inn má nú senni­lega rekja til þess að hann var fæddur árið 1935 en ég árið 1978.

And­stæða kvíð­ans er æðru­leysi um leið og æðru­leysið er meðal sem gagn­ast í glímunni við kvíð­ann, það er ekk­ert verra og vit­laus­ara en að hafa tvær kvíðnar mann­eskjur saman í aðstæðum þar sem þær geta magnað órök­réttar hugs­anir og kvíða upp hjá hvor annarri. Þess vegna þekki ég það sjálf að upp­lifa oft ein­staka slökun í nálægð við aldrað fólk sem hefur þroskast ríku­lega á lífs­göng­unni og tekst þannig að afrugla mann í til­ætl­un­ar­sem­inni gagn­vart líf­inu. Stundum skil ég ekki alveg  hvað Guð var að hugsa með að láta okkur fæð­ast svona ung og vera síðan orðin pass­lega fær um að lifa í æðru­leysi þegar veisl­unni er um það bil að ljúka. 

Auglýsing

Þetta er reyndar svipuð pæl­ing og fólst í spurn­ingu þjón­anna við brúð­kaupið í Kana þegar Jesús breytti vatni í vín sem reynd­ist síðan miklu betra vín en það sem borið hafði verið fram í upp­hafi veisl­unn­ar. Sú saga kennir okkur reyndar það að blessun Guðs kemur ekki eftir okkar pöntun heldur hans ráð­stöfun því Guð veit hvað okkur er fyrir bestu. Þess vegna ætla ég ekk­ert að fara að rök­ræða þetta við hann um ævi­skeið­in, þau hafa greini­lega öll sinn til­gang og upp­röðun þeirra líka. Það væri reyndar mjög skrýtið ef upp­röð­unin væri önnur og maður fædd­ist til dæmis bólu­graf­inn ung­lingur með stórt nef og bux­urnar á hæl­un­um, ég er ekki viss um að for­eldrar væru eins þol­in­móðir gagn­vart því að vakna til garg­andi ung­lings um miðja nótt og gefa honum að borða svo aðrir í hús­inu myndu ekki vakna. 

Það er ein­hver djúp hugsun á bak við það að láta okkur fæð­ast krútt­leg og ilm­andi en um leið svo skelfi­lega ósjálf­bjarga. Þá hlýtur líka að vera ein­hver svaka­leg pæl­ing á bak við það að hafa okkur yfir­veguð og æðru­laus þegar hallar af degi og ellin tekur við. Guð er kannski með ADHD, hver veit, en hann lætur það samt ekki stjórna gjörðum sín­um, svo mikið er víst. Lífið á að vera eins og það er upp­byggt, með æsku, ung­dóms­árum, mann­dóms­árum, miðjum aldri og elli, akkúrat í þess­ari röð. Það sem okkur síðan skortir er ekki af Guðs völdum heldur okkar og þess vegna finnst okkur lífið oft svo erfitt, við menn­irnir höfum til­hneig­ingu til að skapa skort, hvort sem er með hugsun eða gjörðum og þess vegna er þján­ingin auð­vitað enda­laus hér í heimi sökum fátækt­ar, ofbeldis og órétt­lætis ýmis konar eins og við vitum og þekkj­u­m. 

En svo sköpum við líka hvert og eitt okkar eigin per­sónu­lega skort með því til dæmis að gleyma okkur í vinnu, á sam­fé­lags­miðlum eða í lífs­gæða­kapp­hlaup­inu meðan við gætum svo vel verið að rækta raun­veru­leg tengsl við annað fólk á öllum aldri. Þegar pabbi minn var orðin mjög veikur og illa hald­inn af heila­bilun og kom­inn inn á stofnun fórum við stundum með honum inn í svo­kallað minn­ing­ar­her­bergi en það var lítið her­bergi á Landa­kots­spít­ala sem var eins og smækkuð mynd innan úr íslenskum torf­bæ, þar var gam­all askur og spónn og skil­vinda og strokkur og ýmis gömul verk­færi sem að fólk not­aði í sam­fé­lagi hvert við ann­að, svo voru þar gamlar myndir og bækur sem ætlað var að hafa róandi áhrif á þá kyn­slóð sem hafði alist upp í þessu umhverfi en var nú horfin bak við gler gleymsk­unn­ar. 

Og þá mundi ég einmitt eftir því hvað pabbi hafði oft talað um gömlu hús­freyj­una á Hlíð­ar­enda í Bárð­ar­dal þar sem hann var drengur í sveit. Hús­freyjan hét Ólína og pabbi sat oft á búrkist­unni hjá henni, dingl­aði löpp­unum og lærði að stoppa í sokka með sínum bústnu fingrum á meðan hún spjall­aði við hann og kenndi honum kvæði og alltaf þegar hann tal­aði um frú Ólínu færð­ist yfir hann ein­hver ólýs­an­legur friður og ham­ingja. 

Þess vegna sagði ég yfir­leitt það sama við hann þegar við fórum inn í minn­ing­ar­her­bergið á Landa­koti, sömu setn­ing­una sem ég var búin að upp­götva að jafn­að­ist á við heilt spjald af sobril; „Pabbi þú varst nú mörg sumur í sveit á Hlíð­ar­enda í Bárða­dal, þar lærðir þú að stoppa í sokka hjá frú Ólínu“ og þótt við­brögð hafi kannski orðið minni og minni við hverja heim­sókn merkti ég samt sem áður frið yfir ásjónu hans, bara við það eitt að nefna Hlíð­ar­enda, Bárð­ar­dal og frú Ólín­u. 

Hann hafði verið lít­ill drengur í sveit hjá vanda­lausum þar sem gömul kona sýndi honum áhuga og nær­gætni af því að hann var óvenju­legur dreng­ur, kotrosk­inn, örgeðja en við­kvæmur en hún gömul og æðru­laus og vitur og þegar hann var svo orð­inn heila­bil­að­ur, búinn að þjóna sem prestur og vígslu­biskup innan íslensku þjóð­kirkj­unnar í marga ára­tugi þá var það nafn þess­arar konu sem sef­aði óró­ann í brjósti hans.  

Ekki veit ég hvernig minn­ing­ar­her­bergi minnar kyn­slóðar verður inn á Landa­koti þegar fram líða stundir en það er ljóst að þar verður ekki gam­all askur, skil­vinda eða strokk­ur. Ég vona samt að það verði eitt­hvað annað en tölvur og snap chat, kannski brúni apinn sem fæst í fínum hönn­un­ar­versl­unum og kostar svaka mikið en er samt bara eins og þroska­leik­fang úr IKEA á að líta eða hvít­mál­uðu tré­stafirnir sem hægt er að raða upp í glugga og skrifa LOVE eða FAMILY svona til að minna okkur á að það eitt­hvað til sem heitir tengsl og þarf að rækta svo við verðum ekki of kvíð­inn og hrædd við að deyja.

Ég held sumsé að partur af kvíða okkar og streitu sé fólg­inn í þessum skorti á víð­feðma sam­skipt­um. Það er ekki nóg að börn séu bara í sam­tali við önnur börn og ung­lingar bogri yfir skila­boðum ann­arra ung­linga og gam­alt fólk horfi framan í annað gam­alt fólk yfir mánu­dags ýsunni á Grund. Og það er heldur ekki nóg að við sem erum mið­aldra og höldum uppi tjaldsúlum sam­fé­lags­ins, sem stendur séum bara að tala hvert við ann­að. Þá ger­ist það nefni­lega að okkur fer að skorta tengsl við for­tíð­ina og fram­tíð­ina sem er bara allt annar hlutur en að lifa ein­hverri núvit­und, vissu­lega er það dag­ur­inn í dag sem skiptir máli en hann skiptir samt ekki meira máli en arfur eldri kyn­slóða, lífs­reynsla þeirra og æðru­leysi nú eða þá hug­mynd­ir, draumar og vænt­ingar barn­anna okk­ar. Við höfum gnægð tæki­færa allt í kringum okk­ur, það er eng­inn skortur á mann­eskj­um, verum í víð­feðma sam­skipt­um.

Íslendingar eyddu minna erlendis
Í júlí var mesti samdráttur í kortaveltu Íslendinga erlendis síðan í október 2009, alls dróst veltan saman um 5,3 prósent. Færri brottfarir Íslendinga í kjölfar falls WOW air skýra að hluta til samdráttinn.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Stefán Ólafsson
Verðbólguskot gengur yfir
Kjarninn 22. ágúst 2019
Pólverjar rjúfa 20 þúsund íbúa múrinn á Íslandi
Pólskum ríkisborgurum fjölgaði hér á landi um 5 prósent á átta mánuðum.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hörður Arnarson
Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda
Kjarninn 22. ágúst 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
Leggur til að Bretland gerist tímabundið aðili að EES-samningnum
Formaður Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra telur að Bretar muni blómstra eftir útgöngu úr Evrópusambandinu.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Vilja koma í veg fyrir að almannaheillafélög verði misnotuð
Nýr fræðslubæklingur hefur verið gefinn út sem beinist að því að fræða almannaheillafélög um góða stjórnarhætti til að koma í veg fyrir að starfsemi þeirra sé misnotuð.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Raunlækkun á fasteignaverði síðustu 12 mánuði
Tólf mánaða hækkun vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu náði rúmlega átta ára lágmarki í júlí þegar hún mældist einungis 2,93 prósent. Á sama tíma mældist tólf mánaða verðbólga 3,1 prósent.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hreiðar Már Sigurðsson við meðferð CLN-málsins í héraði í sumar. Þar voru allir sakborningar sýknaðir.
CLN-málinu áfrýjað til Landsréttar
Hinu svokallaða CLN-máli gegn æðstu stjórnendum Kaupþings hefur verið áfrýjað til Landsréttar. Málið hefur flækst fram og til baka í dómskerfinu árum saman og búið er að greiða til baka hluta þeirra fjármuna sem taldir voru tapaðir.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar