Kveikur verður að gera betur

Forstöðumaður upplýsingamála hjá Gildi-lífeyrissjóði gagnrýnir umfjöllun fréttaskýringaþáttarins Kveiks um lífeyrissjóð í Nevada og samanburð hans við íslenska lífeyriskerfið harðlega.

Auglýsing

Hún er oft skrítin umræðan sem fram fer um líf­eyr­is­sjóði lands­ins. Nýjasta inn­leggið var nán­ast ævin­týra­lega skrítin umfjöllun frétta­skýr­inga­þátt­ar­ins Kveiks  í síð­ustu viku þar sem fjallað var um líf­eyr­is­sjóð í Nevada ríki í Banda­ríkj­un­um, sem sam­kvæmt umfjöll­un­inni greiðir nán­ast engin gjöld af umsýslu tæp­lega 4.400 millj­arða króna eigna­safns síns. Ein­föld mynd var teiknuð upp af einum reglu­sömum sjóð­stjóra sem stýrir öllum fjár­fest­ingum sjóðs­ins og geymir allar eignir hans í vísi­tölu­sjóð­um. Laun sjóð­stjór­ans, sem full­yrðir í þætt­inum að sjóð­ur­inn greiði nán­ast engar þókn­an­ir, eru um ein og hálf milljón á mán­uði.

Fimm og hálfur millj­arður í fjár­fest­inga­gjöld

­Fyrir þá sem ekki vita eru vísi­tölu­sjóðir hluta­bréfa­sjóðir sem end­ur­spegla mark­að­inn á hverjum tíma. Ef virði fyr­ir­tækis er 5% í til­tek­inni hluta­bréfa­vísi­tölu, liggur 5% af eigna­safni vísi­tölu­sjóða í fyr­ir­tæk­inu. Vísi­tölu­sjóðir spegla mark­að­inn en eru að öðru leiti ekki virkir, hafa enga skoðun á rekstri ein­stakra félaga, starf­semi eða stefnu. Það getur verið að það henti líf­eyr­is­sjóði í Nevada að fjár­festa aðeins í vísi­tölu­sjóð­um. Sem hann gerir raunar ekki, um 5% eigna hans er t.d. í fast­eigna­sjóðum og um 5% í fram­taks­fjár­fest­ing­ar­sjóð­um. En er þessi áhersla sjóðs­ins á eignir í vísi­tölu­sjóðum eitt­hvað sem hægt er að læra af? Á Íslandi eru vísi­tölu­sjóðir bæði fáir og hlut­falls­lega dýrir og það er því ófram­kvæm­an­legt fyrir íslenska líf­eyr­is­sjóði að fjár­festa aðeins í þeim. Til við­bótar myndi lík­lega eitt­hvað heyr­ast ef líf­eyr­is­sjóð­irnir myndu flytja stóran hluta eigna sinna úr íslenska hluta­bréfa­mark­aðnum yfir í erlenda vísi­tölu­sjóði. Vænt­an­lega með til­heyr­andi verð­rýrn­unum og almennu upp­námi.

Það stenst ekki heldur skoðun að það kosti sjóð­inn í Nevada ekk­ert að sýsla með eigna­safn sitt. Fjár­fest­inga­gjöld sjóðs­ins námu tæpum fimm og hálfum millj­arði króna í fyrra og sjóð­ur­inn er að sjálf­sögðu með á sínum vegum fjölda aðkeyptra sér­fræð­inga. Í umfjöllun Kveiks var ekki minnst einu orði á þennan kostnað þó að upp­lýs­ingar um hann liggi fyrir í árs­reikn­ingi sjóðs­ins sem er öllum aðgengi­leg­ur.

Auglýsing

Engin til­raun til sam­an­burðar

Í „frétta­skýr­ingu“ Kveiks var lögð nokkur áhersla á að rekstr­ar­kostn­aður Nevada sjóðs­ins væri helm­ingi lægri en íslenskra líf­eyr­is­sjóða. Enn einu sinni var engin til­raun gerð til sam­an­burðar á því umhverfi sem sjóð­irnir starfa í. Slíkur sam­an­burður myndi meðal ann­ars leiða í ljós að íslensku sjóð­irnir þurfa að kosta tals­verðu til við inn­heimtu líf­eyr­is­ið­gjalda, sem amer­íski sjóð­ur­inn þarf ekki að gera því í honum eru opin­berir starfs­menn, og hið opin­bera leggur ekki í vana sinn að van­greiða líf­eyr­is­ið­gjöld. Örorku­byrði sjóðs­ins í Nevada er einnig mjög lág, eða um 4% til sam­an­burðar við um og yfir 30% hjá mörgum íslenskum sjóð­um. Sjálf­sögð þjón­usta íslenskra líf­eyr­is­sjóða við örorku­líf­eyr­is­þega kostar mik­inn tíma og tals­verða fjár­muni. Sjóð­irnir taka enn fremur þátt í rekstri VIRK, og greiða því hluta af end­ur­hæf­ingu þús­unda Íslend­inga, þeim og sam­fé­lag­inu öllu til hags­bóta. Ameríski sjóð­ur­inn rekur ekki sér­eign­ar­deildir og hann veitir ekki bein hús­næð­is­lán eins og íslensku sjóð­irn­ir. Til við­bótar er Nevada ríki þekkt fyrir að inn­heimta lága skatta, sem hefur áhrif á laun og þar með rekstr­ar­kostn­að. Að lokum má benda á að það reglu­verk sem íslensku líf­eyr­is­sjóð­unum er gert að starfa eftir er viða­mikið og flók­ið. Eft­ir­lit með sjóð­unum er umfangs­mikið og starfs­menn íslenskra líf­eyr­is­sjóða eyða drjúgum tíma í að svara fyr­ir­spurnum frá t.d. Seðla­bank­an­um, Sam­keppn­is­eft­ir­liti og Fjár­mála­eft­ir­liti. Sem er sjálf­sagt og tryggir gegn­sæi og byggir upp traust. Eft­ir­lits­kerfið í Nevada er mun ein­fald­ara, sem þýðir minni vinnu fyrir sjóð­inn og þar með lægri kostn­að. Og já, meðan ég man, hluti af rekstr­ar­kostn­aði íslenskra líf­eyr­is­sjóða liggur í að þeir greiða hluta af rekstr­ar­kostn­aði FME.  Sjóð­ur­inn í Nevada tekur ekki þátt í neinum slíkum kostn­aði.

Skökk mynd

Erfitt var að skilja umfjöllun Kveiks á annan hátt en að beinn og óút­skýrður sam­an­burður á íslenskum líf­eyr­is­sjóðum og þess í Nevada væri bæði raun­hæfur og þarf­ur. Sem getur vel ver­ið. En þá þurfa allar hliðar máls­ins að koma fram. Það er vissu­lega rétt að sjóð­ur­inn virð­ist við fyrstu sýn vel rek­inn. En hann starfar í umhverfi sem gerir honum það kleift, umhverfi sem er afar ólíkt íslenskum raun­veru­leika. Það er með nokkrum ólík­indum að frétta­skýr­inga­þáttur á borð við Kveik leggi enga vinnu í sam­an­burð á þeim tveimur kerfum sem fjallað var um, en birti hugs­un­ar­laust við­tal við einn starfs­mann, fjalli yfir­borðs­kennt um einn sjóð og yfir­færi nið­ur­stöð­urnar gagn­rýn­is­laust yfir á allt íslenska líf­eyr­is­kerf­ið. Þáttur sem kennir sig við frétta­skýr­ingar verður ein­fald­lega að gera bet­ur!

Höf­undur er for­stöðu­maður upp­lýs­inga­mála hjá Gild­i-líf­eyr­is­sjóði.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sífellt fleiri notendur kjósa að nálgast sjónvarpsþjónustu í gegnum aðrar leiðir en með leigu á myndlykli.
Enn dregst leiga á myndlyklum saman en tekjur vegna sjónvarps halda áfram að aukast
Tekjur fjarskiptafyrirtækja vegna sjónvarpsþjónustu hafa rokið upp á síðustu árum. Þær voru 3,8 milljarðar króna á árinu 2017 en 14,9 milljarðar króna í fyrra. Þorri nýrra tekna í fyrra var vegna sjónvarpsþjónustu.
Kjarninn 27. júní 2022
Hagstofan býst við að hagvöxtur verði enn kröftugri en spáð var í lok vetrar
Hagstofan býst við því að hagvöxtur verði 5,1 prósent á árinu og 2,9 prósent á næsta ári, samkvæmt nýrri þjóðhagsspá. Búist er við því að um 1,6 milljónir ferðamanna sæki landið heim í ár, en fyrri spá gerði ráð fyrir 1,4 milljónum ferðamanna.
Kjarninn 27. júní 2022
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir er utanríkisráðherra.
Telja að upplýsingar um fjölda sérstakra vegabréfa geti skaðað tengsl við önnur ríki
Utanríkisráðuneytið vill ekki segja hversu mörg sérstök vegabréf það hefur gefið út til útlendinga á grundvelli nýlegrar reglugerðar. Það telur ekki hægt að útiloka neikvæð viðbrögð ótilgreindra erlendra stjórnvalda ef þau frétta af vegabréfaútgáfunni.
Kjarninn 27. júní 2022
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Fjármálaráðuneytið segist ekki hafa yfirlit yfir fjársópseignirnar sem seldar voru leynilega
Fjármála- og efnahagsráðuneytið segist ekki hafa komið að ákvörðunum um ráðstöfun eigna sem féllu íslenska ríkinu í skaut vegna stöðugleikasamninga við kröfuhafa föllnu bankanna.
Kjarninn 27. júní 2022
Frá brautarpalli við aðallestarstöðina í þýsku borginni Speyer. Ef til vill hafa einhverjir þessara farþega nýtt sér níu evru miðann.
Aðgangur að almenningssamgöngum í heilan mánuð fyrir níu evrur
Níu evru miðinn gildir í allar svæðisbundnar samgöngur í Þýskalandi til loka ágústmánaðar. Þetta samgönguátak er hluti af aðgerðapakka stjórnvalda vegna vaxandi verðbólgu og hækkandi orkuverðs en er einnig ætlað að stuðla að umhverfisvænni ferðavenjum.
Kjarninn 26. júní 2022
Steingrímur J. Sigfússon hætti á þingi í fyrrahaust. Síðan þá hefur hann verið skipaður til að leiða tvo hópa á vegum ríkisstjórnarinnar.
Steingrímur J., Óli Björn og Eygló skipuð í stýrihóp til að endurskoða örorkukerfið
Fyrrverandi formaður Vinstri grænna, þingmaður Sjálfstæðisflokks, fyrrverandi félagsmálaráðherra og aðstoðarmaður ríkisstjórnarinnar mynda stýrihóp sem á að endurskoða örorkulífeyriskerfið. Hópurinn á að skila af sér eftir tvö ár. Ingu Sæland er óglatt.
Kjarninn 26. júní 2022
Örn Bárður Jónsson
Veðurfræðingar án framtíðar!
Kjarninn 26. júní 2022
Heildartekjur fjarskiptafyrirtækja jukust um 6,1 milljarð í fyrra og voru 72,4 milljarðar
Farsímaáskriftum fjölgaði aftur í fyrra eftir að hafa fækkað í fyrsta sinn frá 1994 á árinu 2020. Tekjur fjarskiptafyrirtækjanna af sölu á farsímaþjónustu jukust gríðarlega samhliða þessari þróun.
Kjarninn 26. júní 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar