Gleymdur tími

Baldur Blöndal segir að verðlækkun bóka væri jákvæð þróun og afnám virðisaukaskatts sé að öllum líkindum hið besta mál. Í stóra samhenginu sé samdráttur bóksölu þó birtingarmynd sem tengist verði þeirra lítið sem ekkert.

Auglýsing

Ákall um afnám virð­is­auka­skatts á bækur hefur berg­málað um fjöl­miðla í mörg ár. Yfir­lýst mark­mið slíkra íviln­ana er að auka við lestur ungs fólks og skjóta styrk­ari stoðum undir íslensk­una.  Þetta er sann­ar­lega verð­ugur mál­staður og rík­is­stjórnin brást við þeim kröfum síð­ast­liðið haust með lof­orði um pró­sentu­bundna end­ur­greiðslu til útgef­enda. Að öllum lík­indum er það hin ágætasta mála­miðl­un. Ég tel samt vert að spyrja hvort hér sé raun­veru­lega verið að tækla kjarna vand­ans.

Bók­sala hef­ur, á síð­ustu ára­tug­um, dalað og lík­legar orsakir þess flestum kunn­ug­ar, sjón­varp, tölv­ur, net, o.s.frv. Úrval afþrey­ingar hefur aldrei verið meira, frétt­ir, tón­list, tölvu­leikir og heilu árin af kvik­myndum og sjón­varps­þátt­um. Eðli þeirra sam­kvæmt hafa bæk­ur, sem afþrey­ing, þró­ast lítið á síð­ustu ára­tug­um. Helst ber þar að nefna raf­bækur en Amazon hefur haft mark­aðs­ráð­andi stöðu þar með kyndl­unum sín­um. Burt­séð frá áður­nefndum svipt­ingum í afþrey­ing­ar­geir­anum virð­ist umræðan á Íslandi alltaf ein­blína á virð­is­auka­skatt­inn, eins og hann sé það sem standi raun­veru­lega í vegi fyrir því að ung­menni lands­ins kafi á nýjan leik í menn­ing­ar­arf íslenskra bók­mennta. Af frétta­flutn­ingi þessa máls mætti draga þá ályktun að læsi ung­menna og örlög tungu­máls­ins yltu á þessum 24 hund­raðs­hlutum og Ævari vís­inda­manni.

Í heimi ódýrra net­bóka og bóka­safna verður inni­hald bókanna sífellt aðgengi­legra. Þó eru nýjar, fýsískar bækur eru oft mjög dýrar og er það mið­ur. Ef þessar bækur væru ódýr­ari myndi bók­sala örugg­lega aukast, en þeirri hug­mynd sem útgef­endur tefla fram í fjöl­miðlum að bóka­verð sé ein­hvers­konar flösku­háls ynd­is­lestrar leyfi ég mér að efast um. Þó bóka­söfn séu til­tölu­lega vel nýtt hef ég ekki fundið fyrir því að ungt fólk sé að hrúg­ast þangað inn til að flýja virð­is­auka­skatt­inn. Það er eitt­hvað annað og meira en þessi skattur sem fælir ung­menni frá bóka­búðum og að net­miðl­um.

Auglýsing

Ég held að hund­ur­inn liggi graf­inn hjá upp­á­halds blóra­böggli allra, snjall­tækj­unum síkátu. Á bak við tjöld þeirra eru fyr­ir­tæki með ótæm­andi vasa með það eitt fyrir stafni að grípa athygli okkar og læra að halda henni eins lengi og mögu­legt er, hver mín­úta sem við ljáum þeim hjálp­ar.  Sjálfur hef ég fundið fyrir hrak­andi athygl­is­gáfu sam­hliða þró­aðri algrími net­miðla og tel ég mig ekki eins­dæmi. Net­miðlar svara þessum áhyggjum mínum með því að benda mér á smá­forrit sem gerir mér kleift að „lesa“ 4 bækur á einum degi með örkynn­ingum á lyk­il­at­riðum þeirra. Þá fæ ég allt hið praktíska gildið úr bók­inni á nokkrum mín­út­um! Ég get sem sagt gleypt ævi­sögu Steve Jobs á nokkrum mín­út­um, án þess að leggja sím­ann frá mér, og græði þannig sól­ar­hring sem ég gæti þá t.d. nýtt til að hanga lengur á þessum miðl­um.

Að lesa bók er góð skemmt­un. Íslensku­mæl­endur eru heppnir að njóta gíf­ur­legs úrvals þýð­inga og frum­samdra bóka á okkar fal­lega máli. Stór hluti þeirra getur líka lesið bækur á ensku og þá er úrvalið hér um bil enda­laust. En í stað þess að vera á bóka­safni að göfga and­ann erum við hér á net­inu að lesa hálf­bak­aðar hug­myndir tví­tugs stráks. Verð­lækkun bóka væri jákvæð þróun og afnám virð­is­auka­skatts er að öllum lík­indum hið besta mál. Ég tel þó ljóst að í stóra sam­heng­inu sé sam­dráttur í bók­sölu birt­ing­ar­mynd fyr­ir­bæris sem teng­ist verði þeirra lítið sem ekk­ert.

Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Uppfærðar græjur, Sambandið og Apple Arcade
Kjarninn 21. september 2019
Birgir Birgisson
Reið hjól
Kjarninn 21. september 2019
Þjálfa þarf peningahund til að berjast gegn peningaþvætti
Embætti tollstjóra skortir bæði þekkingu og úrræði til að geta almennilega haft eftirlit með smygli á reiðufé til Íslands. Á meðal þeirra úrræða sem lagt er til að ráðist verði í er að þjálfa peningahund.
Kjarninn 21. september 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að iðka mannréttindi
Kjarninn 21. september 2019
Athuga hvar eftirlitsaðilar gera ónauðsynlegar kröfur til matvæla
Umhverfisráðherra hefur hrundið af stað aðgerðum til að vinna gegn matarsóun á Íslandi. Meðal annars verður gerð athugun á því hvar eftirlitsaðilar gera mögulega ónauðsynlegur kröfur til matvælaöryggis sem ýtt gætu undir matarsóun.
Kjarninn 21. september 2019
Brim-flétta KS fagnaðarefni fyrir Skagfirðinga
Eftir að hafa keypt hlutabréf í Brimi, og selt nokkrum vikum síðar, hefur Kaupfélag Skagfirðinga styrkt stöðu sína.
Kjarninn 21. september 2019
„Ljótur leikur hjá stjórnvöldum“
Formaður Viðreisnar gagnrýnir stjórnvöld harðlega fyrir viðbrögð við beiðni um skaðabætur.
Kjarninn 20. september 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar