Gleymdur tími

Baldur Blöndal segir að verðlækkun bóka væri jákvæð þróun og afnám virðisaukaskatts sé að öllum líkindum hið besta mál. Í stóra samhenginu sé samdráttur bóksölu þó birtingarmynd sem tengist verði þeirra lítið sem ekkert.

Auglýsing

Ákall um afnám virð­is­auka­skatts á bækur hefur berg­málað um fjöl­miðla í mörg ár. Yfir­lýst mark­mið slíkra íviln­ana er að auka við lestur ungs fólks og skjóta styrk­ari stoðum undir íslensk­una.  Þetta er sann­ar­lega verð­ugur mál­staður og rík­is­stjórnin brást við þeim kröfum síð­ast­liðið haust með lof­orði um pró­sentu­bundna end­ur­greiðslu til útgef­enda. Að öllum lík­indum er það hin ágætasta mála­miðl­un. Ég tel samt vert að spyrja hvort hér sé raun­veru­lega verið að tækla kjarna vand­ans.

Bók­sala hef­ur, á síð­ustu ára­tug­um, dalað og lík­legar orsakir þess flestum kunn­ug­ar, sjón­varp, tölv­ur, net, o.s.frv. Úrval afþrey­ingar hefur aldrei verið meira, frétt­ir, tón­list, tölvu­leikir og heilu árin af kvik­myndum og sjón­varps­þátt­um. Eðli þeirra sam­kvæmt hafa bæk­ur, sem afþrey­ing, þró­ast lítið á síð­ustu ára­tug­um. Helst ber þar að nefna raf­bækur en Amazon hefur haft mark­aðs­ráð­andi stöðu þar með kyndl­unum sín­um. Burt­séð frá áður­nefndum svipt­ingum í afþrey­ing­ar­geir­anum virð­ist umræðan á Íslandi alltaf ein­blína á virð­is­auka­skatt­inn, eins og hann sé það sem standi raun­veru­lega í vegi fyrir því að ung­menni lands­ins kafi á nýjan leik í menn­ing­ar­arf íslenskra bók­mennta. Af frétta­flutn­ingi þessa máls mætti draga þá ályktun að læsi ung­menna og örlög tungu­máls­ins yltu á þessum 24 hund­raðs­hlutum og Ævari vís­inda­manni.

Í heimi ódýrra net­bóka og bóka­safna verður inni­hald bókanna sífellt aðgengi­legra. Þó eru nýjar, fýsískar bækur eru oft mjög dýrar og er það mið­ur. Ef þessar bækur væru ódýr­ari myndi bók­sala örugg­lega aukast, en þeirri hug­mynd sem útgef­endur tefla fram í fjöl­miðlum að bóka­verð sé ein­hvers­konar flösku­háls ynd­is­lestrar leyfi ég mér að efast um. Þó bóka­söfn séu til­tölu­lega vel nýtt hef ég ekki fundið fyrir því að ungt fólk sé að hrúg­ast þangað inn til að flýja virð­is­auka­skatt­inn. Það er eitt­hvað annað og meira en þessi skattur sem fælir ung­menni frá bóka­búðum og að net­miðl­um.

Auglýsing

Ég held að hund­ur­inn liggi graf­inn hjá upp­á­halds blóra­böggli allra, snjall­tækj­unum síkátu. Á bak við tjöld þeirra eru fyr­ir­tæki með ótæm­andi vasa með það eitt fyrir stafni að grípa athygli okkar og læra að halda henni eins lengi og mögu­legt er, hver mín­úta sem við ljáum þeim hjálp­ar.  Sjálfur hef ég fundið fyrir hrak­andi athygl­is­gáfu sam­hliða þró­aðri algrími net­miðla og tel ég mig ekki eins­dæmi. Net­miðlar svara þessum áhyggjum mínum með því að benda mér á smá­forrit sem gerir mér kleift að „lesa“ 4 bækur á einum degi með örkynn­ingum á lyk­il­at­riðum þeirra. Þá fæ ég allt hið praktíska gildið úr bók­inni á nokkrum mín­út­um! Ég get sem sagt gleypt ævi­sögu Steve Jobs á nokkrum mín­út­um, án þess að leggja sím­ann frá mér, og græði þannig sól­ar­hring sem ég gæti þá t.d. nýtt til að hanga lengur á þessum miðl­um.

Að lesa bók er góð skemmt­un. Íslensku­mæl­endur eru heppnir að njóta gíf­ur­legs úrvals þýð­inga og frum­samdra bóka á okkar fal­lega máli. Stór hluti þeirra getur líka lesið bækur á ensku og þá er úrvalið hér um bil enda­laust. En í stað þess að vera á bóka­safni að göfga and­ann erum við hér á net­inu að lesa hálf­bak­aðar hug­myndir tví­tugs stráks. Verð­lækkun bóka væri jákvæð þróun og afnám virð­is­auka­skatts er að öllum lík­indum hið besta mál. Ég tel þó ljóst að í stóra sam­heng­inu sé sam­dráttur í bók­sölu birt­ing­ar­mynd fyr­ir­bæris sem teng­ist verði þeirra lítið sem ekk­ert.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ekki sést jafn mikil neikvæð áhrif á flugiðnað síðan 11. september 2001
Greinendur segja að smám saman sé að koma í ljós hversu gríðarleg áhrif kórónaveiran hefur haft í Kína og víðar. Útlit er fyrir að efnahagslegu áhrifin verði mikil á næstu mánuðum.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Davíð Stefánsson og Sunna Karen Sigurþórsdóttir
Davíð og Sunna Karen hætta sem ritstjórar hjá Torgi
Skipu­lags­breytingar hafa verið gerðar hjá Torgi, út­gáfu­fé­lagi Frétta­blaðsins og fleiri miðla.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Úr Er ég mamma mín?
„Sláðu hann, Sólveig! Kýld‘ann, Kristbjörg!“
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Er ég mamma mín? eftir Maríu Reyndal í Borgarleikhúsinu.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir
Nýsköpunarmiðstöð Íslands lögð niður um næstu áramót
Niðurstaða greiningarvinnu atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins er sú að hluta verkefna Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands megi framkvæma undir öðru rekstrarformi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ríkisstjórnin vill auka gagnsæið hjá 30 óskráðum en þjóðhagslega mikilvægum fyrirtækjum
Í drögum að nýju frumvarpi, sem ríkisstjórnin hefur lagt fram til að auka traust á íslenskt atvinnulíf, er lagt til að skilgreining á „einingum tengdum almannahagsmunum“ verði víkkuð verulega út og nái meðal annars til stóriðju og sjávarútvegsrisa.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Virkjanir undir 10 MW hafa verið kallaðar smávirkjanir.
Vilja einfalda lög og reglur um smávirkjanir
Þingmenn Framsóknarflokksins segja umsóknarferli varðandi minni virkjanir fjárfrekt og langt og að smávirkjanir séu umhverfisvænir orkugjafar þar sem þær stuðli „að minni útblæstri óæskilegra efna sem hafa áhrif á hitastig jarðar“.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Aðalsteinn Leifsson
Aðalsteinn Leifsson nýr ríkissáttasemjari
Félags- og barnamálaráðherra hefur skipað Aðalstein Leifsson framkvæmdastjóra hjá EFTA sem ríkissáttasemjara frá og með 1.apríl næstkomandi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Stefán Eiríksson, sem nýverið var valinn af stjórn RÚV til að stýra fyrirtækinu til næstu fimm ára hið minnsta.
Verðandi útvarpsstjóri vill opna safn RÚV fyrir fjölmiðlum og almenningi
Stefán Eiríksson vill að allt efni sem er til staðar í safni RÚV, og er ekki bundið rétthafatakmörkunum, verði opið og aðgengilegt öllum almenningi og öðrum fjölmiðlum til frjálsra nota.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar