Gleymdur tími

Baldur Blöndal segir að verðlækkun bóka væri jákvæð þróun og afnám virðisaukaskatts sé að öllum líkindum hið besta mál. Í stóra samhenginu sé samdráttur bóksölu þó birtingarmynd sem tengist verði þeirra lítið sem ekkert.

Auglýsing

Ákall um afnám virð­is­auka­skatts á bækur hefur berg­málað um fjöl­miðla í mörg ár. Yfir­lýst mark­mið slíkra íviln­ana er að auka við lestur ungs fólks og skjóta styrk­ari stoðum undir íslensk­una.  Þetta er sann­ar­lega verð­ugur mál­staður og rík­is­stjórnin brást við þeim kröfum síð­ast­liðið haust með lof­orði um pró­sentu­bundna end­ur­greiðslu til útgef­enda. Að öllum lík­indum er það hin ágætasta mála­miðl­un. Ég tel samt vert að spyrja hvort hér sé raun­veru­lega verið að tækla kjarna vand­ans.

Bók­sala hef­ur, á síð­ustu ára­tug­um, dalað og lík­legar orsakir þess flestum kunn­ug­ar, sjón­varp, tölv­ur, net, o.s.frv. Úrval afþrey­ingar hefur aldrei verið meira, frétt­ir, tón­list, tölvu­leikir og heilu árin af kvik­myndum og sjón­varps­þátt­um. Eðli þeirra sam­kvæmt hafa bæk­ur, sem afþrey­ing, þró­ast lítið á síð­ustu ára­tug­um. Helst ber þar að nefna raf­bækur en Amazon hefur haft mark­aðs­ráð­andi stöðu þar með kyndl­unum sín­um. Burt­séð frá áður­nefndum svipt­ingum í afþrey­ing­ar­geir­anum virð­ist umræðan á Íslandi alltaf ein­blína á virð­is­auka­skatt­inn, eins og hann sé það sem standi raun­veru­lega í vegi fyrir því að ung­menni lands­ins kafi á nýjan leik í menn­ing­ar­arf íslenskra bók­mennta. Af frétta­flutn­ingi þessa máls mætti draga þá ályktun að læsi ung­menna og örlög tungu­máls­ins yltu á þessum 24 hund­raðs­hlutum og Ævari vís­inda­manni.

Í heimi ódýrra net­bóka og bóka­safna verður inni­hald bókanna sífellt aðgengi­legra. Þó eru nýjar, fýsískar bækur eru oft mjög dýrar og er það mið­ur. Ef þessar bækur væru ódýr­ari myndi bók­sala örugg­lega aukast, en þeirri hug­mynd sem útgef­endur tefla fram í fjöl­miðlum að bóka­verð sé ein­hvers­konar flösku­háls ynd­is­lestrar leyfi ég mér að efast um. Þó bóka­söfn séu til­tölu­lega vel nýtt hef ég ekki fundið fyrir því að ungt fólk sé að hrúg­ast þangað inn til að flýja virð­is­auka­skatt­inn. Það er eitt­hvað annað og meira en þessi skattur sem fælir ung­menni frá bóka­búðum og að net­miðl­um.

Auglýsing

Ég held að hund­ur­inn liggi graf­inn hjá upp­á­halds blóra­böggli allra, snjall­tækj­unum síkátu. Á bak við tjöld þeirra eru fyr­ir­tæki með ótæm­andi vasa með það eitt fyrir stafni að grípa athygli okkar og læra að halda henni eins lengi og mögu­legt er, hver mín­úta sem við ljáum þeim hjálp­ar.  Sjálfur hef ég fundið fyrir hrak­andi athygl­is­gáfu sam­hliða þró­aðri algrími net­miðla og tel ég mig ekki eins­dæmi. Net­miðlar svara þessum áhyggjum mínum með því að benda mér á smá­forrit sem gerir mér kleift að „lesa“ 4 bækur á einum degi með örkynn­ingum á lyk­il­at­riðum þeirra. Þá fæ ég allt hið praktíska gildið úr bók­inni á nokkrum mín­út­um! Ég get sem sagt gleypt ævi­sögu Steve Jobs á nokkrum mín­út­um, án þess að leggja sím­ann frá mér, og græði þannig sól­ar­hring sem ég gæti þá t.d. nýtt til að hanga lengur á þessum miðl­um.

Að lesa bók er góð skemmt­un. Íslensku­mæl­endur eru heppnir að njóta gíf­ur­legs úrvals þýð­inga og frum­samdra bóka á okkar fal­lega máli. Stór hluti þeirra getur líka lesið bækur á ensku og þá er úrvalið hér um bil enda­laust. En í stað þess að vera á bóka­safni að göfga and­ann erum við hér á net­inu að lesa hálf­bak­aðar hug­myndir tví­tugs stráks. Verð­lækkun bóka væri jákvæð þróun og afnám virð­is­auka­skatts er að öllum lík­indum hið besta mál. Ég tel þó ljóst að í stóra sam­heng­inu sé sam­dráttur í bók­sölu birt­ing­ar­mynd fyr­ir­bæris sem teng­ist verði þeirra lítið sem ekk­ert.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bogi Nils Bogason, forstjóri Icelandair
Bætur frá Boeing vega þungt
Afkoma Icelandair fyrir vaxtagreiðslur og skatta var jákvæð um hálfan milljarð íslenskra króna á nýliðnum ársfjórðungi, þökk sé bótagreiðslum frá Boeing.
Kjarninn 27. október 2020
Milljónir hektara af regnskógum í Indónesíu og Malasíu hafa verið ruddir síðustu ár til vinnslu pálmaolíu.
Vilja takmarka notkun pálmaolíu í íslenskri framleiðslu
Pálmaolía er þrisvar sinnum verri en jarðefnaeldsneyti þegar kemur að losun gróðurhúsalofttegunda. Notkun hennar sem eldsneyti hefur aukist síðustu ár og hópur þingmanna vill banna hana í lífdísil og takmarka í allri framleiðslu á Íslandi.
Kjarninn 27. október 2020
Óróinn kokkaður upp inni á skrifstofu SA
„Sú hætta er raunverulega fyrir hendi að ungt fólk finni ekkert að gera eftir nám. Við getum þá siglt inn í aðstæður sem eru svipaðar og í sunnanverðri Evrópu þar sem atvinnuleysi ungs fólks er gríðarlegt.“ Þetta segir Þórunn Sveinbjarnardóttir.
Kjarninn 27. október 2020
Lilja Alfreðsdóttir
Fjárfesting í fólki og nýsköpun ræður úrslitum
Kjarninn 27. október 2020
Nær helmingur atvinnulausra er undir 35 ára
Atvinnuleysi yngri aldurshópa er töluvert meira en þeirra eldri, samkvæmt tölum Vinnumálastofnunar og Hagstofu. Munurinn er enn meiri þegar tekið er tillit til atvinnulausra námsmanna.
Kjarninn 27. október 2020
Gunnþór B. Ingvason, framkvæmdastjóri Síldarvinnslunnar.
Samherja-blokkin bætir enn við sig kvóta – heldur nú á 17,5 prósent
Útgerð í eigu Síldarvinnslunnar hefur keypt aðra útgerð sem heldur á 0,36 prósent af heildarkvóta. Við það eykst aflahlutdeild þeirra útgerðarfyrirtækja sem tengjast Samherjasamstæðunni um sama hlutfall.
Kjarninn 26. október 2020
Björn Gunnar Ólafsson
Uppskrift að verðbólgu
Kjarninn 26. október 2020
Flóttafólk mótmælti í mars á síðasta ári.
Flóttafólk lýsir slæmum aðstæðum í búðunum á Ásbrú
Flóttafólk segir Útlendingastofnun hafa skert réttindi sín og frelsi með sóttvarnaaðgerðum. Stofnunin segir þetta misskilning og að sótt­varna­ráð­staf­anir mæl­ist eðli­lega mis­vel fyrir. Hún geri sitt besta til að leiðrétta allan misskilning.
Kjarninn 26. október 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar