Opið bréf til íslensku þjóðarinnar

Tveir erlendir sérfræðingar í mannréttindum fatlaðs fólks hafa fylgst með íslenskri atburðarás síðastliðinna vikna. Þau segja að ekki sé nóg að biðjast afsökunar og láta eins og ekkert hafi í skorist. Virðingar og virkrar hlustunar sé þörf.

Gerard & Anna
Auglýsing

Við lásum með hryll­ingi frá­sagn­irnar af þeim athuga­semdum sem nokkrir alþing­is­menn ykkar hafa látið út úr sér varð­andi konur og sér­stak­lega ummæli þeirra um fyrr­ver­andi sam­starfs­konu þeirra sem er fötluð. Sem tíðir gestir á Íslandi bjugg­umst við aldrei við þessu.

Við bjugg­umst aldrei við þessu því að fyrr­ver­andi vara­þing­kona sem um ræð­ir, Freyja Har­alds­dótt­ir, er dáð og virt um alla Evr­ópu. Hún er frá­bær full­trúi Íslands og kraft­mikil bar­áttu­mann­eskja fyrir rétt­indum fatl­aðs fólks. Hálf­kær­ings­blaður sem jaðrar við hat­urs­orð­ræðu hefur raun­veru­legar afleið­ing­ar. Það hefur fæl­ing­ar­á­hrif á stjórn­mála­þátt­töku fatl­aðs fólks, og þá sér­stak­lega fatl­aðra kvenna. Það rýrir lýð­ræð­ið. Það er ekki sigur fyrir neinn ef stuðlað er að ósýni­leika heilla þjóð­fé­lags­hópa í fram­tíð­inni. Við héldum að Ísland væri stærra en þetta.

Auglýsing

Og við bjugg­umst aldrei við þessu því að við eigum að geta ætl­ast til betri hegð­unar – miklu betri – af þjóð­kjörnum full­trú­um. Það getur ekki hafa farið fram hjá les­endum ykkar að á meðan þetta átti sér stað á Íslandi voru Banda­ríkin rétt að byrja að syrgja George H.W. Bush. Kænn og klókur var hann – eins og allir stjórn­mála­menn þurfa að vera. En hann var maður sem gat teygt sig út fyrir eigin reynslu. Eins og frægt er orðið þrýsti hann á um sam­þykkt lög­gjafar í þágu fatl­aðra Banda­ríkja­manna (the Amer­icans with Disa­bilities Act) árið 1990, sem er án efa fræg­asta lög­gjöf í þágu rétt­lætis fyrir fatlað fólk í ver­öld­inni. Hann hlust­aði – sér­stak­lega á rík­is­sak­sókn­ara sinn, Dick Thorn­burgh, sem átti fatlað barn. Hann bar virð­ingu fyrir því bar­áttu­fólki og þeim hópum sem vildu tryggja að fatlað fólk gæti loks not­ið, til jafns við aðra, þeirra mann­rétt­inda sem ætluð voru öllum (eða næstum öllu­m). Sem fyrr­ver­andi her­maður sinnti hann ávallt þeim fyrr­ver­andi her­mönnum með fötl­uð­ust við að færa fórnir fyrir sam­fé­lag sitt. Hann skap­aði rými fyrir nýj­ung­ar. Hann lét öllu fólki finnas það ætti sinn sess í sam­fé­lag­inu burt séð frá fötlun – eða þjóð­fé­lags­stétt. Hvað er göf­ugra í stjórn­málum en þetta?

Ef til vill getur þessi upp­á­koma á Íslandi leitt af sér eitt­hvað gott. Það er ekki nóg að biðj­ast afsök­unar og láta eins og ekk­ert hafi í skorist! Virð­ingar og virkrar hlust­unar er þörf. Við viljum trúa því að Ísland geti gert eitt­hvað sem myndi gera Bush stolt­an, vakið öfund Evr­ópu og rétt við hlut Freyju. Það er lág­mark að stjórn­völd hlýði á eigin þegna og stofni sjálf­stæða og óháða mann­rétt­inda­stofnun strax. Slík stofnun kemur ekki í stað­inn fyrir stjórn­mál eða stjórn­mála­fólk. En minnir okkur á að stjórn­málin snú­ast – þegar best lætur – um almanna­heill en ekki for­dóma eða sér­hags­muni. Slík mann­rétt­inda­stofnun myndi geta fært hluti til betri vegar þegar eitt­hvað fer úrskeiðis eins og virð­ist hafa gerst hér og myndi tengja Ísland alþjóð­legri umræðu um rétt­læti í heim­in­um. Það er hið rétta í stöð­unni. Það myndi gera Freyju aftur stolta af því að vera Íslend­ing­ur.

Anna Law­son er laga­pró­fessor við Leeds-há­skól­ann í Bret­landi og for­stöðu­maður fyrir the Centre for Disa­bility Stu­dies við sama skóla.

Ger­ard Quinn er pró­fessor við Raoul Wal­len­berg Institute í Lundi í Sví­þjóð og laga­pró­fessor við Leeds-há­skól­ann í Bret­landi.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
Íslensk erfðagreining heldur áfram að skima í viku í viðbót
Til stóð að dagurinn í dag ætti að vera síðasti dagurinn sem Íslensk erfðagreining myndi skima á landamærunum.
Kjarninn 13. júlí 2020
Mótefni minnkar strax á fyrstu mánuðum
Þó að mótefni sem líkaminn myndar gegn veirunni SARS-CoV-2 sem veldur COVID-19 minnki þegar á fyrstu þremur mánuðunum eftir að þau verða þarf það ekki að þýða að ónæmi viðkomandi sé ekki lengur til staðar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Veldi Storytel stækkar
Fyrstu tíu daga júlímánaðar keypti Storytel ráðandi hluti í tveimur fyrirtækjum og eitt til viðbótar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Icelandair skrifar undir samning við lettneska flugfélagið airBaltic
Um er að ræða samstarfssamning sem felur í sér að bæði flugfélögin geta selt og gefið út flugmiða hvort hjá öðru.
Kjarninn 13. júlí 2020
(F.v.) Richard Curtis, Jerry Greenfield og Abigail Disney eru meðal þeirra milljónamæringa sem skrifa undir bréfið.
Auðmenn vilja að ríkisstjórnir hækki skatta „á fólk eins og okkur“
„Milljónamæringar eins og við gegna lykilhlutverki í því að græða heiminn,“ segir í bréfi 83 auðmanna sem vilja skattahækkanir á ríkt fólk – eins og þá sjálfa – til að draga úr misrétti vegna COVID-19 og flýta fyrir efnahagsbata.
Kjarninn 13. júlí 2020
Dagur B. Eggertsson
Dagur: Nauðsyn­legt að hætta skot­grafa­hernaði varðandi ferðamáta
Borgarstjórinn segir að nauðsyn­legt sé að kom­ast „út úr þeim skot­grafa­hernaði að líta á að ein­hver einn ferðamáti skuli ráða“. Hann vill að Borgarlínunni verði flýtt.
Kjarninn 13. júlí 2020
Charles Michel, formaður leiðtogaráðs ESB, á blaðamannafundi síðasta föstudag.
Erfiðar viðræður um björgunarpakka ESB framundan
Aðildarríki Evrópusambandsins munu reyna að sammælast um björgunarpakka vegna efnahagslegra afleiðinga COVID-19 faraldursins næsta föstudag. Búist er við erfiðum viðræðum þar sem mikill ágreiningur ríkir milli landa um stærð og eðli útgjaldanna.
Kjarninn 12. júlí 2020
Stíflurnar loka fyrir flæði sjávar úr Adríahafi inn í Feneyjalónið.
Feneyingar prófa flóðavarnir sem beðið hefur verið eftir
Framkvæmdir við flóðavarnakerfi Feneyinga hafa staðið yfir frá því 2003. Verkefnið er langt á eftir áætlun og kostnaður við það hefur margfaldast.
Kjarninn 12. júlí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar