Græn skuldabréf fyrir innviðafjárfestingar í sókn

Græn skuldabréfaútgáfa er í sókn á alþjóðamörkuðum.

Kristján Guy Burgess
rafmagnslínur í hvalfirði
Auglýsing

Í sumar komu fram vís­bend­ingar um að mark­aður fyrir græn skulda­bréf sé að þró­ast í áhuga­verðar átt­ir. Grein­endur evr­ópskra sam­taka á fjár­mála­mark­aði, AFME, komust að því að fjár­festar væru reiðu­búnir að borga hærra verð fyrir skulda­bréf sem eru gefin út til að fjár­magna umhverf­is­væn verk­efni, heldur en fyrir sam­bæri­leg, hefð­bundin skulda­bréf.

Þetta birt­ist í skulda­bréfa­út­boði franska rík­is­ins sem stóð á fyrri hluta árs­ins en í gegnum það sótti franska ríkið sér næstum 10 millj­arða evra til umhverfistengdra verk­efna.

Þetta eru áhuga­verðar fréttir fyrir útgef­endur skulda­bréfa, rík­is­sjóði, sveit­ar­fé­lög og stór fyr­ir­tæki sem leit­ast eftir því að fá hag­stæða fjár­mögnun á verk­efni sem stuðla að auk­inni sjálf­bærni og auknum lífs­gæðum um leið og þau leggja sitt af mörkum til að fram­fylgja mark­miðum Par­ís­ar­sam­komu­lags­ins um aðgerðir í lofts­lags­mál­um.

Auglýsing

Hingað til hafa útgef­endur skulda­bréfa ekki getað búist við því að fá hag­stæð­ari fjár­mögnun á græn skulda­bréf en önn­ur, en vís­bend­ingar úr franska skulda­bréfa­út­boð­inu benda til þess að það sé að breytast, hægt en örugg­lega.

Á sama tíma hefur mark­aður fyrir græn skulda­bréf rokið upp og var á fyrsta fjórð­ungi árs­ins 10 pró­sentum stærri en á sama tíma í fyrra. Heild­ar­virði útgef­inna grænna skulda­bréfa á fyrri helm­ingi árs­ins nam 77 millj­örðum doll­ara sam­kvæmt sam­an­tekt Moody‘s og vænt­ingar þeirra sem fylgj­ast með mark­aðnum standa til þess að mark­að­ur­inn með græn skulda­bréf stækki veru­lega á milli ára.

En hvað eru græn skulda­bréf?

Græn skulda­bréf eru full­kom­lega sam­bæri­leg við önnur skulda­bréf sem gefin eru út nema að því leyti að útgef­and­inn lýsir því í útboð­inu hvernig hann hyggst verja fénu sem er sótt til umhverfistengdra verk­efna, hvort sem er í end­ur­nýj­an­legri orku, í verk­efni sem draga úr útblæstri gróð­ur­húsa­loft­teg­unda, eða til strand­hreins­un­ar, land­hreins­unar eða stækk­unar vatns­vernd­ar­svæða. Þar er farið eftir alþjóð­lega sam­þykktum við­miðum og mæli­kvörð­um.

Í grænni skulda­bréfa­út­gáfu er nauð­syn­legt að skulda­bréfið sé vottað af sér­hæfðum vott­un­ar­að­ila sem vottar að skulda­bréfið stand­ist kröfur um að vera grænt.

Lands­virkjun frum­kvöð­ull

Á Íslandi hefur Lands­virkjun gengið fremst á þessu sviði og er eini íslenski aðil­inn sem hefur gefið út grænt skulda­bréf. Það gerði fyr­ir­tækið fyrr á árinu þegar það sótti sér 200 millj­ónir doll­ara á banda­rískan skulda­bréfa­mark­að. Frumraunin heppn­að­ist vel og skráðu fjár­festar sig fyrir sjöföldu því and­virði sem upp­haf­lega var boðið út, sem varð til þess að Lands­virkjun sótti sér tvö­falda þá upp­hæð sem upp­haf­lega var stefnt að.

Útboðið byggði á ramma sem Lands­virkjun hafði útbúið vegna útgáfu grænna skulda­bréfa en sá rammi byggði síðan á við­miðum International Capi­tal Market Associ­ation (ICMA) og fjórum stoðum um ráð­stöfun fjár­muna; ferli um mat og val á verk­efn­um; um stýr­ing­u fjár­muna og um upp­lýs­inga­gjöf. Alþjóð­lega ráð­gjaf­ar­fyr­ir­tækið Susta­ina­lyt­ics gerði úttekt á ramma Lands­virkj­un­ar.

Lands­virkjun var einnig frum­herji á banda­ríska skulda­bréfa­mark­aðnum sem hafði ekki áður fengið sam­bæri­lega útgáfu. Þá gerði úttekt­ar­að­il­inn und­an­þágur frá stærð­ar­mörkum þeirra verk­efna sem til stóð að fjár­magna vegna þess hversu grænar íslenskar vatns­afls­virkj­anir eru tald­ar. Ætla má að Lands­virkjun hafi brotið blað þar sem aðrir útgef­endur skulda­bréfa á Íslandi ættu að geta litið til for­dæmis fyr­ir­tæk­is­ins og lært af skulda­bréfa­út­gáf­unni hvernig unnt sé að fjár­magna stór verk­efni.

Nýtt svið fjár­mögn­unar

Það er þó nauð­syn­legt að þekkja til hlítar allar hliðar grænnar skulda­bréfa­út­gáfu áður en lagt er af stað. Margar fjár­mála­stofn­anir eru að afla sér reynslu af slíkri útgáfu og sam­vinnan á eftir að styrkj­ast milli útgef­anda skulda­bréfs­ins, ráð­gjaf­anna á fjár­mála­mark­aði og hinna sér­hæfðu vott­un­ar­fyr­ir­tækja. Þá eru komnar fram kröfur um að vott­un­ar­að­il­arnir þurfi að upp­fylla til­tekin skil­yrði og að lag­ara­mm­inn kringum starf­semi þeirra verði styrktur til að koma í veg fyrir græn­þvott.

Sænska ríkið ákvað í fyrra að leggj­ast í mikla úttekt á kostum þess og göllum fyrir rík­is­sjóð að fjár­magna verk­efni í auknum mæli með grænum skulda­bréf­um. Í ítar­legri skýrslu sem kom út fyrr á árinu er mælt með því að sænska ríkið feti sig áfram á þess­ari braut enda sé um áhuga­verða leið að ræða fyrir ríki sem vilji standa sig vel í því að takast á við lofts­lags­mál­in.

Frakkar hafa verið frum­kvöðlar í grænni skulda­bréfa­út­gáfu en nýverið hafa Belgar og Pól­verjar bæst í hóp­inn. Mark­að­ur­inn fyrir græn skulda­bréf er á fleygi­ferð en með útgáfu grænna skulda­bréfa ná ríki og borgir að slá margar flugur í einu höggi. Verði fjár­mögn­unin einnig hag­stæð­ari eins og töl­urnar frá Frakk­landi gefa til kynna, verður enn meiri hvati til þess að leita þess­ara nýju leiða til að fjár­magna inn­viða­fjár­fest­ingar til lengri tíma þar sem í senn er fram­fylgt metn­að­ar­fullri stefnu í umhverf­is- og lofts­lags­mál­um, og rekin skyn­sam­leg stýr­ing á fjár­munum rík­is­ins. Með þeim hætti ættu allir að geta hagn­ast.

Áhrif fyrir Ísland

Hér á landi má sjá fyrir sér fjölda­mörg verk­efni sem hægt væri að fjár­magna innan lands og utan með útgáfu grænna skulda­bréfa. Stór almenn­ings­sam­göngu­verk­efni eins og Borg­ar­lína ættu að koma þar sterk­lega til greina en hvers kyns verk­efni tengd end­ur­nýj­an­legri orku, orku­sparn­aði, minni útblæstri og bættri úrgangs­vinnslu ættu einnig að vera í takt við skil­yrði um græna starf­semi. Nauð­syn­legt er að hefja umræð­una hér á landi og fyrir stjórn­völd, sveit­ar­fé­lög og stór fyr­ir­tæki að þekkja til hlítar hvernig græn skulda­bréfa­út­gáfa virkar í raun.

Þessar upp­lýs­ingar færa heim sann­inn um að hver sú áætlun í lofts­lags­málum sem ætlar að ná árangri, verður að fela í sér tæki fyrir fjár­festa og fjár­mála­markað til þess að upp­fylla alþjóð­legar skuld­bind­ingar í umhverf­is- og lofts­lags­mál­um. Þar getur Ísland ekki orðið eft­ir­bátur ann­arra ríkja.

Tvö vega­mikil atrið­i: 

1. Skulda­bréfa­eig­endur þrýsti á fyr­ir­tæki um ábyrga breytni



Auknar kröfur um ábyrgar fjár­fest­ingar og að þær upp­fylli skil­yrði um jákvæð umhverf­is­á­hrif, sam­fé­lags­á­byrgð og góða stjórn­ar­hætti hafa leitt til þess nýsköp­unar á fjár­mála­mark­aði.

Eitt af þvi sem oft er rætt á ráð­stefnum um ábyrgar fjár­fest­ingar er að fjár­festar þurfi ekki ein­ungis að ein­blína á hluta­bréfa­eign þegar þeir fjár­festa ábyrgt. Líki þeim ekki frammi­staða fyr­ir­tækja, geti fag­fjár­festar hætt að fjár­magna fyr­ir­tækin með því að end­ur­nýja ekki skulda­bréfa­samn­inga þegar þeir renni út. Með þeim hætti geti fag­fjár­festar haft áhrif á starf­semi fyr­ir­tækj­anna umfram það sem þeir geta á hlut­hafa­fund­um.



2. Nýsköpun í skulda­bréfa­geir­anum



Eftir því sem mark­aði fyrir græn skulda­bréf vex ásmeg­in, hefur fram­boð af ann­ars konar skulda­bréfa­út­gáfu sem nýt­ist til sam­fé­lags­legra verk­efna auk­ist.

Und­an­farið hefur mark­aður fyrir skulda­bréf um sam­fé­lags­legar fjár­fest­ingar (Social Bonds) þar sem fjár­magnið af skulda­bréfa­út­gáf­unni er nýtt til sam­fé­lags­legra verk­efna, og um Sjálf­bæra þróun (Susta­ina­ble Develop­ment Bonds) stækkað veru­lega, en þar er miðað við að ávinn­ing­ur­inn af skulda­bréfa­út­gáf­unni fari til þess að upp­fylla ein­hver til­teknin af Heims­mark­miðum Sam­ein­uðu þjóð­anna til 2030.



Þá hefur Evr­ópski fjár­fest­inga­bank­inn EIB nýlega gefið út skulda­bréf til fag­fjár­festa til að fjár­magna verk­efni um sjálf­bæran vatns­bú­skap. Bank­inn gaf út bréf fyrir 500 milljón evrur í sjö og hálft ár með 0,445% ávöxt­un­ar­kröfu. Fjár­festar skráðu sig fyrir meira en tvö­faldri upp­hæð­inni. Fjár­magnið verður notað til að fjár­magna verk­efni til að auka fram­boð á hreinu vatni, í frá­veitur og til flóða­varna.  



Bank­inn hefur sagt að hann ætli að beita sam­bæri­legri skulda­bréfa­út­gáfu til að fjár­magna verk­efni í heil­brigð­is- og mennta­mál­um. EIB var fyrstur alþjóð­legra banka til að gefa út grænt skulda­bréf fyrir ára­tug og býr að þeirri reynslu við að gefa út sjálf­bærniskulda­bréf á þessu ári. Sam­tals hefur bank­inn aflað 23 millj­örðum evra í grænni skulda­bréfa­út­gáfu.



Werner Hoyer for­stjóri EIB segir að mark­mið bank­ans sé að finna leiðir til að virkja eitt­hvað af þeim 6 trilljónum doll­ara sem þarf til þess að upp­fylla Heims­mark­miðin á næstu 15 árum.



Greinin birt­ist fyrst í Vís­bend­ingu í sept­em­ber síð­ast­liðn­um. Hægt er að ger­ast áskrif­andi hér. 



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði um 30 prósent í faraldrinum
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði að meðaltali um 30 prósent á meðan kórónuveirufaraldurinn stóð sem hæst. Þá fækkaði samskiptum við sjálfstætt starfandi sérfræðinga um 25 prósent, samkvæmt upplýsingum frá landlækni.
Kjarninn 13. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
Íslensk erfðagreining heldur áfram að skima í viku í viðbót
Til stóð að dagurinn í dag ætti að vera síðasti dagurinn sem Íslensk erfðagreining myndi skima á landamærunum.
Kjarninn 13. júlí 2020
Mótefni minnkar strax á fyrstu mánuðum
Þó að mótefni sem líkaminn myndar gegn veirunni SARS-CoV-2 sem veldur COVID-19 minnki þegar á fyrstu þremur mánuðunum eftir að þau verða þarf það ekki að þýða að ónæmi viðkomandi sé ekki lengur til staðar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Veldi Storytel stækkar
Fyrstu tíu daga júlímánaðar keypti Storytel ráðandi hluti í tveimur fyrirtækjum og eitt til viðbótar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Icelandair skrifar undir samning við lettneska flugfélagið airBaltic
Um er að ræða samstarfssamning sem felur í sér að bæði flugfélögin geta selt og gefið út flugmiða hvort hjá öðru.
Kjarninn 13. júlí 2020
(F.v.) Richard Curtis, Jerry Greenfield og Abigail Disney eru meðal þeirra milljónamæringa sem skrifa undir bréfið.
Auðmenn vilja að ríkisstjórnir hækki skatta „á fólk eins og okkur“
„Milljónamæringar eins og við gegna lykilhlutverki í því að græða heiminn,“ segir í bréfi 83 auðmanna sem vilja skattahækkanir á ríkt fólk – eins og þá sjálfa – til að draga úr misrétti vegna COVID-19 og flýta fyrir efnahagsbata.
Kjarninn 13. júlí 2020
Dagur B. Eggertsson
Dagur: Nauðsyn­legt að hætta skot­grafa­hernaði varðandi ferðamáta
Borgarstjórinn segir að nauðsyn­legt sé að kom­ast „út úr þeim skot­grafa­hernaði að líta á að ein­hver einn ferðamáti skuli ráða“. Hann vill að Borgarlínunni verði flýtt.
Kjarninn 13. júlí 2020
Charles Michel, formaður leiðtogaráðs ESB, á blaðamannafundi síðasta föstudag.
Erfiðar viðræður um björgunarpakka ESB framundan
Aðildarríki Evrópusambandsins munu reyna að sammælast um björgunarpakka vegna efnahagslegra afleiðinga COVID-19 faraldursins næsta föstudag. Búist er við erfiðum viðræðum þar sem mikill ágreiningur ríkir milli landa um stærð og eðli útgjaldanna.
Kjarninn 12. júlí 2020
Meira úr sama flokkiÁlit