Hugleiðingar heimamanns um Hvalárvirkjun og Árneshrepp

Héðinn Birnir Ásbjörnsson frá Djúpavík segir að upp sé runnin ögurstund í málefnum Árneshrepps. Hvalárvirkjun geti verið einn þeirra þátta sem skipta máli en fyrst og fremst þurfi pólitískan vilja.

Auglýsing

Á Vest­fjörðum er fólk ekki óvant því að hafa fyrir líf­inu. Óblíð nátt­úru­öfl hafa mótað þar útsjón­ar­sama Íslend­inga, sem eru útbúnir seiglu og lang­lund­ar­geði. Nú bregður hins vegar svo við að Vest­firð­ingar þurfa að berj­ast fyrir til­veru­rétti sínum á mörgum víg­stöðvum í einu. Barist er fyrir bættum sam­göng­um, fyrir því að mega stunda fisk­eldi og fyrir því að mega virkja vatns­föllin í eigin heima­byggð.

Átaka­línur eru oft ekki alveg skýrar enda eru mál­efnin um margt ólík. Eitt eiga þessi mál þó sam­eig­in­legt - þau snerta öll sam­spil nýt­ing­ar, umhverf­is­á­hrifa og afkomu. Átökin hafa víða orðið ljót og óvægin og á tímum mjög hatrömm og per­sónu­leg.

Van­hæfur ráð­herra

Athygl­is­verð er ein­örð afstaða umhverf­is­ráð­herra í mál­efnum Vest­fjarða en hann hefur ekki farið leynt með afstöðu sína til ákveð­inna mála vestra. Það er skoðun mín að umhverf­is­ráð­herra sé alger­lega van­hæfur til að fjalla um mál­efni Vest­fjarða þar sem hann barð­ist áður með oddi og egg, sem fram­kvæmda­stjóri Land­vernd­ar, gegn nán­ast öllum upp­bygg­ing­ar­á­formum á Vest­fjörð­um.

Það skal tekið fram að ég skipa mér í hóp nátt­úr­vernd­ar­sinna og hef því skiln­ing á því að nátt­úran skuli njóta vafans. Ég er engu að síður tals­maður þess að nátt­úran sé nýtt í sam­ræmi við sjálf­bæra þróun og ekki síst með byggða­sjón­ar­mið að leið­ar­ljósi.

For­dæma­laus eigna­upp­taka

Sem leik­maður og heima­maður er ég fylgj­andi Hval­ár­virkjun og hef fengið mig fullsaddan af stöð­ugum áróðri virkj­un­ar­and­stæð­inga (frið­un­ar­sinna) - áróðri þar sem sann­leik­ur­inn víkur oftar en ekki fyrir mál­staðn­um. Mál­staður frið­un­ar­sinna er ill­skilj­an­legur en hann virð­ist að mestu ganga út á heild­ar­friðun á svoköll­uðum Dranga­jök­ul­svíð­ern­um, sem myndi þýða stór­fellda og for­dæma­lausa eigna­upp­töku og sjálf­krafa flutn­ing á umráða­rétti eig­enda jarð­anna til rík­is­ins.

Auglýsing
Þegar and­stæð­ingar virkj­unar tala fyrir friðun virð­ist það gleym­ast að Hval­ár­virkjun hefur þegar farið í gegnum nál­ar­auga stjórn­sýsl­unn­ar, fyrst í nýt­ing­ar­flokki ramma­á­ætl­unar og  svo í gegnum umhverf­is­mat og skipu­lags­breyt­ing­ar. Það ferli hefur tekið mörg ár. Þar kom að fjöld­inn allur af spek­ing­um, sveit­ar­stjórn­ar­mönnum og ráð­herrum og verður að telja að málið hafi fengið nægj­an­lega umfjöllun á þeim stig­um. Almenn­ingi gafst þar tæki­færi til að senda inn breyt­ing­ar­til­lögur og aðrar umkvart­an­ir, sem í sumum til­fellum var komið til móts við.  

Óeðli­leg afskipti íslenskra auð­kýf­inga

Ýmsum með­ulum hefur verið beitt í bar­átt­unni gegn virkj­un­ar­fram­kvæmd­unum í Ófeigs­firði. Má þar nefna óeðli­leg afskipti íslenskra stór­kaup­manna, fyrr­ver­andi aðstoð­ar­manns umhverf­is­ráð­herra og ann­arra nafn­tog­aðra ein­stak­linga. Ósannar full­yrð­ingar og myndefni um yfir­vof­andi nátt­úru­spjöll tengd fram­kvæmd­inni hafa ítrekað verið settar fram og til­raunir hafa verið gerðar til stór­felldra upp­kaupa á atvinnu­rekstri og jörðum í hreppn­um.

Stein­inn tók svo úr þegar frið­un­ar­sinnar gerðu til­raun til yfir­töku á hreppnum fyrir sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­arnar vorið 2018 með því að flytja í hrepp­inn lög­heim­ili ein­stak­linga á kosn­inga­aldri gagn­gert til að hafa áhrif á úrslit kosn­ing­anna. Þetta getur ekki flokk­ast undir neitt annað en aðför að lýð­ræð­inu. Yfir­takan mistókst og er mik­ill meiri­hluti aðal- og vara­manna í hrepps­nefnd Árnes­hrepps fylgj­andi virkj­un­ar­á­form­um.

Ábyrgð frið­un­ar­sinna

Nú er svo komið að hluti hins háværa minni­hluta í hreppnum er til­bú­inn að fram­selja (með frið­un) eign­ar­hald á jörð sinni í þeim til­gangi að reyna að koma í veg fyrir eða hafa áhrif á fram­vindu mála í Ófeigs­firði og til að koma höggi á ferða­þjón­ustu í hreppn­um.

Ljóst má vera að þessi fram­koma ákveð­ins hóps er ekki til þess fallin að skapa frið eða stuðla að áfram­hald­andi búsetu í Árnes­hreppi. Það er mín skoðun að frið­un­ar­sinnar eigi stóran þátt í stöð­unni eins og hún er í dag. Sá áróð­ur, sem rek­inn er af háværum minni­hluta frið­un­ar­sinna, á ekk­ert skylt við nátt­úru­vernd - hvað þá sjálf­bæra þró­un.

Virkjun fylgja fram­farir

Það liggur fyrir að virkj­un­ar­fram­kvæmdum mun fylgja veru­leg inn­viða­upp­bygg­ing. Veg­ur­inn frá Ing­ólfs­firði inn í Ófeigs­fjörð verður lag­aður og ráð­gert er að leggja veg yfir Ófeigs­fjarða­heiði yfir í Ísa­fjarð­ar­djúp sem hring­tengir hrepp­inn að sumri til. Allar vega­bætur eru af því góða. Afhend­ingar­ör­yggi raf­magns stór­batn­ar, jafn­vel um leið og fram­kvæmdir hefjast, þar sem áætlað er að leggja nýjan raf­magns­streng að fram­kvæmda­svæð­inu ásamt ljós­leið­ara. Á sama tíma gefst tæk­færi til að tengja staði sem fram að þessu hafa ekki verið tengdir við raf­magn, eins og Eyri við Ing­ólfs­fjörð. Þriggja fasa raf­magn bætir lífs­gæði og sam­keppn­i­stöðu hrepps­ins og skapar hugs­an­lega störf. Svo má nefna að hrepp­ur­inn fær stór­auknar tekj­ur, m.a. af fast­eigna­gjöldum og útsvari, á þeim 4-5 árum sem fram­kvæmdir standa yfir. Það gæti orðið nægj­an­leg vítamín­sprauta til að snúa byggða­þró­un­inni í hreppnum við.

Engar galdra­lausnir

Eins og staðan er núna mun heils­árs­bú­seta í Árnes­hreppi líða undir lok ef ekk­ert kemur til sem styður og skapar tæki­færi til atvinnu og gerir íbúum kleift að blómstra og dafna. Ekk­ert eitt kemur í veg fyrir áfram­hald­andi hnignun sveit­ar­fé­lags­ins. Hvorki þjóð­garður né virkjun eru galdra­lausnir í því sam­hengi heldur þurfa margir sam­hang­andi þættir að koma til. Hval­ár­virkjun getur verið einn þeirra þátta en fyrst og fremst þarf póli­tískan vilja. Þing­menn fjórð­ungs­ins síð­ustu ára­tugi hafa brugð­ist Árnes­hreppi. Staðan á ekki að þurfa að koma á óvart þar sem krafan um betri sam­göngur og jöfnun búsetu­skil­yrða hefur verið hávær í gegnum tíð­ina. Þrátt fyrir þá kröfu­gerð hafa engar stórar vega­bætur átt sér stað í hreppnum síðan 1994.

Auglýsing
Ég er tals­maður upp­bygg­ingar á lands­byggð­inni og hef þrátt fyrir allt enn trú á gömlu heima­byggð­inni. Það er mér og fjöl­skyldu minni hjart­ans mál að sveitin lifi af. Í ald­ar­fjórð­ung höfum við gert allt okkar til að leggja mál­staðnum lið, m.a. í gegnum fjöl­skyldu­fyr­ir­tækið okkar í Djúpa­vík.

Ríkið ber sína ábyrgð

Tæki­færin eru mörg í Árnes­hreppi. Það eina sem þarf er að koma auga á þau og vinna út frá þeim. Þar að finna van­nýttar auð­lindir á borð við heitt vatn, land­gæði, riðu­laust og sjúk­dóma­laust sauð­fjár­rækt­ar­svæði, gjöful fiski­mið og mörg tæki­færi í ferða­þjón­ustu. Um Árnes­hrepp verður ekki skrifað án þess að nefna bændur sem hafa í tím­ans rás náð ótrú­legum árangri í kyn­bótum á sauð­fé. Nú er svo komið að féð á Ströndum er með hærri fall­þunga en þekk­ist ann­ars staðar á land­inu. Það er rík­is­ins að styðja við þá sér­stöðu og hlúa að afskekktum byggðum eins og Árnes­hreppi með því að tryggja sæmi­legar sam­göngur og styrkja inn­viði. Upp á það hefur veru­lega vant­að.

Runnin er upp ögur­stund í mál­efnum Árnes­hrepps. Því er tími til kom­inn fyrir þá, sem á annað borð vilja áfram­hald­andi byggð í hreppn­um, að snúa bökum saman í þeim mál­efnum sem sam­staða er um. Nágranna­sveit­ar­fé­lögin á Vest­fjörðum verða að láta sig varða um mál­efni Árnes­hrepps - sér­stak­lega í eins stóru máli og fram­kvæmdin í Ófeigs­firði er. Það yrði mikið högg fyrir Vest­firði í heild ef heils­árs­bú­seta leggð­ist af í Árnes­hreppi. Það er mik­il­væg­ara en nokkru sinni fyrr að vest­firsk sveit­ar­fé­lög standi vörð um sam­eig­in­lega hags­muni sína.

Höf­undur er upp­al­inn í hreppn­um, býr þar hluta úr árinu og er stoltur raf­bíla­eig­andi.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ungmenni mótmæla aðgerðum stjórnvalda í loftslagsmálum.
„Loftslagsváin fer ekki í sumarfrí“
Ungmenni á Íslandi halda áfram að fara í verkfall fyrir loftslagið þrátt fyrir COVID-19 faraldur og sumarfrí. Greta Thunberg hvetur jafnframt áfram til mótmæla.
Kjarninn 9. júlí 2020
Afkoma ríkissjóðs jákvæð um 42 milljarða í fyrra
Tekjur ríkissjóðs námu samtals 830 milljörðum króna í fyrra en rekstrargjöld voru 809 milljarðar. Fjármagnsgjöld voru neikvæð um 57 milljarða en hlutdeild í afkomu félaga í eigu ríkisins jákvæð um 78 milljarða.
Kjarninn 9. júlí 2020
Guðmundur Hörður Guðmundsson
Menntamálaráðherra gleymdi meðalhófsreglunni
Kjarninn 9. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
„Þetta verður í fínu lagi“
Forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar segir að starfsfólk fyrirtækisins muni rjúka til og hjálpa við skimun ef Landspítalinn þurfi á því að halda. Spítalinn sé þó „ágætlega í stakk búinn“ til þess að takast á við verkefnið.
Kjarninn 9. júlí 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur: Erum að beita öllum ráðum í bókinni
Sóttvarnalæknir segist ekki áforma að mæla með rýmkuðum reglum um fjöldatakmörk á samkomum á næstunni. Líklega muni núverandi takmarkanir, sem miða við 500 manns, gilda út ágúst.
Kjarninn 9. júlí 2020
Opnað fyrir umsóknir um stuðningslán
Stuðningslán til smærri og meðalstórra fyrirtækja geta að hámarki numið 40 milljónum króna. Þó geta þau ekki orðið hærri en sem nemur tíu prósentum af tekjum fyrirtækis á síðasta rekstrarári.
Kjarninn 9. júlí 2020
Icelandair mun flytja á annað þúsund manns á milli Kaliforníu og Armeníu
Íslenska utanríkisþjónustan aðstoðaði við sérstakt verkefni á vegum Loftleiða Icelandic.
Kjarninn 9. júlí 2020
Tilraunir með Oxford-bóluefnið í mönnum eru hafnar í þremur löndum, m.a. Suður-Afríku.
Oxford-bóluefnið þykir líklegast til árangurs
Ef tilraunir með bóluefni sem nú er í þróun við Oxford-háskóla skila jákvæðum niðurstöðum á næstu vikum verður hugsanlega hægt að byrja að nota það í haust.
Kjarninn 9. júlí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar