Menntun er ekki gripin upp úr götunni

Ingimar Ólafsson Waage fjallar um menntamál í aðsendri grein en hann segir að skólar gegni afar mikilvægu hlutverki við miðlun siðferðilegra gilda og skipti viðhorf kennara miklu máli á þeim vettvangi.

Auglýsing

Flestum er mik­il­vægi mennt­unar ljóst. Menntun er horn­steinn sam­fé­laga, það er með menntun sem þjóðum tekst að ná tökum eigin vel­ferð, taka sér á hendur ábyrgð á eigin til­veru; menntun er þannig lífs­nauð­syn­leg ef þjóðir vilja hafa eitt­hvað um það að segja hvernig fram­tíð þeirra þró­ast.

Menntun er þó ekki gripin upp úr göt­unni, hún vex ekki á trjánum og við getum ekki reitt okkur á að mennt­unin komi með far­fugl­unum yfir haf­ið. Við verðum að vinna sjálf að henni og þar gegna kenn­arar afar mik­il­vægu hlut­verki – svo ekki sé meira sagt!

En hvers vegna ætti ungt fólk að sækj­ast eftir því að verða kenn­ar­ar?

Auglýsing

Þrjár víddir kenn­ara­starfs­ins

Senni­lega eru svörin við þeirri spurn­ingu jafn mörg og starf­andi kenn­arar en mig langar til að nefna þrjú mik­il­væg atriði sem geta skipt máli þegar ákvarð­anir eru teknar um fram­tíð­ar­starf­ið.

Það má hugsa um kenn­ara­starfið frá þremur mis­mun­andi sjón­ar­hornum sem hvert um sig getur verið mik­il­vægt inn­legg í ákvarð­anir sem tengj­ast vali á fram­tíð­ar­starf­inu og þeirri menntun sem skiptir máli í því sam­hengi.

Drif­kraft­ur­inn

Fyrsta ástæð­an, og kannski hin aug­ljós­asta í hugum margra, er fag­lega hlið­in. Áhugi á til­teknu fagsviði er gjarnan drif­kraft­ur­inn hjá þeim sem kjósa að mennta sig til kennslu. Brenn­andi áhugi á íslensku, eðl­is­fræði eða mynd­list fær fólk oft til að hugsa um fagið út frá sjón­ar­hóli miðl­un­ar, að kenna þessar greinar getur dýpkað skiln­ing­inn á þeim og þannig getur lær­dóms­þráin orðið að drif­krafti fyrir þá sem vilja verða kenn­ar­ar. Þessi hugsun á sér djúpar heim­speki­legar rætur því for­vitnin hefur allt frá tímum forn-Grikkja verið aðals­merki hug­suða og vís­inda­manna.

Stuðn­ingur við börn og ung­menni

Önnur ástæðan teng­ist áhug­anum á því að vera þátt­tak­andi í því að styðja börn og ung­menni í því að verða besta útgáfan af sjálfum sér. Kenn­arar geta þannig veitt nem­endum tæki­færi til að takast á við dýpri og flókn­ari spurn­ingar um mann­lega til­veru; heim­speki­legar spurn­ingar sem snerta vanga­veltur um það hvað hið góða líf feli í sér og hvernig mann­eskj­unni sé kleift að haga lífi sínu þannig að til far­sældar horfi til lengri tíma. Slíkar spurn­ingar eru sið­ferði­legs eðlis og end­ur­spegla mik­il­vægar hug­myndir um mann­kosta­menntun en því má halda fram að raun­veru­leg mark­mið mennt­unar séu einmitt fólgin í því að leit­ast við að verða meiri mann­eskja í anda þess sem Páll Skúla­son benti ítrekað á í skrifum sínum um nám og mennt­un.

Kenn­arar veki nem­endur til umhugs­unar

Þriðja ástæðan á rætur sínar að rekja til áhug­ans á sam­fé­lags­legum mál­efnum og þörf­inni til að láta gott af sér leiða. Þar vega þungt mik­il­vægar spurn­ingar um jafn­rétti, mann­rétt­indi, félags­legt rétt­læti og lýð­ræði.

Skólar gegna afar mik­il­vægu hlut­verki við miðlun sið­ferði­legra gilda en við­horf kenn­ara skipta miklu máli á þeim vett­vangi. Kenn­arar hafa þannig hlut­verki að gegna að vekja nem­endur til umhugs­unar um jafn­rétti kynj­anna, mann­rétt­indi, stöðu ólíkra hópa í bæði í nær­sam­fé­lag­inu og á alþjóða­vísu að ógleymdu lýð­ræð­inu sem horn­steins sam­fé­lags­ins. Lýð­ræði þarfn­ast þess að við séum með­vituð um stöðu þess á hverjum tíma og ein áhrifa­mesta leiðin til þess að við­halda lif­andi lýð­ræði felst í því að setja umræður um lýð­ræði á dag­skrá í skóla­stofum lands­ins.

Ættir þú að verða kenn­ari?

Ef þessar hug­myndir hringja ein­hverjum bjöllum hjá þér er spurn­ing hvort þú ættir ekki að hug­leiða það hvort kennsla eða starf með börnum og ung­mennum geti ekki verið far­sæll starfs­vett­vangur fyrir þig.

Höf­undur er aðjúnkt og starf­andi fag­stjóri sjón­lista í list­kennslu­deild, mynd­lista­mað­ur. Hann er með M.Ed í heim­speki mennt­unar frá Háskóla Íslands og er í dokt­ors­námi í mennta­vís­ind­um. Hann hefur auk þess kennt heim­speki, lífs­leikni og mynd­mennt og verið umsjón­ar­kenn­ari nem­enda á ung­linga­stigi í Garða­skóla í Garðabæ í ára­fjöld.

Krónan sögð í „veikara lagi“
Gengi krónunnar hefur veikst nokkuð að undanförnu, enda áföll komið fram í efnahagslífinu. Engu að síður eru undirstöðurnar sterkar.
Kjarninn 26. júní 2019
Borgir að verða uppiskroppa með vatn
Vatnskortur er til staðar í öllum heimsálfum og gætu 700 milljónir manna þurft að flytja heimili sín árið 2030 vegna skortsins ef ekkert verður að gert.
Kjarninn 26. júní 2019
Póstsendingar frá Kína hafa aukist um 202 prósent frá 2014
Inn- og útflutningur á vörum frá Kína hefur stóraukist frá því fríverslunarsamningur Íslands og Kína tók gildi árið 2014. Aliexpress markaði vatnaskil í netverslun Íslendinga.
Kjarninn 26. júní 2019
Dómsmálaráðuneytið athugar misræmi í tölum um nauðungarsölur
Misvísandi tölur hafa borist í svörum dómsmálaráðherra við fyrirspurnum á Alþingi.
Kjarninn 26. júní 2019
Stuðningsfólk Miðflokks hefur minnstar áhyggjur af hlýnun jarðar
Tæplega 70 prósent Íslendinga hafa áhyggjur af hlýnun jarðar. Áhyggjurnar eru mismunandi miklar eftir kyni, aldri, búsetu og stjórnmálaskoðunum.
Kjarninn 26. júní 2019
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Skoðanakönnun gerð um viðhorf Íslendinga til endurskoðunar á stjórnarskrá
Viðhorf Íslendinga til endurskoðun stjórnarskrár verður kannað af Félagsvísindastofnun. Tilgangurinn er m.a. að „draga fram sameiginleg grunngildi íslensku þjóðarinnar“ og kanna viðhorf til tillagna sem komið hafa fram að breytingum á stjórnarskrá.
Kjarninn 26. júní 2019
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
„Fáránleikinn og samtryggingin kemur til bjargar fyrir elítuna“
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata, telur að það að vera dæmdur fyrir að segja satt geti ekki verið góð málsmeðferð og vísar hann til þess að sannleiksgildi ummæla Þórhildar Sunnu Ævarsdóttur hafi ekki verið sannreynt við málsmeðferð forsætisnefndar.
Kjarninn 26. júní 2019
Helmingur leigjenda telur sig búa við húsnæðisöryggi
Einungis 51 prósent leigjenda telja sig búa við húsnæðisöryggi samanborið við 94 prósent húsnæðiseigenda. Helstu ástæður þess eru að fólk hefur ekki efni á leigu, leiguverð er of hátt og tímabundnir leigusamningar.
Kjarninn 26. júní 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar