Framtíðarstörfin í framtíðarumhverfinu

Jenný Ruth Hrafnsdóttir fjallar um samgöngumál í aðsendri grein. Hún telur að ef framþróun í tölvusjón, gervigreind, reiknigetu og róbótatækni verði ekki nýtt þá muni samfélagið bergmála fortíðina.

Auglýsing

Einn helsti kostur þess að búa á Íslandi er nálægðin við stór­brotna nátt­úr­una sem veitir ein­stakan inn­blástur fyrir skap­andi hugs­un. Annar kostur okkar smá­sam­fé­lags er að allir eru mik­il­vægir þátt­tak­endur og fólk fær hæfni í að takast á við ólík og marg­breyti­leg verk­efni. Það er einmitt þessi sköp­un­ar­kraftur og aðlög­un­ar­hæfni sem eru svo mik­il­vægir eig­in­leikar í starfs­þróun kom­andi miss­era. Á meðan það er alls óvíst hvernig störf fram­tíð­ar­innar verða þá er víst að skap­andi hugsun í sam­bland við tækni­þekk­ingu og góða sam­skipta­hæfi­leika mun vega þungt. Minna máli mun skipta að hafa hæfni sem felur í sér end­ur­tekn­ingar sem hægt er að brjóta niður í vel skil­grein­an­legar aðgerð­ir. Jafn­framt skiptir nálægð minna máli enda fleygir fram tækni á sviði fjar­funda, fjar­kennslu og við­bætts veru­leika sem gerir fólki kleift að eiga sam­skipti við aðra án þess að ferð­ast um langan veg með til­heyr­andi umhverf­isáhrif­um.

Það sem vekur ugg varð­andi þróun starfa er að hátekju- og látekju­störfin eru þau sem erf­ið­ast er að tækni­væða en mörg verk sem fylgja störfum á miðju tekju­rófs­ins er hægt að sjálf­virkni­væða. Þessi þróun getur því skapað sam­fé­lags­lega gjá. Í þessu sam­hengi er mik­il­vægt að ræða ekki um sjálf­virkni­væð­ingu starfa heldur ein­stök verk og þar með eykst fram­legð starfs­ins. Jafn­framt hefur mennt­un, og sér í lagi símennt­un, aldrei verið eins mik­il­væg og nú. Sam­fé­lagið ætti raunar að borga fólki fyrir að auka við þekk­ingu sína í stað þess að láta það greiða fyrir aðgang að menntun og þar með auka virði mik­il­væg­ustu auð­lind­ar­innar okkar sem er hug­vit­ið.

Auglýsing

Nú stöndum við frammi fyrir ein­stöku tæki­færi.

Í­mynd­aðu þér nýtt og metn­að­ar­fullt verk­efni þar sem mark­miðið er tví­þætt, ann­ars vegar að skapa fleiri nútíma­leg störf og í leið­inni bæta sam­göngu­kerfi höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins. Verk­efni felst í bygg­ingu sam­göngu­kerf­is, köllum það Sól, fyrir eft­ir­spurn­ar­drifnar almenn­ings­sam­göng­ur. Sól er annt um umhverfið og fer aðeins ferð ef hún fær beiðni um far. Hún reynir að lág­marka ferða­tím­ann og að safna þeim saman sem ferð­ast svip­aða leið.

Verk­efnið krefð­ist aðkomu háskól­anna og fólks með þekk­ingu á sviði hug­bún­að­ar­þró­un­ar, hönn­unar og bygg­ingar flók­inna reikni­lík­ana. Að loknu verk­efn­inu yrði það vel í stakk búið til að takast á við vinnu­markað í sífelldri þróun með fram­úr­stefnu­lega starfs­reynslu í fartesk­inu. Og það verður mikil eft­ir­spurn eftir þekk­ing­unni þeirra, jafn­vel meiri en eftir ein­staka auð­lind­um.

Þar sem Sól hefur hæfi­leik­ann til að læra og aðlag­ast nýjum ferða­venj­um, og nýtir allar götur gatna­kerf­is­ins, þá hefur það engin áhrif þó stór vinnu­staður flytji starf­semi sína og ferða­venjur hund­ruð íbúa höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins breyt­ast. Og Sól mun læra að um tutt­ugu Mos­fell­ingar mæta alltaf á kvöld­vakt á Land­spít­al­anum alla daga og getur ein­fald­lega sótt þá og keyrt þá bestu leið.

Vagn­arnir þurfa alls ekki að vera sjálf­keyr­andi og mega það raunar ekki skv. umferð­ar­lög­um, en þeir gætu hugs­an­lega orðið það í fram­tíð­inni, hver veit. Þá myndi Sól geta vísað þeim veg­inn.

Helsti kostur gatna­kerfa er að þau eru net­verk sem bjóða upp á að maður getur sífellt fundið stystu og bestu leið í net­inu. Í dag er svo komið að ein­stak­lingur sem ætlar með almenn­ings­sam­göngum úr Graf­ar­holti eða Mos­fellsbæ í efri byggð Kópa­vogs, þar sem rísa nú stórar skrif­stofu­bygg­ing­ar, gerir það með við­komu við Borg­ar­leik­húsið og á Arn­ar­nes­hæð. Er hugs­an­legt að stræt­is­vagnar nái ekki að anna eft­ir­spurn á álags­tímum í dag vegna þess að það er verið að fara með fólk upp á Arn­ar­nes­hæð á leið sinni frá Graf­ar­holti í Urð­ar­hvarf? Og hvert er umhverf­is­sporið af því að ferð­ast fyr­ir­fram ákveðna leið um höf­uð­borg­ar­svæðið sem ekki er besta leiðin sem gatna­kerfið bíður upp á?

Mynd: Strætó

Þann 6. febr­úar síð­ast­lið­inn birt­ist frétt um stræt­is­vagn sem lenti út af veg­inum í óveðri á Hell­is­heið­inni. Sem betur fer urðu engin meiðsl á fólki og vagn­stjór­inn hringdi eftir leigu­bíl til að sækja eina far­þeg­ann sem var í vagn­in­um. Hefði hugs­an­lega verið betra að vita hvað margir ætl­uðu yfir heið­ina og senda minna far­ar­tæki með far­þeg­ann í stað fimm­tíu sæta stræt­is­vagns­ins?

Í októ­ber 2018 var sam­þykkt í borg­ar­ráði að auka tíðni stræt­is­vagna­ferða og inn­leiða breyt­ing­arnar í árs­byrjun 2020 sem er vel. Í jan­úar 2019 gerðu svo eig­endur Strætó, sem eru sveit­ar­fé­lögin á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, kröfu um 95 millj­óna króna hag­ræð­ingu í leiða­kerf­inu innan árs­ins 2019. Til að mæta þess­ari sparn­að­ar­kröfu sam­þykkti stjórn Strætó að fara í end­ur­skipu­lagn­ingu ferða og minnka tíðni. Væri ekki gott að skoða betur þennan rekstr­ar­vanda áður en við förum út í frek­ari fjár­fest­ingar á innviðum kerf­is­ins?

Mikið væri fróð­legt að vita hvað það kostar fyrir umhverfið að end­ur­raða mal­bik­inu á höf­uð­borg­ar­svæð­inu vegna borg­ar­lín­unn­ar. Kostn­að­ar­á­ætl­unin hljóðar jú upp á 63 til 70 ma.kr. en hvar finn ég matið á umhverf­is­á­hrif­unum af fram­kvæmd­inni? Og væri mögu­legt að gera kostn­að­ar­á­ætlun fyrir ofan­greint ímyndað reikni­líkan í leið­inni, ég skýt á 2 til 3 ma.kr. Það var búið að fjár­festa 1,3 ma.kr. í Über þegar það hóf starf­semi í San Francisco 2011.

Sól yrði flókin og fyr­ir­ferð­ar­mikil í fram­kvæmd og við höfum ekki jafn­mikla þekk­ingu á sviði gervi­greindar og hefð­bund­inna sam­göngu­kerfa. Ég veit það. En ef við stækkum ekki lausn­a­mengi sam­fé­lags­legra áskor­anna, eins og í almenn­ings­sam­göng­um, og erum til­búin til að læra og nýta okkur fram­þróun í tölvu­sjón, gervi­greind, reikni­getu og róbóta­tækni þá byggjum við berg­máls­sam­fé­lag for­tíð­ar.

Höf­undur er verk­fræð­ing­ur.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hætta á áfallastreitu hjá þeim sem fengu COVID-19
Einbeitingarskortur. Minnistap. Kvíði og depurð. Eftirköst COVID-19 eru ekki síður sálræn en líkamleg. Að greinast með nýjan og hættulegan sjúkdóm getur eitt og sér verið áfall og fólk þarf stuðning sem fyrst svo það þrói ekki með sér alvarlegri kvilla.
Kjarninn 22. september 2020
Eyþór Eðvarðsson
Aðgerðaáætlun ríkisstjórnarinnar í loftslagsmálum veldur miklum vonbrigðum
Kjarninn 22. september 2020
Tíu staðreyndir um niðurstöðu hlutafjárútboðs Icelandair
Icelandair Group lauk hlutafjárútboði sínu í síðustu viku. Umframeftirspurn var eftir nýjum hlutum í félaginu og því tókst Icelandair Group að ná markmiði sínu, að safna 23 milljörðum króna í nýju hlutafé.
Kjarninn 22. september 2020
Eftirspurn eftir vinnu iðnaðarmanna hefur aukist vegna hækkunar á endurgreiðsluhlutfalli virðisaukaskatts af vinnu þeirra.
Búið að endurgreiða um tólf milljarða króna vegna „Allir vinna“
Ein af neyðaraðgerðum stjórnvalda vegna COVID-19 var að hækka endurgreiðslu á virðisaukaskatti af vinnu ýmissa iðnaðarmanna úr 60 í 100 prósent. Það hefur skilað því að endurgreiðsluumsóknir hafa meira en fjórfaldast.
Kjarninn 21. september 2020
Börnin fjögur.
Ríkislögreglustjóri lýsir formlega eftir egypsku fjölskyldunni
Sex manna fjölskylda sem vísa átti úr landi á miðvikudag í síðustu viku hefur verið í felum síðan þá. Nú hefur Ríkislögreglustjóri lýst formlega eftir henni.
Kjarninn 21. september 2020
Ósk Elfarsdóttir
#Hvar er stjórnarskrárgjafinn?
Kjarninn 21. september 2020
Deutsche Bank er sá banki sem er fyrirferðamestur í þeim gögnum sem BuzzFeed áskotnaðist.
FinCEN-skjölin: Aumar peningaþvættisvarnir afhjúpaðar
Gagnaleki frá FinCEN, eftirlitsstofnun innan bandaríska fjármálaráðuneytisins, sýnir fram á að ýmsir stærstu bankar Vesturlanda vita að mýmargar millifærslur sem hjá þeim eru gerðar þola ekki dagsljósið, en aðhafast bæði seint og lítið.
Kjarninn 21. september 2020
Diljá Ámundadóttir Zoega
Er menning ein af grunnþörfum mannsins?
Kjarninn 21. september 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar