Framtíðarstörfin í framtíðarumhverfinu

Jenný Ruth Hrafnsdóttir fjallar um samgöngumál í aðsendri grein. Hún telur að ef framþróun í tölvusjón, gervigreind, reiknigetu og róbótatækni verði ekki nýtt þá muni samfélagið bergmála fortíðina.

Auglýsing

Einn helsti kostur þess að búa á Íslandi er nálægðin við stór­brotna nátt­úr­una sem veitir ein­stakan inn­blástur fyrir skap­andi hugs­un. Annar kostur okkar smá­sam­fé­lags er að allir eru mik­il­vægir þátt­tak­endur og fólk fær hæfni í að takast á við ólík og marg­breyti­leg verk­efni. Það er einmitt þessi sköp­un­ar­kraftur og aðlög­un­ar­hæfni sem eru svo mik­il­vægir eig­in­leikar í starfs­þróun kom­andi miss­era. Á meðan það er alls óvíst hvernig störf fram­tíð­ar­innar verða þá er víst að skap­andi hugsun í sam­bland við tækni­þekk­ingu og góða sam­skipta­hæfi­leika mun vega þungt. Minna máli mun skipta að hafa hæfni sem felur í sér end­ur­tekn­ingar sem hægt er að brjóta niður í vel skil­grein­an­legar aðgerð­ir. Jafn­framt skiptir nálægð minna máli enda fleygir fram tækni á sviði fjar­funda, fjar­kennslu og við­bætts veru­leika sem gerir fólki kleift að eiga sam­skipti við aðra án þess að ferð­ast um langan veg með til­heyr­andi umhverf­isáhrif­um.

Það sem vekur ugg varð­andi þróun starfa er að hátekju- og látekju­störfin eru þau sem erf­ið­ast er að tækni­væða en mörg verk sem fylgja störfum á miðju tekju­rófs­ins er hægt að sjálf­virkni­væða. Þessi þróun getur því skapað sam­fé­lags­lega gjá. Í þessu sam­hengi er mik­il­vægt að ræða ekki um sjálf­virkni­væð­ingu starfa heldur ein­stök verk og þar með eykst fram­legð starfs­ins. Jafn­framt hefur mennt­un, og sér í lagi símennt­un, aldrei verið eins mik­il­væg og nú. Sam­fé­lagið ætti raunar að borga fólki fyrir að auka við þekk­ingu sína í stað þess að láta það greiða fyrir aðgang að menntun og þar með auka virði mik­il­væg­ustu auð­lind­ar­innar okkar sem er hug­vit­ið.

Auglýsing

Nú stöndum við frammi fyrir ein­stöku tæki­færi.

Í­mynd­aðu þér nýtt og metn­að­ar­fullt verk­efni þar sem mark­miðið er tví­þætt, ann­ars vegar að skapa fleiri nútíma­leg störf og í leið­inni bæta sam­göngu­kerfi höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins. Verk­efni felst í bygg­ingu sam­göngu­kerf­is, köllum það Sól, fyrir eft­ir­spurn­ar­drifnar almenn­ings­sam­göng­ur. Sól er annt um umhverfið og fer aðeins ferð ef hún fær beiðni um far. Hún reynir að lág­marka ferða­tím­ann og að safna þeim saman sem ferð­ast svip­aða leið.

Verk­efnið krefð­ist aðkomu háskól­anna og fólks með þekk­ingu á sviði hug­bún­að­ar­þró­un­ar, hönn­unar og bygg­ingar flók­inna reikni­lík­ana. Að loknu verk­efn­inu yrði það vel í stakk búið til að takast á við vinnu­markað í sífelldri þróun með fram­úr­stefnu­lega starfs­reynslu í fartesk­inu. Og það verður mikil eft­ir­spurn eftir þekk­ing­unni þeirra, jafn­vel meiri en eftir ein­staka auð­lind­um.

Þar sem Sól hefur hæfi­leik­ann til að læra og aðlag­ast nýjum ferða­venj­um, og nýtir allar götur gatna­kerf­is­ins, þá hefur það engin áhrif þó stór vinnu­staður flytji starf­semi sína og ferða­venjur hund­ruð íbúa höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins breyt­ast. Og Sól mun læra að um tutt­ugu Mos­fell­ingar mæta alltaf á kvöld­vakt á Land­spít­al­anum alla daga og getur ein­fald­lega sótt þá og keyrt þá bestu leið.

Vagn­arnir þurfa alls ekki að vera sjálf­keyr­andi og mega það raunar ekki skv. umferð­ar­lög­um, en þeir gætu hugs­an­lega orðið það í fram­tíð­inni, hver veit. Þá myndi Sól geta vísað þeim veg­inn.

Helsti kostur gatna­kerfa er að þau eru net­verk sem bjóða upp á að maður getur sífellt fundið stystu og bestu leið í net­inu. Í dag er svo komið að ein­stak­lingur sem ætlar með almenn­ings­sam­göngum úr Graf­ar­holti eða Mos­fellsbæ í efri byggð Kópa­vogs, þar sem rísa nú stórar skrif­stofu­bygg­ing­ar, gerir það með við­komu við Borg­ar­leik­húsið og á Arn­ar­nes­hæð. Er hugs­an­legt að stræt­is­vagnar nái ekki að anna eft­ir­spurn á álags­tímum í dag vegna þess að það er verið að fara með fólk upp á Arn­ar­nes­hæð á leið sinni frá Graf­ar­holti í Urð­ar­hvarf? Og hvert er umhverf­is­sporið af því að ferð­ast fyr­ir­fram ákveðna leið um höf­uð­borg­ar­svæðið sem ekki er besta leiðin sem gatna­kerfið bíður upp á?

Mynd: Strætó

Þann 6. febr­úar síð­ast­lið­inn birt­ist frétt um stræt­is­vagn sem lenti út af veg­inum í óveðri á Hell­is­heið­inni. Sem betur fer urðu engin meiðsl á fólki og vagn­stjór­inn hringdi eftir leigu­bíl til að sækja eina far­þeg­ann sem var í vagn­in­um. Hefði hugs­an­lega verið betra að vita hvað margir ætl­uðu yfir heið­ina og senda minna far­ar­tæki með far­þeg­ann í stað fimm­tíu sæta stræt­is­vagns­ins?

Í októ­ber 2018 var sam­þykkt í borg­ar­ráði að auka tíðni stræt­is­vagna­ferða og inn­leiða breyt­ing­arnar í árs­byrjun 2020 sem er vel. Í jan­úar 2019 gerðu svo eig­endur Strætó, sem eru sveit­ar­fé­lögin á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, kröfu um 95 millj­óna króna hag­ræð­ingu í leiða­kerf­inu innan árs­ins 2019. Til að mæta þess­ari sparn­að­ar­kröfu sam­þykkti stjórn Strætó að fara í end­ur­skipu­lagn­ingu ferða og minnka tíðni. Væri ekki gott að skoða betur þennan rekstr­ar­vanda áður en við förum út í frek­ari fjár­fest­ingar á innviðum kerf­is­ins?

Mikið væri fróð­legt að vita hvað það kostar fyrir umhverfið að end­ur­raða mal­bik­inu á höf­uð­borg­ar­svæð­inu vegna borg­ar­lín­unn­ar. Kostn­að­ar­á­ætl­unin hljóðar jú upp á 63 til 70 ma.kr. en hvar finn ég matið á umhverf­is­á­hrif­unum af fram­kvæmd­inni? Og væri mögu­legt að gera kostn­að­ar­á­ætlun fyrir ofan­greint ímyndað reikni­líkan í leið­inni, ég skýt á 2 til 3 ma.kr. Það var búið að fjár­festa 1,3 ma.kr. í Über þegar það hóf starf­semi í San Francisco 2011.

Sól yrði flókin og fyr­ir­ferð­ar­mikil í fram­kvæmd og við höfum ekki jafn­mikla þekk­ingu á sviði gervi­greindar og hefð­bund­inna sam­göngu­kerfa. Ég veit það. En ef við stækkum ekki lausn­a­mengi sam­fé­lags­legra áskor­anna, eins og í almenn­ings­sam­göng­um, og erum til­búin til að læra og nýta okkur fram­þróun í tölvu­sjón, gervi­greind, reikni­getu og róbóta­tækni þá byggjum við berg­máls­sam­fé­lag for­tíð­ar.

Höf­undur er verk­fræð­ing­ur.

Árshækkun fasteignaverðs nú 1,3 prósent
Verulega hefur dregið úr hækkunum á fasteignamarkaði að undanförnu.
Kjarninn 21. maí 2019
Viðar: Ég vona innilega að þú fyrir hönd Hörpu aflýsir viðburðinum
Framkvæmdastjóri Eflingar vill að Harpan aflýsi viðburði sem á að fara fram 23. maí þar sem þekktur hægri öfgamaður á að koma fram.
Kjarninn 21. maí 2019
Ingibjörg Ýr Jóhannsdóttir
Að borða fíl
Kjarninn 21. maí 2019
Meirihluti landsmanna telur að vel hafi tekist til við gerð kjarasamninga
Rúmlega 60 prósent landsmanna telur að vel hafi tekist til við gerð kjarasamninga VR og Eflingar við Samtök atvinnulífsins. Þá telja sjö af hverjum tíu að stéttarfélögunum sé að þakka að vel hafi tekist til við gerð samningana.
Kjarninn 21. maí 2019
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
Björn Leví: Rökstuddur grunur um að Ásmundur hafi dregið sér fé
Þingmaður Pírata endurtók orð Þórhildar Sunnu sem siðanefnd Alþingis þóttu brotleg í pontu Alþingis í dag. Steingrímur J. Sigfússon, forseti Alþingis, taldi þau ekki við hæfi.
Kjarninn 21. maí 2019
Píratar ekki alltaf vinsælustu krakkarnir á kaffistofu Alþingis
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir segist telja að eftirlitsstofnanir séu mögulega viljandi undirfjármagnaðar. Það sé erfitt að vera að slást í því að auka gagnsæi og traust, en láta svo slá á puttana á sér þegar bent sé á að rannsaka þurfi meint misferli.
Kjarninn 21. maí 2019
Kynntu aðgerðir stjórnvalda gegn mansali og félagslegu undirboði
Forsætisráðherra, dómsmálaráðherra og félags- og barnamálaráðherra kynntu sameiginlega aðgerðir stjórnvalda gegn mansali og félagslegu undirboði á ríkisstjórnarfundi í morgun.
Kjarninn 21. maí 2019
Hæstiréttur vísar frá endurupptökubeiðni Jóns Ásgeirs
Hæstiréttur féllst í morgun á kröfu saksóknara um að vísa frá endurupptökubeiðni Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og Tryggva Jónssonar í einum anga af Baugs-málinu svokallaða.
Kjarninn 21. maí 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar