Framleiðni aukning?

Kristbjörn Árnason skrifar framleiðni í íslenskum byggingariðnaði.

Auglýsing

Hug­takið fram­leiðni vísar alltaf til verð­mætis í pen­ingum talið. Á Íslandi til arðs í krónum talið af frá­dregnum öllum útlögðum kostn­aði í rekstri fyr­ir­tækja við fram­leiðslu að öllu tag­i.  

Því má segja, að fram­leiðsla allra fyr­ir­tækja á Íslandi séu krónur eða annar gildur gjald­mið­ill. Þ.e.a.s. það sem starf­semin gefur af sér í arð að frá­teknum öllum kostn­aði. Þá er aug­ljóst að vinnu­magnið eða afköst starfs­manna segir alls ekki alla sög­una. Heldur ekki allur annar kostn­aður sem er mjög fjöl­breyti­leg­ur. 



Fram­leiðnin ræðst að mestu af verð­mæti afurðar hvers fyr­ir­tækis fyrir sig og af skipu­lagi fyr­ir­tækis á öllum sviðum sem megi haldi niðri öllum kostn­aði við að fram­leiða og að selja afurð­ina. M.ö.o. það tekur jafn­langan tíma að fram­leiða og selja verð­litla vöru og verð­mæta vöru. ­Fastur kostn­aður svip­að­ur.



Hér eru fram­leiðni­hug­tökin skýrð í orða­safni Rík­is­end­ur­skoð­un­ar:



Fram­leiðni fjár­magns lýsir hlut­fall­inu milli þeirra fjár­muna sem lagðir eru í rekstur stofn­unar eða fyr­ir­tækis og þeirra afurða sem rekst­ur­inn skil­ar, þ.e. hversu vel fjár­munir eru nýttir til fram­leiðslu eða þjón­ust­u. 

Fram­leiðni vinnu­afls lýsir hlut­fall­inu milli fjölda starfs­manna / vinnu­stunda stofn­unar eða fyr­ir­tækis og þeirra afurða sem rekst­ur­inn skil­ar, þ.e. hversu vel vinnu­afl er nýtt til fram­leiðslu eða þjón­ust­u. 

Auglýsing



Í frétt sem m.a. Kjarn­inn birtir er á rætur sínar til Íbúða­lána­sjóðs segir orð­rétt:



„Fram­leiðni vinnu­afls í bygg­ing­ar­starf­semi hér á landi hefur auk­ist tals­vert umfram með­al­þróun hag­kerf­is­ins í heild síð­ustu tíu ár. Íslensk fyr­ir­tæki í bygg­ing­ar­starf­semi hafa aukið fram­leiðni sína um tæp 38 pró­sent frá árinu 2008 sem er ­tölu­vert hrað­ari vöxtur en á hin­um Norð­ur­lönd­un­um. Þetta kemur fram í nýrri ­mán­að­ar­skýrslu ­Í­búða­lána­sjóðs“. 

Ekki efast ég um að fréttin sé rétt. Heldur hitt, að það er morg­un­ljóst að afköst starfs­manna í bygg­ing­ar­iðn­aði hafa ekki auk­ist 38% á síð­ustu 10 árum. Þá segir þetta ekk­ert um hvort fram­leiðni í íslenskum bygg­ing­ar­iðn­aði sé jafn mikil og á Norð­ur­lönd­un­um. Eða hvort fram­leiðnin sé meiri eða minni sem ég held að hún sé. Þetta segir mér t.d. að fram­þróun í bygg­ing­ar­iðn­aði á Norð­ur­löndum sé í góðu jafn­vægi og engin upp­hlaup á mark­aði í gang­i. 

Eini breyti­legi þátt­ur­inn á Íslandi sem getur skapað svona mikla sveiflu í fram­leiðni bygg­ing­ar­iðn­aði fyrir þetta tíma­bil 2008 til 2009 eru verð­sveiflur á íbúðar hús­næði á tíma­bil­in­u. Árið 2008 sem er hru­nárið hrap­aði hús­næð­is­verð gríð­ar­lega og fram­leiðni grein­ar­innar um leið. En árið 2018 eru verð á íbúð­ar­hús­næði uppi í him­in­hæð­u­m.  

Einnig að bygg­ing­ar­iðn­aður hefur nýtt sér vinnu­krafta fólks frá austur Evr­ópu sem hefur starfað hér á smán­ar­launum í mörg ár. Nokkuð sem margir kalla þræl­dóm. Einnig koma til breyttar vinnu­að­ferð­ir. 



Þetta eru einu breyt­urn­ar. M.ö.o. að síð­ustu ár hefur almennt íbúð­ar­verð verið hreint okur. Nú er sagt að það sé að kom­ast á eitt­hvert jafn­vægi? Kannski er það rétt.

p.p1 {marg­in: 0.0px 0.0px 15.0px 0.0px; font: 14.0px 'Times New Roman'} p.p2 {marg­in: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px Times} p.p3 {marg­in: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px 'Times New Roman'} span.s1 {text-decoration: und­erline}

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Skriðdreki rússneskra aðskilnaðarsinna í Donbas á ferðinni á heræfingu í upphafi þessa árs. Yfir 15 þúsund hafa látið lífið síðan átökin í Úkraínu hófust árið 2014. Nú eru blikur á lofti.
Rússar herða tökin í Úkraínu
Rússar sýna nú ógnandi tilburði við landamæri Úkraínu. Samhliða beita þeir ýmsum tólum fjölþáttahernaðar og Vesturlönd velkjast í vafa um viðbrögð.
Kjarninn 18. apríl 2021
„Stundum hef ég hugsað um hvað gerist ef það kviknaði í hér inni. Það eru margir neyðarútgangar en innan við þá alla eru full vörubretti, þetta er kolólöglegt en enginn gerir neitt,“ sagði einn starfsmaður undir nafnleynd við dagblaðið Information nýlega
Þrælahald
Fimmtán klukkustunda vinna á hverjum degi mánuðum saman, kröfur um afköst, sem ekki er hægt að uppfylla, tímaáætlun sem ekki gerir ráð fyrir salernisferðum og kaffitímum. Svona er vinnuaðstæðum lýst hjá þekktri danskri netverslun.
Kjarninn 18. apríl 2021
Ingibjörg Isaksen mun leiða lista Framsóknar í Norðausturkjördæmi í haust.
Ingibjörg Isaksen efst hjá Framsókn í Norðausturkjördæmi – Líneik önnur
Ingibjörg Ólöf Isaksen bæjarfulltrúi og framkvæmdastjóri á Akureyri varð hlutskörpust í póstkosningu Framsóknarflokksins í Norðausturkjördæmi. Hafði hún betur en Líneik Anna Sævarsdóttir þingmaður flokksins, sem varð önnur í kjörinu.
Kjarninn 17. apríl 2021
Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfis- og auðlindaráðherra.
Guðmundur Ingi leiðir Vinstri græn í Kraganum
Forvali Vinstri grænna í Suðvesturkjördæmi lauk kl. 17:10 í dag. Umhverfis- og auðlindaráðherra verður oddviti flokksins í kjördæminu í komandi kosningum.
Kjarninn 17. apríl 2021
Búast má við hraðri lækkun atvinnuleysis þegar ferðamenn koma hingað aftur, samkvæmt Hagfræðistofnun HÍ.
Verðbólgan gæti aukist aftur á næsta ári
Erfitt gæti reynst að stöðva þensluna í íslensku efnahagslífi eftir að faraldrinum lýkur, samkvæmt nýrri hagspá Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands.
Kjarninn 17. apríl 2021
Ásta Möller, fyrir miðju, sat á þingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn í áratug með hléum í upphafi aldar. Hún segir ekkert eðlilegra en að varaformaður flokksins sækist eftir oddvitasæti í sínu kjördæmi.
Telur „mikilvægt að veita varaformanni Sjálfstæðisflokksins brautargengi“
Ásta Möller, fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokksins og nú kjósandi í Norðvesturkjördæmi, segir að enginn eigi neitt gefið í pólitík og styður Þórdísi Kolbrúnu R. Gylfadóttur í komandi prófkjörsbaráttu við Harald Benediktsson.
Kjarninn 17. apríl 2021
Hvað gerist ef þú fellur í glóandi hraun?
Eigendur Icelandic Lava Show skrifa hraunmola vikunnar á Kjarnann. Þessi er númer tvö.
Kjarninn 17. apríl 2021
Flugfélagið Play kynnti sig til leiks í árslok 2019. Síðan kom heimsfaraldur, en nú er komið nýtt fjármagn að borðinu og stefnt að flugi á næstu mánuðum.
Segir að það sé „sérstök orka“ og „rosalegur kraftur“ hjá Play, sem undirbýr flugtak
Birgir Jónsson, nýráðinn forstjóri flugfélagsins Play, segir að honum líði eins og allt sem hann hafi gert hingað til hafi verið uppbygging að því takast á við forstjórastarfið hjá Play. Félagið auglýsir í dag tvær yfirmannastöður lausar til umsóknar.
Kjarninn 17. apríl 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar