Framleiðni aukning?

Kristbjörn Árnason skrifar framleiðni í íslenskum byggingariðnaði.

Auglýsing

Hug­takið fram­leiðni vísar alltaf til verð­mætis í pen­ingum talið. Á Íslandi til arðs í krónum talið af frá­dregnum öllum útlögðum kostn­aði í rekstri fyr­ir­tækja við fram­leiðslu að öllu tag­i.  

Því má segja, að fram­leiðsla allra fyr­ir­tækja á Íslandi séu krónur eða annar gildur gjald­mið­ill. Þ.e.a.s. það sem starf­semin gefur af sér í arð að frá­teknum öllum kostn­aði. Þá er aug­ljóst að vinnu­magnið eða afköst starfs­manna segir alls ekki alla sög­una. Heldur ekki allur annar kostn­aður sem er mjög fjöl­breyti­leg­ur. 



Fram­leiðnin ræðst að mestu af verð­mæti afurðar hvers fyr­ir­tækis fyrir sig og af skipu­lagi fyr­ir­tækis á öllum sviðum sem megi haldi niðri öllum kostn­aði við að fram­leiða og að selja afurð­ina. M.ö.o. það tekur jafn­langan tíma að fram­leiða og selja verð­litla vöru og verð­mæta vöru. ­Fastur kostn­aður svip­að­ur.



Hér eru fram­leiðni­hug­tökin skýrð í orða­safni Rík­is­end­ur­skoð­un­ar:



Fram­leiðni fjár­magns lýsir hlut­fall­inu milli þeirra fjár­muna sem lagðir eru í rekstur stofn­unar eða fyr­ir­tækis og þeirra afurða sem rekst­ur­inn skil­ar, þ.e. hversu vel fjár­munir eru nýttir til fram­leiðslu eða þjón­ust­u. 

Fram­leiðni vinnu­afls lýsir hlut­fall­inu milli fjölda starfs­manna / vinnu­stunda stofn­unar eða fyr­ir­tækis og þeirra afurða sem rekst­ur­inn skil­ar, þ.e. hversu vel vinnu­afl er nýtt til fram­leiðslu eða þjón­ust­u. 

Auglýsing



Í frétt sem m.a. Kjarn­inn birtir er á rætur sínar til Íbúða­lána­sjóðs segir orð­rétt:



„Fram­leiðni vinnu­afls í bygg­ing­ar­starf­semi hér á landi hefur auk­ist tals­vert umfram með­al­þróun hag­kerf­is­ins í heild síð­ustu tíu ár. Íslensk fyr­ir­tæki í bygg­ing­ar­starf­semi hafa aukið fram­leiðni sína um tæp 38 pró­sent frá árinu 2008 sem er ­tölu­vert hrað­ari vöxtur en á hin­um Norð­ur­lönd­un­um. Þetta kemur fram í nýrri ­mán­að­ar­skýrslu ­Í­búða­lána­sjóðs“. 

Ekki efast ég um að fréttin sé rétt. Heldur hitt, að það er morg­un­ljóst að afköst starfs­manna í bygg­ing­ar­iðn­aði hafa ekki auk­ist 38% á síð­ustu 10 árum. Þá segir þetta ekk­ert um hvort fram­leiðni í íslenskum bygg­ing­ar­iðn­aði sé jafn mikil og á Norð­ur­lönd­un­um. Eða hvort fram­leiðnin sé meiri eða minni sem ég held að hún sé. Þetta segir mér t.d. að fram­þróun í bygg­ing­ar­iðn­aði á Norð­ur­löndum sé í góðu jafn­vægi og engin upp­hlaup á mark­aði í gang­i. 

Eini breyti­legi þátt­ur­inn á Íslandi sem getur skapað svona mikla sveiflu í fram­leiðni bygg­ing­ar­iðn­aði fyrir þetta tíma­bil 2008 til 2009 eru verð­sveiflur á íbúðar hús­næði á tíma­bil­in­u. Árið 2008 sem er hru­nárið hrap­aði hús­næð­is­verð gríð­ar­lega og fram­leiðni grein­ar­innar um leið. En árið 2018 eru verð á íbúð­ar­hús­næði uppi í him­in­hæð­u­m.  

Einnig að bygg­ing­ar­iðn­aður hefur nýtt sér vinnu­krafta fólks frá austur Evr­ópu sem hefur starfað hér á smán­ar­launum í mörg ár. Nokkuð sem margir kalla þræl­dóm. Einnig koma til breyttar vinnu­að­ferð­ir. 



Þetta eru einu breyt­urn­ar. M.ö.o. að síð­ustu ár hefur almennt íbúð­ar­verð verið hreint okur. Nú er sagt að það sé að kom­ast á eitt­hvert jafn­vægi? Kannski er það rétt.

p.p1 {marg­in: 0.0px 0.0px 15.0px 0.0px; font: 14.0px 'Times New Roman'} p.p2 {marg­in: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px Times} p.p3 {marg­in: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px 'Times New Roman'} span.s1 {text-decoration: und­erline}

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Vitundarvarpið
Vitundarvarpið
Vitundarvarpið – Lífið breyttist eftir að Kamilla kynntist kakóinu
Kjarninn 20. nóvember 2019
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Menntamálaráðuneytið telur sig hafa uppfyllt eftirlitsskyldu sína með RÚV
Mennta- og menningarmálaráðuneytið tekur ekki afstöðu til ábend­ingar Rík­is­end­ur­skoð­unar um að færa eign­ar­hlut rík­is­ins í RÚV til fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins. Ráðu­neytið segir að það sé Alþingis að ákvarða um slíkt.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Haukur ráðinn framkvæmdastjóri fjármálastöðugleika hjá Seðlabankanum
Enn hefur ekki verið ráðið í stöðu varaseðlabankastjóra á sviði fjármálastöðugleika.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Ásta Svavarsdóttir
Þú ert svo sæt svona réttindalaus
Kjarninn 20. nóvember 2019
Samherji kynnti Síldarvinnsluna sem hluta af samstæðunni
Þegar Samherji kynnti samstæðuna sína erlendis þá var Síldarvinnslan kynnt sem uppsjávarhluti hennar og myndir birtar af starfsemi fyrirtækisins. Á Íslandi hefur Samherji aldrei gengist við því að Síldarvinnslan sé tengdur aðili.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir – Útskurður
Kjarninn 20. nóvember 2019
Bryndís Hlöðversdóttir
Bryndís nýr ráðuneytisstjóri í forsætisráðuneytinu
Ráðuneytisstjóraskipti verða í forsætisráðuneytinu frá með 1. janúar næstkomandi þegar Ragnhildur Arnljótsdóttir tekur við nýju embætti í utanríkisþjónustunni. Við embætti ráðuneytisstjóra tekur Bryndís Hlöðversdóttir, ríkissáttasemjari.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Haukur Arnþórsson
Lögbrot og Klausturmálið
Kjarninn 20. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar