Framleiðni aukning?

Kristbjörn Árnason skrifar framleiðni í íslenskum byggingariðnaði.

Auglýsing

Hug­takið fram­leiðni vísar alltaf til verð­mætis í pen­ingum talið. Á Íslandi til arðs í krónum talið af frá­dregnum öllum útlögðum kostn­aði í rekstri fyr­ir­tækja við fram­leiðslu að öllu tag­i.  

Því má segja, að fram­leiðsla allra fyr­ir­tækja á Íslandi séu krónur eða annar gildur gjald­mið­ill. Þ.e.a.s. það sem starf­semin gefur af sér í arð að frá­teknum öllum kostn­aði. Þá er aug­ljóst að vinnu­magnið eða afköst starfs­manna segir alls ekki alla sög­una. Heldur ekki allur annar kostn­aður sem er mjög fjöl­breyti­leg­ur. 



Fram­leiðnin ræðst að mestu af verð­mæti afurðar hvers fyr­ir­tækis fyrir sig og af skipu­lagi fyr­ir­tækis á öllum sviðum sem megi haldi niðri öllum kostn­aði við að fram­leiða og að selja afurð­ina. M.ö.o. það tekur jafn­langan tíma að fram­leiða og selja verð­litla vöru og verð­mæta vöru. ­Fastur kostn­aður svip­að­ur.



Hér eru fram­leiðni­hug­tökin skýrð í orða­safni Rík­is­end­ur­skoð­un­ar:



Fram­leiðni fjár­magns lýsir hlut­fall­inu milli þeirra fjár­muna sem lagðir eru í rekstur stofn­unar eða fyr­ir­tækis og þeirra afurða sem rekst­ur­inn skil­ar, þ.e. hversu vel fjár­munir eru nýttir til fram­leiðslu eða þjón­ust­u. 

Fram­leiðni vinnu­afls lýsir hlut­fall­inu milli fjölda starfs­manna / vinnu­stunda stofn­unar eða fyr­ir­tækis og þeirra afurða sem rekst­ur­inn skil­ar, þ.e. hversu vel vinnu­afl er nýtt til fram­leiðslu eða þjón­ust­u. 

Auglýsing



Í frétt sem m.a. Kjarn­inn birtir er á rætur sínar til Íbúða­lána­sjóðs segir orð­rétt:



„Fram­leiðni vinnu­afls í bygg­ing­ar­starf­semi hér á landi hefur auk­ist tals­vert umfram með­al­þróun hag­kerf­is­ins í heild síð­ustu tíu ár. Íslensk fyr­ir­tæki í bygg­ing­ar­starf­semi hafa aukið fram­leiðni sína um tæp 38 pró­sent frá árinu 2008 sem er ­tölu­vert hrað­ari vöxtur en á hin­um Norð­ur­lönd­un­um. Þetta kemur fram í nýrri ­mán­að­ar­skýrslu ­Í­búða­lána­sjóðs“. 

Ekki efast ég um að fréttin sé rétt. Heldur hitt, að það er morg­un­ljóst að afköst starfs­manna í bygg­ing­ar­iðn­aði hafa ekki auk­ist 38% á síð­ustu 10 árum. Þá segir þetta ekk­ert um hvort fram­leiðni í íslenskum bygg­ing­ar­iðn­aði sé jafn mikil og á Norð­ur­lönd­un­um. Eða hvort fram­leiðnin sé meiri eða minni sem ég held að hún sé. Þetta segir mér t.d. að fram­þróun í bygg­ing­ar­iðn­aði á Norð­ur­löndum sé í góðu jafn­vægi og engin upp­hlaup á mark­aði í gang­i. 

Eini breyti­legi þátt­ur­inn á Íslandi sem getur skapað svona mikla sveiflu í fram­leiðni bygg­ing­ar­iðn­aði fyrir þetta tíma­bil 2008 til 2009 eru verð­sveiflur á íbúðar hús­næði á tíma­bil­in­u. Árið 2008 sem er hru­nárið hrap­aði hús­næð­is­verð gríð­ar­lega og fram­leiðni grein­ar­innar um leið. En árið 2018 eru verð á íbúð­ar­hús­næði uppi í him­in­hæð­u­m.  

Einnig að bygg­ing­ar­iðn­aður hefur nýtt sér vinnu­krafta fólks frá austur Evr­ópu sem hefur starfað hér á smán­ar­launum í mörg ár. Nokkuð sem margir kalla þræl­dóm. Einnig koma til breyttar vinnu­að­ferð­ir. 



Þetta eru einu breyt­urn­ar. M.ö.o. að síð­ustu ár hefur almennt íbúð­ar­verð verið hreint okur. Nú er sagt að það sé að kom­ast á eitt­hvert jafn­vægi? Kannski er það rétt.

p.p1 {marg­in: 0.0px 0.0px 15.0px 0.0px; font: 14.0px 'Times New Roman'} p.p2 {marg­in: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px Times} p.p3 {marg­in: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px 'Times New Roman'} span.s1 {text-decoration: und­erline}

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði.
Ekki æskilegt að einblína á fjölgun starfa í ferðaþjónustu í hálaunalandi eins og Íslandi
Prófessor í hagfræði segir að ferðaþjónusta sé grein sem þrífist best í löndum þar sem vinnuafl er ódýrt. Endurreisn ferðaþjónustu í sömu mynd og áður sé því varla æskileg, enda hafi hún að uppistöðu verið mönnum með innfluttu vinnuafli.
Kjarninn 1. júní 2020
Barnabætur og sérstakur barnabótaauki skilaði 15 milljörðum til barnafjölskyldna
Íslenska barnabótakerfið hefur verið harðlega gagnrýnt undanfarin ár fyrir að vera fyrst og fremst nokkurs konar fátækrahjálp við tekjulágar fjölskyldur. Tekjutengdu bæturnar hækkuðu lítillega í fyrra og sérstakur barnabótaauki var greiddur út á föstudag.
Kjarninn 1. júní 2020
Þorsteinn Már Baldvinsson, er annar forstjóra Samherja.
Sjávarútvegsfyrirtæki fengu 175 milljónir króna úr hlutabótaleiðinni
Tvö dótturfyrirtæki Samherja skera sig úr á meðal sjávarútvegsfyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina. Alls voru 245 starfsmenn þeirra settir á leiðina. Samstæðan ætlar að endurgreiða ríkissjóði greiðslurnar sem hún fékk.
Kjarninn 1. júní 2020
Eiríkur Rögnvaldsson
Tölum íslensku við útlendinga
Kjarninn 1. júní 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar.
Fyrirtækin sem ætla að endurgreiða hlutabætur fá reikning í vikunni
Stöndug fyrirtæki sem nýttu sér hlutabótaleiðina, en hafa óskað eftir því að fá að endurgreiða það sem þau fengu úr ríkissjóði í gegnum hana, munu fá send skilaboð í vikunni um hvað þau skulda og hvernig þau eiga að borga.
Kjarninn 1. júní 2020
Landamæri margra landa opna á nýjan leik á næstunni. En ferðamennska sumarsins 2020 verður með öðru sniði en venjulega.
Lokkandi ferðatilboð í skugga hættu á annarri bylgju
Lægri skattar, niðurgreiðslur á ferðum og gistingu, ókeypis gisting og læknisaðstoð ef til veikinda kemur eru meðal þeirra aðferða sem lönd ætla að beita til að lokka ferðamenn til sín. Á sama tíma vara heilbrigðisyfirvöld við hættunni á annarri bylgju.
Kjarninn 1. júní 2020
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Glæpur og refsing: Skipta kyn og kynþáttur máli?
Kjarninn 1. júní 2020
Minkar eru ræktaðir á búum víða um heim, m .a. á Íslandi, vegna feldsins.
Menn smituðust af minkum
Fólk er talið hafa borið kórónuveiruna inn í minkabú í Hollandi. Minkarnir sýktust og smituðu svo að minnsta kosti tvo starfsmenn. Engin grunur hefur vaknað um kórónuveirusmit i minkum eða öðrum dýrum hér á landi.
Kjarninn 1. júní 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar