Konur vs. Karlar?

Sálfræðingur skrifar um konur og karla, og oft harkalega umræðu um kynin.

Auglýsing

Und­an­farið hef ég orðið var við sífellt harðn­andi átök milli kvenna og karla á inter­net­inu. Kynin reyna að toppa hvort annað í for­mæl­ingum eða and­styggi­legu háði í garð hvors ann­ars. Talað er um konur sem tálm­andi öfga­femínista en karlar eru nauð­garar í boði patri­ar­k­íunn­ar.  

Opin umræða er til góðs

Ég trúi heils­hugar á rétt okkar til að tjá okkur óhindrað um sem flest mál­efni. Ég held að það geti verið hættu­legt lýð­ræð­inu að setja tján­ing­ar­frelsi miklar skorð­ur. Ég trúi því einnig að umræða í sam­fé­lag­inu hafi ekki verið neitt skárri fyrir tíma inter­nets­ins. Það er stór­kost­legt að við höfum nú nægan tíma og orku þegar vinnu­degi lýkur til að ræða sam­fé­lagið út frá flóknum félags­fræði­legum sjón­ar­horn­um. Þetta eru for­rétt­indi sem allir jarð­ar­búar deila svo sann­ar­lega ekki með okk­ur. 

Ég fell í flokk ,,góða fólks­ins”. Ég, eins og aðrir hef orðið fyrir áhrifum frá for­eldrum, félags­stöðu, efna­hag, menntun og sam­fé­lagi og hafa þessi öfl að sjálf­sögðu mótað skoð­anir mín­ar. Ég er frjáls­lyndur í við­horfum til kyn­vit­und­ar, fem­in­is­ma, jafn­að­ar­mennsku, félags­lega kerf­is­ins, trú­mála og Evr­ópu­sam­bands­ins og alls hins sem fólk er ósam­mála um. 

Auglýsing

Ég trúi því í sál minni að með því að færa okkur nær þeim gildum sem ég taldi upp bætum við sam­fé­lagið okk­ar. Þessi afstaða mín hefur þó breyst nokkuð und­an­farið þar sem mér sýn­ist að skoð­ana­syst­kyni mín séu farin að sýna sífellt meira óþol gagn­vart skoð­unum á hinum vængnum og beiti oft bola­brögðum til að kveða íhaldsam­ari raddir í kút­inn. Við gleymum því oft að aðrir hafa líka myndað skoð­anir sínar á sama hátt og við. Munum að það að hafa rétt til tján­ingar þýðir ekki að maður þurfi þess alltaf. Það sýnir þroska að verða ekki alltaf við hneyksl­un­ar­hvötum sínum og bregð­ast við minnsta áreiti á inter­net­inu. Reyna heldur að skoða umræð­una út frá stærra sjón­ar­horni og sýna öðrum skiln­ing. Við berum ábyrgð á orðum okkar og gjörð­u­m. 

For­rétt­indi sál­fræð­ings­ins

Því segi ég að þegar kemur að þessu stríði  milli karla og kvenna er mér eig­in­lega alveg nóg boð­ið.. Ég er jafn­rétt­is­sinni en ég hef hins vegar líka látið mér mjög annt um karllæg gildi í starfi mínu sem sál­fræð­ing­ur. Ég tala fyrir mik­il­vægi þess að meira sé hlustað á til­finn­ingar og raddir karl­manna í umræð­unni .

Ég hef í starfi mínu aldrei hitt vonda mann­eskju þótt ég hafi hitt marga sem hafa gert slæma hluti og meitt aðra. Við höfum öll gengið í gegn um erf­ið­leika og stundum tengj­ast þeir  fólki af hinu kyn­inu. Það eru pabbar sem lemja mömm­ur, mömmur sem drekka of mik­ið, makar sem halda  fram hjá, kyn­bundin skekkja á vinnu­stað, sam­fé­lag sem dregur okkur niður og svo fram­veg­is. Það er eðli­legt að við förum að draga upp mynd af konum eða körlum sem fjand­sam­legum hópi sem við  þarft að bregð­ast við og berj­ast gegn. Við erum jú öll fórn­ar­lömb með ein­hverjum hætt­i. 

Við höfum ítrekað verið særð­ar­/ir af af gagn­stæða kyn­inu og notum tján­ing­ar­frelsið til að ná okkur niðri á þeim. Gott og vel. Þetta er allt skilj­an­legt út frá sál­fræði­legu sjón­ar­horni þess særða en sem sam­skipta­regla milli hópa er þetta afleitt. Þessi átök kynj­anna munu ekki leiða til góðs. Við höfum öll orðið fyrir skaða og liðið illa. 

Konur og áföll

Rann­sókn á áfalla­sögu kvenna er nú í gangi í sam­starfi Háskóla Íslands og Íslenskrar Erfða­grein­ing­ar. Um er að ræða gríð­ar­lega viða­mikla rann­sókn sem nær til meira en 30 þús­und kvenna sem svarað hafa spurn­inga­listum um áföll á lífs­leið­inni og heilsu­far. Sam­kvæmt fyrstu nið­ur­stöðum hefur um fjórð­ungur kvenna orðið fyrir nauðgun eða til­raun til nauðg­unar og fjórar af tíu lent í fram­hjá­haldi eða höfnun frá maka. Sam­kvæmt rann­sókn­inni sýnir ríf­lega fimmt­ungur íslenskra kvenna ein­kenni áfallastreitu sem meðal ann­ars koma fram í stoð­kerf­is­verkj­um, lágu orku­stigi, skap­sveiflum og forð­un. Svona yfir­lits­tölur eru mjög verð­mæt­ar. 

En svo heyrum við per­sónu­legu dæmin þar sem sárs­auk­inn hjá við­kom­andi verður nán­ast áþreif­an­leg­ur. Fleiri og fleiri konur hafa notað kraft­inn  sem losn­aði úr læð­ingi í  Metoo bylt­ing­unni til að tjá sig opin­ber­lega og segja sögu sína. Nýlega hafa tvær konur sem ég þekki per­sónu­lega sagt mér reynslu­sögur sínar af kyn­ferð­is­legri mis­notkun og ofbeldi. Í sál­fræði­við­tölum hafa konur deilt með mér ótal áfalla­sögum í gegn um tíð­ina. Sumar þess­ara kvenna lýsa atburðum sem eru ömur­legri en orð fá lýst á meðan aðrar segja frá hvers­dags­legri hlutum sem hafa samt haft djúp­stæð áhrif. einnig hafa þær sagt frá áföllum sem komu fyrir mæður þeirra eða ömmur til að varpa ljósi á sína eigin stöðu í dag. Konur hafa búið í sam­fé­lagi þar sem þær upp­lifa ótta og varn­ar­leysi í mörgum aðstæðum sem við karlar erum ekki með­vit­aðir um. Konan mín not­aði eft­ir­far­andi dæmi til að útskýrði þetta fyrir mér. 

,,Allar konur sem ég þekki hafa var­ann á sér þegar þær ganga einar heim seint heim um kvöld . Það er  alltaf þessi 20 pró­sent ótti. Ótt­inn við að verða fyrir skyndi­legri árás eða áreiti sem við höfum allar lent í. Aukin spenna, árvekni og með­vit­und um umhverfð. Einu sinni var ég elt af hópi stráka  þegar ég var búsett erlendis sem ætl­uðu sér að nauðga mér. Ég átti fótum mínum fjör að launa. Þetta  er mun­ur­inn á mínum og þínum raun­veru­leika.” 

Við þurfum ekki að láta okkur koma á óvart að konur séu reiðar og vilji breyta þessu. Því verður að sýna skiln­ing. 

Komum sam­an 

En hvað með okkur karl­ana? Er bara allt í gúddí hjá okk­ur? Erum við bara heima að skara eld að eigin köku og efla feðra­veldið við hvert tæki­færi? Að sjálf­sögðu ekki. Karl­menn tjá sig að vísu mun sjaldnar um kyn­ferð­is­legt ofbeldi við mig en lýsa oft lík­am­legu ofbeldi, skorti á föð­urí­mynd, óraun­hæfum kröf­um, fjand­sam­legu skóla­kerfi, fjöl­skyldu­missi og nístandi ein­mana­leika. Ég hef heyrt að í burð­ar­liðnum sé önnur rannókn um áfalla­sögu karla og það er til mik­illar fyr­ir­mynd­ar. 

Karlar geta ekki meiri skömm. Karlar eru líka fórn­ar­lömb sama kerfis sem skóp van­líðan kvenna. Flest er að breyt­ast í rétta átt. Karlar hafa gegnt stóru hlut­verki í þeirri jafn­rétt­is­bylt­ingu sem orðið hefur síð­ustu tvær kyn­slóðir á vest­ur­lönd­um. Þeir eru þátt­tak­endur í þessum stór­kost­legu breyt­ing­um. Já, karlar gera merki­lega hluti. Ég get ekki stutt að karlar séu úthróp­aðir sem ofbeld­is­seggir eða varð­menn úreltra gilda í sífellu. Þetta er óupp­byggi­leg og meið­andi umræða. Með því að tala svona út í tómið (inter­net­ið) um að allir karlar séu svona eða hins seg­inn þá missir sú gagn­rýni ávallt marks og hittir þá sem eru veik­astir fyr­ir. Karlar eru ekki að tala úr ein­hverjum fíla­beinsturni for­rétt­inda. Sú umræða eykur bara rugl­ing­inn og beiskj­una. Drengirnir okkar þurfa ekki á svona umræðu að halda. Þetta er ein­ungis skað­legt. Syndir feðr­anna verða ekki leystar með því að koma skömm yfir á þá. Styðjum dreng­ina okkar frekar áfram til góðra verka.

Höf­undur er sál­fræð­ing­ur.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Freyja Haraldsdóttir
„Fatlað fólk á ekki bara að vera á hliðarlínunni“
Freyja Haraldsdóttir segir að aðkoma fatlaðs fólks þurfi að vera alls staðar og alltaf þegar kemur að umhverfismálum. Stjórnvöld, samtök um umhverfismál og allir viðbragðsaðilar, þurfi þess vegna að ráða fatlað fólk til starfa.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Kjarasamningar þorra aðildarfélaga BSRB hafa verið lausir frá 1. apríl í fyrra.
Formaður BSRB: Ekkert þokast nær ásættanlegri niðurstöðu
„Það eru mikil vonbrigði að við höfum ekki náð að þokast nær ásættanlegri niðurstöðu. Það er stutt í að verkfallsaðgerðir hefjist og mörg stór mál sem bíða úrlausnar,“ segir Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Maður með andlitsgrímu á hóteli í Austurríki þar sem kona sem smituð er af kórónuveirunni dvelur.
Dæmi um að fólk smitist aftur af veirunni
Nú, þegar nýja kórónuveiran hefur breiðst út til tæplega fimmtíu landa, er enn margt á huldu um hvernig hún hegðar sér. Um 14% þeirra sem sýktust, náðu heilsu og voru útskrifaðir af sjúkrahúsum í Kína hafa sýkst aftur.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður VG.
Útilokar ekki vorkosningar á næsta ári
Forsætisráðherra segist ekki útiloka þann möguleika að kosið verði til Alþingis að vori 2021 í staðinn fyrir í lok október en þá lýkur yfirstandandi kjörtímabili.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Tveir stærstu lífeyrissjóðir landsins framkvæmdu ólögmæta breytingu á útreikningum á vöxtum á breytilegum verðtryggðum lánum í fyrra.
Sumir lántakar hjá sjóði verzlunarmanna að greiða vexti sem hafa ekki sést áður
Hópur lántakenda hjá næst stærsta lífeyrissjóði landsins, sem varð fyrir vaxtabreytingu, sem reyndist síðar óheimili fær brátt ofgreiddar greiðslur endurgreiddar. Vextir á lánum þeirra munu reiknast eftir fyrri reglu, og eru undir tveimur prósentum.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Erfitt getur verið fyrir eldri innflytjendur að finna upplýsingar um réttindi aldraðra og þjónustu við þá.
Eldri konur af erlendum uppruna „ósýnilegar“ í umræðunni og oft einangraðar
Eldri konur af erlendum uppruna hér á landi eru oft einangraðar og því lítið vitað um ofbeldi eða áreitni sem þær gætu hafa orðið fyrir. Sjaldgæft er að þær leiti sér aðstoðar vegna heimilisofbeldis.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Sýn krefur Jón Ásgeir og Ingibjörgu, 365 miðla og Torg um meira en milljarð
Kaup Sýnar á 365 hafa dregið dilk á eftir sér. Deilur eru nú komin inn á borð dómstóla.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Sýn tapaði 1,7 milljörðum í fyrra
Rekstrarafkoma Sýnar versnaði mikið milli ára. Niðurfærsla á viðskiptavild litaði afkomu ársins í fyrra.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar