Uppbygging fjölmiðla í þágu almennings

Framkvæmdastjóri Kjarnans skrifar um tækifæri ráðamanna til að bæta rekstrarumhverfi fjölmiðla.

Auglýsing

Við höfum verið hressi­lega minnt á mik­il­vægi fjöl­miðla og mik­il­vægi öfl­ugra blaða­manna að und­an­förnu. Nægir að nefna upp­ljóstr­anir Kveiks um Sam­herja í Namibíu og viða­mikla umfjöllun Kjarn­ans um pen­inga­þvætti og skort á reglu­verki sem hindrar slíkt athæfi hér á landi. Dæmin eru auð­vitað miklu miklu fleiri. Öfl­ugir fjöl­miðlar og öfl­ugir blaða­menn eru nauð­syn­legir hér á landi sem ann­ars stað­ar. Við þurfum fjöl­miðla sem upp­lýsa almenn­ing, veita vald­höfum aðhald og styrkja þannig stoðir lýð­ræð­is­ins.

Ráða­menn hafa nú tæki­færi til að bæta rekstr­ar­um­hverfi fjöl­miðla til muna gegnum frum­varp til breyt­inga á lögum um fjöl­miðla sem Lilja Dögg Alfreðs­dóttir mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra hefur mælt fyrir og komið er til umfjöll­unar í alls­herj­ar- og mennta­mála­nefnd. Stuðn­ingur rík­is­ins við einka­rekna fjöl­miðla í frum­varp­inu er í formi end­ur­greiðslu á hluta kostn­aðar sem fellur til við öflun og miðlun frétta og frétta­tengds efn­is. 

Fólk vill styrkja lýð­ræðið

Verði frum­varpið að lögum breytir það miklu fyrir rekstur á fálið­uðum frétta­miðli eins og Kjarn­an­um. Yfir­bygg­ing okkar er lítil og lang­sam­lega stærstur hluti kostn­aðar eru laun rit­stjórn­ar. Með bættu rekstr­ar­um­hverfi og sann­gjörnum end­ur­greiðslum gæti draum­ur­inn um að stækka og efla mið­il­inn enn frekar færst örlítið nær. 

Auglýsing
Kjarninn hefur frá því í lok árs 2016 boðið les­endum sjálfum að styrkja mið­il­inn. Styrkj­endum hefur fjölgað jafnt og þétt síð­ast­liðin þrjú ár og fyrir þann stuðn­ing erum við sem skipum rit­stjórn Kjarn­ans ákaf­lega þakk­lát. Það færir okkur byr í seglin að finna fyrir því að fólk vill styrkja frjálsan fjöl­miðil til frétta­skrifa. Vef­ur­inn okkar er opinn og allir hafa jafnan aðgang að fréttum og frétta­skýr­ingum Kjarn­ans. Stuðn­ing­ur­inn sem við finnum segir okkur að fólk almennt hefur þörf fyrir öfl­uga fjöl­miðla, skilur vel mik­il­vægi þeirra og vill gjarnan taka þátt í styrkja lýð­ræðið með því að halda þeim gang­and­i. 

Ábyrgð bæði hjá ráða­mönnum og fjöl­miðlum

Þing­menn standa nú frammi fyrir því að geta lagt sitt af mörkum til því að bæta rekstr­ar­um­hverfi fjöl­miðla hér landi í formi end­ur­greiðslna að nor­rænni fyr­ir­mynd. Því fylgir mikil ábyrgð að færa fé úr sjóðum almenn­ings og því fylgir líka ábyrgð að taka við fé úr sam­eig­in­legum sjóð­um. Það er skylda fjöl­miðla sem þiggja greiðslur gegnum fjöl­miðla­frum­varp­ið, verði það að lög­um, að nýta féð í það sem því er ætlað - að efla umræðu í land­inu og stuðla að vönd­uðum frétta­flutn­ingi sem veitir aðhald. 

Kjarn­inn tekur hlut­verk sitt gagn­vart almenn­ingi alvar­lega og það sem af er ári hafa alls 409 frétta­skýr­ingar verið birtar á Kjarn­anum og 2.367 frétt­ir. Kjarn­inn vill líka vera vett­vang­ur  umræðu og á árinu hafa 539 skoð­ana­greinar verið birt­ar, langstærstur hluti þeirra eru aðsendar grein­ar. Skoð­ana­efni rit­stjórn­ar, leið­arar og önnur skrif þar sem skoð­anir rit­stjórnar birt­ast eru 1,7% af öllu efni Kjarn­ans. 

Skyldur fjöl­miðla við almenn­ing eru ríkar og tryggð Kjarn­ans er aðeins við les­end­ur, það breyt­ist ekki þótt hluti rit­stjórn­ar­kostn­aðar fáist endu­greidd­ur. Að sama skapi er það skylda þing­manna sem taka ákvarð­anir um að útdeila fé að skoða vand­lega hvernig féð kemur best að not­um. Um þetta var til að mynda fjallað þegar lögð var fram metn­að­ar­full nýsköp­un­ar­stefna fyrir Ísland á dög­un­um, sem allir flokkar studdu og komu að því að móta. Þar er lögð sér­stök áhersla á það að fjár­magn „rann­sókna og frum­kvöðla” frekar en í „um­sýslu og yfir­bygg­ingu” eins og það var orðað í kynn­ingu á Nýsköp­un­ar­land­inu Íslandi. Auð­veld­lega mætti heim­færa þessa hugsun á fram­lög til fjöl­miðla. 

Pen­ingum úr sjóðum almenn­ings er aug­ljós­lega betur borgið hjá minni fjöl­miðlum en þeim stærri sem hafa safnað upp tapi gegnum árin. Fjár­magn til minni miðla með skýra sýn á hlut­verk sitt og ábyrgð er til þess fallið að nýt­ast beint í ráðn­ingu fleiri blaða­manna. Fjár­magn sem veitt er til stærri miðla er lík­legra til að fara í umsýslu og yfir­bygg­ing­u. 

Hærri end­ur­greiðsla og lægra þak

Með því að hækka end­ur­greiðslu­hlut­fall rit­stjórn­ar­kostn­aðar og lækka hámarks­greiðslu sem ein­stakur fjöl­mið­ill getur fengið gætu þing­menn stuðlað að því að féð sem til fjöl­miðla rennur nýt­ist frekar í fjölgun blaða­manna við störf. Flótti úr blaða­manna­stétt hefur verið til umfjöll­un­ar, meðal ann­ars í leið­ara rit­stjóra Kjarn­ans nýverið. Það ætti að vera sér­stakt keppi­kefli þing­manna sem nú velta fyrir sér fjöl­miðla­frum­varp­inu að tryggja að það stuðli að því að blaða­mönnum fjölg­i. 

Styrkt­ar­að­ilar Kjarn­ans standa undir dágóðum hluta launa­kostn­aðar Kjarn­ans og fyrir það erum við þakk­lát. End­ur­greiðslur á hluta kostn­aðar við rit­stjórn myndi skipta sköpum fyrir frek­ari upp­bygg­ingu Kjarn­ans. Við leggjum okkur fram um að gæta hófs í yfir­bygg­ingu en viljum að sjálf­sögðu fara í öllu að ákvæðum í kjara­samn­ingum blaða­manna. Kjarn­inn hefur þegar samið við Blaða­manna­fé­lag Íslands og mætt sann­gjörnum kröfum um bætt kjör á meðan stærri miðl­ar,  sem útlit er fyrir að fái marg­föld fram­lög á við Kjarn­ann gegnum end­ur­greiðslur á kostn­aði, þrá­ast enn við í kjara­deil­unni við blaða­menn. 

Viljum bæta í hóp­inn

Við hjá Kjarn­anum viljum gjarnan sækja fram, þróa frétta­vef­inn okkar áfram, nýta enn fleiri leiðir við miðlun frétta og frétta­tengds efn­is, sækja okkur frek­ari þekk­ingu, bæta enn frekar í hóp vand­aðra blaða­manna og leggja okkur almennt fram um að bjóða fram­úr­skar­andi frétta­efni fyrir les­endur okk­ar. 

Það þurfti sann­ar­lega kraft og áræðni í bland við skap­andi frum­kvöðla­hugsun til að láta sér detta í hug að stofna frétta­mið­il­inn Kjarn­ann árið 2013 í sam­keppni við mun stærri miðla. Stjórn­mála­menn sem nýlega hafa sett nafn sitt við metn­að­ar­fulla stefnu um nýsköpun þar sem talað er sér­stak­lega um „virð­ingu fyrir frum­kvöðlum og skap­andi ein­stak­lingum í efna­hags­lífi og menn­ingu” mættu gjarnan skoða end­ur­greiðslur til fjöl­miðla í sama ljósi og styrkja frekar minni miðla sem hafa getu og vilja til að byggja sig upp almenn­ingi til heilla. Krafan hlýtur alltaf að vera að það fé sem er til skipt­anna renni þangað sem það þjónar lýð­ræð­inu best. 

Höf­undur er fram­kvæmda­stjóri Kjarn­ans.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Donald Trump á blaðamannafundi í vikunni, þar sem hann undirritaði forsetatilskipun sem ætlað er að refsa einkafyrirtækjum fyrir að ritskoða efni á internetinu.
Trump steig á endanum yfir línuna sem Twitter hafði dregið í sandinn
Árið 2018 byrjaði Twitter að þróa lausn til að bregðast við því að stjórnmálamenn töluðu með misvísandi eða meiðandi hætti á miðlinum. Í þessari viku beitti miðilinn þessu meðali sínu gegn Donald Trump í fyrsta sinn. Og sá varð reiður.
Kjarninn 30. maí 2020
Brynjar Níelsson
Villuljós
Kjarninn 30. maí 2020
Sigrún Guðmundsdóttir
Okkar SORPA
Kjarninn 30. maí 2020
Laugavegurinn er ein allra vinsælasta gönguleið landsins en gengið er frá Landmannalaugum.
Landinn óður í útivist
Uppselt er í margar ferðir Ferðafélags Íslands og félagið hefur þurft að bæta við ferðum. Níu af hverjum tíu ætla að ferðast innanlands í sumar samkvæmt könnun Ferðamálastofu.
Kjarninn 30. maí 2020
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingmaður Pírata, er á meðal þeirra þingmanna sem skrifaðir eru á álitið.
Vilja viðurlög vegna brota sem varða verulega almannahagsmuni
Stjórnarandstöðuþingmenn vilja að aðstoðarmenn ráðherra þurfi að bíða í sex mánuði eftir að þeir ljúki störfum áður en þeir gerist hagsmunaverðir.
Kjarninn 30. maí 2020
Hoppuðu áfram eftir að heimsfaraldurinn skall á
Nýsköpunarfyrirtækið Kara Connect fékk óvæntan meðbyr þegar heimsfaraldurinn fór að geisa og ætlar að nýta sér aðstæðurnar til þess að vaxa hraðar en áætlað var. Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir framkvæmdastjóri Köru Connect ræddi við Kjarnann.
Kjarninn 30. maí 2020
Leiðtogar ríkisstjórnar Íslands.
34 milljarðar króna í að viðhalda störfum en 27 milljarðar króna í að eyða þeim
Hlutabótaleiðin mun líkast til kosta 45 sinnum meira en upphaflega var lagt upp með. Hún hefur, að mati ríkisendurskoðunar, verið misnotuð á margan hátt til að ná út fé úr ríkissjóði. Nú býðst sömu fyrirtækjum sem hana nýttu ríkisstyrkir til að reka fólk.
Kjarninn 30. maí 2020
Stækkuð og lituð mynd af frumu (bleikur litur) sem er verulega sýkt af SARS-CoV-2 veirunni (grænn litur).
„Eins og líkaminn væri vígvöllur“
Það er varla annað hægt en að bera óttablandna virðingu fyrir lífveru sem hefur eignast tugmilljónir afkomenda um allan heim á nokkrum mánuðum, segir mannerfðafræðingurinn Agnar Helgason sem sjálfur smitaðist og hefur teiknað upp ættartré veirunnar.
Kjarninn 29. maí 2020
Meira úr sama flokkiÁlit