Guð og náttúran

Örn Bárður Jónsson skrifar þanka um Guð og hans góðu sköpun.

Auglýsing

Nú á tímum er mörgu fólki tamara að tala um ver­öld­ina sem nátt­úru en sköp­un.

Íslensk nátt­úra er gjarnan rómuð fyrir feg­urð og þau skipta þús­undum sem ár hvert halda á vit hennar til að upp­lifa hið stóra sam­hengi. Margir leitar nátt­úru­upp­lif­unar í trú­ar­legum til­gangi. Vissu­lega segir nátt­úran ýmis­legt um lífið og til­ver­una. Hún talar sínu máli, hún getur til að mynda bent til Guðs eða gefið fólki þá upp­lifun að Guð sé að baki öllu lífi, allri feg­urð. En nátt­úran segir okkur fátt ef nokkuð um eðli Guðs. Sál­in, sam­viskan, vitnar líka um Guð og segir okkur sitt­hvað um hann, en til að vita hver Guð er í raun og veru hefur mann­kynið fengið opin­berun í Bibl­í­unni og skær­ast í Jesú Kristi. Hin sögu­lega trú og hinn sögu­legi Kristur tjá okkur margt mik­il­vægt um eðli Guðs, að hann sé til að mynda kær­leik­ur, að Guð hafi skapað allt sem er, að Guð sé upp­spretta elskunn­ar, að hjá honum einum sé að finna full­komið rétt­læti og svo mætti lengi telja. Það sem Biblían og Jesús Kristur segja okkur um Guð fáum við hvorki að vita í sam­visku okkar né nátt­úr­unni.

Í klass­ískri guð­fræði eru gerð skil á milli skap­ar­ans og sköp­unar hans. Guð er Guð og sköp­unin er sköpun hans en ekki hann sjálf­ur. Hann getur hins vegar með ein­hverjum hætti verið þar nærri eða „í, með og undir" eins og Lúther sagði um alt­ar­issakra­ment­ið. For­sjón hans er merkj­an­leg í sköp­un­inni, í sálu mann­eskj­unn­ar, í sam­fé­lagi manna, karla og kvenna, barna og full­orð­inna, sem hann hefur skap­að. Sköp­unin er ekki Guð, nátt­úran og vist­kerfið ekki heldur því þá erum við komin með það sem kallað hefur verið allt-er-guð-ismi eða pan­teismi sem er ein höf­uð­kenn­inga hindúism­ans. Til er einnig kenn­ing sem kölluð er guð-í-öllu-ismi eða panenteismi og er líka aust­ræn hugsun að upp­runa. Nátt­úran er ekki Guð og Guð er ekki í öllu, en áhrifa hans gætir þó í sköp­un­ar­verk­inu og í mann­eskj­unni.

Auglýsing
Þegar menn rök­ræddu á alþingi hinu forna um nýjan sið var meðal ann­arra orða sagt nokkuð sem tjáir skýrt að Guð og sköp­un/­nátt­úran eru ekki eitt og hið sama. 

Við þekkjum sög­una um að hraun hafi runnið á Hell­is­heiði, er Alþingi var haldið árið 999 eða 1000, skammt frá Þing­völlum og stefnt í átt að bæ eins kristna höfð­ingj­ans. Töldu heiðnir menn að þetta væri merki um að guð­irnir reidd­ust. Á þá Snorri Þor­gríms­son á Helga­felli að hafa mælt „Um hvað reidd­ust goð­in, þá er hér brann hraun­ið, er nú stöndum vér á?

Snorri goði hafði sína teod­ice guð­fræði á hreinu og greindi að skap­ara og sköp­un. Um hann segir Har­aldur Sig­urðs­son, jarð­fræð­ingur í pistli sem ég fann á Net­inu: „Þar með flutti Snorri goði íslenska menn­ingu út úr forn­eskju og hjá­trú, inn í meira raun­sæi, þar sem ham­farir eins og eld­gos eru nátt­úru­við­burð­ur, og ekki stjórnað af reiðum guð­um."

Kristnin færði okkur þessa hreinu hugsun og enn­fremur staf­róf­ið, rit­menn­ing­una, æðstu menntir og listir þess tíma í Evr­ópu. And­stæð­ingar kirkju og krist­in­dóms mættu gjarnan íhuga þessar stað­reyndir sér til upp­lýs­ing­ar.

Þegar flóð­bylgjan mikla skall á ströndum Tælands og víðar á jóla­dag 2004 heyrð­ust þær raddir í erlendum fjöl­miðlum að Guð hefði látið flóðið skella á ferða­manna­stöðum í SA-Asíu til að hefna sín á barna­perrun og hór­körlum, einkum af sænskum upp­runa! Ég fann mig knú­inn til að leið­rétta slíkar dellu­til­gátur og for­dóma í pré­dikun á sínum tíma með teod­ice kenn­ing­unni en orðið er myndað af teo=guð og dice=rétt­læti og merkir að rétt­læta Guð and­spænis illsk­unni í heim­inum og segja m.ö.o. að hann beri ekki ábyrgð á illskunni, nátt­úru­ham­förum, sjúk­dóm­um, slysum o.s.frv.

Merki­legt hvað hún er lífseig þessi kenn­ing um að Guð og nátt­úran séu eitt og hið sama. Ef Guð er nátt­úran, vist­kerf­ið, þá eru eld­gosin af hans völd­um, flóð­bylgj­urn­ar, krabba­mein­in, Covid-19 og allt sem ógnar mann­eskj­unni þegar nátt­úran byltir sér og brölt­ir.

Kristnir í Róm forðum daga voru m.a. ofsóttir fyrir að vera guð­leys­ingjar - ateistar - því þeir höfn­uðu öllu guða­stóði Róm­verja. Kristnin hefur ætíð hafnað öðrum guðum og goð­mögn­um, tröllum og for­ynj­um, álfum og draug­um. Slík fyr­ir­brigði, ef fyr­ir­brigði skal kalla, geta hins vegar búið um sig í hugsun manna og sál­ar­lífi en það er allt önnur Ella sem rita mætti margt um.

En sem sagt: Guð er Guð, nátt­úran nátt­úra og vist­kerfið vist­kerfi. Nátt­úran og vist­kerfið eru sköpun hans og lúta sínum lög­mál­um, fara sínu fram og hafa gert um aldir og árþús­und og lengur en mann­eskjan hefur lífsand­ann dreg­ið, mann­eskjan sem nú tröll­ríður þess­ari jörð og er helsta ógn nátt­úr­unn­ar, sköp­unar Guðs.

Höf­undur er fyrr­ver­andi sókn­­ar­­prest­­ur.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Ponzi-leikur eða fjárfesting til framtíðar?
Kjarninn 6. desember 2022
Lenya Rún Taha Karim, varaþingmaður Pírata.
„Þau hefðu bara átt góðan séns á því að fá hæli á Íslandi“
Hælisleitendur, sem vísað var úr landi í lok október, eru í hópi þeirra sem eiga rétt á að mál þeirra verði tekin til efnislegrar meðferðar samkvæmt nýjum úrskurði kærunefndar útlendingamála.
Kjarninn 6. desember 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihlutans yrðu felldar
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihluta borgarstjórnar við fjárhagsáætlun borgarinnar yrðu felldar. Búast má við því að umræðan um hagræðingu í Reykjavíkurborg standi fram á kvöld.
Kjarninn 6. desember 2022
Sérstaklega á að styrkja landsbyggðarmiðla sem framleiða sjónvarpsefni.
100 milljóna framlag vegna reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða fyrir sjónvarp
Ein breyting var gerð á framlögum til fjölmiðla milli fyrstu og annarrar umræðu fjárlaga. Meirihluti stjórnarflokkanna ætlar að setja 100 milljónir króna í styrki vegna „reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða eigið efni fyrir sjónvarpsstöð.“
Kjarninn 6. desember 2022
„Atvinnulífið hefur ekki sýnt vott af samfélagsábyrgð á miklum óvissutímum“
Formaður VR segir atvinnulífið hafa nýtt sér viðkvæma stöðu í samfélaginu, Þar sem verðbólga er há og vextir í hæstu hæðum, til að skapa sér „fordæmalaust góðæri á kostnað almennings.“
Kjarninn 6. desember 2022
Gæti verið að ein hæð úr SAS-hótelinu í Kaupmannahöfn leynist á hafsbotni?
Hótelið á hafsbotni
Í áratugi hafa gengið sögur um að á hafsbotni norðan við Helsingjaborg í Svíþjóð liggi stærðar steypuhlunkur sem átti að vera hluti eins þekktasta hótels á Norðurlöndum. En skyldi þetta nú vera rétt?
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar