Barnamálaráðherrann og hlutdeildarlán

Hildur Gunnarsdóttir segist sakna þess sem arkitekt og almennur mannvinur að í skilyrðum um hagkvæmar íbúðir séu gerðar kröfur til húsnæðisins sem geti tryggt almenn gæði þess, eins og góða hönnun.

Auglýsing

Í sam­ráðs­gátt stjórn­valda liggja nú fyrir drög að reglu­gerð félags- og barna­mála­ráð­herra Ásmundar Ein­ars Daða­sonar um hlut­deild­ar­lán. Í skýr­ing­ar­texta kemur m.a. fram að hlut­deild­ar­lán eru lán sem Hús­næð­is- og mann­virkja­stofnun (HMS) muni veita þeim sem eru undir til­teknum tekju­mörkum til þess að brúa eig­in­fjár­kröfu við kaup á fyrstu íbúð.

Í drög­unum koma fram ýmis skil­yrði um með­ferð umsókna og úthlutun hlut­deild­ar­lán­anna fyrir utan skil­yrði um íbúð­irnar sjálf­ar, þ.e. hvaða íbúðir verða keyptar með hlut­deild­ar­lánum m.t.t. hámarks­verðs og -stærða íbúða, hag­kvæmni og ástands þeirra.

Nokkur óvissa hefur verið um skil­grein­ingu HMS á hug­tak­inu „hag­kvæmar íbúð­ir“ svo að und­ir­rituð las spennt kafl­ann um hámarks­verð og hámarks­stærðir íbúða. Þar kemur fram að íbúð­irnar verði frá 40 m² stúd­íó­í­búðum til allt að 110 m² fimm her­bergja fjöl­skyldu­í­búða á verð­bil­inu 32 millj­ónir til 58,5 millj­ón­ir. Þannig er t.d. þriggja her­bergja hag­kvæm íbúð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu skil­greind á bil­inu 71 til 90 m² og má kosta frá hámarki 46 til 49,5 millj­ónir eftir stærð. Má lesa út úr töfl­unni um stærðir íbúða og hámarks­verð að með­al­há­marks­fer­metra­verð „hag­kvæmu íbúð­anna“ er um 620.000 kr. 

Með ein­faldri leit á fast­eigna­vefum er hægt að finna margar íbúðir aug­lýstar til sölu sem upp­fylla skil­yrði um að vera á bil­inu 70 m² - 90 m² og undir 49,5 millj­ón­um. Þannig var föstu­dag­inn 9. októ­ber hægt að finna 103 íbúðir til sölu í öllum póst­núm­erum Reykja­víkur á þessu bili, þar af 23 nýjar íbúð­ir. Á Hall­gerð­ar­götu við Kirkju­sand voru lýs­ing­ar­orðin ekki spöruð í aug­lýs­ingu á íbúð sem kost­aði rétt yfir 600.000 kr. fer­metr­inn: 

Fast­eigna­mark­að­ur­inn ehf. s: 570-4500 kynnir til sölu afar vand­aðar 2ja til 5 her­bergja lúxus­í­búðir á ein­stökum útsýn­is­stað í þessu glæsi­lega húsi "STUÐLA­BORG" við Hall­gerð­ar­götu 9a við Kirkju­sand í Reykja­vík, stein­snar frá mið­borg Reykja­víkur og í mik­illi nálægð við Laug­ar­dal­inn.

Frá­bært, gæti ein­hver hugsað sér. Nú gæti fjöl­skyld­an, með hlut­deild­ar­lánum stjórn­valda, yfir­gefið leigu­mark­að­inn eða for­eldra­hús og eign­ast sína fyrstu íbúð. Íbúðin þarf í flestum til­vikum ekki að vera neinn lúx­us, bara eðli­leg íbúð fyrir kannski stækk­andi fjöl­skyldu og von­andi í sama leik og grunn­skóla­hverfi, svo að börnin geti haldið sínu striki þrátt fyrir brölt for­eldr­anna á hús­næð­is­mark­aðn­um. 

Auglýsing
Hlutdeildarlánin á höf­uð­borg­ar­svæð­inu eru reyndar skil­yrt nýbygg­ingum og girða þau því fyrir mögu­leika fjöl­skyldn­anna á að geta keypt hag­stæð­ustu íbúð­irnar í grónum hverfum höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins. Þar er aðeins lánað til kaupa á íbúðum í nýbygg­ingum sem falla undir skil­yrði reglu­gerð­ar­innar um hag­kvæmni og ástand íbúð­ar. Þannig segir í 13. gr.:

Bygg­ing­ar­að­ili skal sjá til þess að íbúðir séu svo hag­kvæmar og hóf­legar sem frekast er kostur í því skyni að unnt verði að selja þær á við­ráð­an­legu verði fyrir þá sem eru að kaupa sína fyrstu íbúð. Hag­kvæmar og hóf­legar og seldar á við­ráð­an­legu verði? Nú er búið að gefa út að fer­metra­verð íbúð­anna er allt að með­al­tali um 620.000 kr. Fyrir þá upp­hæð er hægt að byggja lúxus­í­búð með sjáv­ar­út­sýni rétt við Laug­ar­dal­inn! 

Næsta setn­ing reglu­gerð­ar­innar kemur ekki minna á óvart, út frá áætl­uðu fer­metra­verði, og virð­ist sem algjör upp­gjöf eðli­legra gæða­krafna vera í fyr­ir­rúmi: Íbúðir skulu þannig hann­aðar að þær séu ein­faldar að allri gerð. Og: Skal þess gætt að um lóð gildi ekki skipu­lags­skil­málar sem hafa í för með sér hækkun á bygg­ing­ar­kostn­að­i. 

Þá kemur að hlut­verki félags- og barna­mála­ráð­herr­ans Ásmundar Ein­ars Daða­sonar hvers ráðu­neyti stendur að reglu­gerð um hlut­deild­ar­lán, en svo vísað sé í heima­síðu ráðu­neyt­is­ins er tit­ill ráð­herra  m.a. til marks um áherslur ráð­herr­ans og rík­is­stjórn­ar­innar á mál­efnum barna og ungs fólks. Sú spurn­ing vaknar hins vegar hvort að barna­mála­ráð­herr­ann Ásmundur Einar hafi hags­muni barna for­eldra sem treysta á hlut­deild­ar­lán til að kom­ast inn á eign­ar­mark­að­inn að leið­ar­ljósi þegar reglu­gerð með  skil­grein­ingum og lýs­ingum á algjöru and­leysi og upp­gjöf eðli­legra gæða­krafna íbúða er sam­in? Hvernig ætli að sé að alast upp í íbúð sem er eins hag­kvæm og hóf­leg sem frekast er unnt, ein­föld að allri gerð og án íþyngj­andi skipu­lags­skil­mála á lóð? Hvaða skipu­lags­skil­málar á lóð geta verið svona íþyngj­andi, gæti ein­hver spurt? Gæti það verið að lóð skuli vera frá­geng­in, ekki und­ir­lögð bíla­stæð­um, eða að á lóð megi finna dvalar og leik­svæði sem á skín sól?

Ég sakna þess sem arki­tekt og almennur mann­vinur að í skil­yrðum um hag­kvæmar íbúðir séu gerðar kröfur til hús­næð­is­ins sem geti tryggt almenn gæði þess, eins og góða hönn­un, sem felur t.a.m. í sér úrlausnir m.t.t. birtu, sveigj­an­leika og rýmd­ar, svo að ekki sé talað um umhverf­is­leg og félags­leg mark­mið með upp­bygg­ing­unni.

Til sam­an­burðar má líta til nágranna okkar í Dan­mörku. Í meira en ald­ar­gömlum dönskum lögum um almennar íbúðir (leigu­í­búðir á vegum hins opin­bera) eru gæða­klásúl­ur.Nýjar almennar íbúðir í Ny Ellebjerg í  Kaupmannahöfn. Mynd: Vandkunsten arkitekter.

Þar segir að íbúð­irnar skulu vera: Nútíma­legar íbúðir útbúnar venju­legum þæg­indum fyrir fjöld­ann og eiga að vera í takt við tím­ann í stað þess að rétt sleppa (Den tids­svar­ende bolig med almindelige moderne bekvemmelig­heder til den brede befolkn­ing og skulle være tids­svar­ende frem for skra­bet). Danir virð­ast hafa borið gæfu til þess að halda í þessi við­mið og stand­ast danskar almennar íbúð­ir, sem er verið að byggja um þessar mund­ir, öðrum íbúðum á íbúða­mark­aði fylli­lega snún­ing. Íslend­ingar hafa áður tekið Dani sér til fyr­ir­mynd­ar, eins og þegar lög um almennar íbúðir og reglu­gerð um stofn­fram­lög voru samin og sam­þykkt árið 2016. Þar er að finna gæða­við­mið: Almennar íbúðir skulu útbúnar og inn­rétt­aðar í sam­ræmi við kröfur tím­ans og tekið skal mið af nýt­ing­ar­þörfum til fram­tíðar litið eftir því sem við á. 

Lítið virð­ist hins vegar fara fyrir þeim við­miðum í fram­kvæmd, en það er önnur saga. Í umræddum drögum að reglu­gerð um hlut­deild­ar­lán eru hins vegar engar gæða­kröfur gerðar til íbúða­bygg­ing­anna.

Höf­undur er arki­tekt.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Daimler, framleiðandi Mercedes Benz-bílanna, hefur fundið fyrir mikilli eftirspurnaraukningu frá Kína
Framleiðslugreinar ná sér aftur á strik
Minni framleiðslutakmarkanir og meiri einkaneysla í Kína virðist hafa leitt til þess að framleiðslufyrirtæki í Evrópu eru á svipuðu róli og í fyrra. Einnig má sjá viðspyrnu á Íslandi, ef horft er á vöruútflutning iðnaðarvara.
Kjarninn 22. október 2020
Sara Stef. Hildardóttir
Covid, opinn aðgangur og ekki-hringrásarhagkerfi
Kjarninn 22. október 2020
Ólga er innan bæjarstjórnarinnar í Hafnarfirði vegna málsins.
Vilja að Hafnfirðingar fái að segja hug sinn um fyrirhugaða sölu á HS Veitum
Meirihlutinn í bæjarstjórn Hafnarfjarðar áformar sölu á 15,42 prósenta hlut í HS Veitum til HSV eignarhaldsfélags á um það bil 3,5 milljarða króna. Samtök í bænum eru tilbúin að reyna aftur að knýja fram íbúakosningu um málið.
Kjarninn 22. október 2020
Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra.
Kolefnisgjaldið þyrfti að vera mun hærra til þess að bíta betur
Umhverfis- og auðlindaráðherra og þingmaður Miðflokksins tókust á um kolefnisgjöld á þingi í dag.
Kjarninn 22. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Kúrfan áfram á niðurleið en „sigurinn er hvergi nærri í höfn“
„Allar tölur benda til þess að við séum raunverulega að sjá fækkun á tilfellum eins og staðan er núna,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir. Mögulega er hægt að hefja afléttingu aðgerða eftir 1-2 vikur.
Kjarninn 22. október 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra.
Áslaug Arna: „Haturstákn og sjónarmið verða ekki liðin innan lögreglunnar“
Dómsmálaráðherra segir „alveg skýrt“ að haturstákn og sjónarmið verði ekki liðin innan lögreglunnar, hvorki nú né framvegis.
Kjarninn 22. október 2020
Ellefu sóttu um stöðu framkvæmdastjóra á skrifstofu bankastjóra Seðlabankans
Seðlabankinn auglýsti nýverið lausar til umsóknar tvær nýjar stöður við bankann. Alls sóttu 22 um stöðurnar.
Kjarninn 22. október 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 24. þáttur: Murasaki Shikibu
Kjarninn 22. október 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar