Ríkir friður á Íslandi?

Silja Bára Ómarsdóttir, prófessor við Stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands, ritar grein í tengslum við friðardaga í Reykjavík.

Auglýsing

Okkur er tamt að hugsa um Ísland sem frið­sælt land og sam­fé­lag ­laust við átök á borð við þau sem fylla frétta­tíma og dag­blöð. Og vissu­lega er Ís­land laust við hern­að­ar­á­tök og börn alast ekki upp við þá hug­mynd að þau þurfi að vera til­búin til að fórna sér í hern­að­ar­á­tök­um, eins og börn sum­s ­staðar í heim­inum ger­a. 

Við lærum þannig vissa tví­hyggju um frið, að hann sé hér heima en ekki jafn mik­ill úti í lönd­um. Í COVID höfum við þó heyrt og les­ið fréttir um það hvernig fjarar undan friði hjá mörgum hér heima – til­kynn­ing­um um ofbeldi gagn­vart börnum og heim­il­is­of­beldi hefur fjölgað og við vitum að ekki hafa öll sömu tæki­færi til að dafna í þessum nýju aðstæð­um. Þetta kallar á það að hugsa um frið á annan máta en ein­göngu sem and­stæðu við stríð. 

Í frið­ar­fræð­um, sem eru ein grein alþjóða­sam­skipta, er með­al­ ann­ars fjallað um jákvæðan og nei­kvæðan frið. Nei­kvæður friður felst í því að ­ríki séu ekki í stríði sín á milli. Þau kunna að verja drjúgum hluta ­þjóð­ar­fram­leiðslu sinnar í her­gögn, víg­bú­ast og reyna að efla varnir sínar í því ástandi. Jákvæður friður er hins vegar það ástand sem skap­ast þegar traust ­ríkir á milli aðila, þegar félags­leg kerfi þjóna þörfum allra íbúa og átökum er lokið á upp­byggi­legan hátt. Þessi nálgun á frið gefur aðra sýn og tæki­færi til að auka skiln­ing okkar á þessu fyr­ir­bæri, sem er svo oft sett fram sem óraun­hæf draum­sýn.

Auglýsing
En hvaða erindi á þessi hug­mynd til okkar á Íslandi? Er ástæða til­ að véfengja það, að hér ríki frið­ur? Í hlað­varps­þáttum Höfða frið­ar­set­ur­s Reykja­vík­ur­borgar og Háskóla Íslands, utan­rík­is­ráðu­neyt­is­ins og Mið­stöðv­ar ­Sam­ein­uðu þjóð­anna í til­efni frið­ar­daga í Reykja­vík veltum við því fyrir okk­ur hvernig hægt er að styrkja sam­fé­lags­gerð okkar með þess­ari nálg­un. Við þurf­um að stuðla að rétt­læti innan sam­fé­lags­ins, rétt eins og á milli sam­fé­laga. Það þarf að leggja áherslu á sann­girni í úrlausn deilu­mála, hvort heldur er á milli­ ein­stak­linga, hópa eða ríkja. Samn­ing­ar, um frið og allt ann­að, þurfa að byggja á sann­gjarnri útkomu en ekki á valdi. Ef einn aðili þarf að fórna meiru en annar til að tryggja frið, þá verður nið­ur­staðan ekki langvar­andi. Með­ því að inn­leiða hugs­un­ina um jákvæðan frið í sam­fé­lags­málum má stuðla að betra ­sam­fé­lagi. Við eigum öll skilið að búa við frið. 

Höf­undur er pró­fessor við Stjórn­mála­fræði­deild Háskóla Íslands.

Greinin er birt í tengslum við frið­ar­daga í Reykja­vík. Umræðan í ár fer alfarið fram á net­inu, með hlað­varps­þátta­röð og völdum greinum sem birtar verða dag­ana 12. - 16. októ­ber á  www.frid­ar­set­ur.is

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðmundur Ingi Kristinsson, þingmaður Flokks fólksins.
Nú sé kominn tími til að hætta að skoða málin og gera eitthvað
Ekki liggur fyrir ákvörðun stjórnvalda um framlengingu atvinnuleysisbóta að svo stöddu, samkvæmt félagsmálaráðherra, en málið er í skoðun. Þingmaður Flokks fólksins segir það vera álíka og að segja við fólk: „Étið það sem úti frýs.“
Kjarninn 18. janúar 2021
Úlfar Þormóðsson
Ummyndanir
Kjarninn 18. janúar 2021
Svavar Gestsson er látinn, 76 ára að aldri.
Svavar Gestsson látinn
Svavar Gestsson, fyrrverandi ráðherra og sendiherra er látinn, 76 ára að aldri.
Kjarninn 18. janúar 2021
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
„Lítur út fyrir að vera eins ógegnsætt og ófaglegt og hægt er að ímynda sér“
Þingmaður Pírata spurði forsætisráðherra á þingi í dag hvaða forsendur lægju að baki fyrirætlaðri sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka.
Kjarninn 18. janúar 2021
Aksturskostnaður Guðjóns leiðréttur af Alþingi – Ásmundur keyrði mest
Guðjón S. Brjánsson var ekki sá þingmaður sem keyrði mest allra á síðasta ári. Alþingi gerði mistök í útreikningi á aksturskostnaði hans og bókfærði hluta kostnaðar vegna áranna 2018 og 2019 á árinu 2020.
Kjarninn 18. janúar 2021
Páll Gunnar Pálsson, forstjóri Samkeppniseftirlitsins.
Samkeppniseftirlitið varar við því að selja banka til skuldsettra eignarhaldsfélaga
Í umsögn Samkeppniseftirlitsins vegna fyrirhugaðrar sölu á hlut í Íslandsbanka eru viðraðar margháttaðar samkeppnislegar áhyggjur af því að lífeyrissjóðir eigi í öllum íslensku viðskiptabönkunum. Þeir séu bæði viðskiptavinir og samkeppnisaðilar banka.
Kjarninn 18. janúar 2021
Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, þingmaður Vinstri grænna.
Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir sá þingmaður sem flaug mest innanlands árið 2020
Kostnaður vegna innanlandsflugs þingmanna dróst saman um þriðjung á árinu 2020. Einungis þrír þingmenn flugu fyrir meira en milljón króna. Einn þingmaður var með annan kostnað en laun og fastan kostnað upp á 347 þúsund krónur að meðaltali á mánuði.
Kjarninn 18. janúar 2021
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Breytt skipulag bólusetninga: Allir skammtar notaðir strax
Íslendingar eru að lenda í verulegum vandræðum á landamærum annarra ríkja vegna hertra reglna. Sóttvarnalæknir, landlæknir og aðstoðaryfirlögregluþjónn hvetja fólk til að fara ekki til útlanda að nauðsynjalausu.
Kjarninn 18. janúar 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar