Ríkir friður á Íslandi?

Silja Bára Ómarsdóttir, prófessor við Stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands, ritar grein í tengslum við friðardaga í Reykjavík.

Auglýsing

Okkur er tamt að hugsa um Ísland sem frið­sælt land og sam­fé­lag ­laust við átök á borð við þau sem fylla frétta­tíma og dag­blöð. Og vissu­lega er Ís­land laust við hern­að­ar­á­tök og börn alast ekki upp við þá hug­mynd að þau þurfi að vera til­búin til að fórna sér í hern­að­ar­á­tök­um, eins og börn sum­s ­staðar í heim­inum ger­a. 

Við lærum þannig vissa tví­hyggju um frið, að hann sé hér heima en ekki jafn mik­ill úti í lönd­um. Í COVID höfum við þó heyrt og les­ið fréttir um það hvernig fjarar undan friði hjá mörgum hér heima – til­kynn­ing­um um ofbeldi gagn­vart börnum og heim­il­is­of­beldi hefur fjölgað og við vitum að ekki hafa öll sömu tæki­færi til að dafna í þessum nýju aðstæð­um. Þetta kallar á það að hugsa um frið á annan máta en ein­göngu sem and­stæðu við stríð. 

Í frið­ar­fræð­um, sem eru ein grein alþjóða­sam­skipta, er með­al­ ann­ars fjallað um jákvæðan og nei­kvæðan frið. Nei­kvæður friður felst í því að ­ríki séu ekki í stríði sín á milli. Þau kunna að verja drjúgum hluta ­þjóð­ar­fram­leiðslu sinnar í her­gögn, víg­bú­ast og reyna að efla varnir sínar í því ástandi. Jákvæður friður er hins vegar það ástand sem skap­ast þegar traust ­ríkir á milli aðila, þegar félags­leg kerfi þjóna þörfum allra íbúa og átökum er lokið á upp­byggi­legan hátt. Þessi nálgun á frið gefur aðra sýn og tæki­færi til að auka skiln­ing okkar á þessu fyr­ir­bæri, sem er svo oft sett fram sem óraun­hæf draum­sýn.

Auglýsing
En hvaða erindi á þessi hug­mynd til okkar á Íslandi? Er ástæða til­ að véfengja það, að hér ríki frið­ur? Í hlað­varps­þáttum Höfða frið­ar­set­ur­s Reykja­vík­ur­borgar og Háskóla Íslands, utan­rík­is­ráðu­neyt­is­ins og Mið­stöðv­ar ­Sam­ein­uðu þjóð­anna í til­efni frið­ar­daga í Reykja­vík veltum við því fyrir okk­ur hvernig hægt er að styrkja sam­fé­lags­gerð okkar með þess­ari nálg­un. Við þurf­um að stuðla að rétt­læti innan sam­fé­lags­ins, rétt eins og á milli sam­fé­laga. Það þarf að leggja áherslu á sann­girni í úrlausn deilu­mála, hvort heldur er á milli­ ein­stak­linga, hópa eða ríkja. Samn­ing­ar, um frið og allt ann­að, þurfa að byggja á sann­gjarnri útkomu en ekki á valdi. Ef einn aðili þarf að fórna meiru en annar til að tryggja frið, þá verður nið­ur­staðan ekki langvar­andi. Með­ því að inn­leiða hugs­un­ina um jákvæðan frið í sam­fé­lags­málum má stuðla að betra ­sam­fé­lagi. Við eigum öll skilið að búa við frið. 

Höf­undur er pró­fessor við Stjórn­mála­fræði­deild Háskóla Íslands.

Greinin er birt í tengslum við frið­ar­daga í Reykja­vík. Umræðan í ár fer alfarið fram á net­inu, með hlað­varps­þátta­röð og völdum greinum sem birtar verða dag­ana 12. - 16. októ­ber á  www.frid­ar­set­ur.is

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stewart Rhodes, stofnandi og leiðtogi öfga- og vígasamtakanna The Oath Keepers.
„Maðurinn með leppinn“ sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið
Leiðtogi vígasveitarinnar Oath Keepers, maðurinn sem er með lepp af því að hann skaut sjálfan sig í augað, hefur verið sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið í janúar í fyrra. Hann á yfir höfði sér 20 ára fangelsisdóm.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Helstu eigendur Samherja Holding eru Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherjasamstæðan átti eigið fé upp á tæpa 160 milljarða króna um síðustu áramót
Endurskoðendur Samherja Holding gera ekki lengur fyrirvara við ársreikningi félagsins vegna óvissu um „mála­rekstur vegna fjár­hags­legra uppgjöra sem tengj­ast rekstr­inum í Namib­íu.“ Félagið hagnaðist um 7,9 milljarða króna í fyrra.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Ari Trausti Guðmundsson
Flugaska eða gjóska?
Kjarninn 30. nóvember 2022
Vilhjálmur Birgisson er formaður Starfsgreinasambands Íslands.
Samningar við Starfsgreinasambandið langt komnir – Reynt að fá VR um borð
Verið er að reyna að klára gerð kjarasamninga við Starfsgreinasambandið um 20 til 40 þúsund króna launahækkanir, auknar starfsþrepagreiðslur og flýtingu á útgreiðslu hagvaxtarauka. Samningar eiga að gilda út janúar 2024.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason er forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur.
Vindorkuver um land allt yrðu mesta umhverfisslys Íslandssögunnar
Forstjóri Orkuveitunnar segir að ef þúsund vindmyllur yrðu reistar um landið líkt og vindorkufyrirtæki áforma „ættum við engu umhverfisslysi til að jafna úr Íslandssögunni. Hér væri reyndar ekki um slys að ræða því myllurnar yrðu reistar af ásetningi.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Halla Hrund Logadóttir orkumálastjóri.
„Matseðill möguleika“ ef stjórnvöld „vilja raunverulega setja orkuskipti í forgang“
Langtímaorkusamningar um annað en orkuskipti geta tafið þau fram yfir sett loftlagsmarkmið Íslands, segir orkumálastjóri. „Þótt stjórnvöld séu með markmið þá eru það orkufyrirtækin sem í raun og veru ákveða í hvað orkan fer.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í morgun.
„Það var mjög óheppilegt að náinn ættingi hafi verið í þessum kaupendahópi“
Forsætisráðherra segir að ekki hafi verið ákveðið hvenær Bankasýsla ríkisins verði lögð niður og hvaða fyrirkomulag taki við þegar selja á hlut í ríkisbanka. Hún hafði ekki séð það fyrir að faðir Bjarna Benediktssonar yrði á meðal kaupenda í ríkisbanka.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Á meðal eigna Bríetar er þetta fjölbýlishús á Selfossi.
Leigufélagið Bríet gefur 30 prósent afslátt af leigu í desember
Félag í opinberri eigu sem á um 250 leiguíbúðir um allt land og er ekki rekið með hagnaðarsjónarmið að leiðarljósi ætlar að lækka leigu allra leigutaka frá og með næstu áramótum.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar