Opið samfélag er besta bóluefnið

Kristján Guy Burgess segir að samvinna sé það sem skiptir máli – samvinna milli fólks með ólíka hæfileika og ólíkan bakgrunn, milli einkaframtaksins og opinbera geirans, að samfélögin leggi til hreyfiafl til breytinga.

Auglýsing

Það skyldi þó ekki vera að þessi dimmi nóv­em­ber marki þátta­skil í alþjóða­stjórn­mál­un­um? Á milli stór­hríða og veð­ur­við­var­ana er gott að hug­leiða hvernig stærstu fréttir mán­að­ar­ins geti breytt heim­inum til hins betra.

Vest­an­hafs kaus meiri fjöldi en nokkru sinni fyrr for­seta sem ætlar að vinna með öðrum þjóð­um, taka mark á vís­ind­um, byggja brýr en ekki múra og fjár­festa í grænni fram­tíð.

Þótt við­brögð íslenskra stjórn­valda við þessum merku tíð­indum sem munu skipta sköpum fyrir íslenskt alþjóða­starf og áherslu­mál okkar í alþjóða­mál­um, hafi verið fremur mátt­laus, og sér­fræð­ingar varað við því að búast við of hröðum breyt­ing­um, er engum vafa und­ir­orpið að áferð og yfir­bragð alþjóða­sam­skipt­anna munu taka stakka­skipt­um.

Auglýsing

Lýð­skrumarar og vald­níð­ingar munu ekki lengur fá skjól frá vold­ug­asta ríki heims og tals­menn alþjóða­sam­starfs, mann­rétt­inda og lýð­ræðis fá sterka banda­menn í bar­átt­unni fyrir auk­inni sam­vinnu og aðgerðum fyrir lofts­lag­ið. Val á ráð­herrum í nýja stjórn Banda­ríkj­anna sýnir líka vilja til að nýta fólk með fjöl­breyttan bak­grunn og sögur um hvernig hægt er að brjót­ast til met­orða af tak­mörk­uðum efnum í því áhuga­verða landi.

Næsti utan­rík­is­ráð­herra er alinn upp af manni sem flúði útrým­ing­ar­búð­irnar í Dachau og Auschwitz og var sá eini af 900 nem­endum úr sínum barna­skóla í Pól­landi sem lifði Hel­för­ina af. Næsti sendi­herra hjá Sam­ein­uðu þjóð­unum ólst upp hjá ólæsum for­eldrum í fátækt í Suð­ur­ríkj­un­um, fyrsta konan sem fór í háskóla úr þeirri fjöl­skyldu. Næsti inn­an­rík­is­ráð­herra kom með for­eldrum sínum sem flótta­maður frá Kúbu, og þekkir því stöðu inn­flytj­enda af eigin raun.

Nú þegar tæki­fær­unum hefur ört fækkað fyrir hæfi­leik­a­ríkt fólk að kom­ast áfram af litlum efn­um, eru þetta miki­væg skila­boð um vilj­ann til að breyta því.

En aðrar fréttir vöktu líka bjart­sýni og sýndu hvernig fjöl­breytt og opin vest­ræn sam­fé­lög eru besta fyr­ir­komu­lag sem enn hefur verið fundið upp.

Þegar þetta er skrifað hafa komið fram þrjú bólu­efni við Covid-19 sem munu virka til að stöðva far­ald­ur­inn innan ekki of margra mán­uða. Fyrsta bólu­efnið byggir á upp­finn­ingu tyrk­neskra inn­flytj­enda í Þýska­landi, hjóna sem helga sig vís­indum og ber­ast ekki á. Sýna hvað hæfi­leik­a­ríkt fólk fær áorkað ef því eru gefin tæki­færi. Til þess að ná árangri í þróun bólu­efn­is­ins rækt­uðu þau sam­starf við lyfja­fyr­ir­tækið Pfizer og grískan for­stjóra þess og á ein­hvern skemmti­legan hátt fundu þessir ein­stak­lingar tón­inn og sýndu að fólk frá þjóðum sem eiga í erj­um, getur vel unnið saman að góðum mál­um, tækn­in, rann­sókn­irnar og pen­ing­arnir fundu sér sam­leið.

Annað bólu­efnið varð til úr sam­starfi Moderna og heilsu­stofn­unar Banda­ríkj­anna (NI­H). Moderna er stýrt af frönskum for­stjóra sem naut háskóla­mennt­unar í Banda­ríkj­unum en frum­kvöð­ull­inn á bak­við fyr­ir­tækið er armenskur maður sem fædd­ist í Beirút og flúði borg­ar­styrj­öld­ina þar á níunda ára­tugn­um. Komst til Banda­ríkj­anna og fékk fyrsta flokks menntun sem hann hefur nýtt til að koma á fót og fjár­magna sprota­fyr­ir­tæki í líf­tækni. Til að ná árangri í þróun bólu­efn­is­ins þurfti Moderna mikla opin­bera fyr­ir­greiðslu og fjár­muni úr opin­berum sjóð­um.

Þriðja bólu­efnið er þróað af Jenner stofn­un­inni í Oxford í sam­vinnu við Astra-Zeneca. Vís­inda­teymið þar er að mestu leyti sett saman af breskum og írskum sér­fræð­ing­um. Aðal­vís­inda­mað­ur­inn er þó Sarah Gil­bert sem hefur unnið að bólu­efna­rann­sóknum sam­hliða því að ala upp þrí­bura. Fjár­mun­irnir til rann­sókn­anna koma frá einka­sjóð­um, Wellcome Trust og Bill and Melinda Gates sjóðnum en líka frá opin­berum sjóðum og Evr­ópu­sam­band­inu.

Og hvað segir þessi ein­fald­aða mynd af flók­inni sögu okk­ur? Hún sýnir að til að leysa flókn­ustu vanda­mál sam­tím­ans er það sam­vinna einka­fram­taks­ins og opin­berra aðila sem dugar best. Að fólk sem fær tæki­færi til að þróa hæfi­leika sína í frjálsu, opnu sam­fé­lagi, getur náð mestum árangri. Að fjöl­breytni skiptir sköpum þegar búa þarf til sig­ur­lið. Að það er á Vest­ur­löndum sem þekk­ing og hæfni er til að leysa svona vanda­mál.

Þetta færir okkur líka heim sann­inn um að við verðum að varð­veita þessi gildi og fjár­festa í því að tæki­færin verði áfram til stað­ar. Að landa­mærum verði ekki lokað á fólk sem er að flýja stríð og von­lausar aðstæð­ur. Að mennta­kerfin verði opin fyrir fólk óháð efna­hag. Að menntun og rann­sóknir eru bestu fjár­fest­ing­arnar sem sam­fé­lög geta ráð­ist í. Að sam­vinna er það sem skiptir máli – milli fólks með ólíka hæfi­leika og ólíkan bak­grunn, milli einka­fram­taks­ins og opin­bera geirans, að sam­fé­lögin leggi til hreyfi­afl til breyt­inga. Að jöfn tæki­færi fólks til að blómstra og rækta hæfi­leika sína sé það sem öllu máli skipt­ir.

Þetta á ekki síður við í sam­fé­lags­um­ræð­una á Íslandi.

Höf­undur kennir alþjóða­stjórn­mál í Háskóla Íslands.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Engin aukning í sjálfsvígum í fyrstu bylgju COVID-19
Ólíkt öðrum stórum efnahagsáföllum fjölgaði sjálfsvígum ekki í kjölfar kreppunnar sem fylgdi fyrstu bylgju heimsfaraldursins í fyrra í hátekjulöndum, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 18. apríl 2021
Halldór Gunnarsson
Prósentur, meðaltöl og tíundir í þágu eldri borgara
Kjarninn 18. apríl 2021
Anna Tara Andrésdóttir
Sóttvarnayfirvöld fylgja ekki rannsóknum sem benda til þess að andlitsgrímur virki ekki
Kjarninn 18. apríl 2021
Jón Ormur Halldórsson
Kaflaskilin í Kína
Kjarninn 18. apríl 2021
Þrettán manns greindust með COVID-19 innanlands í gær. Fólk er hvatt til að fara í skimun við minnstu einkenni.
Þrettán smit innanlands – hópsmit í kringum leikskóla í Reykjavík
Í gær greindust fleiri með COVID-19 innanlands en á nokkrum öðrum degi síðan 23. mars. Átta voru utan sóttkvíar og hinir höfðu verið stutt í sóttkví.
Kjarninn 18. apríl 2021
Skriðdreki rússneskra aðskilnaðarsinna í Donbas á ferðinni á heræfingu í upphafi þessa árs. Yfir 15 þúsund hafa látið lífið síðan átökin í Úkraínu hófust árið 2014. Nú eru blikur á lofti.
Rússar herða tökin í Úkraínu
Rússar sýna nú ógnandi tilburði við landamæri Úkraínu. Samhliða beita þeir ýmsum tólum fjölþáttahernaðar og Vesturlönd velkjast í vafa um viðbrögð.
Kjarninn 18. apríl 2021
„Stundum hef ég hugsað um hvað gerist ef það kviknaði í hér inni. Það eru margir neyðarútgangar en innan við þá alla eru full vörubretti, þetta er kolólöglegt en enginn gerir neitt,“ sagði einn starfsmaður undir nafnleynd við dagblaðið Information nýlega
Þrælahald
Fimmtán klukkustunda vinna á hverjum degi mánuðum saman, kröfur um afköst, sem ekki er hægt að uppfylla, tímaáætlun sem ekki gerir ráð fyrir salernisferðum og kaffitímum. Svona er vinnuaðstæðum lýst hjá þekktri danskri netverslun.
Kjarninn 18. apríl 2021
Ingibjörg Isaksen mun leiða lista Framsóknar í Norðausturkjördæmi í haust.
Ingibjörg Isaksen efst hjá Framsókn í Norðausturkjördæmi – Líneik önnur
Ingibjörg Ólöf Isaksen bæjarfulltrúi og framkvæmdastjóri á Akureyri varð hlutskörpust í póstkosningu Framsóknarflokksins í Norðausturkjördæmi. Hafði hún betur en Líneik Anna Sævarsdóttir þingmaður flokksins, sem varð önnur í kjörinu.
Kjarninn 17. apríl 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar