Viðskiptafrelsi og skynsamleg tollastefna

Ragnar Árnason, prófessor emeritus í hagfræði, svarar grein framvæmdastjóra Félags atvinnurekenda.

Auglýsing

Ólafur Steph­en­sen, fram­kvæmda­stjóri Félags atvinnu­rek­enda, ritar grein í Kjarn­ann þann 1.1. sl. Í grein þess­ari, sem og nokkrum fyrri grein­um, talar hann fyrir toll­frjálsum inn­flutn­ingi á land­bún­að­ar­vörum til lands­ins. Í þessum mál­flutn­ingi virð­ist hann ekki hafa komið auga á ýmis lyk­il­at­riði máls­ins sem nauð­syn­legt er að halda til haga sé ætl­unin að kom­ast að þjóð­hags­lega skyn­sam­legri nið­ur­stöð­u. 

Inn­flutn­ings­tak­mark­anir geta verið þjóð­hags­lega hag­kvæmar 

Það er vel þekkt nið­ur­staða í hag­fræði (sjá t.d. The New Palgrave Dict­ion­ary of Economics, 2008 og heim­ildir sem þar er vísað til) að skyn­sam­lega valdir tollar á inn­flutn­ing og aðrar inn­flutn­ings­tak­mark­anir bæti þjóð­ar­hag. Þessi nið­ur­staða stendur óhögguð jafn­vel þótt útflutn­ings­landið bregð­ist við með sam­svar­andi tollum á inn­flutn­ing til sín. Það er því mis­skiln­ingur hjá Ólafi að tollar og aðrar við­skipta­hindr­anir skaði ætíð hag borg­ara við­kom­andi lands. 

Auglýsing
Hitt er síðan annað mál að hags­munir heild­ar­inn­ar, þ.e. heims­ins alls, kunna að vera hámark­aðir með frjálsum milli­ríkja­við­skipt­um. Slíkt fyr­ir­komu­lag er hins vegar ólík­legt til að vera í sam­ræmi við hags­muni allra við­kom­andi þjóða. 

Tolla­leik­ur­inn mikli 

Ofan­greindar nið­ur­stöður hag­fræð­innar um alþjóða­við­skipti eru auð­vitað grunn­á­stæðan fyrir því að upp­lýst­ustu þjóðir heims, þeirra á meðal Evr­ópu­sam­bandið og Banda­rík­in, hafa kosið að koma upp og við­halda marg­þættu kerfi tolla og ann­arra við­skipta­hind­r­ana. Jafn­framt útskýra þær hvers vegna það hefur reynst svo tor­velt að ná sam­komu­lagi um alger­lega frjáls við­skipti í heim­in­um, þrátt fyrir að flestar þjóðir styðji slíkt í orði og taki þátt í alþjóða­sam­starfi í því skyn­i. 

Kjarni máls­ins er sá að með snjöllum tollum og öðrum við­skipta­hindr­unum geta þær þjóðir sem mesta og besta þekk­ingu hafa á alþjóð­legum við­skiptum og hag­fræði þeirra bætt hag sinn á kostnað hinna sem ekki eru eins vel að sér á þessu sviði. Þetta er orsökin fyrir tolla­leiknum mikla sem öfl­ug­ustu þjóðir og þjóða­blokkir heims hafa verið að spila í a.m.k. heila öld ef ekki leng­ur. Á meðan snjöll­ustu þjóð­irnar geta hagn­ast á þessum leik mun hann halda áfram. Sá hagn­aður er tek­inn af fákænu þjóð­unum sem trúa fag­ur­ga­l­anum um frjáls við­skipti og svo­kall­aða óhefta alþjóð­lega sam­keppn­i. 

Heims­við­skipti með land­bún­að­ar­af­urðir eru ekki frjáls 

Í þessu ljósi kemur það ekki á óvart alþjóða­við­skipti með land­bún­að­ar­af­urðir ein­kenn­ast af tollum og marg­vís­legum öðrum við­skipta­hindr­un­um. 

Því fer fjarri að Ísland sé eina landið í heim­inum sem tak­markar inn­flutn­ing land­bún­að­ar­af­urða. Þvert á móti er erfitt að finna vest­rænt ríki sem gerir það ekki. Ríki ESB og EES sem og Banda­ríkin og Kanada tak­marka öll inn­flutn­ing land­bún­að­ar­af­urða með ýmsum hætti þar á meðal toll­um. Það sama á við um hin miklu útflutn­ings­lönd land­bún­að­ar­af­urða, Ástr­alíu og Nýja Sjá­land. Inn­flutn­ings­tak­mark­anir á land­bún­að­ar­af­urðir eru hluti af hinum mikla tolla­leik í heims­við­skipt­um. Þetta er nauð­syn­legt að hafa í huga þegar móta á stefnu um inn­flutn­ing land­bún­að­ar­af­urða til Íslands. 

Hug­myndir Ólafs

Hug­myndir Ólafs um óheftan inn­flutn­ing á land­bún­að­ar­af­urðum frá ESB virð­ast ekki nægi­lega vel hugs­að­ar. Þær jafn­gilda því að Ísland gef­ist upp í tolla­tog­streit­unni við ESB og feli ESB sjálf­dæmi um við­skipta­kjör lands­ins gagn­vart ESB. Það getur ekki verið í sam­ræmi við íslenska hags­muni. Þá virð­ist Ólafur gleyma því að við­skipta­samn­ingar Íslands og ESB eru kaup kaups. Þannig tak­markar ESB inn­flutn­ing á sjáv­ar­af­urðum frá Íslandi til að vernda eigin sjáv­ar­út­veg. Frá­leitt virð­ist að lækka inn­flutn­ings­hindr­anir á land­bún­að­ar­af­urðum án þess að fá eft­ir­gjöf varð­andi sjáv­ar­út­veg. Margt annað er athuga­vert við hug­myndir Ólafs sem hér er ekki rúm til að ræða.

Höf­undur er pró­fessor emeritus í hag­fræði.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Engin aukning í sjálfsvígum í fyrstu bylgju COVID-19
Ólíkt öðrum stórum efnahagsáföllum fjölgaði sjálfsvígum ekki í kjölfar kreppunnar sem fylgdi fyrstu bylgju heimsfaraldursins í fyrra í hátekjulöndum, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 18. apríl 2021
Halldór Gunnarsson
Prósentur, meðaltöl og tíundir í þágu eldri borgara
Kjarninn 18. apríl 2021
Anna Tara Andrésdóttir
Sóttvarnayfirvöld fylgja ekki rannsóknum sem benda til þess að andlitsgrímur virki ekki
Kjarninn 18. apríl 2021
Jón Ormur Halldórsson
Kaflaskilin í Kína
Kjarninn 18. apríl 2021
Þrettán manns greindust með COVID-19 innanlands í gær. Fólk er hvatt til að fara í skimun við minnstu einkenni.
Þrettán smit innanlands – hópsmit í kringum leikskóla í Reykjavík
Í gær greindust fleiri með COVID-19 innanlands en á nokkrum öðrum degi síðan 23. mars. Átta voru utan sóttkvíar og hinir höfðu verið stutt í sóttkví.
Kjarninn 18. apríl 2021
Skriðdreki rússneskra aðskilnaðarsinna í Donbas á ferðinni á heræfingu í upphafi þessa árs. Yfir 15 þúsund hafa látið lífið síðan átökin í Úkraínu hófust árið 2014. Nú eru blikur á lofti.
Rússar herða tökin í Úkraínu
Rússar sýna nú ógnandi tilburði við landamæri Úkraínu. Samhliða beita þeir ýmsum tólum fjölþáttahernaðar og Vesturlönd velkjast í vafa um viðbrögð.
Kjarninn 18. apríl 2021
„Stundum hef ég hugsað um hvað gerist ef það kviknaði í hér inni. Það eru margir neyðarútgangar en innan við þá alla eru full vörubretti, þetta er kolólöglegt en enginn gerir neitt,“ sagði einn starfsmaður undir nafnleynd við dagblaðið Information nýlega
Þrælahald
Fimmtán klukkustunda vinna á hverjum degi mánuðum saman, kröfur um afköst, sem ekki er hægt að uppfylla, tímaáætlun sem ekki gerir ráð fyrir salernisferðum og kaffitímum. Svona er vinnuaðstæðum lýst hjá þekktri danskri netverslun.
Kjarninn 18. apríl 2021
Ingibjörg Isaksen mun leiða lista Framsóknar í Norðausturkjördæmi í haust.
Ingibjörg Isaksen efst hjá Framsókn í Norðausturkjördæmi – Líneik önnur
Ingibjörg Ólöf Isaksen bæjarfulltrúi og framkvæmdastjóri á Akureyri varð hlutskörpust í póstkosningu Framsóknarflokksins í Norðausturkjördæmi. Hafði hún betur en Líneik Anna Sævarsdóttir þingmaður flokksins, sem varð önnur í kjörinu.
Kjarninn 17. apríl 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar