Af hverju kærir hún ekki?

Brynhildur Björnsdóttir segir að kynferðislegt ofbeldi sé samfélagsmein sem beri að útrýma.

Auglýsing

Þessi spurn­ing er orðin næstum staðlað svar þeirra sem eiga erfitt með, eða vilja hrein­lega ekki horfast í augu við tíðni kyn­ferð­is­brota, alvar­leika þeirra og áhrifa á líf brota­þola. Af hverju kærir hún ekki? Ástæð­urnar geta verið fjöl­marg­ar. Sum treysta sér ekki til að end­ur­lifa atburð­ina aftur og aftur í yfir­heyrslum og fyrir dómi, önnur telja sig ekki hafa nægi­legar sann­anir fyrir því að á þeim hafi verið brot­ið, enn önnur eru í flóknum sam­böndum við ger­endur sína og vilja ekki raska ró fjöl­skyldna, vina­hópa eða sam­fé­lags­ins. Upp­hróp­anir á borð við "sak­laus uns sekt er sönnuð" gera það að verkum að komið er fram við þolendur eins og þeir ljúgi upp sak­ar­giftum og þá eru fjöl­mörg dæmi úr íslensku sam­fé­lagi um að  fjand­semi í garð brota­þola hefur hrakið þá úr bæj­ar­fé­lagi sínu eða jafn­vel úr landi, meira að segja þegar sekt ger­and­ans þótti sönnuð fyrir rétti.

Þeirra sem kæra bíður síðan oftar en ekki flókið og erfitt ferli þar sem þeirra hags­munir virð­ast vera mun létt­væg­ari en hinna ákærðu. Þessu þarf að breyta. 

Grund­vall­ar­at­riði er að brota­þolar verði gerðir aðilar máls eða veitt flest þau rétt­indi sem aðilar máls hafa eins og tíðkast víð­ast hvar á Norð­ur­lönd­un­um. Eins og staðan er nú eru brota­þolar vitni í eigin málum og hafa afar tak­markað aðgengi að upp­lýs­ingum og þátt­töku í máls­með­ferð­inni. Það gefur auga leið að þegar brota­þoli hefur ekki aðgang að gögnum máls síns kemur það bæði niður á gæðum lög­reglu­rann­sókna og með­ferð mála þegar í dóms­með­ferð er kom­ið.

Auglýsing
Það er mik­il­vægt að stytta máls­með­ferð­ar­tíma kyn­ferð­is­brota­mála. Margir mán­uðir geta liðið frá því að brot er kært og þangað til nið­ur­staða er fengin og þar sem brota­þoli er vitni en ekki máls­að­ili veit hann ekk­ert hvernig mál­inu vindur fram fyrr en bréf berst með upp­lýs­ing­um. Það þarf einnig að auka þekk­ingu fag­að­ila innan rétt­ar­vörslu­kerf­is­ins á orsökum og afleið­ingum kyn­ferð­is­brota í því augna­miði að bæta gæði lög­reglu­rann­sókna og þar er líka mik­il­vægt að aðild brota­þola að máli sé meiri en bara sem vitn­is.

Þessi verk­efni eru þegar hafin þar sem full­fjár­mögnuð aðgerð­ar­á­ætlun hefur verið kynnt um end­ur­bætur á með­ferð kyn­ferð­is­brota í rétt­ar­vörslu­kerf­inu en hún snýr meðal ann­ars að menntun lög­reglu­fólks og ákærenda og meiri virð­ingu í við­móti í garð brota­þola. 

Í ljósi þess hve fá kyn­ferð­is­brota­mál, þá sér­stak­lega nauðg­un­ar­mál, fara fyrir dóm viljum við auka aðgengi þolenda að skaða­bóta­rétti. Þó fæstir brota­þolar geti hugsað sér að meta sárs­auka sinn til fjár er ljóst að kyn­ferð­is­brot geta valdið þeim miklu and­legu, lík­am­legu, félags­legu og efna­hags­legu tjóni. Til að koma til móts við það tjón væri einn mögu­leiki að veita brota­þolum gjaf­sókn til að sækja skaða­bóta­mál, þar sem sönn­un­ar­krafan er ekki jafn há og í refsirétti, og að ríkið ábyrgist dæmdar bæt­ur.

Með því að bæta rétt­ar­stöðu brota­þola er ekki þar með sagt að allir brota­þolar muni kæra. En það er mik­il­vægt að þeim sem þó kæra verði mætt af virð­ingu og skiln­ingi, jafn­vel skil­virkni, inni í kerf­in­u. 

Kyn­ferð­is­legt ofbeldi er sam­fé­lags­mein sem ber að útrýma. Vinstri­hreyf­ingin – grænt fram­boð hefur haft það á stefnu­skrá sinni frá upp­hafi og mun halda þeirri vinnu áfram þar til mark­mið­inu er náð.

Höf­undur er fem­inisti og í fjórða sæti á lista Vinstri hreyf­ing­ar­innar græns fram­boðs í Reykja­vík­ur­kjör­dæmi suð­ur. 

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Grænleitur litur á einni af gasbólunum miklu sem koma upp á yfirborðið í Eystrasalti.
Er gaslekinn í Eystrasalti ógn við loftslagið?
Losun gróðurhúsalofttegunda vegna gaslekans í Eystrasalti er gríðarleg en hún er þó aðeins örlítill dropi í hafið af umfangi losunar mannanna á ári hverju. Fyrir loftslagið væri best að bera eld að gasbólunum miklu.
Kjarninn 29. september 2022
Hreiðar Bjarnason, framkvæmdastjóri fjármála og rekstrarsviðs Landsbankans, Lilja Björk Einarsdóttir bankastjóri, Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra og Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra við undirritun samningsins.
Ríkið kaupir hluta nýrra höfuðstöðva Landsbankans á 6 milljarða króna
Íslenska ríkið mun festa kaup á hluta af nýjum höfuðstöðvum Landsbankans fyrir 6 milljarða króna. Þar á að koma fyrir utanríkisráðuneytinu, auk þess sem hluta rýmisins á að nýta undir sýningar Listasafns Íslands.
Kjarninn 29. september 2022
Sonja Ýr Þorbergsdóttir
Lengd vinnuvikunnar er ekki náttúrulögmál
Kjarninn 29. september 2022
Orri Páll Jóhannsson, þingflokksformaður Vinstri grænna.
Óeðlilegt að formaður starfshóps um stöðu orkumála tali fyrir öfgafyllstu sviðsmyndinni
Þingflokksformaður Vinstri grænna segir að það geti ekki talist eðlilegt að formaður grænbókarnefndarinnar tali fyrir öfgafyllstu sviðsmyndinni úr skýrslunni. Og starfi nú fyrir fyrirtæki sem hyggja á vindvirkjanir á Vesturlandi.
Kjarninn 29. september 2022
Guðlaugur Þór Þórðarson er ráðherra loftslagsmála.
Ekki enn ljóst hvort 800 milljónirnar dekki Kýótó-uppgjörið
Í fjárlagafrumvarpinu er gert ráð fyrir 800 milljóna útgjöldum vegna uppgjörs Kýótó-bókunarinnar, sem talað hefur verið töluvert um síðustu misseri. Ekki liggur þó enn fyrir hvaða losunareiningar verða keyptar, eða hvað það mun á endanum kosta ríkissjóð.
Kjarninn 29. september 2022
Fylgi Framsóknarflokksins hreyfist um fjögur prósent á milli mánaða í nýjustu mælingu Maskínu.
Fylgi Framsóknar dregst saman um fjögur prósentustig á milli mánaða
Samkvæmt nýjustu könnun Maskínu nartar Samfylkingin nú í hæla Framsóknar hvað fylgi á landsvísu varðar. Píratar dala ögn en Viðreisn og Vinstri græn mælast með meira fylgi en í ágústmánuði.
Kjarninn 29. september 2022
Freyja Vilborg Þórarinsdóttir
Fjárhagslegur ávinningur af fjárfestingum í jafnrétti
Kjarninn 29. september 2022
Engin starfsemi hefur verið í kísilverinu í Helguvík í fimm ár.
Ekkert fast í hendi en „samtalið er enn í gangi“
Viðræður Arion banka og PCC um möguleg kaup á kísilverksmiðjunni í Helguvík hafa nú staðið í rúmlega átta mánuði. „Samtalið er enn í gangi og ekki ljóst hvenær eða hvernig það endar,“ segir forstöðumaður samskiptasviðs bankans.
Kjarninn 29. september 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar