Bakherbergið: Margt í nýársávarpi endurnýtt frá árinu 2008

org3-1.jpg
Auglýsing

Nýárs­dagur er dagur for­seta Íslands. Þá liggur sam­fé­lagið að mestu niðri og þjóðin jafnar sig á óhófi hátíð­anna. Utan hefð­bund­inna sprengjuslysa og fregnum af fyrsta barni árs­ins er vana­lega lítið í frétt­um. Því fær nýársávarp for­set­ans iðu­lega tölu­verða athygli.

Í bak­her­berg­inu var mikið rætt um að margt í ávarpi árs­ins hjá Ólafi Ragn­ari Gríms­syni væri kunn­ug­legt.  Þar var minnst á þakka­skuld sem við eigum að gjalda því fólki sem ruddi brautir þess árang­urs sem Ísland hefur náð, á Jónas Hall­gríms­son, orku­út­rás, merki­legar bók­menntir okk­ar, tón­list og menn­ing­ar­líf. Þar var einnig minnst á þá Íslend­ingar sem lifa við fátækt og nauð­syn þess að eyða henni.

Margt af þessu bar líka á góma í nýársávarpi sem Ólafur Ragnar flutti á þessum degi árið 2008. Þar tal­aði hann einnig um þá sem ruddu brautir til árang­urs, um Jónas Hall­gríms­son, orku­út­rás, síauk­inn útlenskan áhuga á íslenskri menn­ingu, bók­menntum og list­um. Og þar var líka kafli um þá þús­undir Íslend­inga sem börð­ust við hin bágu kjör og sátu fastir í fátækra­gildru. Brýnt væri að „gera vel­ferð­ar­netið svo þéttriðið að það veiti öllum öruggt skjól“.

Auglýsing

Í ávarp­inu fyrir sjö árum ræddi Ólafur Ragnar líka það sem öllu máli skipti á þeim tíma, banka­út­rás­ina. Hann rifj­aði upp að for­seti Rúm­eníu hefði spurt hann: „Hvernig tekst ykkur Íslend­ingum að halda í unga fólk­ið?“

Í ávarp­inu fyrir sjö árum ræddi Ólafur Ragnar líka það sem öllu máli skipti á þeim tíma, banka­út­rás­ina. Hann rifj­aði upp að for­seti Rúm­eníu hefði spurt hann: „Hvernig tekst ykkur Íslend­ingum að halda í unga fólkið?“

Svar for­set­ans var banka­út­rás­in. Orð­rétt segir í ávarp­inu: „Sem betur fer hefur okkur tek­ist einkar vel að skapa ungum Íslend­ingum ríku­leg tæki­færi til að tvinna saman rætur á heima­slóð og athafna­semi á ver­ald­ar­vísu, en þó er engan veg­inn sjálf­gefið að svo verði áfram[...]­Með vissum hætti er útrásin ein af mik­il­væg­ustu ástæðum þess að við Íslend­ingar stöndum vel að vígi í sjálf­stæð­is­bar­áttu okk­ar[...]Ár­angur banka og íslenskra fyr­ir­tækja víða um ver­öld hefur skapað nýjan vett­vang fyrir athafna­fólk og náms­menn sem sótt hafa þekk­ingu í fjár­málum og við­skiptum til háskóla í ýmsum lönd­um“.

Eftir að upp komst að banka­menn­irnir voru alls ekki mjög færir í því sem þeir höfðu valið sér að gera hélst Íslend­ingum hins vegar ekki svo vel á unga fólk­inu sínu leng­ur. Á árunum 2008-2013 fluttu 23.863 Íslend­ingar frá Íslandi. Það eru 6.929 fleiri en fluttu til lands­ins á sama tíma, eða um tvö pró­sent þjóð­ar­inn­ar.

Hrunið var for­set­anum eðli­lega efst í huga þegar hann flutti nýársávarp sitt árið 2009. Þar sagði hann að „á slíkum vega­mótum ríkir rétt­lát reiði í brjóstum margra, almenn­ingur krefst reikn­ings­skila, fjölda­fundir eru vett­vangur mót­mæl­enda, víð­tæk hreyf­ing berst fyrir gagn­gerum breyt­ing­um. Í lif­andi umræðu, á torgum og borg­ara­fund­um, í fjöl­miðlum og í netheimum er kallað eftir nýjum sið­ferð­is­grunni, end­ur­mati sem byggir á gagn­sæi og ábyrgð, trausti, heið­ar­leika og trún­aði. Lýð­ræð­is­aldan sem risið hefur meðal þjóð­ar­innar er brýn vakn­ing, vísar veg­inn til hins nýja Íslands sem kraf­ist er á úti­fund­um, og í sam­ræðum og hjörtum fólks­ins. Hún er nauð­syn­legur und­an­fari end­ur­reisn­ar, vitn­is­burður um að með fólk­inu í land­inu býr afl til sókn­ar, ríkur vilji til að ná áttum á ný, skapa sam­stöðu um rétt­lát­ara sam­fé­lag og leggja grund­völl að traustu hag­kerfi og var­an­legri vel­ferð á kom­andi tím­um.“

Sú lýð­ræð­is­alda sem for­set­inn mærði á þessum degi fyrir sex árum, og sagði nauð­syn­legan und­an­fara end­ur­reisnar sem ætti að leita til sam­stöðu um rétt­látra sam­fé­lag, hefur kóðnað niður

Í bak­her­berg­inu eru flestir sam­mála um að hið nýja Íslands sem kallað var eftir á úti­fundum í lok árs 2008 og byrjun árs 2009 hafi ekki orð­ið. Sú lýð­ræð­is­alda sem for­set­inn mærði á þessum degi fyrir sex árum, og sagði nauð­syn­legan und­an­fara end­ur­reisnar sem ætti að leita til sam­stöðu um rétt­látra sam­fé­lag, hefur kóðnað nið­ur. Þeir sem sátu á henni hafa tap­að. Kyrr­staðan og gamla valda­jafn­vægið vann. Og vegna þessa telur stór hluti þjóð­ar­innar sig ekki búa í rétt­lát­ara sam­fé­lagi en fyrir hrun. Þvert á móti upp­lifa margir að órétt­læti og ójöfn­uður hafi auk­ist mjög.

Í ávarpi Ólafs Ragn­ars í dag kom hins vegar fram að hann hefur sjálfur skipt um skoðun frá 2009, sé orð­inn leiður á þessu nei­kvæð­is­rausi og röfli og vill að fólk hætti að horfa í bak­sýn­is­speg­il­inn. Þess í stað end­ur­nýtti hann ýmis­legt úr ávarp­inu frá hru­nár­inu 2008 og sagði til við­bót­ar:„Um hríð hefur lítt verið tíðkað að halda til haga því sem þjóðin hefur áorkað og sumir bregð­ast jafn­vel illa við þegar slíku er hamp­að;telja gort vart við hæfi; kald­hæðni gagn­rýn­and­ans einatt vin­sælli en lof­sam­leg ummæli þeirra sem vekja athygli á því sem er vel gert[...]Á­föllin sem fylgdu banka­hruni; hörð átök í kjöl­far­ið; reiðin sem lengi bjó í brjósti margra: allt mót­aði hina dag­legu umræðu með þeim hætti að gagn­rýni, oft hatrömm, varð ráð­andi; mis­tök og ávirð­ingar helsta frétta­efnið [...]­Þjóð getur aldrei þrif­ist á gagn­rýn­inni einni sam­an, þótt læra þurfi að mis­tök­um“.

Í bak­her­berg­inu botnar eng­inn neitt í neinu.

Libra skjálfti hjá seðlabönkum
Áform Facebook um að setja í loftið Libra rafmyntina á næsta ári hafa valdið miklum titringi hjá seðlabönkum. Hver verða áhrifin? Þegar stórt er spurt, er fátt um svör og óvissan virðist valda áhyggjum hjá seðlabönkum heimsins.
Kjarninn 24. júní 2019
Lögfræðikostnaður vegna orkupakkans rúmlega 16 milljónir
Lögfræðiráðgjafar var aflað frá sex aðilum.
Kjarninn 24. júní 2019
Helga Dögg Sverrisdóttir
Þörf á rannsóknum á ofbeldi í garð kennara hér á landi
Kjarninn 24. júní 2019
Stuðningur við þriðja orkupakkan eykst mest meðal kjósenda Vinstri grænna
90 prósent kjósenda Miðflokksins eru mjög eða frekar andvíg innleiðingu þriðja orkupakkans.
Kjarninn 24. júní 2019
Vilja koma böndum á óhóflega sykurneyslu landsmanna
Skipaður hefur starfshópur til að innleiða aðgerðaáætlun Embættis landlæknis til að draga úr sykurneyslu landsmanna. Landlæknir telur að vörugjöld og skattlagning á sykruð matvæli sé sú aðgerð sem beri hvað mestan árangur þegar draga á úr sykurneyslu.
Kjarninn 24. júní 2019
Kjósendur Miðflokks, Flokks fólksins og Framsóknar helst á móti Borgarlínu
Kjósendur Samfylkingar, Viðreisnar og Pírata eru hlynntastir Borgarlínu.
Kjarninn 24. júní 2019
Snæbjörn Guðmundsson
Hvalárvirkjun í óþökk landeigenda
Leslistinn 24. júní 2019
Borgarlínan
Stuðningur við Borgarlínu aldrei mælst meiri
54 prósent Íslendinga eru hlynnt Borgarlínunni en um 22 prósent andvíg.
Kjarninn 24. júní 2019
Meira úr sama flokkiBakherbergið
None