Bandaríkin, bleikþvottur og Hinsegin dagar í Reykjavík

Íris Ellenberger
15377355793_0783b3759b_z.jpg
Auglýsing

Nú er hátíð gengin í garð. Hinsegin dagar standa yfir. Ég sett­ist niður með dag­skrár­blað hátíð­ar­innar til að skipu­leggja viku fulla af hinsegin við­burð­um. Ráð­stefna á mánu­dag­inn, pall­borð um kyn­ferð­is­of­beldi á fimmtu­dag­inn, hinsegin hús­lestrar á föstu­dag­inn og loks sjálf gleði­gangan á laug­ar­dag­inn. Inn á milli dag­skrár­liða glugg­aði ég í áhuga­verðar greinar um HIV á Íslandi og hinsegin nem­endur í íslensku skóla­kerfi. Loks rekst ég á mynd af Barack Obama Banda­ríkja­for­seta og aðra af mynd­ar­legum karl­manni á miðjum aldri. Það er Robert Cus­hman Bar­ber, sendi­herra Banda­ríkj­anna á Íslandi, sem sendir mér kveðju í til­efni hátíða­hald­anna.

Skila­boð sem þessi hafa birst í dag­skrár­riti Hinsegin daga í Reykja­vík í nokkur ár, eða síðan skömmu eftir að sendi­ráð Banda­ríkj­anna hóf að láta fé af hendi rakna til hátíða­hald­anna. Ákveðnir við­burðir eru eyrna­merktir sendi­ráð­inu, t.d. kvik­mynda­sýn­ingar árin 2013 og 2014, en í ár styrkir það sirk­ús­há­tíð á Klambra­túni. Í fyrstu sá ég lítið athuga­vert við þetta sam­starf sendi­ráðs­ins og Hinsegin daga. Hátíð­inni er haldið uppi af frjálsum félaga­sam­tökum sem reiða sig á vinnu sjálf­boða­liða. Þau hafa mjög strangar reglur um styrki frá fyr­ir­tækjum og banna meðal ann­ars allar aug­lýs­ingar í gleði­göng­unni sjálfri. En ein­hvern veg­inn verður að fjár­magna hátíð­ina og því er skárra að féð fáist frá erlendu sendi­ráði en fyr­ir­tæki sem krefst þess að fá að hylja dag­skrár­ritið eða gleði­göng­una með aug­lýs­ing­um. Ekki satt?

Frá því að sendi­ráð Banda­ríkj­anna tók fyrst þátt í dag­skrá Hinsegin daga hefur hug­takið bleik­þvottur eða pinkwas­hing tekið að heyr­ast meðal hinsegin fólks á Íslandi.

Auglýsing

Frá því að sendi­ráð Banda­ríkj­anna tók fyrst þátt í dag­skrá Hinsegin daga hefur hug­takið bleik­þvottur eða pinkwas­hing tekið að heyr­ast meðal hinsegin fólks á Íslandi. Það var upp­haf­lega notað til þess að lýsa því hvernig Ísra­els­ríki hefur mark­aðs­sett landið sem hinsegin túristapara­dís í því skyni að draga athygli fólks frá ofbeldi og mann­rétt­inda­brotum sem eru framin á vegum þess  gagn­vart Palest­ínu­fólki. Með bleik­þvotti Ísra­els­ríkis er einnig dregin upp sú mynd að Palest­ínu­fólk og múslimar séu almennt and­snúnir hinsegin fólki sem breiðir yfir mik­il­vægt starf palest­ínskra hinsegin aktí­vista og banda­manna þeirra innan sem utan palest­ínsks sam­fé­lags. Hinseg­in­væn ímynd Ísra­els­ríkis verður þannig vopn í deilum þess við Palest­ínu­fólk. Í dag er þetta hug­tak einnig notað til að lýsa almennt til­raunum ríkja og fyr­ir­tækja til að skapa jákvæða ímynd með því að tengja sig á einn eða annan hátt við rétt­inda­bar­áttu hinsegin fólks.

Þetta hug­tak dúkk­aði aftur upp nokkrum dögum eftir að ég skap­aði skot­helt Hinsegin daga plan og inn­byrti skila­boðin frá banda­ríska sendi­ráð­inu. Þá deildi vin­kona mín grein á Face­book eftir Dean Spade, aðstoð­ar­pró­fessor við laga­deild Seatt­le-há­skóla og hinsegin aktí­vista, þar sem hann veltir því fyrir sér hvers vegna rétt­inda­sam­tök hinsegin fólks hafi tekið höndum saman með hópum sem hafa það mark­mið að afla stefnu Ísra­els­ríki fyrir botni Mið­jarð­ar­hafs stuðn­ings. Hann telur hinsegin sam­tök í Banda­ríkj­unum sér­lega mót­tæki­leg fyrir bleik­þvotti Ísra­els­ríkis vegna þess að sýni­leg­asta bar­áttan gegn hómó­fó­bíu þar vestra sé íhalds­söm, ein­blíni á mjög afmörkuð mál­efni og setji þau ekki í stærra sam­hengi. Þess konar póli­tík leit­ist ekki við að brjóta niður stofn­an­ir, s.s. hjóna­band, ríki, her og lög­reglu, sem ýti undir ofbeldi og jað­ar­setn­ingu og mis­muni hinsegin fólki. Þvert á móti snú­ist hún um að fá aðgang að þessum stofn­unum og kom­ast undir þeirra vernd­ar­væng.

­Spade vekur athygli á því að íhalds­söm hinsegin póli­tík geri fjöl­mörgum stjórn­mála­mönnum og fyr­ir­tækjum kleift að bleik­þvo stefnu sína, jafn­vel þótt hún ein­kenn­ist af andúð í garð fátækra, ras­is­ma, karl­rembu og hernaðarbrölti.

Spade vekur athygli á því að íhalds­söm hinsegin póli­tík geri fjöl­mörgum stjórn­mála­mönnum og fyr­ir­tækjum kleift að bleik­þvo stefnu sína, jafn­vel þótt hún ein­kenn­ist af andúð í garð fátækra, ras­is­ma, karl­rembu og hern­að­ar­brölti. Þeir þurfi aðeins að lýsa yfir stuðn­ingi sínum við hjóna­band sam­kyn­hneigðra og rétti þeirra til að gegna her­þjón­ustu til að skapa sér fram­sækna ímynd. Spade bendir á að síð­ara kjör­tíma­bil Obama Banda­ríkja­for­seta hafi ein­kennst af slíkum bleik­þvotti. Hann hafi lýst sig hlynntan her­þjón­ustu sam­kyn­hneigðra og hjóna­böndum tveggja ein­stak­linga af sama kyni. Þannig hafi hann not­fært sér fram­sækn­ina sem gjarna er tengd við hinsegin rétt­inda­bar­áttu til að dreifa athygli fólks frá þátt­töku hans í að byggja upp ofbeld­is­fyllstu stofn­an­irnar rík­is­ins, t.d. með því að efla landamæra­eft­ir­lit, við­halda stærsta fang­els­is­kerfi heims, láta stríðið gegn hryðju­verkum við­gang­ast og ganga hart á eftir upp­ljóstr­urum á borð við Chel­sea Mann­ing.

Því virð­ist sem meg­in­sjón­ar­miðin að baki stuðn­ingi sendi­ráðs­ins ein­kenn­ist ekki af mann­gæsku einni saman heldur sé hon­um, þvert á móti, ætlað að draga athygli frá aðgerðum sem ein­kenn­ast af skorti á mann­úð.

Raunar má sjá merki um bleik­þvott Obama snemma á fyrsta kjör­tíma­bili hans en árið 2011 gaf hann út minn­is­blað um alþjóð­legar aðgerðir til að vinna að fram­gangi mann­rétt­inda hinsegin fólks. Þannig urðu rétt­indi hinsegin fólks að for­gangs­máli í banda­rískri utan­rík­is­póli­tík og myndar það vafa­laust grund­völl­inn að þátt­töku sendi­ráðs Banda­ríkj­anna á Íslandi í dag­skrá Hinsegin daga í Reykja­vík. Því virð­ist sem meg­in­sjón­ar­miðin að baki stuðn­ingi sendi­ráðs­ins ein­kenn­ist ekki af mann­gæsku einni saman heldur sé hon­um, þvert á móti, ætlað að draga athygli frá aðgerðum sem ein­kenn­ast af skorti á mann­úð. Í ofaná­lag er vitað að sumar þess­ara aðgerða, sér­stak­lega við­hald hins gríð­ar­stóra fang­els­is­kerf­is, hafa mjög slæmar afleið­ingar fyrir jað­ar­sett­ustu hópa hinsegin sam­fé­lags­ins þar í landi. Því má segja að þátt­taka banda­ríska sendi­ráðs­ins í starfi Hinsegin daga í Reykja­vík stríði gegn þeirri sívax­andi áherslu íslenska hinsegin sam­fé­lags­ins að beina athygl­inni frá þeim sem mest hafa for­rétt­indin og að þeim sem síst njóta þeirra. En þrátt fyrir það var sendi­ráðið sæmt mann­rétt­indavið­ur­kenn­ingu Sam­tak­anna '78 árið 2013 fyrir fram­lag sitt til hinsegin mál­efna á Íslandi sem sýnir okkur að þessi taktík svín­virk­ar.

En hvað svo? Það er auð­vitað fremur harka­legt að krefj­ast þess í kreppu­tíð að frjáls félaga­sam­tök sem hafa sett sér metn­að­ar­fulla stefnu varð­andi fjár­magn frá fyr­ir­tækjum hafni fé frá aðilum á borð við banda­ríska sendi­ráðið á Íslandi. En það þýðir heldur ekki að líta fram­hjá því að aðkoma banda­ríska sendi­ráðs­ins að Hinsegin dögum í Reykja­vík myndar ærandi mót­sögn. Annað tveggja stærstu hinsegin sam­tak­anna í landi sem sífellt stærir sig af jákvæðu hinsegin orð­spori er aðili að bleik­þvotti sem ætlað er að draga athygli frá aðgerðum sem hafa afar nei­kvæð áhrif á hinsegin fólk erlendis og hin stærstu sam­tökin verð­launa bleik­þvott­inn.

Vafa­laust er í báðum til­fellum um óvilja­verk að ræða. Það breytir þó ekki nið­ur­stöð­unni heldur sýnir okkur fram á að við, hinsegin fólk á Íslandi, þurfum sífellt að líta á stóra sam­hengið ef við viljum ekki feta sömu braut og Banda­ríkja­menn með því að stunda íhalds­sama hinsegin póli­tík sem skoðar aðeins mál­efni í ein­angrun og gengst þannig þeim stofn­unum á hönd sem jað­ar­setja enn frekar þau okkar sem standa verst að vígi.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Davíð Stefánsson og Sunna Karen Sigurþórsdóttir
Davíð og Sunna Karen hætta sem ritstjórar hjá Torgi
Skipu­lags­breytingar hafa verið gerðar hjá Torgi, út­gáfu­fé­lagi Frétta­blaðsins og fleiri miðla.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Úr Er ég mamma mín?
„Sláðu hann, Sólveig! Kýld‘ann, Kristbjörg!“
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Er ég mamma mín? eftir Maríu Reyndal í Borgarleikhúsinu.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir
Nýsköpunarmiðstöð Íslands lögð niður um næstu áramót
Niðurstaða greiningarvinnu atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins er sú að hluta verkefna Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands megi framkvæma undir öðru rekstrarformi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ríkisstjórnin vill auka gagnsæið hjá 30 óskráðum en þjóðhagslega mikilvægum fyrirtækjum
Í drögum að nýju frumvarpi, sem ríkisstjórnin hefur lagt fram til að auka traust á íslenskt atvinnulíf, er lagt til að skilgreining á „einingum tengdum almannahagsmunum“ verði víkkuð verulega út og nái meðal annars til stóriðju og sjávarútvegsrisa.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Virkjanir undir 10 MW hafa verið kallaðar smávirkjanir.
Vilja einfalda lög og reglur um smávirkjanir
Þingmenn Framsóknarflokksins segja umsóknarferli varðandi minni virkjanir fjárfrekt og langt og að smávirkjanir séu umhverfisvænir orkugjafar þar sem þær stuðli „að minni útblæstri óæskilegra efna sem hafa áhrif á hitastig jarðar“.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Aðalsteinn Leifsson
Aðalsteinn Leifsson nýr ríkissáttasemjari
Félags- og barnamálaráðherra hefur skipað Aðalstein Leifsson framkvæmdastjóra hjá EFTA sem ríkissáttasemjara frá og með 1.apríl næstkomandi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Stefán Eiríksson, sem nýverið var valinn af stjórn RÚV til að stýra fyrirtækinu til næstu fimm ára hið minnsta.
Verðandi útvarpsstjóri vill opna safn RÚV fyrir fjölmiðlum og almenningi
Stefán Eiríksson vill að allt efni sem er til staðar í safni RÚV, og er ekki bundið rétthafatakmörkunum, verði opið og aðgengilegt öllum almenningi og öðrum fjölmiðlum til frjálsra nota.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ástráður með það til skoðunar að stefna íslenska ríkinu ... aftur
Ástráður Haraldsson hefur fjórum sinnum sóst eftir því að komast að sem dómari við Landsrétt. Þrívegis hefur honum verið hafnað en ekki hefur verið tekin ákvörðun um eina umsókn hans. Ástráður telur sig hafa mátt þola ítrekuð réttarbrot.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None