Ég vil kynjakvóta í styrkveitingar til kvikmynda og þetta er ástæðan

Helena H. G. Þingholt, kvikmyndaleikstýra og vídeólistakona.
eddustoeffnota.jpg
Auglýsing

Ég sat á lókal kaffi­hús­inu mínu um dag­inn með 12 ára dóttur minni og vin­konum henn­ar. Ég lyfti upp hægri rasskinn­inni og prump­aði upp­hátt. ,,Mamma!” Hún skamm­ast sín fyrir mig hugs­aði ég og leit við. Á næsta borði sat hópur af fólki sem horfði á mig með vand­ræða­legt bros á vör. Já, dóttir mín skamm­að­ist sín fyrir mig. ,,Ég nenni ekki að vera stillt” sagði ég við stelp­urn­ar. ,,Ég geri bara það sem mér sýnist”. Upp úr þessu spunn­ust mjög skemmti­legar umræður um það hvað er við­eig­andi fyrir konur og stelpur að gera á almanna­færi.

Á öðrum degi var ég á sama kaffi­húsi með vin­konu minni og mér (vilj­andi í þágu­falli) klæj­aði í pík­una. Ég klór­aði mér almenni­lega og hugs­aði ,,ég haga mér eins og karl”. Ég hef svo oft séð karl­menn klóra sér í pungnum eða laga tippið á sér. Þá ljóstrað­ist upp fyrir mér að ég hef aldrei séð konu klóra sér í píkunn­i.  Kona má ekki klóra sér í klof­inu á almanna­færi. Hún má ekki prumpa upp­hátt, hún má ekki bora í nef­ið, hún má ekki hrækja, hún má ekki segja ,,fokk”, hún má ekki vera frek, hún má ekki hlæja hrossa­hlátri, hún má ekki naga negl­urn­ar, hún má ekki vera fúl, hún má ekki vera löt, hún má ekki hafa allt í drasli heima hjá sér. Það fer konum svo illa að vera ódann­að­ar. Við erum ljótar þegar við nögum negl­urnar og ennþá ljót­ari þegar við blót­um.

Kona að skrifa hand­rit að mynd í fullri lengd



Á enn öðrum degi sat ég í kaffi­bolla hjá eldri dóttur minni, Kol­finnu (aka Kylfan). Við vorum að tala um verkin sem við erum að skrifa. Hún er að skrifa leik­rit, ég er að skrifa kvik­mynda­hand­rit – og haldið ykkur fast Frið­rik Þór Frið­riks­son og Hilmar Sig­urðs­son  – ég er að skrifa hand­rit að mynd í fullri lengd! Alla­vega. Þegar við mægð­urnar vorum að skegg­ræða – bídd­u... skegg­ræða? Jú, það er hægt að nota það orð um okkur Kol­finnu því við erum með sterk Puerto Rico gen í æðum og þar af leið­andi með smá skegg. Skegg­ræða er ann­ars eitt af orð­unum sem krist­alla áhrif feðra­veld­is­ins á íslenska tungu.

Þegar við mægð­urnar vorum að skegg­ræða – bídd­u... skegg­ræða? Jú, það er hægt að nota það orð um okkur Kol­finnu því við erum með sterk Puerto Rico gen í æðum og þar af leið­andi með smá skegg. Skegg­ræða er ann­ars eitt af orð­unum sem krist­alla áhrif feðra­veld­is­ins á íslenska tungu.

Auglýsing

Konur ræða ekki mál­in. Bara karl­ar. Konur slúðra. En við mæðgurnar vorum sem­sagt að ræða hand­ritin okkar og mik­il­vægi þess að skrifa kven­per­sónur sem eru ger­end­ur. Ekki að þær séu endi­lega í aðal­hlut­verk­um, heldur að þær séu ger­endur í stað þess að vera fórn­ar­lömb eða passí­var á hlið­ar­lín­unni. Að þær séu subjekt en ekki objekt. Frum­lag en ekki and­lag. Kven­per­sónur í bíó og leik­húsi eru nán­ast aldrei ger­end­ur. Stilltar skulu þær vera, heimskar og veik­lunda eða fórn­ar­lömb aðstæðna, fal­legar og fín­ar, jafnt á hvíta tjald­inu, á svið­inu sem og í raun­veru­leik­an­um.

Konur sem ger­endur



Konur eru ger­endur í kvik­mynda­hand­rit­inu sem ég er að skrifa. Þær tala, þær hafa skoð­an­ir, fá hug­myndir og fram­kvæma þær. Þær hafa marg­slung­inn per­sónu­leika, eru frekar, óþekk­ar, nastý, fyndn­ar, hrædd­ar, hug­rakk­ar, væn­ar, reið­ar, útsmogn­ar, kær­leiks­ríkar og bara alls kon­ar. Þær hafa önnur mark­mið en að verða ást­fangnar og gifta sig. Er það kannski það sem karl­arnir í brans­anum eru svona hræddir við? Að konur séu sýndar sem ger­end­ur? Gæti það kannski komið upp rang­hug­myndum hjá stúlkum um það hvernig þær eiga að haga sér? Að þær megi aksjúally vera ger­end­ur? Að þær megi prumpa, naga negl­urn­ar, klóra sér í píkunni, segja fokkjú og... hið hræði­lega... skrifa kvik­mynda­hand­rit og leik­stýra því sjálf­ar? Einu sinni máttu vest­rænar konur ekki vera í bux­um. Einu sinni máttu þær ekki skrifa bæk­ur. Einu sinni máttu þær ekki reykja. Ekki kjósa. Í dag þykir okkur það fárán­legt. Get my point?

Þor­steinn Guð­munds­son leik­ari sagði einu sinni í útvarp­inu að kvik­mynda­brans­inn væri eins og partý þar sem karlar sitja við hlað­borð og segja sögur og konur bera í þá kaffi og bakk­elsi. Þetta er svo satt að það er vand­ræða­legt.

Þor­steinn Guð­munds­son leik­ari sagði einu sinni í útvarp­inu að kvik­mynda­brans­inn væri eins og partý þar sem karlar sitja við hlað­borð og segja sögur og konur bera í þá kaffi og bakk­elsi. Þetta er svo satt að það er vand­ræða­legt. Konur fram­leiða fyrir kalla, þær stýra sjóðnum sem styrkir kalla til að gera bíó­myndir um kalla - þær skipu­leggja og þeir skapa. Svo koma kall­arnir upp á svið, taka við verð­launum og þakka mæðrum sínum og eig­in­kon­um. Úff.

Mein­aður aðgangur að hlað­borð­inu



Ég er alls ekki að lasta konur sem vinna sem fram­leið­endur eða stýra sjóð­um. Alls ekki. Ég er að gagn­rýna fyr­ir­komu­lagið sem við höfum komið okkur upp þar sem konum er mein­aður aðgangur að hlað­borð­inu. Ég vil að 12 ára dóttir mín og vin­konur hennar og vinir geti farið í bíó og séð eitt­hvað annað en myndir eftir karla, um karla, leik­stýrðar af körl­um. En veru­leik­inn sem blasir við okkur hér á landi er mjög svip­aður þeim banda­ríska, þar sem yfir 90% af kvik­myndum eru eftir karla, leik­stýrðar af körlum með karl­kyns ger­endur í aðal­hlut­verki.

Ég vil að dóttir mín læri það að hún megi vera ger­and­i. Að hún megi vera óþekk, gera það sem hana langar og haga sér eins og henni sýn­ist. Ég vil sterkar kven­fyr­ir­myndir fyrir þessa kyn­slóð. Þess vegna vil ég... nei þess vegna heimta ég kynja­kvóta á styrk­veit­ingar til kvik­mynda. Kynja­kvóti myndi leiða til þess að helm­ingur styrkja til kvik­mynda­gerðar færu til karla og helm­ingur til kvenna. Ég bara get ekki séð hvernig það getur verið slæmt.

Já og fokk feðra­veld­ið.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fyrir stóran hluta íslenskra heimila er húsnæðislánið stærsti einstaki útgjaldaliðurinn í hverjum mánuði. Lágt vaxtastig kom heimilunum til góða, en sendi húsnæðisverðið á sama tíma í hæstu hæðir. Senn breytist greiðslubyrði fjölmargra heimila.
„Nýja snjóhengjan“: Hundruð milljarða skuldir færast senn af sögulega lágum vöxtum
Margir íslenskir lántakendur nýttu sér fordæmalausar vaxtalækkanir Seðlabankans í faraldrinum til að taka óverðtryggð húsnæðislán á föstum vöxtum. Stóraukin greiðslubyrði bíður þeirra, að öllu óbreyttu.
Kjarninn 28. september 2022
Blásjór í eðlilegu árferði að hausti. Lónið er nú hálftómt og rafmagnsframleiðslu í virkjununum verið hætt tímabundið.
Stórar virkjanir úti í Noregi vegna vatnsskorts
Skert raforkuframleiðsla vegna vatnsskorts blasir áfram við í mið- og suðurhluta Noregs ef himnarnir fara ekki að opnast almennilega. Í raun þarf úrkoma haustsins að vera óvenjulega mikil til að bæta upp fyrir þurrkatíð sumarsins.
Kjarninn 28. september 2022
Olíubirgðastöðin í Örfirisey.
Eigum aðeins eldsneytisbirgðir til 20-50 daga
Eldsneytisbirgðir hér á landi eru langt undir þeim viðmiðunarmörkum sem í gildi eru innan Evrópusambandsins og víðar. Dæmi eru um að birgðir þotueldsneytis hafi farið undir tíu daga.
Kjarninn 28. september 2022
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Seðlabankinn: Líkur hafa aukist á að fasteignaverð lækki
Útreikningar Seðlabankans á hlutfalli íbúðaverðs og launavísitölu hafa allt frá í mars gefið til kynna bólumyndun á íbúðamarkaði. Hvernig markaðurinn mun mögulega leiðrétta sig er óvíst, en hröð leiðrétting og nafnverðslækkanir eru möguleiki.
Kjarninn 28. september 2022
Gas streymir upp á yfirborðið í Eystrasalti út úr leiðslunum á hafsbotni.
Hvað gerðist eiginlega í Eystrasalti?
Allur vafi hefur nú verið tekinn af því hvort að rússneskt gas muni streyma til Evrópu í vetur. Sprengingar sem mældust á jarðskjálftamælum og gerðu risastór göt á leiðslurnar í Eystrasalti hafa veitt þeim vangaveltum náðarhöggið.
Kjarninn 28. september 2022
Verðbólgan komin niður í 9,3 prósent
Vísitala neysluverðs hækkaði á milli mánaða en ársverðbólga dregst saman annan mánuðinn í röð. Miklar lækkanir á flugfargjöldum til útlanda skiptu miklu.
Kjarninn 28. september 2022
Björn Leví Gunnarsson er fyrsti flutningsmaður tillögunar.
Píratar vilja að Menntasjóður fái heimild til að fella niður námslánaskuldir
Menntasjóður námsmanna færði sex milljarða króna á afskriftarreikning í fyrra eftir lagabreytingu, en var undir milljarði króna árið áður. Meðalupphæð afborgana hækkaði um 46 þúsund krónur árið 2021 og var 266 þúsund krónur.
Kjarninn 28. september 2022
Eliud Kipchoge hefur hlaupið maraþon hraðast allra, á tveimur klukkustundum, einni mínútu og níu sekúndum.
37 ára heimsmethafi í maraþoni vill veita ungu fólki innblástur
Eliud Kipchoge, heimsmethafi í maraþoni, hljóp daglega í skólann sem barn í Kenía, þrjá kílómetra. Um helgina hljóp hann maraþon á tveimur klukkustundum, einni mínútu og níu sekúndum. Það er eins og að stilla hlaupabretti á 21. Í rúmar tvær klukkustundir.
Kjarninn 27. september 2022
Meira úr sama flokkiÁlit
None