Ég vil kynjakvóta í styrkveitingar til kvikmynda og þetta er ástæðan

Helena H. G. Þingholt, kvikmyndaleikstýra og vídeólistakona.
eddustoeffnota.jpg
Auglýsing

Ég sat á lókal kaffi­hús­inu mínu um dag­inn með 12 ára dóttur minni og vin­konum henn­ar. Ég lyfti upp hægri rasskinn­inni og prump­aði upp­hátt. ,,Mamma!” Hún skamm­ast sín fyrir mig hugs­aði ég og leit við. Á næsta borði sat hópur af fólki sem horfði á mig með vand­ræða­legt bros á vör. Já, dóttir mín skamm­að­ist sín fyrir mig. ,,Ég nenni ekki að vera stillt” sagði ég við stelp­urn­ar. ,,Ég geri bara það sem mér sýnist”. Upp úr þessu spunn­ust mjög skemmti­legar umræður um það hvað er við­eig­andi fyrir konur og stelpur að gera á almanna­færi.

Á öðrum degi var ég á sama kaffi­húsi með vin­konu minni og mér (vilj­andi í þágu­falli) klæj­aði í pík­una. Ég klór­aði mér almenni­lega og hugs­aði ,,ég haga mér eins og karl”. Ég hef svo oft séð karl­menn klóra sér í pungnum eða laga tippið á sér. Þá ljóstrað­ist upp fyrir mér að ég hef aldrei séð konu klóra sér í píkunn­i.  Kona má ekki klóra sér í klof­inu á almanna­færi. Hún má ekki prumpa upp­hátt, hún má ekki bora í nef­ið, hún má ekki hrækja, hún má ekki segja ,,fokk”, hún má ekki vera frek, hún má ekki hlæja hrossa­hlátri, hún má ekki naga negl­urn­ar, hún má ekki vera fúl, hún má ekki vera löt, hún má ekki hafa allt í drasli heima hjá sér. Það fer konum svo illa að vera ódann­að­ar. Við erum ljótar þegar við nögum negl­urnar og ennþá ljót­ari þegar við blót­um.

Kona að skrifa hand­rit að mynd í fullri lengd



Á enn öðrum degi sat ég í kaffi­bolla hjá eldri dóttur minni, Kol­finnu (aka Kylfan). Við vorum að tala um verkin sem við erum að skrifa. Hún er að skrifa leik­rit, ég er að skrifa kvik­mynda­hand­rit – og haldið ykkur fast Frið­rik Þór Frið­riks­son og Hilmar Sig­urðs­son  – ég er að skrifa hand­rit að mynd í fullri lengd! Alla­vega. Þegar við mægð­urnar vorum að skegg­ræða – bídd­u... skegg­ræða? Jú, það er hægt að nota það orð um okkur Kol­finnu því við erum með sterk Puerto Rico gen í æðum og þar af leið­andi með smá skegg. Skegg­ræða er ann­ars eitt af orð­unum sem krist­alla áhrif feðra­veld­is­ins á íslenska tungu.

Þegar við mægð­urnar vorum að skegg­ræða – bídd­u... skegg­ræða? Jú, það er hægt að nota það orð um okkur Kol­finnu því við erum með sterk Puerto Rico gen í æðum og þar af leið­andi með smá skegg. Skegg­ræða er ann­ars eitt af orð­unum sem krist­alla áhrif feðra­veld­is­ins á íslenska tungu.

Auglýsing

Konur ræða ekki mál­in. Bara karl­ar. Konur slúðra. En við mæðgurnar vorum sem­sagt að ræða hand­ritin okkar og mik­il­vægi þess að skrifa kven­per­sónur sem eru ger­end­ur. Ekki að þær séu endi­lega í aðal­hlut­verk­um, heldur að þær séu ger­endur í stað þess að vera fórn­ar­lömb eða passí­var á hlið­ar­lín­unni. Að þær séu subjekt en ekki objekt. Frum­lag en ekki and­lag. Kven­per­sónur í bíó og leik­húsi eru nán­ast aldrei ger­end­ur. Stilltar skulu þær vera, heimskar og veik­lunda eða fórn­ar­lömb aðstæðna, fal­legar og fín­ar, jafnt á hvíta tjald­inu, á svið­inu sem og í raun­veru­leik­an­um.

Konur sem ger­endur



Konur eru ger­endur í kvik­mynda­hand­rit­inu sem ég er að skrifa. Þær tala, þær hafa skoð­an­ir, fá hug­myndir og fram­kvæma þær. Þær hafa marg­slung­inn per­sónu­leika, eru frekar, óþekk­ar, nastý, fyndn­ar, hrædd­ar, hug­rakk­ar, væn­ar, reið­ar, útsmogn­ar, kær­leiks­ríkar og bara alls kon­ar. Þær hafa önnur mark­mið en að verða ást­fangnar og gifta sig. Er það kannski það sem karl­arnir í brans­anum eru svona hræddir við? Að konur séu sýndar sem ger­end­ur? Gæti það kannski komið upp rang­hug­myndum hjá stúlkum um það hvernig þær eiga að haga sér? Að þær megi aksjúally vera ger­end­ur? Að þær megi prumpa, naga negl­urn­ar, klóra sér í píkunni, segja fokkjú og... hið hræði­lega... skrifa kvik­mynda­hand­rit og leik­stýra því sjálf­ar? Einu sinni máttu vest­rænar konur ekki vera í bux­um. Einu sinni máttu þær ekki skrifa bæk­ur. Einu sinni máttu þær ekki reykja. Ekki kjósa. Í dag þykir okkur það fárán­legt. Get my point?

Þor­steinn Guð­munds­son leik­ari sagði einu sinni í útvarp­inu að kvik­mynda­brans­inn væri eins og partý þar sem karlar sitja við hlað­borð og segja sögur og konur bera í þá kaffi og bakk­elsi. Þetta er svo satt að það er vand­ræða­legt.

Þor­steinn Guð­munds­son leik­ari sagði einu sinni í útvarp­inu að kvik­mynda­brans­inn væri eins og partý þar sem karlar sitja við hlað­borð og segja sögur og konur bera í þá kaffi og bakk­elsi. Þetta er svo satt að það er vand­ræða­legt. Konur fram­leiða fyrir kalla, þær stýra sjóðnum sem styrkir kalla til að gera bíó­myndir um kalla - þær skipu­leggja og þeir skapa. Svo koma kall­arnir upp á svið, taka við verð­launum og þakka mæðrum sínum og eig­in­kon­um. Úff.

Mein­aður aðgangur að hlað­borð­inu



Ég er alls ekki að lasta konur sem vinna sem fram­leið­endur eða stýra sjóð­um. Alls ekki. Ég er að gagn­rýna fyr­ir­komu­lagið sem við höfum komið okkur upp þar sem konum er mein­aður aðgangur að hlað­borð­inu. Ég vil að 12 ára dóttir mín og vin­konur hennar og vinir geti farið í bíó og séð eitt­hvað annað en myndir eftir karla, um karla, leik­stýrðar af körl­um. En veru­leik­inn sem blasir við okkur hér á landi er mjög svip­aður þeim banda­ríska, þar sem yfir 90% af kvik­myndum eru eftir karla, leik­stýrðar af körlum með karl­kyns ger­endur í aðal­hlut­verki.

Ég vil að dóttir mín læri það að hún megi vera ger­and­i. Að hún megi vera óþekk, gera það sem hana langar og haga sér eins og henni sýn­ist. Ég vil sterkar kven­fyr­ir­myndir fyrir þessa kyn­slóð. Þess vegna vil ég... nei þess vegna heimta ég kynja­kvóta á styrk­veit­ingar til kvik­mynda. Kynja­kvóti myndi leiða til þess að helm­ingur styrkja til kvik­mynda­gerðar færu til karla og helm­ingur til kvenna. Ég bara get ekki séð hvernig það getur verið slæmt.

Já og fokk feðra­veld­ið.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Climate Strikes and Societal Responsibility
Kjarninn 22. október 2019
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Women in prison
Kjarninn 21. október 2019
Curio hlaut Nýsköpunarverðlaunin
Elliði Hreinsson er framkvæmdastjóri og stofnandi Curio.
Kjarninn 21. október 2019
Ef ég væri VG þá myndi ég láta mig hverfa
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata, gagnrýndi stjórnvöld fyrir stefnuleysi í málefnum fjármálakerfisins og mögulega sölu á eignarhlutum í ríkisbönkunum.
Kjarninn 21. október 2019
Samkvæmisleikur að geta til um stefnu stjórnvalda í bankamálum
Oddný Harðardóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, var málshefjandi umræðu um sölu á ríkisbönkunum. Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, minnti hana á að hún hefði mælt fyrir frumvarpi sem ráðherra um sölu á bönkum.
Kjarninn 21. október 2019
Jón Grétar Guðjónsson
Ekki láta góða kreppu fara til spillis – nýttu hana sem tækifæri
Kjarninn 21. október 2019
Þórður Snær Júlíusson
Það er ekki ósmekklegt að segja satt
Kjarninn 21. október 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson
„Sárt og óþolandi að vera bendlaður við þessi spillingarmál“
Samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra sést bregða fyrir í nýrri kvikmynd um Panamaskjölin og lögfræðistofuna Mossack Fonseca. Hann segir að eins og honum þyki það sárt og óþolandi að vera bendlaður við þessi spillingarmál þá verði myndinni vart breytt.
Kjarninn 21. október 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None