Má lögreglustjórinn brjóta lög?

Auglýsing

Per­sónu­vernd hefur kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu að Sig­ríður Björk Guð­jóns­dótt­ir, lög­reglu­stjóri höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins, hafi brotið lög með miðlun upp­lýs­inga um hæl­is­leit­and­ann Tony Omos og fleiri til Gísla Freys Val­dórs­son­ar, fyrrum aðstoð­ar­manns Hönnu Birna Krist­jáns­dótt­ur, þá inn­an­rík­is­ráð­herra. Nið­ur­staðan er alveg skýr. Sam­kvæmt henni hafi það  „farið í bága við“ við tvær máls­greinar tveggja greina um per­sónu­vernd og með­ferð per­sónu­upp­lýs­inga að miðla gögn­unum með þessum hætti. (1. og 2. mgr. 11. og 12. gr. laga nr. 77/2000)

Það er eng­inn vafi á því að þetta er nið­ur­stað­an. Það má vel vera að þarna sé verið að fjalla um form frekar en efni, en Sig­ríður Björk braut lög að mati Per­sónu­vernd­ar.

Ekki lög­brot ef þú veist ekki að um lög­brot sé að ræða?



Sig­ríður Björk mætti í við­tal við RÚV á föstu­dag, eftir að Kjarn­inn hafði birt úrskurð Per­sónu­verndar fyrstur fjöl­miðla. Þar sagð­ist hún ekki telja að hún hefði brotið lög. Í yfir­lýs­ingu sem hún sendi seg­ist hún, sem send­andi upp­lýs­ing­anna, ein­fald­lega hvorki getað „vitað né tryggt“ að miðlun skýrslu­draga um hæl­is­leit­end­urna hafi verið óheim­il.

Þetta er maka­laus mál­flutn­ing­ur. Getur íbúi í rétt­ar­ríki raun­veru­lega borið fyrir sig að hann hafi ekki brotið lög, þegar eft­ir­lits­að­ili hefur kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu að hann hafi sann­ar­lega gert það, ein­fald­lega vegna þess að hann hafi ekki vitað að hann hafi verið að brjóta lög? Á lög­brotið þá ekki að hafa neinar afleið­ing­ar? Geta helstu kúnnar þess emb­ættis sem Sig­ríður Björk stýr­ir, lög­regl­unnar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, borið fyrir sig sömu rök? Að síbrot þeirra séu í raun ekki lög­brot vegna þess að þeir vissu ekki að þeir væru að brjóta lög? Eða gilda aðrar reglur og önnur lög um þá en lög­reglu­stjór­ann?

Auglýsing

Geta helstu kúnnar þess emb­ættis sem Sig­ríður Björk stýr­ir, lög­regl­unnar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, borið fyrir sig sömu rök? Að síbrot þeirra séu í raun ekki lög­brot vegna þess að þeir vissu ekki að þeir væru að brjóta lög? Eða gilda aðrar reglur og önnur lög um þá en lögreglustjórann?

Og hvaða skila­boð sendir það út í sam­fé­lagið ef lög­reglu­stjóri langstærsta umdæmis lands­ins má brjóta lög án afleið­inga? Er hún hafin yfir lög? Þarf lög­reglu­stjóri ekki að mæta afleið­ingum gjörða sinna þegar hann brýtur sam­fé­lags­sátt­mál­ann en ætlar samt áfram að útdeila rétt­læti gagn­vart öðrum sem gera það? Það er ekki sér­lega trú­verð­ugt.

Það vantar botn í málið



Það er margt í úrskurði Per­sónu­verndar sem er afar áhuga­vert. Í minn­is­blað­inu fræga, sem Gísli Freyr hefur verið dæmdur fyrir að leka í fjöl­miðla, var búið að bæta við upp­lýs­ingum um að Omos væri við­rið­inn mansals­mál sem voru ekki í upp­runa­lega minn­is­blað­inu. Gísli Freyr hefur við­ur­kennt að hafa bætt þeim upp­lýs­ingum við minn­is­blað­ið. Hann hefur hins vegar neitað því stað­fast­lega að Sig­ríður Björk hafi sent honum þær upp­lýs­ing­ar. Þeirra skeyta­send­ingar hafi átt sér stað 20. nóv­em­ber 2013, sama dag og fjöl­miðl­arnir birtu fréttir byggðar á minn­is­blað­inu. Sig­ríður Björk hefur haldið hinu sama fram. Greint hefur verið frá því í fjöl­miðlum að Gísli Freyr og Sig­ríður Björk hafi talað saman í síma þennan sama morg­un.

Við rann­sókn sína kall­aði Per­sónu­vernd eftir tölvu­póst­sam­skiptum Gísla Freys og Sig­ríðar Bjark­ar, sem áttu að hafa átt sér stað 20. nóv­em­ber 2013 en eru ekki skráð í mála­skrá­ar­kerfi lög­regl­unn­ar. Gísli Freyr sagð­ist ekki hafa tölvu­póst­sam­skiptin undir höndum og Sig­ríður Björk sendi Per­sónu­vernd útprentun af tölvu­bréfi síns til Gísla Freys, auð­kenndu sem „Trún­að­ar­mál“ í efn­is­línu en með svohljóð­andi texta í meg­in­máli: „Sent skv. umtali. Hefur ekki verið sýnt öðrum í þessu formi.“

Sama dag og þessi gögn bár­ust sendi Sig­ríður Björk Per­sónu­vernd tölvu­bréf sem hafði að geyma skjá­mynd af tengiliða­upp­lýs­ingum fyrir Gísla Frey, þar á meðal net­fang, en af skjá­mynd­inni má sjá að þessar tengiliða­upp­lýs­ingar birt­ast í sam­hengi við fyrr­greint tölvu­bréf til Gísla Freys. Í nið­ur­stöð­unni segir hins veg­ar: „Í tölvu­bréf­inu sjálfu birt­ist ekki sjálft net­fangið heldur aðeins nafn hans, en í tengiliða­upp­lýs­ing­unum kemur fram að tölvu­bréfið hafi verið sent á vinnu­net­fang hans hjá inn­an­rík­is­ráðu­neyt­in­u.“

­Sam­kvæmt þess­ari lýs­ingu er alls ekki hafið yfir allan vafa hvenær Sig­ríður Björk sendi upp­lýs­ing­arnar á Gísla Freyr og þar af leið­andi ekki skýrt hvort að þær upp­lýs­ingar hafi myndað and­lag þess sem hann bætti við lekna minn­is­blað­ið.

Sam­kvæmt þess­ari lýs­ingu er alls ekki hafið yfir allan vafa hvenær Sig­ríður Björk sendi upp­lýs­ing­arnar á Gísla Freyr og þar af leið­andi ekki skýrt hvort að þær upp­lýs­ingar hafi myndað and­lag þess sem hann bætti við lekna minn­is­blað­ið. Per­sónu­vernd fær ein­fald­lega afrit af tölvu­pósti sem Sig­ríður Björk segir að hafi verið sendur 20. nóv­em­ber 2013 til Gísla Freys. Það er kannski ekki Per­sónu­verndar að kanna sann­leiks­gildi þessa bet­ur, en það ætti ein­hver að þurfa að gera það. Botn er ekki kom­inn í það hvort Sig­ríður Björk hafi veitt Gísla Frey umræddar upp­lýs­ing­ar.

Af hverju sagði hún ekki neitt?



Og það er ekki sér­lega mikil ástæða til að treysta því að Sig­ríður Björk hafi mik­inn vilja til að upp­lýsa um alla fleti þessa máls. Það er væg­ast sagt, umhugs­un­ar­efni af hverju hún til­kynnti aldrei þeim sem rann­sök­uðu leka­málið um sam­skipti sín við Gísla Frey þessa daga í nóv­em­ber 2013. Mán­uðum saman var verið að rann­saka hver hafði lekið minn­is­blað­inu og Gísli Freyr var sá sem lá helst undir grun. Aug­ljóst var að upp­lýs­ingar um þessi sam­skipti hefðu skipt gríð­ar­lega miklu máli fyrir rann­sókn­ina.

Varla getur leka­málið hafa farið fram­hjá Sig­ríði Björk? Fréttir sem hafa verið sagðar af því hlaupa á hund­ruðum hið minnsta. Um stærsta frétta­mál síð­asta árs er að ræða.

Varla getur leka­málið hafa farið fram­hjá Sig­ríði Björk? Fréttir sem hafa verið sagðar af því hlaupa á hund­ruðum hið minnsta. Um stærsta frétta­mál síð­asta árs er að ræða. Það er því algjör­lega óskilj­an­legt að Sig­ríður Björk, fyrst sem lög­reglu­stjór­inn á Suð­ur­nesjum og síðar sem lög­reglu­stjóri höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins (Hanna Birna skip­aði hana í það starf sum­arið 2014 eftir að Stefán Eiríks­son hafði hætt), hafi aldrei dottið í hug að pikka í kollega sína, og síðar und­ir­menn sína, og láta þá vita af því að Gísli Freyr hefði beðið hana um upp­lýs­ingar um Tony Omos í nóv­em­ber 2013.

Þegar dylgjum og spuna er ýtt til hliðar



Það má vel vera að við ákveðum að taka enn einn þvældan snún­ing á þessu máli í umræð­unni. Það var reynt að gera Gísla Frey að fórn­ar­lambi í leka­mál­inu, þangað til að hann ját­aði og hlaut dóm. Það var reynt að gera Hönnu Birnu að fórn­ar­lambi, þar til að hún sagði af sér og umboðs­maður Alþingis tók hana póli­tískt af lífi með nið­ur­stöðu sinni um vald­níðslu­til­burði gagn­vart Stef­áni Eiríks­syni. Og nú er verið að reyna að gera Sig­ríði Björk að fórn­ar­lambi. Að það séu ein­hverjir af ann­ar­legum hvötum að draga hana nið­ur. Að sam­særi sé í gangi. Að það sé engin ástæða fyrir hana að segja af sér vegna hegð­unar í starfi sem eft­ir­lits­stofnun segir að brjóti í bága við lög.

En þegar dylgj­unum og spunanum er ýtt til hliðar stendur eftir nakin nið­ur­staða: Lög­reglu­stjóri braut lög. Getur hann setið áfram sem slíkur og beitt refs­ingum gagn­vart öðrum borg­urum þegar hann telur sig sjálfan ekki þurfa að búa við sama veru­leika? Auð­vitað ekki. Almenn­ingur þarf að treysta lög­reglu­stjóra.

Það traust er ekki lengur fyrir hendi.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Climate Strikes and Societal Responsibility
Kjarninn 22. október 2019
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Women in prison
Kjarninn 21. október 2019
Curio hlaut Nýsköpunarverðlaunin
Elliði Hreinsson er framkvæmdastjóri og stofnandi Curio.
Kjarninn 21. október 2019
Ef ég væri VG þá myndi ég láta mig hverfa
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata, gagnrýndi stjórnvöld fyrir stefnuleysi í málefnum fjármálakerfisins og mögulega sölu á eignarhlutum í ríkisbönkunum.
Kjarninn 21. október 2019
Samkvæmisleikur að geta til um stefnu stjórnvalda í bankamálum
Oddný Harðardóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, var málshefjandi umræðu um sölu á ríkisbönkunum. Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, minnti hana á að hún hefði mælt fyrir frumvarpi sem ráðherra um sölu á bönkum.
Kjarninn 21. október 2019
Jón Grétar Guðjónsson
Ekki láta góða kreppu fara til spillis – nýttu hana sem tækifæri
Kjarninn 21. október 2019
Þórður Snær Júlíusson
Það er ekki ósmekklegt að segja satt
Kjarninn 21. október 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson
„Sárt og óþolandi að vera bendlaður við þessi spillingarmál“
Samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra sést bregða fyrir í nýrri kvikmynd um Panamaskjölin og lögfræðistofuna Mossack Fonseca. Hann segir að eins og honum þyki það sárt og óþolandi að vera bendlaður við þessi spillingarmál þá verði myndinni vart breytt.
Kjarninn 21. október 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari
None