Eigum við að láta kröfuhafana hafa eina eða tvær Landsvirkjanir?

peningar_opt.jpg
Auglýsing

Á næstu vikum gæti dregið til tíð­inda í einu mesta hags­muna­máli í sögu Íslend­inga. Með afnámi gjald­eyr­is­hafta stendur þjóðin frammi fyrir þeirri hættu að sitja eftir með risa­vaxnar og órétt­mætar skuld­ir, sem rekja má til banka­hruns­ins.

Það liggur fyrir að glæfra­legir og á köflum ólög­legir starfs­hættir gömlu bank­anna hafa kostað almenn­ing á Íslandi ævin­týra­legar fjár­hæðir og þar með stór­skaðað þjóð­ar­hag. Við sitjum eftir með drúgjan hluta reikn­ings­ins í formi him­in­hárra skulda rík­is­ins, sem eru um 1500 millj­arð­ar. Íslend­ingar skulda þannig næstum heila þjóð­ar­fram­leiðslu, sem má að mestu leyti rekja til afleið­inga af starf­semi gömlu bank­anna.

Tjón rík­is­ins gríð­ar­legt, tjón almenn­ings ekki minna



Í skýrslu Alþjóða­gjald­eyr­is­sjóðs­ins frá 2012 kemur fram að íslenska banka­hrunið var þriðja dýrasta í heim­inum hvað varðar útgjöld rík­is­ins, sem námu 740 millj­örðum króna. Sam­kvæmt AGS juk­ust skuldir rík­is­sjóðs um rúm­lega 70% af lands­fram­leiðslu vegna aðgerða til að takast á við banka­hrun­ið, eða um 1200 millj­arða króna. Ofan á þetta bæt­ist svo árlegur vaxta­kostn­aður upp á tugi millj­arða um ókomin ár. Svo er ótal­inn sá kostn­aður sem lenti á almenn­ingi og fyr­ir­tækjum þegar kaup­máttur hrundi og rekstr­ar­skil­yrði þrengd­ust veru­lega í kjöl­far hruns­ins. Á móti öllum þessum kostn­aði hefur ríkið fengið um 300 millj­arða eign­ar­hlut í nýju bönk­un­um, en það dugar ekki einu sinni fyrir 400 millj­arða króna vaxta­kostn­aði sem ríkið hefur þegar greitt vegna skuld­anna frá 2008!

Vest­urænar þjóðir sam­mála um prinsípið



Á síð­ustu árum hafa bæði Evr­ópu­sam­bandið og Banda­ríkja­stjórn sett lög og reglur til að tryggja að þrot fjár­mála­fyr­ir­tækja lendi ekki á almenn­ingi. Spari­fjár­eig­endur skulu njóta for­gangs í þrotabú fall­inna banka og allur kostn­aður sem kemur til vegna upp­gjörs þeirra skal vera bor­inn af eig­endum fyr­ir­tækj­anna, kröfu­höfum þeirra og jafn­vel öðrum starf­andi bönk­um. Prinsípið er skýrt: kostn­aður vegna falls fjár­mála­stofn­anna á ekki að lenda á skatt­greið­end­um.

Af hverju á þetta að vera öðru­vísi hér á Íslandi? Í þrota­búum föllnu bank­anna liggja um 2.200 millj­arðar króna. Ætlum við virki­lega að sitja eftir með óbætt tjón upp á næstum heila þjóð­ar­fram­leiðslu til þess eins að hleypa áhættu­fjár­festum úr landi með slíkar fjár­hæð­ir, sem eru að stórum hluta til ávinn­ingur af end­ur­reisn lands­ins sem við kost­uðum með miklum fórnum af hálfu sam­fé­lags­ins og him­in­háum lán­tök­um? Fjár­mála­ráð­herra hefur nefnt að leggja mætti útgöngu­skatt upp á a.m.k. 40% á kröfu­hafa sem vilja fara með sinn hlut út úr landi. Betur má ef duga skal. Það er aug­ljóst að rík­is­sjóður þarf að inn­heimta að lág­marki 60% af verð­mæti eigna úr þessum þrota­búum bara til að bæta beinan kostnað ríks­ins af fall­inu.

Auglýsing

Höf­undar eru Dr. Agnar Helga­son, mann­fræð­ing­ur, Dr. Torfi Þór­halls­son, verk­fræð­ing­ur, Ólafur Elí­as­son, tón­list­ar­maður og MBA og Ragnar F. Ólafs­son, félags­sál­fræð­ing­ur. Und­ir­rit­aðir starfa með InDefence hópn­um.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Daimler, framleiðandi Mercedes Benz-bílanna, hefur fundið fyrir mikilli eftirspurnaraukningu frá Kína
Framleiðslugreinar ná sér aftur á strik
Minni framleiðslutakmarkanir og meiri einkaneysla í Kína virðist hafa leitt til þess að framleiðslufyrirtæki í Evrópu eru á svipuðu róli og í fyrra. Einnig má sjá viðspyrnu á Íslandi, ef horft er á vöruútflutning iðnaðarvara.
Kjarninn 22. október 2020
Sara Stef. Hildardóttir
Covid, opinn aðgangur og ekki-hringrásarhagkerfi
Kjarninn 22. október 2020
Ólga er innan bæjarstjórnarinnar í Hafnarfirði vegna málsins.
Vilja að Hafnfirðingar fái að segja hug sinn um fyrirhugaða sölu á HS Veitum
Meirihlutinn í bæjarstjórn Hafnarfjarðar áformar sölu á 15,42 prósenta hlut í HS Veitum til HSV eignarhaldsfélags á um það bil 3,5 milljarða króna. Samtök í bænum eru tilbúin að reyna aftur að knýja fram íbúakosningu um málið.
Kjarninn 22. október 2020
Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra.
Kolefnisgjaldið þyrfti að vera mun hærra til þess að bíta betur
Umhverfis- og auðlindaráðherra og þingmaður Miðflokksins tókust á um kolefnisgjöld á þingi í dag.
Kjarninn 22. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Kúrfan áfram á niðurleið en „sigurinn er hvergi nærri í höfn“
„Allar tölur benda til þess að við séum raunverulega að sjá fækkun á tilfellum eins og staðan er núna,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir. Mögulega er hægt að hefja afléttingu aðgerða eftir 1-2 vikur.
Kjarninn 22. október 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra.
Áslaug Arna: „Haturstákn og sjónarmið verða ekki liðin innan lögreglunnar“
Dómsmálaráðherra segir „alveg skýrt“ að haturstákn og sjónarmið verði ekki liðin innan lögreglunnar, hvorki nú né framvegis.
Kjarninn 22. október 2020
Ellefu sóttu um stöðu framkvæmdastjóra á skrifstofu bankastjóra Seðlabankans
Seðlabankinn auglýsti nýverið lausar til umsóknar tvær nýjar stöður við bankann. Alls sóttu 22 um stöðurnar.
Kjarninn 22. október 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 24. þáttur: Murasaki Shikibu
Kjarninn 22. október 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None