Eigum við að láta kröfuhafana hafa eina eða tvær Landsvirkjanir?

peningar_opt.jpg
Auglýsing

Á næstu vikum gæti dregið til tíð­inda í einu mesta hags­muna­máli í sögu Íslend­inga. Með afnámi gjald­eyr­is­hafta stendur þjóðin frammi fyrir þeirri hættu að sitja eftir með risa­vaxnar og órétt­mætar skuld­ir, sem rekja má til banka­hruns­ins.

Það liggur fyrir að glæfra­legir og á köflum ólög­legir starfs­hættir gömlu bank­anna hafa kostað almenn­ing á Íslandi ævin­týra­legar fjár­hæðir og þar með stór­skaðað þjóð­ar­hag. Við sitjum eftir með drúgjan hluta reikn­ings­ins í formi him­in­hárra skulda rík­is­ins, sem eru um 1500 millj­arð­ar. Íslend­ingar skulda þannig næstum heila þjóð­ar­fram­leiðslu, sem má að mestu leyti rekja til afleið­inga af starf­semi gömlu bank­anna.

Tjón rík­is­ins gríð­ar­legt, tjón almenn­ings ekki minna



Í skýrslu Alþjóða­gjald­eyr­is­sjóðs­ins frá 2012 kemur fram að íslenska banka­hrunið var þriðja dýrasta í heim­inum hvað varðar útgjöld rík­is­ins, sem námu 740 millj­örðum króna. Sam­kvæmt AGS juk­ust skuldir rík­is­sjóðs um rúm­lega 70% af lands­fram­leiðslu vegna aðgerða til að takast á við banka­hrun­ið, eða um 1200 millj­arða króna. Ofan á þetta bæt­ist svo árlegur vaxta­kostn­aður upp á tugi millj­arða um ókomin ár. Svo er ótal­inn sá kostn­aður sem lenti á almenn­ingi og fyr­ir­tækjum þegar kaup­máttur hrundi og rekstr­ar­skil­yrði þrengd­ust veru­lega í kjöl­far hruns­ins. Á móti öllum þessum kostn­aði hefur ríkið fengið um 300 millj­arða eign­ar­hlut í nýju bönk­un­um, en það dugar ekki einu sinni fyrir 400 millj­arða króna vaxta­kostn­aði sem ríkið hefur þegar greitt vegna skuld­anna frá 2008!

Vest­urænar þjóðir sam­mála um prinsípið



Á síð­ustu árum hafa bæði Evr­ópu­sam­bandið og Banda­ríkja­stjórn sett lög og reglur til að tryggja að þrot fjár­mála­fyr­ir­tækja lendi ekki á almenn­ingi. Spari­fjár­eig­endur skulu njóta for­gangs í þrotabú fall­inna banka og allur kostn­aður sem kemur til vegna upp­gjörs þeirra skal vera bor­inn af eig­endum fyr­ir­tækj­anna, kröfu­höfum þeirra og jafn­vel öðrum starf­andi bönk­um. Prinsípið er skýrt: kostn­aður vegna falls fjár­mála­stofn­anna á ekki að lenda á skatt­greið­end­um.

Af hverju á þetta að vera öðru­vísi hér á Íslandi? Í þrota­búum föllnu bank­anna liggja um 2.200 millj­arðar króna. Ætlum við virki­lega að sitja eftir með óbætt tjón upp á næstum heila þjóð­ar­fram­leiðslu til þess eins að hleypa áhættu­fjár­festum úr landi með slíkar fjár­hæð­ir, sem eru að stórum hluta til ávinn­ingur af end­ur­reisn lands­ins sem við kost­uðum með miklum fórnum af hálfu sam­fé­lags­ins og him­in­háum lán­tök­um? Fjár­mála­ráð­herra hefur nefnt að leggja mætti útgöngu­skatt upp á a.m.k. 40% á kröfu­hafa sem vilja fara með sinn hlut út úr landi. Betur má ef duga skal. Það er aug­ljóst að rík­is­sjóður þarf að inn­heimta að lág­marki 60% af verð­mæti eigna úr þessum þrota­búum bara til að bæta beinan kostnað ríks­ins af fall­inu.

Auglýsing

Höf­undar eru Dr. Agnar Helga­son, mann­fræð­ing­ur, Dr. Torfi Þór­halls­son, verk­fræð­ing­ur, Ólafur Elí­as­son, tón­list­ar­maður og MBA og Ragnar F. Ólafs­son, félags­sál­fræð­ing­ur. Und­ir­rit­aðir starfa með InDefence hópn­um.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Vilja að þú fáir þér ís með Netflix áhorfinu
Netflix og ísframleiðandinn Ben & Jerry's hafa tekið höndum saman. Þau vilja að fólk fá sér ís með Netflix áhorfinu.
Kjarninn 19. janúar 2020
Íslendingar, náttúra, hálendi og hreindýr
Jakob S. Jónsson fjallar um Öræfahjörðina, sögu hreindýra á Íslandi.
Kjarninn 19. janúar 2020
Arnheiður Jóhannsdóttir
Sjálfbær uppbygging ferðaþjónustu á landinu öllu
Kjarninn 19. janúar 2020
Seðlabankinn greip tólf sinnum inn í gjaldeyrismarkaðinn í fyrra
Gjaldeyrisvaraforði Seðlabanka Íslands var orðinn 822 milljarðar króna í lok árs 2019. Alls lækkaði gengi krónunnar um 3,1 prósent og Seðlabankinn greip nokkrum sinnum inn í til að stilla af kúrs hennar í fyrra.
Kjarninn 19. janúar 2020
Ævintýri Harrys og Meghan: Valdi prinsessuna fram yfir konungsríkið
Þau voru dýrkuð og dáð. Hundelt og áreitt. Loks fengu þau nóg. Margt í sögu Harrys Bretaprins og Meghan Markle rímar við stef úr Grimms-ævintýrum. En þetta er ekki leikur heldur lífið, sagði prinsinn er hann óttaðist um líf konu sinnar.
Kjarninn 19. janúar 2020
Ertu örugglega danskur ríkisborgari?
Hann er sjötugur arkitekt, hefur frá barnsaldri búið í Danmörku, aldrei komist í kast við lögin og ætíð átt danskt vegabréf. Nú á hann á hættu að verða vísað frá Danmörku.
Kjarninn 19. janúar 2020
Hvenær við borðum hefur áhrif á heilsufar okkar
Hlutfall einstaklinga sem glíma við offitu í Bandaríkjunum hefur farið úr 15 í 40 prósent á rúmum 40 árum. Að vaka og borða þegar fólk ætti frekar að sofa gæti haft meiri áhrif á þyngd en það að borða óhollan mat á matmálstíma.
Kjarninn 18. janúar 2020
Misbrestasamur meistari
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Meistarann og Margarítu sem sýnt er í Þjóðleikhúsinu.
Kjarninn 18. janúar 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None