Eigum við að láta kröfuhafana hafa eina eða tvær Landsvirkjanir?

Á næstu vikum gæti dregið til tíð­inda í einu mesta hags­muna­máli í sögu Íslend­inga. Með afnámi gjald­eyr­is­hafta stendur þjóðin frammi fyrir þeirri hættu að sitja eftir með risa­vaxnar og órétt­mætar skuld­ir, sem rekja má til banka­hruns­ins.

Það liggur fyrir að glæfra­legir og á köflum ólög­legir starfs­hættir gömlu bank­anna hafa kostað almenn­ing á Íslandi ævin­týra­legar fjár­hæðir og þar með stór­skaðað þjóð­ar­hag. Við sitjum eftir með drúgjan hluta reikn­ings­ins í formi him­in­hárra skulda rík­is­ins, sem eru um 1500 millj­arð­ar. Íslend­ingar skulda þannig næstum heila þjóð­ar­fram­leiðslu, sem má að mestu leyti rekja til afleið­inga af starf­semi gömlu bank­anna.

Tjón rík­is­ins gríð­ar­legt, tjón almenn­ings ekki minna



Í skýrslu Alþjóða­gjald­eyr­is­sjóðs­ins frá 2012 kemur fram að íslenska banka­hrunið var þriðja dýrasta í heim­inum hvað varðar útgjöld rík­is­ins, sem námu 740 millj­örðum króna. Sam­kvæmt AGS juk­ust skuldir rík­is­sjóðs um rúm­lega 70% af lands­fram­leiðslu vegna aðgerða til að takast á við banka­hrun­ið, eða um 1200 millj­arða króna. Ofan á þetta bæt­ist svo árlegur vaxta­kostn­aður upp á tugi millj­arða um ókomin ár. Svo er ótal­inn sá kostn­aður sem lenti á almenn­ingi og fyr­ir­tækjum þegar kaup­máttur hrundi og rekstr­ar­skil­yrði þrengd­ust veru­lega í kjöl­far hruns­ins. Á móti öllum þessum kostn­aði hefur ríkið fengið um 300 millj­arða eign­ar­hlut í nýju bönk­un­um, en það dugar ekki einu sinni fyrir 400 millj­arða króna vaxta­kostn­aði sem ríkið hefur þegar greitt vegna skuld­anna frá 2008!

Vest­urænar þjóðir sam­mála um prinsípið



Á síð­ustu árum hafa bæði Evr­ópu­sam­bandið og Banda­ríkja­stjórn sett lög og reglur til að tryggja að þrot fjár­mála­fyr­ir­tækja lendi ekki á almenn­ingi. Spari­fjár­eig­endur skulu njóta for­gangs í þrotabú fall­inna banka og allur kostn­aður sem kemur til vegna upp­gjörs þeirra skal vera bor­inn af eig­endum fyr­ir­tækj­anna, kröfu­höfum þeirra og jafn­vel öðrum starf­andi bönk­um. Prinsípið er skýrt: kostn­aður vegna falls fjár­mála­stofn­anna á ekki að lenda á skatt­greið­end­um.

Af hverju á þetta að vera öðru­vísi hér á Íslandi? Í þrota­búum föllnu bank­anna liggja um 2.200 millj­arðar króna. Ætlum við virki­lega að sitja eftir með óbætt tjón upp á næstum heila þjóð­ar­fram­leiðslu til þess eins að hleypa áhættu­fjár­festum úr landi með slíkar fjár­hæð­ir, sem eru að stórum hluta til ávinn­ingur af end­ur­reisn lands­ins sem við kost­uðum með miklum fórnum af hálfu sam­fé­lags­ins og him­in­háum lán­tök­um? Fjár­mála­ráð­herra hefur nefnt að leggja mætti útgöngu­skatt upp á a.m.k. 40% á kröfu­hafa sem vilja fara með sinn hlut út úr landi. Betur má ef duga skal. Það er aug­ljóst að rík­is­sjóður þarf að inn­heimta að lág­marki 60% af verð­mæti eigna úr þessum þrota­búum bara til að bæta beinan kostnað ríks­ins af fall­inu.

Auglýsing

Höf­undar eru Dr. Agnar Helga­son, mann­fræð­ing­ur, Dr. Torfi Þór­halls­son, verk­fræð­ing­ur, Ólafur Elí­as­son, tón­list­ar­maður og MBA og Ragnar F. Ólafs­son, félags­sál­fræð­ing­ur. Und­ir­rit­aðir starfa með InDefence hópn­um.

Viltu styrkja sjálfstæða íslenska fjölmiðlun?
Lesendur Kjarnans geta kosið að greiða fast mánaðarlegt framlag til fjölmiðilsins til að efla starfsemi hans enn frekar. Markmiðið er upplýstari, gagnrýnni og málefnalegri umræða. Hjálpið okkur við að ná því markmiði með því að ganga til liðs við Kjarnasamfélagið.
Hrafn Jónsson
500.000 króna fíllinn í herberginu
25. maí 2017 kl. 10:00
May krefst skýringa frá Trump á leka leyniþjónustunnar
Myndir og gögn sem tengjast sprengjuárásinni í Manchester láku frá leyniþjónustuaðilum Bandaríkjanna.
25. maí 2017 kl. 9:00
Sigmundur Davíð segir fyrrverandi formenn hafa farið gegn sér
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, þingmaður Framsóknarflokksins, er ósáttur við stöðu Framsóknarflokksins.
25. maí 2017 kl. 8:00
Haukur Guðmundsson skipaður ráðuneytisstjóri í dómsmálaráðuneytinu
24. maí 2017 kl. 20:18
Bjarni Jónsson
Lokun Fossvogskirkju kemur ekki til greina
24. maí 2017 kl. 17:00
Sigmundur Davíð boðar stofnun Framfarafélagsins
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, hópur Framsóknarmanna og aðrir stofnuðu Framfarafélagið á fæðingardegi Jónasar frá Hriflu. Félagið á að vera vettvangur til að stuða að framförum á öllum sviðum samfélagsins.
24. maí 2017 kl. 16:56
Innrás Costco gott „spark í rassinn“ á íslenskri verslun
Costco mun ekki éta íslenskan verslunarmarkað með húð og hári, en líklegt er að íslensk verslunarfyrirtæki bregðist við innkomu þess með betri þjónustu og meiri fjölbreytni.
24. maí 2017 kl. 15:00
Aðgerðarhópur í húsnæðismálum vinnur að fjórtán aðgerðum
Búist er við því að aðgerðaáætlun til að taka á neyðarástandi á húsnæðismarkaði verði kynnt í þessari viku eða þeirri næstu. Ríkið mun selja sveitarfélögum lóðir til íbúðaruppbyggingar til að mæta ástandinu.
24. maí 2017 kl. 13:00
Meira úr sama flokkiÁlit
None