Eigum við að láta kröfuhafana hafa eina eða tvær Landsvirkjanir?

peningar_opt.jpg
Auglýsing

Á næstu vikum gæti dregið til tíð­inda í einu mesta hags­muna­máli í sögu Íslend­inga. Með afnámi gjald­eyr­is­hafta stendur þjóðin frammi fyrir þeirri hættu að sitja eftir með risa­vaxnar og órétt­mætar skuld­ir, sem rekja má til banka­hruns­ins.

Það liggur fyrir að glæfra­legir og á köflum ólög­legir starfs­hættir gömlu bank­anna hafa kostað almenn­ing á Íslandi ævin­týra­legar fjár­hæðir og þar með stór­skaðað þjóð­ar­hag. Við sitjum eftir með drúgjan hluta reikn­ings­ins í formi him­in­hárra skulda rík­is­ins, sem eru um 1500 millj­arð­ar. Íslend­ingar skulda þannig næstum heila þjóð­ar­fram­leiðslu, sem má að mestu leyti rekja til afleið­inga af starf­semi gömlu bank­anna.

Tjón rík­is­ins gríð­ar­legt, tjón almenn­ings ekki minna



Í skýrslu Alþjóða­gjald­eyr­is­sjóðs­ins frá 2012 kemur fram að íslenska banka­hrunið var þriðja dýrasta í heim­inum hvað varðar útgjöld rík­is­ins, sem námu 740 millj­örðum króna. Sam­kvæmt AGS juk­ust skuldir rík­is­sjóðs um rúm­lega 70% af lands­fram­leiðslu vegna aðgerða til að takast á við banka­hrun­ið, eða um 1200 millj­arða króna. Ofan á þetta bæt­ist svo árlegur vaxta­kostn­aður upp á tugi millj­arða um ókomin ár. Svo er ótal­inn sá kostn­aður sem lenti á almenn­ingi og fyr­ir­tækjum þegar kaup­máttur hrundi og rekstr­ar­skil­yrði þrengd­ust veru­lega í kjöl­far hruns­ins. Á móti öllum þessum kostn­aði hefur ríkið fengið um 300 millj­arða eign­ar­hlut í nýju bönk­un­um, en það dugar ekki einu sinni fyrir 400 millj­arða króna vaxta­kostn­aði sem ríkið hefur þegar greitt vegna skuld­anna frá 2008!

Vest­urænar þjóðir sam­mála um prinsípið



Á síð­ustu árum hafa bæði Evr­ópu­sam­bandið og Banda­ríkja­stjórn sett lög og reglur til að tryggja að þrot fjár­mála­fyr­ir­tækja lendi ekki á almenn­ingi. Spari­fjár­eig­endur skulu njóta for­gangs í þrotabú fall­inna banka og allur kostn­aður sem kemur til vegna upp­gjörs þeirra skal vera bor­inn af eig­endum fyr­ir­tækj­anna, kröfu­höfum þeirra og jafn­vel öðrum starf­andi bönk­um. Prinsípið er skýrt: kostn­aður vegna falls fjár­mála­stofn­anna á ekki að lenda á skatt­greið­end­um.

Af hverju á þetta að vera öðru­vísi hér á Íslandi? Í þrota­búum föllnu bank­anna liggja um 2.200 millj­arðar króna. Ætlum við virki­lega að sitja eftir með óbætt tjón upp á næstum heila þjóð­ar­fram­leiðslu til þess eins að hleypa áhættu­fjár­festum úr landi með slíkar fjár­hæð­ir, sem eru að stórum hluta til ávinn­ingur af end­ur­reisn lands­ins sem við kost­uðum með miklum fórnum af hálfu sam­fé­lags­ins og him­in­háum lán­tök­um? Fjár­mála­ráð­herra hefur nefnt að leggja mætti útgöngu­skatt upp á a.m.k. 40% á kröfu­hafa sem vilja fara með sinn hlut út úr landi. Betur má ef duga skal. Það er aug­ljóst að rík­is­sjóður þarf að inn­heimta að lág­marki 60% af verð­mæti eigna úr þessum þrota­búum bara til að bæta beinan kostnað ríks­ins af fall­inu.

Auglýsing

Höf­undar eru Dr. Agnar Helga­son, mann­fræð­ing­ur, Dr. Torfi Þór­halls­son, verk­fræð­ing­ur, Ólafur Elí­as­son, tón­list­ar­maður og MBA og Ragnar F. Ólafs­son, félags­sál­fræð­ing­ur. Und­ir­rit­aðir starfa með InDefence hópn­um.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Barnabætur og sérstakur barnabótaauki skilaði 15 milljörðum til barnafjölskyldna
Íslenska barnabótakerfið hefur verið harðlega gagnrýnt undanfarin ár fyrir að vera fyrst og fremst nokkurs konar fátækrahjálp við tekjulágar fjölskyldur. Tekjutengdu bæturnar hækkuðu lítillega í fyrra og sérstakur barnabótaauki var greiddur út á föstudag.
Kjarninn 1. júní 2020
Þorsteinn Már Baldvinsson, er annar forstjóra Samherja.
Sjávarútvegsfyrirtæki fengu 175 milljónir króna úr hlutabótaleiðinni
Tvö dótturfyrirtæki Samherja skera sig úr á meðal sjávarútvegsfyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina. Alls voru 245 starfsmenn þeirra settir á leiðina. Samstæðan ætlar að endurgreiða ríkissjóði greiðslurnar sem hún fékk.
Kjarninn 1. júní 2020
Eiríkur Rögnvaldsson
Tölum íslensku við útlendinga
Kjarninn 1. júní 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar.
Fyrirtækin sem ætla að endurgreiða hlutabætur fá reikning í vikunni
Stöndug fyrirtæki sem nýttu sér hlutabótaleiðina, en hafa óskað eftir því að fá að endurgreiða það sem þau fengu úr ríkissjóði í gegnum hana, munu fá send skilaboð í vikunni um hvað þau skulda og hvernig þau eiga að borga.
Kjarninn 1. júní 2020
Landamæri margra landa opna á nýjan leik á næstunni. En ferðamennska sumarsins 2020 verður með öðru sniði en venjulega.
Lokkandi ferðatilboð í skugga hættu á annarri bylgju
Lægri skattar, niðurgreiðslur á ferðum og gistingu, ókeypis gisting og læknisaðstoð ef til veikinda kemur eru meðal þeirra aðferða sem lönd ætla að beita til að lokka ferðamenn til sín. Á sama tíma vara heilbrigðisyfirvöld við hættunni á annarri bylgju.
Kjarninn 1. júní 2020
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Glæpur og refsing: Skipta kyn og kynþáttur máli?
Kjarninn 1. júní 2020
Minkar eru ræktaðir á búum víða um heim, m .a. á Íslandi, vegna feldsins.
Menn smituðust af minkum
Fólk er talið hafa borið kórónuveiruna inn í minkabú í Hollandi. Minkarnir sýktust og smituðu svo að minnsta kosti tvo starfsmenn. Engin grunur hefur vaknað um kórónuveirusmit i minkum eða öðrum dýrum hér á landi.
Kjarninn 1. júní 2020
Stóru viðskiptabankarnir þrír tilkynntu allir vaxtalækkanir í vikunni sem leið.
Bankarnir taka aftur forystu í húsnæðislánum
Stýrivaxtalækkanir, lækkun bankaskatts og afnám sveiflujöfnunarauka hafa haft áhrif á vaxtakjör sem og getu bankanna til að lána fé. Með tilliti til verðbólgu verða hagstæðustu vextirnir til húsnæðiskaupa nú hjá bönkum í stað lífeyrissjóða.
Kjarninn 31. maí 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None