Enn um villur: Um athugasemdir Ragnars Árnasonar

„Ég hugsa að við Ragnar séum sammála um að í dag, 37 árum eftir upphaf kvótakerfis í botnfiskveiðum, sé of mikil tortryggni út í þetta kerfi sem í grunnatriðum er langbesta kerfið sem völ er á,“ skrifar Ásgeir Daníelsson hagfræðingur.

Auglýsing

Ragnar Árna­son gagn­rýndi nokkur atriði í grein sem ég skrif­aði. Hér eru athuga­semdir mínar við þess­ari gagn­rýni Ragn­ars.

1.

Í grein minni benti ég á að í skýrslu Daða Más Krist­ó­fers­sonar frá árinu 2010 og í nýrri skýrslu Ragn­ars Árna­sonar um áhrif fyrn­ingar afla­hlut­deilda væri eitt mat á verð­mæti afla­hlut­deilda notað til að reikna út áhrifin á eignir fyr­ir­tækj­anna og annað lægra mat notað til að reikna út eigið féð sem er notað til sam­an­burð­ar. Ragnar segir að það sé rangt hjá mér að kalla þetta villu af því að bæði hann og Daði Már geri grein fyrir því að þeir beri saman eigna­skerð­ing­una sam­kvæmt eigin útreikn­ingi og bók­fært eigið fé sam­kvæmt Hag­stof­unni. Það er kannski rétt, en eftir stendur að sam­an­burð­ur­inn er rangur (villa) vegna þess að þeir eru að bera saman ósam­bæri­lega hluti.

Sára fáir les­endur þess­ara skýrslna höfðu mögu­leika á að sjá hvernig í pott­inn var búið og flestir því reiknað með að verið væri að tala um það sem mestu máli skiptir varð­andi stöð­una eftir að til­tekin fyrn­ing afla­hlut­deilda hefur verið ákveð­in: mat skýrslu­höf­unda á eigin fé sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja miðað við mat þeirra á virði afla­hlut­deild­anna.

Auglýsing

2.

Ragnar kvartar undan því að ég gleymi því að „eigna­skerð­ing sú sem í fyrn­ingu afla­heim­ilda felst á sér ekki aðeins stað í upp­hafi þegar mark­aðsvirði þeirra fellur í sam­ræmi við fyrn­ing­ar­hlut­fall­ið. Eigna­skerð­ingin heldur áfram með fyrn­ingu hvers árs þar til ekk­ert er eft­ir.“ Þetta er við­bót í skýrslu Ragn­ars og er ekki í skýrslu Daða Más.

Fyrn­ing­ar­leiðin gengur út á að útgerðin ráði yfir minni og minni hluta af þeim afla­hlut­deildum sem þær ráða yfir í byrj­un. Í fyrstu heldur útgerðin nær öllum afla­hlut­deild­unum en svo minnkar þeirra hlutur og verður á end­anum eng­inn. Bæði Ragnar og Daði Már reikna rétti­lega út eigna­virði þess­arar eignar með því að núvirða tekjur af eign­inni miðað við til­teknar for­sendur um vexti og leigu­verð afla­marks og bera útkom­una saman við það sem þeir fá ef engin fyrn­ing á sér stað. Sú „fyrn­ing hvers árs þar til ekk­ert er eft­ir“, sem Ragnar talar um, er með í útreikn­ing­unum á virði afla­hlut­deild­anna eftir að búið er að ákveða til­tekna fyrn­ingu þeirra. Það er rangt að telja hana aft­ur. Ragnar er vel mennt­aður hag­fræð­ingur og lunk­inn í stærð­fræði og veit þetta.

3.

Það er rétt hjá Ragn­ari að afkoma útgerð­ar­innar var mun betri á árinu 1984 en á árunum 1982 og 1983 og vissu­lega hefði ég átt að vísa í afkom­una á þeim árum. Þegar fyrstu lögin um kvóta­kerfið í botn­fisk­inum voru sam­þykkt á árinu 1983 var afkoma árs­ins 1982 sæmi­lega þekkt og menn með grófa hug­mynd um hvernig hlut­irnir voru að ganga á árinu 1983 en vissu mjög lítið um afkomu árs­ins 1984.

4.

Ragnar telur það rangt hjá mér að útgerð­ar­menn hafi verið hik­andi varð­andi kvóta­kerfið í byrjun enda hafi þeir haft góða reynslu af kvóta­kerfi í síld- og loðnu­veið­um. Tor­tryggni útgerð­ar­manna og fleiri aðila innan og utan sjáv­ar­út­vegs­ins gagn­vart kvóta­kerf­inu í botn­fisk­veið­unum kom m.a. fram í því að fyrstu árin voru sett árlega ný lög um fyr­ir­komu­lag kerf­is­ins og fljótt var bakkað tíma­bundið með því að heim­ila að útgerðir gætu valið svo­nefnt sókn­ar­mark og haft áhrif á afla­hlut­deild skip­anna í gegnum veiði­reynslu á sókn­ar­marki. Þá voru útgerðir smá­báta undir 10 brl. alfarið utan kvóta­kerf­is­ins í byrj­un. Margir útgerð­ar­menn tor­tryggðu líka þau miklu rík­is­af­skipti sem þeir sáu í kvóta­kerf­inu.

Ég hugsa að við Ragnar séum sam­mála um að í dag, 37 árum eftir upp­haf kvóta­kerfis í botn­fisk­veið­um, sé of mikil tor­tryggni út í þetta kerfi sem í grunn­at­riðum er lang­besta kerfið sem völ er á. Þessa tor­tryggni má finna bæði innan sjáv­ar­út­vegs­ins og utan hans. Senni­lega erum við Ragnar ósam­mála um hvernig best sé að draga úr þess­ari tor­tryggni.

Höf­undur er hag­fræð­ing­ur.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri er formaður peningastefnunefndar.
Stýrivextir hækka í níunda skiptið í röð – Nú upp í 5,75 prósent
Stýrivextir hafa verið hækkaðir upp í 5,75 prósent. Greiðslubyrði margra heimila mun fyrir vikið þyngjast. Ákvarðanir í atvinnulífi, á vinnumarkaði og í ríkisfjármálum munu skipta miklu um þróun vaxta á næstu misserum, að sögn peningastefnunefndar.
Kjarninn 5. október 2022
Bjarni Benediktsson, Katrín Jakobsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson, formenn ríkissjórnarflokkanna, sendu frá sér yfirlýsingu í apríl þar sem segir að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum ríkissin í Íslandsbanka að sinni. Sú yfirlýsing stendur enn.
Standa enn við að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum í Íslandsbanka
Fjármálaráðherra sagði mikilvægt að halda áfram að selja hlut ríkisins í Íslandsbanka við kynningu fjárlagafrumvarpsins. Í yfirlýsingu stjórnarflokkanna frá því í vor segir að ekki verði ráðist í sölu á frekari hlutum bankans að sinni. Hún gildir enn.
Kjarninn 5. október 2022
Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Örn Bárður Jónsson
Um skjálífi og skjána
Kjarninn 4. október 2022
Þrjú félög voru skráð á markað í sumar. Þeirra stærst er Alvotech, sem var skráð á First North markaðinn í júní. Hér sést Róbert Wessman, stofnandi og stjórnarformaður félagsins, hringja inn fyrstu viðskipti með bréfin.
Virði skráðra félaga í Kauphöllinni lækkað um 254 milljarða króna á tveimur mánuðum
Það sem af er ári hefur Úrvalsvísitala Kauphallarinnar lækkað um 28,3 prósent. Hún hækkaði um rúmlega 20 prósent árið 2020 og 33 prósent í fyrra. Leiðrétting er að eiga sér stað á virði skráðra félaga.
Kjarninn 4. október 2022
Steingrímur J. Sigfússon
Einu sinni var Póstur og Sími
Kjarninn 4. október 2022
Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Svandís boðar frumvarp um tengda aðila í sjávarútvegi á næsta ári
Samkvæmt lögum mega tengdir aðilar í sjávarútvegi ekki halda á meira en tólf prósent af úthlutuðum kvóta á hverjum tíma. Skiptar skoðanir eru um hvort mikil samþjöppun í sjávarútvegi sé í samræmi við þetta þak.
Kjarninn 4. október 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar