Er eitthvað lýðræðislegt við einræðisherra?

9952973665_24af836cf7_o.jpg
Auglýsing

Fólki dettur stundum í hug að það gæti verið snjallt og jafn­vel alveg ein­stak­lega lýð­ræð­is­legt að kjósa borg­ar­stjóra beint. Þá væri hann óháður þessum þreyt­andi póli­tíkusum sem þenja sig stöðugt í borg­ar­stjórn­inni og gæti gengið erinda borg­ar­búa beint og milli­liða­laust.

Það er út af fyrir sig alveg hægt skilja að sumum finn­ist ein­fald­ara og betra að geta gengið að sínum manni vís­um. En það er skrítn­ara að tengja þetta fyr­ir­komu­lag við lýð­ræði. Það er svona álíka gáfu­legt og að segja að lýð­ræði sé í raun­inni ein­ræði.

Ein­ræð­is­herra er ein­ræð­is­herra alveg sama þótt hann hafi verið kos­inn. Lýð­ræði er hins vegar hópa­vinna og trúin á það er ósköp ein­föld: Hún gengur út á að það sé lík­legBBra til árang­urs að vinna saman í hópum en að stóla alltaf á ein­hvern karl eða konu sem grenjar í sím­tól inni á skrif­stofu eða þyk­ist stöðugt vera að leysa öll mál upp á eigin spýt­ur.

Smátt og smátt er líka að verða ljóst að fyr­ir­komu­lag þar sem kjörnir full­trúar ráða öllu um skeið og eiga helst ekk­ert að hlusta á nöldrið í kjós­endum er að ganga sér til húð­ar. Stöðugt er bent á nýjar leiðir til að ráðg­ast við borg­ar­ana um stærri og smærri mál utan við hefð­bundnar kosn­ing­ar.

almennt_15_05_2014

Auglýsing

Reykja­vík­ur­borg hefur á þessu kjör­tíma­bili unnið að því að þróa tvenns konar þátt­töku­leiðir undir heit­inu „Betri Reykja­vík“ (sjá betri­reykja­vik.is). Ann­ars vegar er það form­legur far­vegur hug­mynda og til­lagna sem rök­ræddar eru á net­inu og fara að lokum til afgreiðslu á við­eig­andi sviði borg­ar­inn­ar. Þannig geta Reyk­vík­ingar sent til­lögur sínar beint til þeirra nefnda sem fjalla um hvert og eitt mál.

Þannig verður Reykja­vík betri. Hverfin geta líka orðið betri, fal­legri og skemmti­legri með aðstoð borg­ar­búa. Um það snýst verk­efnið Betri hverfi. Þá fá borg­ar­arnir úthlutað fé til við­halds og fram­kvæmda í eigin hverf­um. Þátt­taka er ekki tíma­frek. Fyrst er óskað eftir hug­mynd­um, þá er gef­inn kostur á rök­ræðum um hug­mynd­irnar á net­inu og að lokum er þeim raðað í for­gangs­röð sem ákvarðar hvaða hug­myndir verða fram­kvæmd­ar. Það má segja að Betri hverfi sé eins konar æfing enn sem komið er. Þátt­töku­verk­efnum af þessu tagi mun fjölga í fram­tíð­inni og þau stækka. Það er engin spurn­ing.

Borgin hefur líka átt sam­starf við stjórn­mála­fræð­inga sem vinna að þróun aðferða til sam­ráðs við almenn­ing. Hér var til dæmis á síð­asta ári James Fis­hkin frá Stan­for­d-há­skóla sem hefur skipu­lagt svo­kall­aðar rök­ræðukann­anir víða um heim. Rök­ræðukann­anir blanda saman aðferð skoð­ana­kann­ana og rök­ræðu­funda til að sjá breyt­ingar sem verða á við­horfum fólks þegar það fær tæki­færi til að kynna sér mál í hörgul. Það kemur í ljós að slíkar breyt­ingar geta verið umtals­verð­ar.

Stjórn­mála­menn verða að átta sig á að sam­ráð við almenn­ing er mjög mik­il­vægt. Aukið lýð­ræði íbú­anna er ein­fald­lega fram­tíðin og hún er björt. Þetta fyr­ir­komu­lag felur ekki í sér ein­hvers konar lýð­skrum eða takka­lýð­ræði. Það er ekki hægt að ætl­ast til þess að við séum öll vel að okkur um þau fjöl­mörgu mál sem þarf að móta stefnu um eða taka ákvarð­anir um. En það þarf að vera eitt­hvert vit í ákvörð­un­um. Besta leiðin til að þetta vit verði sem allra mest er að búa til aðstæður þar sem fólk getur bæði sett sig inn í mál og tekið þátt í að móta stefnu og jafn­vel taka ákvarð­an­ir. Það er lýð­ræði.

Góðir leið­togar eru fínir og þeir geta hjálpað heil­mik­ið. En þeir toppa ekki visku fjöld­ans. Þeir eiga því aðal­lega að hjálpa til við að sú viska nýt­ist sem best.

Greinin birist í nýjasta Kjarn­an­um. Lestu hann hér.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
„Algeggjuð“ hugmynd um sameiningu banka
Í Vísbendingu, sem kom til áskrifenda á föstudaginn, er fjallað um þá hugmynd að sameina tvo af kerfislægt mikilvægu bönkum landsins.
Kjarninn 15. desember 2019
SMS og MMS ganga í endurnýjun lífdaga
Eftir að hafa lotið í lægra haldi fyrir nýjum samskiptaforritum á borð við Messenger og WhatsApp eru gömlu góðu SMS- og MMS-skilaboðin að eiga endurkomu. Þeim fjölgar nú eftir áralangan samdrátt.
Kjarninn 15. desember 2019
Ferðalag á mörkum ljóss og myrkurs, í átt til dögunar
Rökkursöngvar Sverris Guðjónssonar kontratenórs eru að koma út. Safnað er fyrir þeim á Karolina Fund.
Kjarninn 15. desember 2019
Ársreikningaskrá heyrir undir embætti ríkisskattstjóra.
Skil á ársreikningum hafa tekið stakkaskiptum eftir að viðurlög voru hert
Eftir að viðurlög við því að skila ekki ársreikningum á réttum tíma voru hert skila mun fleiri fyrirtæki þeim á réttum tíma. Enn þarf almenningur, fjölmiðlar og aðrir áhugasamir þó að greiða fyrir aðgang að ársreikningum.
Kjarninn 15. desember 2019
Hin harða barátta um sjónvarpið og internetið
Síminn fékk nýverið níu milljóna króna stjórnvaldssekt fyrir að hafa margbrotið ákvæði fjölmiðlalaga, með því að í raun vöndla saman sölu á interneti og sjónvarpi. Brotin voru sögð meðvituð, markviss og ítrekuð.
Kjarninn 15. desember 2019
Réttast að senda pöndubirnina heim
Upplýsingar um fund kínverska sendiherrans í Danmörku með færeyskum ráðamönnum um fjarskiptasamning hafa valdið fjaðrafoki í Færeyjum og meðal danskra þingmanna. Sendiherrann neitar að reyna að beita Færeyinga þrýstingi.
Kjarninn 15. desember 2019
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Drög að nýjum þjónustusamningi við RÚV kynnt
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur kynnt nýjan þjónustusamning við Ríkisútvarpið fyrir ríkisstjórn en núgildandi samningur rennur út um áramótin.
Kjarninn 14. desember 2019
Agnar Snædahl
Frá kreppuþakuppbyggingu og myglu
Kjarninn 14. desember 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None