Er eitthvað lýðræðislegt við einræðisherra?

9952973665_24af836cf7_o.jpg
Auglýsing

Fólki dettur stundum í hug að það gæti verið snjallt og jafn­vel alveg ein­stak­lega lýð­ræð­is­legt að kjósa borg­ar­stjóra beint. Þá væri hann óháður þessum þreyt­andi póli­tíkusum sem þenja sig stöðugt í borg­ar­stjórn­inni og gæti gengið erinda borg­ar­búa beint og milli­liða­laust.

Það er út af fyrir sig alveg hægt skilja að sumum finn­ist ein­fald­ara og betra að geta gengið að sínum manni vís­um. En það er skrítn­ara að tengja þetta fyr­ir­komu­lag við lýð­ræði. Það er svona álíka gáfu­legt og að segja að lýð­ræði sé í raun­inni ein­ræði.

Ein­ræð­is­herra er ein­ræð­is­herra alveg sama þótt hann hafi verið kos­inn. Lýð­ræði er hins vegar hópa­vinna og trúin á það er ósköp ein­föld: Hún gengur út á að það sé lík­legBBra til árang­urs að vinna saman í hópum en að stóla alltaf á ein­hvern karl eða konu sem grenjar í sím­tól inni á skrif­stofu eða þyk­ist stöðugt vera að leysa öll mál upp á eigin spýt­ur.

Smátt og smátt er líka að verða ljóst að fyr­ir­komu­lag þar sem kjörnir full­trúar ráða öllu um skeið og eiga helst ekk­ert að hlusta á nöldrið í kjós­endum er að ganga sér til húð­ar. Stöðugt er bent á nýjar leiðir til að ráðg­ast við borg­ar­ana um stærri og smærri mál utan við hefð­bundnar kosn­ing­ar.

almennt_15_05_2014

Auglýsing

Reykja­vík­ur­borg hefur á þessu kjör­tíma­bili unnið að því að þróa tvenns konar þátt­töku­leiðir undir heit­inu „Betri Reykja­vík“ (sjá betri­reykja­vik.is). Ann­ars vegar er það form­legur far­vegur hug­mynda og til­lagna sem rök­ræddar eru á net­inu og fara að lokum til afgreiðslu á við­eig­andi sviði borg­ar­inn­ar. Þannig geta Reyk­vík­ingar sent til­lögur sínar beint til þeirra nefnda sem fjalla um hvert og eitt mál.

Þannig verður Reykja­vík betri. Hverfin geta líka orðið betri, fal­legri og skemmti­legri með aðstoð borg­ar­búa. Um það snýst verk­efnið Betri hverfi. Þá fá borg­ar­arnir úthlutað fé til við­halds og fram­kvæmda í eigin hverf­um. Þátt­taka er ekki tíma­frek. Fyrst er óskað eftir hug­mynd­um, þá er gef­inn kostur á rök­ræðum um hug­mynd­irnar á net­inu og að lokum er þeim raðað í for­gangs­röð sem ákvarðar hvaða hug­myndir verða fram­kvæmd­ar. Það má segja að Betri hverfi sé eins konar æfing enn sem komið er. Þátt­töku­verk­efnum af þessu tagi mun fjölga í fram­tíð­inni og þau stækka. Það er engin spurn­ing.

Borgin hefur líka átt sam­starf við stjórn­mála­fræð­inga sem vinna að þróun aðferða til sam­ráðs við almenn­ing. Hér var til dæmis á síð­asta ári James Fis­hkin frá Stan­for­d-há­skóla sem hefur skipu­lagt svo­kall­aðar rök­ræðukann­anir víða um heim. Rök­ræðukann­anir blanda saman aðferð skoð­ana­kann­ana og rök­ræðu­funda til að sjá breyt­ingar sem verða á við­horfum fólks þegar það fær tæki­færi til að kynna sér mál í hörgul. Það kemur í ljós að slíkar breyt­ingar geta verið umtals­verð­ar.

Stjórn­mála­menn verða að átta sig á að sam­ráð við almenn­ing er mjög mik­il­vægt. Aukið lýð­ræði íbú­anna er ein­fald­lega fram­tíðin og hún er björt. Þetta fyr­ir­komu­lag felur ekki í sér ein­hvers konar lýð­skrum eða takka­lýð­ræði. Það er ekki hægt að ætl­ast til þess að við séum öll vel að okkur um þau fjöl­mörgu mál sem þarf að móta stefnu um eða taka ákvarð­anir um. En það þarf að vera eitt­hvert vit í ákvörð­un­um. Besta leiðin til að þetta vit verði sem allra mest er að búa til aðstæður þar sem fólk getur bæði sett sig inn í mál og tekið þátt í að móta stefnu og jafn­vel taka ákvarð­an­ir. Það er lýð­ræði.

Góðir leið­togar eru fínir og þeir geta hjálpað heil­mik­ið. En þeir toppa ekki visku fjöld­ans. Þeir eiga því aðal­lega að hjálpa til við að sú viska nýt­ist sem best.

Greinin birist í nýjasta Kjarn­an­um. Lestu hann hér.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Enn ein tilraun gerð til að semja um verndun úthafanna
Stjórnvöld á Íslandi, í Rússlandi og Kína vilja að fiskveiðar verði ekki settar inn í samning þjóðríkja um verndun hafsins. Stærstur hluti úthafanna er alþjóðlegt hafsvæði. Innan við 2 prósent þess nýtur verndar.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Hafnfirðingar stefna að því að hefja vinnu við sérstaka hjólreiðaáætlun bæjarins á næstunni.
Hafnarfjörður ætlar að hefja vinnu við hjólreiðaáætlun
Skipulags- og byggingarráð Hafnarfjarðar hefur ákveðið að fela starfshópi með fulltrúum allra flokka að hefja vinnu við sérstaka hjólreiðaáætlun bæjarins. Örfá sveitarfélög hafa til þessa gert sérstakar áætlanir um hjólreiðar.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Umhverfismat stækkunar Sigöldustöðvar er hafið. Landsvirkjun áformar að stækka tvær virkjanir til viðbótar á svæðinu
Landsvirkjun geri skýra grein fyrir forsendum stækkunar Sigöldustöðvar
Skipulagsstofnun vill að Landsvirkjun geri skýrari grein fyrir tilgangi og forsendum fyrirhugaðrar stækkunar Sigölduvirkjunar. Stækkunin myndi aðeins auka orkuframleiðslu lítillega. Meira vatn þurfi til að meira rafmagn verði framleitt.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Bensínlítrinn lækkaði í fyrsta sinn á þessu ári en hlutdeild olíufélaganna í hverjum seldum lítra eykst
Framan af ári voru olíufélögin ekki að velta miklum hækkunum á bensíni út í verðið sem neytendum var boðið upp á. Nú þegar heimsmarkaðsverð hefur lækkað umtalsvert eru félögin að samak skapi að velta lækkunum hægar út í verðlagið en tilefni er til.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Sortuæxli myndast þegar fólk verður fyrir sólbruna og raunar þrefaldast líkurnar á að fólk þrói með sér húðkrabbamein við það eitt að sólbrenna á tveggja ára fresti.
Óttast fjölgun tilfella sortuæxla samhliða hlýnandi veðri
Sérfræðingar í Bretlandi óttast að tilfellum húðkrabbameins muni fjölga samhliða loftslagsbreytingum og hvetja fólk til að vera vart um sig í sólinni.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Kaupfélag Skagfirðinga hefur hagnast um 18 milljarða króna á fjórum árum
Eigið fé Kaupfélags Skagfirðinga, samvinnufélags í eigu 1.465 félagsmanna með höfuðstöðvar á Sauðárkróki, hefur þrefaldast frá árinu 2010 og er 49,5 milljarðar. Eignir félagsins eru metnar á tæplega 80 milljarða. Verðmætasta bókfærða eignin er kvóti.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Áfengi spilar afar stjórt hlutverk í danskri unglingamenningu.
Danskir menntaskólar endurhugsi drykkjumenninguna
Danska heilbrigðisstofnunin hefur sent menntaskólum landsins bréf þar sem óskað er eftir því að hætt verði að gera áfengi hátt undir höfði á viðburðum á vegum skólanna.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Vilja gera óperuna aðgengilega fyrir Íslendinga
Kammeróperan ætlar að flytja meistarverkið Così fan tutte eftir Mozart íslensku á óperukvöldverði í Iðnó. Safnað er fyrir verkefninu á Karolina fund.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiÁlit
None