dagbl...nota_.jpg
Auglýsing

Í Kjarn­anum í dag er sagt frá því að heild­ar­kostn­aður við urðun á dag­blaða- og tíma­rita­pappír á höf­uð­borg­ar­svæð­inu er 40 til 45 millj­ónir króna á ári. Þetta er kostn­aður sem lendir á SORPU þrátt fyrir blát­unnu, grennd­ar­gáma og end­ur­vinnslu­stöðv­ar. Hann lendir beint á skatt­greið­endum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu sem eiga og reka SORPU. Sveita­fé­lögin nið­ur­greiða því útgáfu dag­blaða og tíma­rita um þessa upp­hæð á ári hverju.

almennt_20_03_2014

Uppi­stað­an=frí­blöð

Auglýsing

Uppi­staðan í papp­írs­rusl­inu sem þarf að urða eru frí­blöð. Um það er eng­inn vafi. Vegna þessa kostn­aðar greiða skatt­greið­endur því óbeint, og án vals, nokk­urs konar áskrift að þessum blöð­um. Þeir borga fyrir að fá þau í póst­kass­ann á hverjum morgni þótt þeir hafi ekki beðið um það.

Frétta­blað­inu, langstærsta frí­blaði lands­ins, er dreift í 90 þús­und ein­tökum sex daga vik­unn­ar. Í krafti þess­arar miklu útbreiðslu er blaðið með yfir­burð­ar­stöðu á aug­lýs­inga­mark­aði. Það má vel færa rök fyrir því að hið opin­bera sé að nið­ur­greiða útgáfu blaðs­ins til að stuðla að þess­ari sterku stöðu. Með öðrum orðum er tug­millj­óna kostn­aði sem hlýst af dreif­ingu blaðs sem fólk hefur ekki val um hvort það fær árlega velt yfir á almenn­ing með vit­und og vilja hins opin­bera.

Það er full­kom­lega eðli­legt, út frá mörgum mis­mun­andi sjón­ar­horn­um, að velta því fyrir sér hvort þetta sé í lagi. Út frá sam­keppn­is­legu sjón­ar­horni verður að telj­ast að nið­ur­greiðsla á einum einka­fjöl­miðli, ein­vörð­ungu vegna þess, og þrátt fyrir að, af honum hlýst umhverf­is­legur skaði, sé í besta falli fárán­leg­ur. Betur færi á því að fjöl­miðlum myndu bjóð­ast fjár­hags­legir hvatar til að draga úr slíkum skaða. Að þeir fjöl­miðlar sem eru „græn­ir“ myndu hafa hag af því. Staðan í dag er þver­öf­ug.

Notkun hefð­bund­inna fjöl­miðla á und­an­haldi

Þess utan fer lestur frí­blaðs­ins hríð­lækk­andi. Í ald­urs­hópnum 18-49 ára á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hefur lestur Frétta­blaðs­ins farið úr 77,48 pró­sent í apríl 2010 í 61,68 pró­sent í febr­úar síð­ast­liðn­um. Lest­ur­inn í hópnum hefur minnkað um tæp 16 pró­sentu­stig!

Heild­ar­lestur Frétta­blaðs­ins hefur á sama tíma­bili minnkað um átta pró­sentu­stig og stendur í 55,93 pró­sent­um. Flestir aðrir prent­miðlar glíma einnig við mark­vissa hnignun í lestri og hún hefur auk­ist hratt á und­an­förum miss­erum, meðal ann­ars vegna almenn­ari eign og notkun snjall­tækja við fjöl­miðla­notk­un.

Prent­miðlar eru líka með um helm­ing aug­lýs­inga­mark­að­ar­ins á Íslandi. Það er hlut­fall sem er ein­stakt í heim­in­um. Í Evr­ópu er hlut­fall þeirra af kök­unni til dæmis komið undir 20 pró­sent. Ástæðan er auð­vitað sterk staða frí­miðla hér­lend­is. Frétta­blaðið og Frétta­tím­inn, sem kemur út einu sinni í viku, voru til að mynda með 65 til 75 pró­sent hlut­deild í aug­lýs­inga­sölu prent­miðla á árinu 2011, sam­kvæmt tölum frá Sam­keppn­is­eft­ir­lit­inu.

Mark­aðs­ráð­andi staða í lagi

Frétta­blaðið er auk þess hluti af 365 miðl­um, langstærsta einka­rekna fjöl­miðla­fyr­ir­tæki lands­ins. Það rekur einnig einn stærsta frétta­vef lands­ins, sjón­varps- og útvarps­stöðv­ar. Sam­kvæmt nið­ur­stöðu Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins eru „tals­verðar lík­ur“ á að fyr­ir­tækið sé í mark­aðs­ráð­andi stöðu á mark­aði fyrir aug­lýs­ingar á Íslandi. Í krafti þeirrar sterku stöðu sem 365 hefur á öllum mörk­uðum fjöl­miðl­unar og afþrey­ingar náði fyr­ir­tækið í 50-55 pró­sent allra aug­lýs­inga­tekna á Íslandi árið 2011. Sú hlut­deild hlýtur reyndar að minnka í ljósi þess hríð­minnk­andi lestrar sem Frétta­blaðið glímir við og vegna þess að sjón­varps­á­skriftum af flagg­skip­inu Stöð 2 hefur fækkað stór­kost­lega á und­an­förnum árum.

Árið 2007 voru 45,1 pró­sent heim­ila með slíka áskrift. Í lok síð­asta árs var það hlut­fall komið niður í 29,4 pró­sent. Þessi þróun er afleið­ing af nýrri neyslu­hegð­un. Sam­kvæmt Neyslu og lífstíl­skönnun Capacent sækja eða skoða 82 pró­sent þjóð­ar­innar sjón­varp eða mynd­bönd á net­inu og 54 pró­sent hennar sækir sér kvik­myndir og/eða sjón­varps­þætti þang­að.

RÚV fær að tapa milljón á dag þrátt fyrir millj­arða­aug­lýs­inga­tekjur

Ofan á allt þetta eru lands­menn líka rukk­aðir um tæpar 20 þús­und krónur á ári í skatt til að starf­rækja RÚV. Fyrir utan þá með­gjöf er RÚV á aug­lýs­inga­mark­aði og tekur til sín 20 til 25 pró­sent af þeim tekjum sem hann skapar árlega. Samt tapar RÚV milljón krónum á dag sam­kvæmt nýj­ustu upp­lýs­ing­um. Og hver borgar það tap? Jú, það gera eig­endur RÚV, skatt­greið­end­ur. Það er vert að taka fram að ég er þeirrar skoð­unar að RÚV eigi að vera til. Fyr­ir­tækið á hins vegar að sníða sér stakk eftir vexti og vera ein­fald­lega í þeirri stærð sem fjár­fram­lög rík­is­ins heim­ila því. RÚV á ekk­ert erindi á aug­lýs­inga­mark­að. Á meðan að svo er þá skap­ast bara enn ein hindrun fyrir frjálsa fjöl­miðla til að þríf­ast í örsam­fé­lag­inu okk­ar.

Og því spyr ég aft­ur...er þetta í lagi? Er í lagi að hið opin­bera nið­ur­greiði stóra fjöl­miðla með þeim afleið­ingum að kostn­aður skatt­greið­enda vegna þeirra hleypur á tugum millj­óna króna og mark­aðs­ráð­andi staða þeirra styrk­ist sam­hliða ár frá ári? Er í lagi að ríkið stuðli að því að fjöl­miðla­fyr­ir­tæki í þess eigu taki til sín aug­lýs­inga­tekjur sem gætu nýst öllum hinum fjöl­miðla­fyr­ir­tækjum lands­ins við að skapa sér til­veru­grund­völl?

Mitt svar er nei. Mér finnst þetta út í hött. Hvað finnst þér?

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðlaugur Þór Þórðarson og Rósa Björk Brynjólfsdóttir
Spyr hver afstaða íslenskra stjórnvalda sé til aftaka án dóms og laga
Þingmaður VG hefur lagt fram fyrirspurn á Alþingi til utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra þar sem hún spyr hver afstaða íslenskra stjórnvalda sé til þess þegar ríki beiti aftökum án dóms og laga. Hún telur svör ráðherra hafa verið óskýr hingað til.
Kjarninn 23. janúar 2020
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Braskað í brimi
Kjarninn 23. janúar 2020
Kolbrún Baldursdóttir
Vill að Líf víki sem stjórnarmaður borgarinnar í Sorpu
Borgarfulltrúi Flokks fólksins hefur lagt fram tillögu þess efnis að Líf Magneudóttir, stjórnarmaður Reykjavíkurborgar í Sorpu og borgarfulltrúi VG, víki úr stjórninni og í reynd að öll stjórnin segi af sér.
Kjarninn 23. janúar 2020
Maður heldur á hagléli á stærð við golfbolta fyrir framan þinghúsið í Canberra þann 20. janúar.
Ein vika í Ástralíu: Eldar, flóð, sandbyljir og haglél
Ástralía hefur fengið að finna fyrir dekkri tónum litrófs náttúruaflanna á aðeins einni viku. Frumbyggjar landsins segja að fyrirbyggjandi aðgerðir, sem forfeður þeirra stunduðu, hefðu getað bjargað miklu.
Kjarninn 23. janúar 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir
Dómsmálaráðherra skipar hæfnisnefnd vegna stöðu ríkislögreglustjóra
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir hefur skipað hæfnisnefndir vegna stöðu ríkislögreglustjóra, lögreglustjórans á Austurlandi og sýslumannsins í Vestmannaeyjum.
Kjarninn 23. janúar 2020
Helga Vala Helgadóttir er fyrsti flutningsmaður tillögunnar.
Leggja til stofnun launasjóðs afreksíþróttafólks
Samfylkingin leggur til að lagt verði fram frumvarp til laga um launasjóð fyrir afreksíþróttafólk. Tilgangur sjóðsins verði að auka fjárhagslegt öryggi íþróttamannanna.
Kjarninn 23. janúar 2020
Fanney Rós Þorsteinsdóttir
Fanney Rós tímabundið í embætti ríkislögmanns
Forsætisráðherra hefur ákveðið að setja Fanneyju Rós Þorsteinsdóttur tímabundið í embætti ríkislögmanns.
Kjarninn 23. janúar 2020
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, svaraði fyrirspurn Ólafs Ísleifssonar um fjárfestingarleiðina í vikunni.
Enn neitað að opinbera hverjir nýttu sér fjárfestingarleið Seðlabankans
Fjármála- og efnahagsráðuneytið telur ekki heimilt að upplýsa um hverjir ferjuðu fjármuni til Íslands í gegnum fjárfestingarleið Seðlabanka Íslands og tekur undir að þagnarskylda gagnvart þeim komi í veg fyrir það, óháð hagsmunum almennings.
Kjarninn 23. janúar 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None