Hver borgar stóra loforðið?

hildur-1.jpg
Auglýsing

Í stjórn­málum er of auð­velt að lofa og frið­þægja með skamm­tíma­lausnum í stað­inn fyrir að horfa til lang­tíma­hags­muna. Líf stjórn­mála­manns­ins er of auð­velt vegna þess að vasi skatt­greið­and­ans eða skulda­bréfið sem kemur ekki til greiðslu fyrr en seinna er innan seil­ing­ar.

Ég hef talað fyrir því að til að sporna við þeirri þróun ættum við að ímynda okkur að þegar borg­ar­stjórn biður Reyk­vík­inga um að taka af fjár­munum sínum til að leggja í sam­eig­in­legan sjóð eigi þeir að mæta í Ráð­hús­ið, standa í röð og rétta borg­ar­full­trúum pen­inga­seðl­ana sína. Það væri aug­ljós­lega ekki skil­virkt, en þannig yrði þó lík­lega borin meiri virð­ing fyrir því að útsvarið er pen­ingar borg­ar­búa sem þeir treysta að farið sé með eins vel og hægt er. Nú er útsvarið í Reykja­vík í leyfi­legu hámarki af því sem borg­ar­búar vinna sér inn. Hefði meiri­hlut­inn hækkað útsvarið upp í topp til að excel-skjölin litu betur út ef hann hefði þurft að biðja borg­ar­búa um að koma aftur í Ráð­húsið og standa aftur í röð til að borga aðeins meira?  Nei, lík­lega hefðu töl­urnar verið rýndar betur til að þurfa ekki að biðja útsvars­greið­endur um það.

Sam­fylk­ingin flýgur hátt þessa dag­ana á lof­orðum um að bjarga Reyk­vík­ingum um 2500 – 3000 leigu­í­búð­ir. Flokk­ur­inn vill að borgin taki þátt í leigu­fé­lögum sem leigi út íbúðir á almennum hús­næð­is­mark­aði. Fram­bjóð­endur hans hafa hins vegar þagað þunnu hljóði þegar gengið er á eftir þeim um svör um hvernig þeir ætla að forða því sem hefur gerst út um allan heim; afskipti hins opin­bera af almennum leigu­mark­aði hafa slæm áhrif.

Auglýsing

Það er reyndar ekki bara Sam­fylk­ingin sem daðrar við þessar hug­mynd­ir. Vinstri­flokk­arnir vilja allir inn­grip hins opin­bera í hús­næð­is­mark­að­inn, þó með mis­mun­andi áhersl­um. Þeir bera reyndar sjálfir mesta ábyrgð á stöð­unni eins og hún er í dag. Í stjórn­ar­tíð núver­andi meiri­hluta og R-lista­meiri­hlut­anna á undan honum olli lóða­skortur því að fram­boð á hús­næði ann­aði ekki eft­ir­spurn með til­heyr­andi hækk­andi verð­lagi.

Dæmin um allan heim sanna hins vegar að afskipti hins opin­bera af almennum leigu­mark­aði eru vond póli­tík. Það er algjör­lega aug­ljóst að ekki verður hægt að fjár­magna og reka 2500 – 3000 leigu­í­búðir án þess að því fylgi rausn­ar­legur nið­ur­greiðslutékki frá borg­ar­bú­um. Bygg­ing­ar­kostn­aður verður meiri en leigu­tekjur munu standa und­ir, eins og meira að segja stuðn­ings­menn hug­mynd­ar­innar benda á – hver mun brúa það bil? Það verða að öllum lík­indum reyk­vískir skatt­greið­end­ur.

Meiri­hlut­inn rétt­lætir hug­mynd­irnar með því að það vanti hús­næði fyrir stúd­enta, aldr­aða og þá sem standa höllum fæti. Það er rétt að félags­legt hús­næði vantar sár­lega í Reykja­vík, ekki síst út af því að á þessu kjör­tíma­bili hefur ein­ungis verið útdeilt um fimmt­ungi þess fjölda félags­legra íbúða sem gert var ára­tug­inn á und­an. Það er því sjálf­sagt að gera skurk í því en hins vegar er í hús­næð­is­hug­myndum Sam­fylk­ing­ar­innar gert ráð fyrir að fjórð­ungi hús­næð­is­ins verði útdeilt inn á almenna leigu­mark­að­inn; það er ekki til hópa sem við höfum komið okkur saman um sjálf­sagt sé að borgin styðji heldur til venju­legs fólks með miðl­ungs tekj­ur. Það blasir því við að reyk­vískir skatt­greið­endur muni nið­ur­greiða húsa­leigu á almennum mark­aði fyrir ein­stak­linga sem eru hvorki aldr­að­ir, stúd­entar né þurfa félags­lega þjón­ustu. Sam­fylk­ingin vill auð­vitað fá atkvæði frá fólk­inu sem vantar húsnæði og hyggst senda öllum Reyk­vík­ingum tékk­ann eftir kosn­ing­ar.

Alveg eins og það er ólík­legt að borg­ar­yf­ir­völd myndu leyfa sér að hækka útsvarið sís­vona ef það þyrfti að biðja Reyk­vík­inga um að mæta aftur niður í Ráð­hús til að borga aðeins meira, er ólík­legt að stjórn­mála­menn myndu leyfa sér að skella fram óút­skýrðum og hættu­legum lof­orðum í aðdrag­anda kosn­inga ef þeir þyrftu að biðja hvern og einn útsvars­greið­anda að skrifa upp á trygg­inga­víxil fyrir kostn­aði sem eng­inn veit hver verð­ur. Hið gríð­ar­lega stóra kosn­inga­lof­orð sem klingir svo vel í eyrum hljómar nefni­lega öðru­vísi ef í því felst að biðja alla í Reykja­vík um að koma með pen­ing­ana sína niður í Ráð­hús til að nið­ur­greiða húsa­leigu fyrir fólk sem þarf ekki á félags­legri þjón­ustu að halda - þegar sú áhætta liggur þar að auki undir að með slíku inn­gripi og nið­ur­greiðslum sé verið að bjaga allan mark­að­inn sem verður að lokum engum til góðs.

Borgin á því ekki að taka áhættu með pen­inga skatt­greið­enda með því að taka beinan þátt í ein­hvers konar leigu­fé­lögum á almennum mark­aði. Hún þarf hins vegar að skapa sóma­sam­legan ramma sem auð­veldar einka­að­ilum að byggja og leigja út íbúðir ódýr­ar. Það er gert með að bæta strax úr lóða­skorti, hafa sam­keppn­is­hæfar gjald­skrár þannig að þeir sem búa smærra borgi minna og ein­falda og auka val­frelsi innan reglurammanna. Það er stefna Sjálf­stæð­is­flokks­ins til að stemma stigu við hús­næð­is­vand­anum í Reykja­vík. Það er raun­hæft, fram­kvæm­an­legt og skyn­sam­legt kosn­inga­lof­orð – þar sem Reyk­vík­ingar munu ekki þurfa að taka upp veskið til að fjár­magna lof­orð stjórn­mála­mann­anna.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingunn Reynisdóttir
Í þágu hestsins
Kjarninn 22. janúar 2022
Þorkell Helgason
Aukið vægi útstrikana í komandi sveitarstjórnarkosningum
Kjarninn 22. janúar 2022
Ráðherrar þeirrar ríkisstjórnarinnar sem sat að völdum þegar eftirlaunalögin voru samþykkt.
Tíu hlutir sem hægt væri að gera fyrir kostnað vegna eftirlauna ráðherra og þingmanna
257 fyrrverandi þingmenn og 46 fyrrverandi ráðherrar fá eftirlaun á grundvelli umdeildra eftirlaunalaga sem voru í gildi á árunum 2003 til 2009. Alls kostaði þetta 876 milljónir króna í fyrra. Hér eru tíu hlutir sem hægt væri að gera fyrir það fé á ári.
Kjarninn 22. janúar 2022
Jepplingur á ferð í Laugarnesi í Reykjavík. Bílar af þessari stærðargráðu og stærri hafa orðið æ algengari á götunum undanfarin ár.
Bílarnir á götunum þyngjast og þyngjast
Nýskráðir fólksbílar á Íslandi árið 2021 voru að meðaltali um 50 prósentum þyngri en bílarnir voru árið 1990. Þetta er alþjóðleg þróun – sem sumir segja að sé helst leidd af bílaframleiðendum sem vilja selja almenningi stærri og dýrari bíla ár frá ári.
Kjarninn 22. janúar 2022
Nokkrir valkostanna sem eru til skoðunar gera ráð fyrir jarðgöngum í gegnum Reynisfjall og að vegurinn liggi meðfram Víkurfjöru.
Sér ekki hvað nýr valkostur um Mýrdal á að leysa
Oddviti Mýrdalshrepps telur að nýjum valkosti Vegagerðarinnar við færslu hringvegarins í Mýrdal myndi fylgja umtalsvert meira jarðrask en láglendisvegi og jarðgöngum.
Kjarninn 22. janúar 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Microsoft kaupir Blizzard og frábær CES
Kjarninn 22. janúar 2022
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Stefnt að því að koma Íslandi í efstu sætin á Regnbogakortinu
Forsætisráðherra hefur lagt fram framkvæmdaáætlun í málefnum hinsegin fólks í 17 liðum fram í samráðsgátt stjórnvalda. Á meðal aðgerða er að stjórnendur hjá ríkinu og lögreglumenn fái fræðslu um málefni hinsegin fólks.
Kjarninn 21. janúar 2022
N1 Rafmagn er dótturfélag N1, sem er eitt dótturfélaga Festi hf., sem er að uppistöðu í eigu íslenskra lífeyrissjóða.
N1 reiknar með því að útskýra rafmagnsendurgreiðslur betur eftir helgi
N1 Rafmagn, sem áður hét Íslensk orkumiðlun, hefur verið orkusali til þrautavara frá 1. júní 2020. Fyrirtækið hefur ekki útskýrt hvers vegna það hyggst einungis endurgreiða neytendum mismun tveggja taxta frá 1. nóvember 2021.
Kjarninn 21. janúar 2022
Meira úr sama flokkiÁlit
None