Hver borgar stóra loforðið?

hildur-1.jpg
Auglýsing

Í stjórn­málum er of auð­velt að lofa og frið­þægja með skamm­tíma­lausnum í stað­inn fyrir að horfa til lang­tíma­hags­muna. Líf stjórn­mála­manns­ins er of auð­velt vegna þess að vasi skatt­greið­and­ans eða skulda­bréfið sem kemur ekki til greiðslu fyrr en seinna er innan seil­ing­ar.

Ég hef talað fyrir því að til að sporna við þeirri þróun ættum við að ímynda okkur að þegar borg­ar­stjórn biður Reyk­vík­inga um að taka af fjár­munum sínum til að leggja í sam­eig­in­legan sjóð eigi þeir að mæta í Ráð­hús­ið, standa í röð og rétta borg­ar­full­trúum pen­inga­seðl­ana sína. Það væri aug­ljós­lega ekki skil­virkt, en þannig yrði þó lík­lega borin meiri virð­ing fyrir því að útsvarið er pen­ingar borg­ar­búa sem þeir treysta að farið sé með eins vel og hægt er. Nú er útsvarið í Reykja­vík í leyfi­legu hámarki af því sem borg­ar­búar vinna sér inn. Hefði meiri­hlut­inn hækkað útsvarið upp í topp til að excel-skjölin litu betur út ef hann hefði þurft að biðja borg­ar­búa um að koma aftur í Ráð­húsið og standa aftur í röð til að borga aðeins meira?  Nei, lík­lega hefðu töl­urnar verið rýndar betur til að þurfa ekki að biðja útsvars­greið­endur um það.

Sam­fylk­ingin flýgur hátt þessa dag­ana á lof­orðum um að bjarga Reyk­vík­ingum um 2500 – 3000 leigu­í­búð­ir. Flokk­ur­inn vill að borgin taki þátt í leigu­fé­lögum sem leigi út íbúðir á almennum hús­næð­is­mark­aði. Fram­bjóð­endur hans hafa hins vegar þagað þunnu hljóði þegar gengið er á eftir þeim um svör um hvernig þeir ætla að forða því sem hefur gerst út um allan heim; afskipti hins opin­bera af almennum leigu­mark­aði hafa slæm áhrif.

Auglýsing

Það er reyndar ekki bara Sam­fylk­ingin sem daðrar við þessar hug­mynd­ir. Vinstri­flokk­arnir vilja allir inn­grip hins opin­bera í hús­næð­is­mark­að­inn, þó með mis­mun­andi áhersl­um. Þeir bera reyndar sjálfir mesta ábyrgð á stöð­unni eins og hún er í dag. Í stjórn­ar­tíð núver­andi meiri­hluta og R-lista­meiri­hlut­anna á undan honum olli lóða­skortur því að fram­boð á hús­næði ann­aði ekki eft­ir­spurn með til­heyr­andi hækk­andi verð­lagi.

Dæmin um allan heim sanna hins vegar að afskipti hins opin­bera af almennum leigu­mark­aði eru vond póli­tík. Það er algjör­lega aug­ljóst að ekki verður hægt að fjár­magna og reka 2500 – 3000 leigu­í­búðir án þess að því fylgi rausn­ar­legur nið­ur­greiðslutékki frá borg­ar­bú­um. Bygg­ing­ar­kostn­aður verður meiri en leigu­tekjur munu standa und­ir, eins og meira að segja stuðn­ings­menn hug­mynd­ar­innar benda á – hver mun brúa það bil? Það verða að öllum lík­indum reyk­vískir skatt­greið­end­ur.

Meiri­hlut­inn rétt­lætir hug­mynd­irnar með því að það vanti hús­næði fyrir stúd­enta, aldr­aða og þá sem standa höllum fæti. Það er rétt að félags­legt hús­næði vantar sár­lega í Reykja­vík, ekki síst út af því að á þessu kjör­tíma­bili hefur ein­ungis verið útdeilt um fimmt­ungi þess fjölda félags­legra íbúða sem gert var ára­tug­inn á und­an. Það er því sjálf­sagt að gera skurk í því en hins vegar er í hús­næð­is­hug­myndum Sam­fylk­ing­ar­innar gert ráð fyrir að fjórð­ungi hús­næð­is­ins verði útdeilt inn á almenna leigu­mark­að­inn; það er ekki til hópa sem við höfum komið okkur saman um sjálf­sagt sé að borgin styðji heldur til venju­legs fólks með miðl­ungs tekj­ur. Það blasir því við að reyk­vískir skatt­greið­endur muni nið­ur­greiða húsa­leigu á almennum mark­aði fyrir ein­stak­linga sem eru hvorki aldr­að­ir, stúd­entar né þurfa félags­lega þjón­ustu. Sam­fylk­ingin vill auð­vitað fá atkvæði frá fólk­inu sem vantar húsnæði og hyggst senda öllum Reyk­vík­ingum tékk­ann eftir kosn­ing­ar.

Alveg eins og það er ólík­legt að borg­ar­yf­ir­völd myndu leyfa sér að hækka útsvarið sís­vona ef það þyrfti að biðja Reyk­vík­inga um að mæta aftur niður í Ráð­hús til að borga aðeins meira, er ólík­legt að stjórn­mála­menn myndu leyfa sér að skella fram óút­skýrðum og hættu­legum lof­orðum í aðdrag­anda kosn­inga ef þeir þyrftu að biðja hvern og einn útsvars­greið­anda að skrifa upp á trygg­inga­víxil fyrir kostn­aði sem eng­inn veit hver verð­ur. Hið gríð­ar­lega stóra kosn­inga­lof­orð sem klingir svo vel í eyrum hljómar nefni­lega öðru­vísi ef í því felst að biðja alla í Reykja­vík um að koma með pen­ing­ana sína niður í Ráð­hús til að nið­ur­greiða húsa­leigu fyrir fólk sem þarf ekki á félags­legri þjón­ustu að halda - þegar sú áhætta liggur þar að auki undir að með slíku inn­gripi og nið­ur­greiðslum sé verið að bjaga allan mark­að­inn sem verður að lokum engum til góðs.

Borgin á því ekki að taka áhættu með pen­inga skatt­greið­enda með því að taka beinan þátt í ein­hvers konar leigu­fé­lögum á almennum mark­aði. Hún þarf hins vegar að skapa sóma­sam­legan ramma sem auð­veldar einka­að­ilum að byggja og leigja út íbúðir ódýr­ar. Það er gert með að bæta strax úr lóða­skorti, hafa sam­keppn­is­hæfar gjald­skrár þannig að þeir sem búa smærra borgi minna og ein­falda og auka val­frelsi innan reglurammanna. Það er stefna Sjálf­stæð­is­flokks­ins til að stemma stigu við hús­næð­is­vand­anum í Reykja­vík. Það er raun­hæft, fram­kvæm­an­legt og skyn­sam­legt kosn­inga­lof­orð – þar sem Reyk­vík­ingar munu ekki þurfa að taka upp veskið til að fjár­magna lof­orð stjórn­mála­mann­anna.

Fimm fjölmiðlamenn með yfir milljón á mánuði á RÚV
Egill Helgason var tekjuhæsti fjölmiðlamaðurinn á RÚV á síðasta ári en þar á eftir kemur Rakel Þorbergsdóttir, fréttastjóri.
Kjarninn 20. ágúst 2019
Tryggvi Felixson
Norrænt samstarf – öflugt eða orðin tóm?
Kjarninn 20. ágúst 2019
Ásakar Samtök atvinnulífsins um valdarán
Formaður VR vill að atvinnurekendur víki úr stjórnum lífeyrissjóða þar sem þeir vilji hafa sjóðina út af fyrir sig „svo hægt sé að halda braskinu áfram með peninga og fjármuni launafólks.“
Kjarninn 20. ágúst 2019
Eigendur Aton.JL. Frá vinstri: Agnar Tr. Lemacks, Ingvar Sverrisson, Viggó Örn Jónsson og Huginn Freyr Þorsteinsson.
Jónsson & Le’macks og Aton sameinast
Ráðgjafarfyrirtækið Aton og auglýsingastofan Jónsson & Le‘macks hafa nú sameinast undir nafninu Aton.JL.
Kjarninn 20. ágúst 2019
Sýn ofmat tekjur sínar og vanmat kostnað við útsendingu miðla
Sýn sendi frá sér afkomuviðvörun í dag. Tekjur 2019 verða tæplega 400 milljónum krónum lægri en áætlað var. Félagið mun kynna stefnumótun til framtíðar samhliða næsta uppgjöri sínu, sem birt verður í næstu viku.
Kjarninn 20. ágúst 2019
Mike Pence, varaforseti Bandaríkjanna.
Undirbúa mótmæli vegna komu Pence
Samtök hernaðarandstæðinga boða til opins fundar þar sem skipulögð verða mótmæli vegna heimsóknar Mike Pence, varaforseta Bandaríkjanna til landsins.
Kjarninn 20. ágúst 2019
Þórdís Lóa Þórhallsdóttir
Fyrirtækjarekstur, Secret Solstice, samgöngustyrkir og Hinsegin dagar
Kjarninn 20. ágúst 2019
Björn Ingi Hrafnsson.
Björn Ingi segir kyrrsetningu hafa valdið sér fjártjóni og vandræðum
Ritstjóri Viljans segir að íþyngjandi og óréttmæt kyrrsetning eigna hans sé ástæða fjárhagsvandræða sem hann hafi átt við. Hann býst við að tjón sitt verði bætt af hinu opinbera.
Kjarninn 20. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None