Hvert verður svarið?

Ólafur Páll Jónsson, prófessor í heimspeki, sat réttarhöld vinar síns sem hafði mótmælt friðsamlega við Alþingishúsið. Eftir sátu ýmsar spurningar um réttlæti og mannúð.

Auglýsing

I.

Það var kom­inn mánu­dag­ur, 30. ágúst, kennsla að byrja en fyrsti tím­inn hjá mér ekki fyrr en í hádeg­inu. Ég ætl­aði að verja morgn­inum í Hér­aðs­dómi Reykja­víkur þar sem yrði réttað yfir vini mín­um. Ég hafði vaknað snemma, fyr­ir­takan byrj­aði ekki fyrr en korter yfir níu og til að drepa tím­ann ákvað ég að skúra gólf­in. Mér fannst þau reyndar ekk­ert sér­lega skítug en þegar ég hellti skolp­inu í kló­settið sá ég að það hafði sann­ar­lega verið til­efni til að gera hreint og limra eftir Þor­stein Valdi­mars­son rifj­að­ist upp fyrir mér:

Það er svipað um her­námið hér

og horn­grýtis rykið hjá mér.

Það seigl­ast að falla

og svínar út alla

og það sést ekki fyrr en það fer.

Þegar ég kom inn í dóm­sal­inn var nýbyrjað að spila mynd­bands­upp­töku frá mót­mælum við Alþing­is­húsið þann 19. mars 2019. Ég kom mér fyrir og fylgd­ist með. Á upp­tök­unni mátti sjá nokkrar mann­eskjur með lím­band yfir munn­in­um, með hend­urnar á lofti þannig að lófarnir blöstu við í um það bil axl­ar­hæð. Þegar mynda­vélin stað­næmd­ist nógu lengi við nokkra mót­mæl­endur sem stóðu fyrir dyrum Alþing­is­húss­ins mátti lesa skrifað í lófana: „Stop deporta­tions“ – Stöðvið brott­vís­an­ir. Eftir að hafa árang­urs­laust reynt að ná tali af yfir­völdum eftir öðrum leið­um, þá hafði fólkið ákveðið að stilla sér upp við inn­gang Alþing­is­húss­ins til að láta í ljós sína ein­földu ósk: það vildi ekki að flótta­fólki, sem ein­hvern veg­inn hafði kom­ist til Íslands, yrði vísað aftur til baka, eflaust til Grikk­lands eða Ítal­íu, þar sem hafði verið fyrsti við­komu­staður þess í Evr­ópu. Flótta­fólkið hafði kom­ist yfir Mið­jarð­ar­haf­ið, en hvíldi ekki í votri gröf þess salta sjávar eins og svo margir sem hafa lagt af stað út í óviss­una af því að heima beið þeirra ekk­ert annað en ofbeldi eða hung­ur.

Auglýsing

Á mynd­band­inu má líka sjá þrjá lög­reglu­menn sem biðja fólkið að færa sig frá dyrum Alþing­is­húss­ins, það sé ekki í boði að blokkera inn­gang­inn eins og einn seg­ir. Þegar fólkið hlýðir ekki, ýtir lög­reglan nokkrum mót­mæl­endum frá dyr­unum og segir þeim að ef þau hlýði ekki fyr­ir­mælum lög­­­reglu verði þau mögu­lega sótt til saka og sekt­uð. Fljót­lega er einn mót­mæl­andi tek­inn fast­ur, hann hafði end­ur­tekið farið aftur upp að dyr­unum eftir að lög­reglan stugg­aði honum burt. Aðrir stóðu til hlið­ar, og ekki annað að sjá en að aðgangur að hús­inu væri óhindr­að­ur. En vissu­lega voru mót­mæl­end­urnir sýni­legir hverjum sem þar gekk um – og það mátti hæg­lega lesa skila­boðin í lóf­un­um: Stöðvið brott­vís­an­ir.

Skömmu síðar skipar lög­reglan fólk­inu að færa sig lengra burt. Þegar ein mann­eskja biður lög­­­regl­una um að gefa fyr­ir­mæli á ensku, þar sem sumir skilji ekki íslensku, er hún hand­tekin og lög­reglu­maður fer með hana í átt að lög­reglu­bíln­um. Vinur minn fylgir þeim eft­ir, með lím­bandið fyrir munn­inum og hend­urnar á lofti, en er þá grip­inn af lög­reglu­manni sem fer með hann afsíð­is. Lög­reglu­mað­ur­inn veit greini­lega ekki hvað hann á að gera við þennan mann, spyr svo þann sem stjórnar aðgerðum og fær skipun um að hand­taka hann líka. Þar með höfðu þrjár mann­eskjur verið hand­teknar þennan morgun fyrir framan Alþing­is­hús­ið.

II.

DV deildi þessu mynd­bandi á sínum tíma með frétt sem bar fyr­ir­sögn­ina „Sauð upp úr við Alþing­is­­húsið í gær“. Á mynd­band­inu er erfitt að sjá að það hafi soðið upp úr, þvert á móti hafði allt gengið frekar prúð­mann­lega fyrir sig, helst að lög­reglan væri pirruð. Þau sem voru að mót­mæla voru ekki með læti, ekki með hróp og köll, voru ekki ógn­andi og hindr­uðu engan í að ganga um dyr Alþing­is. Í upp­hafi mynd­bands­ins, á meðan fólkið stendur beint fyrir framan úti­dyrn­ar, má sjá Óla Björn Kára­son alþing­is­mann koma út og smeygja sér fram­hjá fólk­inu. Hann virð­ist ekki eiga í vand­ræðum með að kom­ast leiðar sinn­ar.

En þótt ekki syði upp úr, þótt allt virt­ist með harla kyrrum kjörum, má ímynda sér að undir yfir­borð­inu hafi kraumað bæði reiði og ótti. Í hópi mót­mæl­enda voru nokkrir ein­stak­lingar sem biðu þess að verða enn eina ferð­ina sendir eitt­hvað annað af því að þeim væri ofauk­ið, þau væru óvel­kom­in. Þau væru fólk sem ekki ætti heima hérna á Íslandi, ekki frekar en þar sem þau drápu sein­ast niður fæti, eða þar áður. Flótta­fólk er umkomu­laus­asta fólk jarðar því ofan í fátækt­ina og nið­ur­læg­ing­una sem fylgir eilífum hreppa­flutn­ing­um, þar sem hvert landið eftir annað kepp­ist við að koma þeim af höndum sér, þá eiga þau ekki lengur neitt föð­ur­land, nema kannski í minn­ing­unni, ein­hvers staðar djúpt í hjart­anu. Börn sem fæð­ast á flótta eiga ekki einu sinni minn­ingu um föð­ur­land, þau hafa aldrei verið annað en óvel­kom­in. Árið 2019 fædd­ust um 300.000 börn á flótta, næstum jafn mörg og allir Íslend­ing­ar.

Flótta­fólkið sem stóð þarna í hópi nokk­urra vina fyrir dyrum Alþing­is­húss­ins átti það sam­eig­in­­legt með millj­ónum manna á flótta að hafa enga rödd. Þau eru hvergi rík­is­borg­ar­ar, nema kannski þar sem þau áttu eitt sinn föð­ur­land en er ekki lengur vært. Og því þarf eng­inn að hlusta. Þegar þau hrópa, þá kalla þau út í tómið. Þannig er flótta­fólk ekki bara svipt föð­ur­landi, það hefur einnig verið svipt tungu­mál­inu. Þess vegna var tákn­rænt að mót­mæl­endur skyldu hafa límt fyrir munn­inn á sér þennan morg­un. Mót­mælin voru þögul en krafan skýr. Ekki senda flótta­fólkið enn eina ferð­ina út á guð og gadd­inn.

Þegar ég hugs­aði um hlut­skipti þessa fólks varð mér hugsað til morg­un­verk­anna. Ég skúraði gólf­ið, hreins­aði upp horn­grýtis rykið og tæmdi föt­una í kló­sett­ið. Svo sturt­aði ég niður og við mér blasti skín­andi hvít kló­sett­skál­in. Á einu auga­bragði var ekk­ert sem minnti á skolp­ið. Þannig er farið með flótta­fólk­ið: Við sendum það eitt­hvað í burtu, langt í burtu, þar sem það hverfur út úr lífi okk­ar, svo til­veran geti aftur orðið skín­andi og fög­ur. Lengi tekur hafið við, segir mál­tæk­ið. Lengi taka útlönd við, er við­kvæð­ið.

III.

Ég veitti því athygli að þessir mót­mæl­endur voru flestir ungt fólk, kannski um tví­tugt eða þrí­tugt. Stundum er sagt að ungt fólk í dag sé svo sjálf­hverft – ólíkt minni kyn­slóð og þeim sem á undan gengu og þurftu að vinna, þræla sér út, hafa fyrir hlut­un­um. Við heyrum oft sagt að í dag sé unga fólkið vant því að fá allt upp í hend­urn­ar. Það er lítil eft­ir­sjá í þræl­dómi fyrri kyn­slóða. Þessi þræl­dómur skil­aði okkur sem nú erum uppi góðu búi, fyrir það getum við verið þakk­lát, en upp­eld­is­gildi þræl­dóms er lít­ið. Mér fannst umhugs­un­ar­vert að þarna voru fáar mann­eskjur á mínum aldri eða eldri (50+). Erum við orðin of gömul til að finna hjá okkur köllun til að leggja flótta­fólki lið, erum við orðin of mak­ráð til að ómaka okkur við að hjálpa þeim sem eru hvað umkomu­lausust í heim­in­um? Upp í hug­ann kom vísa sem móðir mín hafði skrifað í minn­ingu um föður sinn:

Auð­legð­ina ei ég spyr um,

að mér minn­ing­arnar streyma.

Þar sem grasið grær að dyr­um,

gest­risnin á ekki heima.

Afi minn og amma bjuggu nær allan sinn búskap í lít­illi íbúð norður á Akur­eyri. Þar ólu þau upp sex börn auk þess sem gesta­gangur var ævin­lega mik­ill. Þar var ekki spurt um auð­legð­ina þegar ein­hvern bar að garði, en þar greri grasið heldur ekki að dyr­um. Ég velti því fyrir mér hvort við, Íslend­ing­ar, séum orðin svo mak­ráð að gest­risnin eigi ekki lengur heima hjá okk­ur. Kannski segir ein­hver að þetta sé ekki spurn­ing um gest­risni, heldur séum við svo fá að við getum ekki bjargað heim­in­um. Árið 2019, þegar mót­mælin áttu sér stað sem leiddu til hand­töku vinar míns og ákæru á hendur hon­um, var fjöldi flótta­manna á Íslandi á hverja 10.000 íbúa ein­ungis 16. Í Finn­landi var sam­svar­andi tala 43, í Dan­mörku 65, Nor­egi 101 og í Sví­þjóð 248. Við áttum sann­ar­lega ekki Norð­ur­landa­metið í gest­risni.

Vik­urnar fyrir rétt­ar­höldin höfðu hver ótíð­indin fylgt öðrum: birt hafði verið skýrsla um að lofts­lags­vand­inn væri enn alvar­­legri en áður var talið, Afganistan hafði hrunið í hendur Tali­bana og vart við öðru að búast en að við tæki ný harð­stjórn sem setti af stað nýjar bylgjur flótta­manna, skóg­ar­eldar log­uðu víða um heim, og fleira í líkum dúr. Flest af þessu eru afleið­ingar græðgi, valda­græðgi og ver­ald­argræðgi; óseðj­andi sókn eftir tæki­færum til að kúga aðra og óseðj­andi hungri í gæði jarð­ar­inn­ar. Mót­mæl­end­urn­ir, sem stóðu með hendur á lofti framan við Alþing­is­húsið til að biðja um áheyrn fyrir fólk á flótta, voru full­komin and­stæða þessa. Frekar en að sækj­ast eftir því að geta kúgað aðra, stóðu þau þarna með umkomu­laus­asta fólki jarð­ar­innar til að and­æfa kúgun og kúg­ur­um. Þau báru líka með sér, í fasi og klæðn­aði, að sam­band þeirra við heim­inn ein­kennd­ist ekki af græðgi heldur umhyggju. Hvernig má það þá vera að ríki sem vill kalla sig lýð­ræð­is­legt mætir slíku fólki með lög­reglu­valdi, hand­tök­um, ákærum og rétt­ar­höld­um.

Með frið­sömum mót­mælum sínum framan við Alþing­is­húsið og ákalli um að veita flótta­fólk­inu örlitla von, gerðu mót­mæl­end­urnir sýni­legt ofbeldið sem íslenska ríkið beitir varn­ar­laust fólk. Ofbeldið er eins og ryk­ið, það leyn­ist á meðan ekki er hreyft við því. Ef þetta fólk hefði ekki fylkt liði og staðið með hendur á lofti framan við dyr Alþing­is, hefði flótta­fólk­inu verið vísað úr landi án þess að nokkur hefði orðið var við það. Það hefði ekki truflað unaðs­semdir okkar huggu­lega lífs. Við hefðum getað sungið kát og sæl um okkar fagra föð­ur­land, „með frið­sæl býli, ljós og ljóð, svo langt frá heims­ins víga­slóð“, án þess að þessi víga­slóð heims­ins ataði okkur minnstu óhrein­ind­um.

Rík­is­rekið ofbeldi er eins og rykið í vísu Þor­steins, það svínar alla út, jafn­vel þótt við verðum ekki vör við það fyrr en við því er hreyft. Þar sem ég sat í rétt­in­um, horfði á vin minn ýmist fylgj­ast með mynd­band­inu, hlusta á vitna­leiðslur eða koma sjálfur fyrir rétt­inn og svara spurn­ing­um, þá fyllt­ist ég þakk­læti fyrir að þetta fólk skyldi rísa upp gegn ofbeld­inu.

IV.

Áður en rétt­ar­höld­unum lauk þurfti ég að drífa mig í vinn­una, fyrsta tíma hausts­ins í heim­speki og hug­mynda­sögu mennt­un­ar. Umræðu­efnið var Sókrates, mað­ur­inn sem var dæmdur til dauða fyrir að spilla æskunni, að því er sagt var. En lík­lega var hann dæmdur til dauða fyrir að afhjúpa vald­ið, heimsk­u­na, blinda tryggð – gagn­rýn­is­lausa tryggð – við hefð og venj­ur. Sókrates hafði hvorki stöðu né met­orð en hann hafði lag á því að spyrja spurn­inga og þá breytti engu hver við­mæl­and­inn var. Orðstír eða staða skipti ekki máli, met­orð voru einskis nýt; í rök­ræð­unni var það ein­ungis rök­vísi og heið­ar­leg við­leitni til að leita sann­leik­ans sem skipti máli. Sókrates gekk aldrei fram í krafti sann­leika, heldur ævin­lega í auð­mýkt efa­semd­anna. Frammi fyrir afhjúp­andi spurn­ingum hans voru allir jafn­ir, hann sjálfur þar með­tal­inn. Í Aþenu til forna þótti valda­mönnum óbæri­legt að vera afhjúpað­ir, teknir af stall­inum og settir til sætis með flæk­ingum á torg­inu. Þar sem Sókrates hafði engan mál­stað að verja annan en sann­leik­ann, hver sem hann kynni að vera, fundu vald­hafar þess tíma enga leið til að ná tökum á hon­um. Eina leiðin til að bregð­ast við þessum upp­reisn­ar­manni var að taka hann af lífi.

Upp­á­koman við hús Alþingis þann 19. mars 2019 var ekki jafn dramat­ísk og rétt­ar­höldin yfir Sókratesi, en þau voru afhjúp­andi með svip­uðum hætti. Af því að mót­mæl­endur sögðu ekk­ert, voru ekki ógn­andi, voru ekki með nein læti – þau bara stóðu þarna með hend­urnar á lofti og báðu um að vinir þeirra yrðu ekki sendir í burtu, á von­ar­völ – þá virt­ist lög­reglan nán­ast vera ráða­laus. Á mynd­band­inu má sjá hvernig hún þjösnast í mót­mæl­endum og þegar einn úr þeirra hópi bendir á að rétt sé að gefa skip­an­irnar á ensku, því þarna sé fólk sem ekki skilji íslensku, þá er hann tek­inn fast­ur.

Fyrir rétti sögðu lög­reglu­menn­irnir að þeir hefðu verið beðnir um að koma mót­mæl­endum frá inn­gangi Alþing­is­húss­ins vegna þess að fólki þætti nær­vera þeirra óþægi­leg. Hvað var svona óþægi­legt? Eins og ég sagði, það voru engin læti í mót­mæl­end­um, þeir voru ekki ógn­andi, þeir gerðu ekki annað en að standa þarna með hendur á lofti og skila­boðin í lóf­un­um: Stöðvið brott­vís­an­ir. Það er erfitt að ímynda sér að neitt annað en þessi skila­boð, þessi áminn­ing um ómann­eskju­lega vald­beit­ingu gagn­vart þeim sem minnst mega sín, hafi verið óþæg­indin sem þurfti að losna við. Með mót­mæl­endur fyrir dyrum Alþingis var ekki hægt að horfa fram­hjá því að við værum að senda fólk á flótta út í von­lausar aðstæður – við værum að vísa burt fólki sem hefði kom­ist inn úr mann­dráps­hríð­inni og í dyra­gætt­ina hjá okk­ur. Með þögn sinni og yfir­vegun voru mót­mæl­endur afhjúp­andi líkt og Sókrates hafði verið forðum daga með spurn­ingum sín­um. Þar sem þau stóðu fyrir framan dyr Alþing­is­húss­ins gátum við ekki vikið okkur undan sann­­leik­anum um sjálf okk­ur. Og frekar en að horfast í augu við sann­leik­ann, þá var kallað á lög­regl­una svo við mættum halda áfram að lifa mak­inda­lega í eigin blekk­ingu.

Þegar ég hjólaði heim, lúinn eftir við­burða­ríkan dag, þá komu mér til hugar vísu­orðin úr kvæði Heið­reks Guð­munds­sonar frá Sandi: „Þeim líður best sem lítið veit og sér, og lok­ast inn í fjalla­hringnum blá­a.“ Kannski var það hlut­verk lög­regl­unnar þennan dag að standa vörð um fávisk­una. Og kannski var það þess vegna sem mót­mæl­endur höfðu ekki ein­ungis verið teknir fast­ir, heldur líka ákærðir og færðir fyrir dóm: Það skyldi eng­inn kom­ast upp með að leiða í ljós sann­leik­ann um okkur sjálf og spilla þannig þeirri vellíðan sem fáviskan veit­ir.

V.

Síð­astur til að bera vitni var vinur minn, söku­dólg­ur­inn í mál­inu. Mér leið und­ar­lega þegar hann sett­ist í vitna­stól­inn og hóf mál sitt, ekki til að verja eigin gerðir heldur til að lýsa því sem hann hafði gert og íslenska ríkið leit á sem glæp. Það var ekki nóg með að hann hefði verið hand­tek­inn, fang­els­aður og ákærður fyrir að óhlýðn­ast lög­regl­unni, heldur hélt rík­is­valdið nú refsi­vilja sínum til streitu. Ákæran var ekki dregin til baka, hann var ekki beð­inn afsök­unar á óhóf­legri vald­beit­ingu. Nei, þarna sat hann og and­spænis honum sat sjálft rík­is­valdið – dóms­valdið beint á móti honum og ákæru­valdið til vinstri hand­ar. Eftir að hann hafði svarað nokkrum spurn­ingum ákæru­valds­ins, spurði verj­andi hans hvort hann vildi bæta ein­hverju við. Vinur minn fékk sér vatns­sopa og sagði svo:

„Ég var hand­tek­inn þegar ég tók þátt í frið­sam­legum mót­mæl­um. Það voru mót­mæli sem snú­ast um mannúð og sam­stöðu, að hlusta á fólk og sögur þeirra.“ Hann þagn­aði eitt augna­blik áður en hann hélt áfram: „Svarið frá yfir­völdum og stjórn­völdum var hins vegar mjög skýrt: mót­mæl­endur voru hand­teknir og – það sem mér finnst erf­ið­ast í öllu þessu – þeim flótta­mönnum sem tóku þátt í þessum mót­mæl­um, þeim var öllum brott­vís­að, þau eru ekki lengur hér á Ísland­i.“ Röddin var mjög blátt áfram, engin reiði en mér fannst ég greina dep­urð í rómn­um. Svo hélt hann áfram: „Ég var far­inn að spyrja mig hvort ég byggi í sam­fé­lagi sem horfir á og við­heldur ras­is­ma? Sam­fé­lagi sem þegir og neitar að hjálpa fólki sem biður um hjálp?“ Hann bar upp þessar spurn­ingar alger­lega án ásök­un­ar, nán­ast eins og hann væri að spyrja um eitt­hvað sjálf­sagt, en þegar ég hlust­aði á hann fann ég hvernig þær nístu mína eigin sam­visku. Fleiri spurn­ingar vökn­uðu í huga mér: Búum við í sam­fé­lagi sem neitar að hlusta og hjálpa fólki sem biður um hjálp? Hvar er gest­risnin sem við tölum svo fjálg­lega um á góðum stund­um? Getur verið að grasið sé farið að gróa svo ræki­lega að okkar dyr­um, að við höfum úthýst gest­risn­inni? Hann fékk sér annan vatns­sopa, horfði beint á dóm­ar­ann og hélt áfram:

„Ég er sjálfur útlend­ing­ur, en ég er svo hepp­inn að ég fékk kenni­tölu strax þegar ég kom hingað frá Þýska­landi fyrir sex árum. Ég má búa hér, ég má læra tungu­málið ykk­ar, ég má vinna og borga skatt. Ég má líka vera hand­tek­inn og ákærð­ur, en sem útlend­ingur má ég hins vegar ekki kjósa, sem útlend­ingur má ég aldrei taka þátt í alþing­is­kosn­ing­um. Það að mót­mæla á frið­sam­legan hátt er ein leið fyrir mig til að reyna að taka þátt í sam­fé­lagi og lýð­ræði. Saga lands­ins sem ég ólst upp í kenndi mér mik­il­vægi þess að spyrja spurn­inga, að treysta og hlusta á mann­eskj­ur, mannúð og sam­kennd, að vera gagn­rýn­inn á fyr­ir­mæli, lög og vald­beit­ingu sem van­virða þessi gild­i.“

Hann teygði sig í vatns­flösk­una, fékk sér sopa og hélt svo áfram: „Þið getið hand­tekið og kært mig á hverjum degi, en þið getið líka spurt ykkur hvernig sam­fé­lagi þið viljið búa í. Þegar næsta kyn­slóð spyr okkur hvað við gerðum til að gera þetta sam­fé­lag að fal­legri og mann­úð­legri stað – hvert verður svar­ið?“

Þegar hann hafði lokið máli sínu stóð hann upp og sett­ist í sætið sitt. Vitna­leiðslum var lokið og komið að ákæru­vald­inu að setja fram mál sitt. Á meðan sak­sókn­ar­inn kom sér fyrir hugs­aði ég sem svo: Mikið væri nú gott ef þessi lög­fræð­ingur segði að auð­vitað væri þetta aug­ljós­lega mis­skiln­ing­ur, að frá­leitt væri að stefna lög­reglu og dóms­valdi gegn mann­eskjum sem vilja hlusta á fólk sem biður um hjálp og mót­mæla á frið­sam­legan hátt þegar þær horfa upp á ofbeldi. En ákæru­valdið sagði ekki að þetta væri mis­skiln­ing­ur, heldur að vinur minn hefði óhlýðn­ast lög­regl­unni og hindrað hana við hand­töku og því bæri að dæma hann sekan sam­kvæmt ein­hverjum laga­bók­stöfum sem ég man ekki hverjir voru.

Þegar ákæru­valdið lauk máli sínu þurfti ég að drífa mig – fara að tala um Sókrates við nem­end­ur mína – svo ég náði ekki að heyra hvernig lög­fræð­ingur vinar míns sner­ist til varn­ar. En spurn­ingin sem vinur minn end­aði mál sitt á hefur ekki horfið úr huga mér: „Þegar næsta kyn­slóð spyr okkur hvað við gerðum til að gera þetta sam­fé­lag að fal­legri og mann­úð­legri stað – hvert verður svar­ið?“

Hvert verður svar­ið?

Höf­undur er pró­fessor í heim­speki við Mennta­vís­inda­svið Háskóla Íslands.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Rannsóknarskipið Hákon krónprins við rannsóknir í Norður-Íshafi.
Ískyggilegar niðurstöður úr Norður-Íshafi
Lífríkið undir ísnum í Norður-Íshafinu er ekki það sem vísindamenn áttu von á. Í nýrri rannsókn kom í ljós að vistkerfið einkennist ekki af tegundum sem helst einkenna hin köldu heimskautasvæði.
Kjarninn 17. ágúst 2022
Ingrid Kuhlman
Tölum um dauðann
Kjarninn 17. ágúst 2022
Lilja Alfreðsdóttir er menningar- og viðskiptaráðherra.
Stefnt að því að sameina þrjá tónlistarsjóði í einn og skilgreina Sinfó sem þjóðareign
Menningar- og viðskiptaráðherra hefur lagt fram drög að nýjum heildarlögum um tónlist. Stofna á Tónlistarmiðstöð, sjálfseignarstofnun sem á að verða hornsteinn íslensks tónlistarlífs og rekin með svipuðum hætti og Íslandsstofa.
Kjarninn 17. ágúst 2022
Í sumar hafa tugir borga í Kína lýst yfir hættuástandi vegna hita.
Verksmiðjum lokað og mikill uppskerubrestur blasir við
Hitabylgja sumarsins hefur haft gríðarleg áhrif á stórum landsvæðum í Kína. Rafmagn er skammtað og algjörum uppskerubresti hefur þegar verið lýst yfir á nokkrum svæðum.
Kjarninn 17. ágúst 2022
Seðlabankinn mun kynna næstu stýrivaxtaákvörðun í næstu viku.
Búast við að stýrivextir verði komnir upp í sex prósent í byrjun næsta árs
Markaðsaðilar vænta þess að verðbólgan sé við hámark nú um stundir en að hún muni hjaðna hægar. Í vor bjuggust þeir við að verðbólga eftir ár yrði fimm prósent en nú telja þeir að hún verði 5,8 prósent.
Kjarninn 17. ágúst 2022
Segja toppana í samfélaginu hafa tekið sitt og að lágmark sé að launafólk fái það sama
Í Kjarafréttum Eflingar er lagt til að almenn laun hækki um 52.250 krónur á mánuði miðað við núverandi verðbólgu. Ríkið þurfi auk þess að koma að kjarasamningaborðinu með tug milljarða króna aðgerðir til að bæta stöðu þeirra verst settu í samfélaginu.
Kjarninn 17. ágúst 2022
Starfsmenn Hvals hf. komu dróna svissneska ríkisfjölmiðilsins til lögreglunnar á Akranesi án þess að til húsleitaraðgerðar þyrfti að koma.
Hvals-menn skiluðu dróna svissneska ríkisfjölmiðilsins til lögreglu
Lögreglan á Akranesi fékk kvikmyndatökudróna sem starfsmenn Hvals hf. hirtu af starfsmönnum svissnesks ríkisfjölmiðils afhentan og kom honum til eigenda sinna. Bæði drónaflugið og drónastuldurinn eru á borði lögreglunnar.
Kjarninn 17. ágúst 2022
Suðurhringþokan mynduð af WEBB-sjónaukanum í tveimur ólíkum útfærslum.
2.000 ljósár á sextíu sekúndum
Þau sem dreymir um að ferðast um geiminn ættu ekki að láta nýtt myndband geimferðastofnana Bandaríkjanna og Evrópu framhjá sér fara. Á sextíu sekúndum er boðið upp á 2.000 ljósára ferðalag með hjálp hins magnaða WEBB-sjónauka.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar