Ísland fyrir fyrirtækin - til fjandans með fólkið

Aðalbjörn Sigurðsson
13896340220_14bbb5e60d_z.jpg
Auglýsing

Á Íslandi býr fólk sem er fátækt, sem á meðal ann­ars í vand­ræðum með að útvega sér mat og hefur ekki efni á almenni­legu hús­næði. Skýrsla eftir skýrslu sýnir fram á að börn þessa hóps líða skort og er vegna fjár­hags­legrar stöðu for­eldra sinna meinað að taka þátt í sam­fé­lag­inu. Ég get ekki ímyndað mér að nokkur geti mót­mælt þess­ari full­yrð­ingu. Ég held líka að allir séu sam­mála að þetta þurfi að laga.

Allt of lág laun



Fólk sem fer dag­lega í vinnu og vinnur mörg af erf­ið­ustu og van­þakk­lát­ustu stör­f­unum í sam­fé­lag­inu er fátækt því lægstu laun eru svo lág að þau duga ekki fyrir lág­marks fram­færslu. Öryrkjar og eldri borg­arar eru margir í sömu stöðu. Í stað­inn fyrir að finna var­an­lega lausn á vand­anum höfum við síð­ustu ára­tugi reynt að stoppa upp í kerfi sem ekki virk­ar. Kerfi tekju­teng­inga, barna­bóta, vaxta­bóta, húsa­leigu­bóta, örorku­bóta og atvinnu­leys­is­bóta. Allar þessar bætur eiga það sam­eig­in­legt að vera of lág­ar.

Kerfið treystir nú á að félaga­sam­tök komi þeim verst stöddu til aðstoðar með mat­ar­gjöfum og annarri ölm­usu. Ég get ekki ímyndað mér að nokkrum stjórn­mála­manni finn­ist í lagi að hópur öryrkja og eldri borg­ara þurfi reglu­lega að heim­sækja kaffi­stofu Sam­hjálpar til að fá að borða því bætur þeirra duga ekki fyrir mat. Ég get heldur ekki ímyndað mér að nokkur vinnu­veit­andi vilji horfa á eftir starfs­manni sínum í lok vinnu­dags ganga niður til Fjöl­skyldu­hjálpar Íslands til að standa þar í bið­röð eftir mat­ar­gjöfum því launin duga ein­fald­lega ekki til lág­marks fram­færslu.

Engu að síður virð­ist okkur ómögu­legt að koma í veg fyrir að þetta ger­ist. Þegar kemur að bráð­nauð­syn­legri hækkun lægstu launa virð­ist eng­inn hafa nokkrar hug­myndir eða ráð sem duga. Full­yrt er að allt fari á hlið­ina ef þeir sem minnst bera úr býtum fái nauð­syn­legar kjara­bæt­ur. Það ógni stöð­ug­leika, ýfi upp verð­bólgu­bálið og eyði­leggi rekstr­ar­grund­völl fyr­ir­tækja. Nú er svo komið að ég hef það sterk­lega á til­finn­ing­unni að réttur fyr­ir­tækja til að lifa af og skila hagn­aði sé sterk­ari en réttur starfs­manna þeirra til að lifa sóma­sam­legu lífi. Kerfið hyglir fyr­ir­tækj­un­um. Til fjand­ans með fólk­ið.

Auglýsing

Finnum lausnir



En þannig hugsar auð­vitað eng­inn og þannig vill eng­inn hafa það. Nú þurfum við að finna ein­hver ráð. Við stöndum á tíma­mótum þar sem allir kjara­samn­ingar lands­ins eru laus­ir, eða við það að losna, á sama tíma og hér er komið efna­hags­legt góð­æri (alla­vega í orð­i). Nú þurfum við að hugsa út fyrir kass­ann og færa ábyrgð­ina af verka­fólki, öryrkjum og eldri borg­urum yfir á stjórn­mála­menn og stjórn­endur fyr­ir­tækja. Við þurfum að gera nýja þjóð­ar­sátt um að fyr­ir­tæki og stjórn­völd sýni það aðhald sem almenn­ingur hefur þurft að sýna síð­ustu ára­tugi. Bindum meðal ann­ars hendur stjórn­enda fyr­ir­tækja og stjórn­mála­manna svo þeir hækki ekki eigin laun né velti kostn­að­ar­hækk­unum hugs­un­ar­laust út í verð­lag­ið. Í svona tvö til fjögur ár.

Nýtum tím­ann til að átta okkur á hvað það kostar að lifa sóma­sam­legu lífi á Íslandi, hækkum lægstu laun og allar bætur upp í þá upp­hæð. Í kjöl­farið má sleppa stjórn­mála­mönnum lausum á ný. Þeir geta þá veitt atkvæði út á að hafa bætt þjóð­fé­lagið í stað þess að veið­arnar snú­ist um mis­gáfu­legar fram­kvæmdir á kostnað skatt­greið­enda. Leyfum þá stjórn­endum fyr­ir­tækja að hámarka arð eig­enda og hlut­hafa vit­andi að það er ekki gert á kostnað lífs­gæða starfs­manna. Um það held ég að allir geti verið sam­mála.

Höf­undur er félags­fræð­ing­ur.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ungmenni mótmæla aðgerðum stjórnvalda í loftslagsmálum.
„Loftslagsváin fer ekki í sumarfrí“
Ungmenni á Íslandi halda áfram að fara í verkfall fyrir loftslagið þrátt fyrir COVID-19 faraldur og sumarfrí. Greta Thunberg hvetur jafnframt áfram til mótmæla.
Kjarninn 9. júlí 2020
Afkoma ríkissjóðs jákvæð um 42 milljarða í fyrra
Tekjur ríkissjóðs námu samtals 830 milljörðum króna í fyrra en rekstrargjöld voru 809 milljarðar. Fjármagnsgjöld voru neikvæð um 57 milljarða en hlutdeild í afkomu félaga í eigu ríkisins jákvæð um 78 milljarða.
Kjarninn 9. júlí 2020
Guðmundur Hörður Guðmundsson
Menntamálaráðherra gleymdi meðalhófsreglunni
Kjarninn 9. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
„Þetta verður í fínu lagi“
Forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar segir að starfsfólk fyrirtækisins muni rjúka til og hjálpa við skimun ef Landspítalinn þurfi á því að halda. Spítalinn sé þó „ágætlega í stakk búinn“ til þess að takast á við verkefnið.
Kjarninn 9. júlí 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur: Erum að beita öllum ráðum í bókinni
Sóttvarnalæknir segist ekki áforma að mæla með rýmkuðum reglum um fjöldatakmörk á samkomum á næstunni. Líklega muni núverandi takmarkanir, sem miða við 500 manns, gilda út ágúst.
Kjarninn 9. júlí 2020
Opnað fyrir umsóknir um stuðningslán
Stuðningslán til smærri og meðalstórra fyrirtækja geta að hámarki numið 40 milljónum króna. Þó geta þau ekki orðið hærri en sem nemur tíu prósentum af tekjum fyrirtækis á síðasta rekstrarári.
Kjarninn 9. júlí 2020
Icelandair mun flytja á annað þúsund manns á milli Kaliforníu og Armeníu
Íslenska utanríkisþjónustan aðstoðaði við sérstakt verkefni á vegum Loftleiða Icelandic.
Kjarninn 9. júlí 2020
Tilraunir með Oxford-bóluefnið í mönnum eru hafnar í þremur löndum, m.a. Suður-Afríku.
Oxford-bóluefnið þykir líklegast til árangurs
Ef tilraunir með bóluefni sem nú er í þróun við Oxford-háskóla skila jákvæðum niðurstöðum á næstu vikum verður hugsanlega hægt að byrja að nota það í haust.
Kjarninn 9. júlí 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None