Lántakendur fyrr og nú

10016394766-a517f60534-z.jpg
Auglýsing

Aðalsteinn Hákonarson  fv. endurskoðandi og núverandi sttarfsmaður RSK. Aðal­steinn Hákon­ar­son

fv. end­ur­skoð­andi og

nú­ver­andi stt­arfs­maður RSK.

Mörgum okk­ar, sem komin eru á sjö­tugs­aldur og búin að borga vexti og verð­bætur af verð­tryggðum lánum mestan hluta ævinn­ar, blöskrar sú umræða sem nú er í gangi um rétt­indi og stöðu lán­tak­enda.

Eru menn búnir að gleyma því að á upp­hafs­árum verð­trygg­ing­ar­innar skipti verð­bólgan hér á landi yfir­leitt tugum pró­senta á ári. Það þótti rétt­læt­is­mál að verð­tryggja krón­una og nauð­syn þess var á þeim tíma brennd inn í vit­und þjóð­ar­inn­ar. Stjór­mála­menn, banka­menn, líf­eyr­is­sjóðir og í raun allir sem höndl­uðu með pen­inga voru sam­mála því að þetta yrði að ger­ast. Sá sem fengi lán­aðan einn pott af mjólk átti að skila einum potti af mjólk til baka ásamt ein­hverjum vöxt­um, þannig átti kerfið að virka.

Auglýsing

En þegar launin lækka allt í einu að raun­gildi þá verður  til þetta mis­gengi sem raskar ríkj­andi jafnvægi.

Svona kerfi hefur sýnt sig að vera í þokka­lega góðu jafn­vægi ef launin eru verð­tryggð og vaxa í takt við vísi­töl­una eða jafn­vel hraðar eins og oft var raun­in. En þegar launin lækka allt í einu að raun­gildi þá verður  til þetta mis­gengi sem raskar ríkj­andi jafn­vægi. Sigtúns­hóp­ur­inn upp­lifði þetta t.d. líka en fékk engar bæt­ur, mönnum hefði átt að vera þessi áhætta ljós á þeim tíma þótt sama skoðun sé ekki uppi nú. Þeir sem þá voru með verð­tryggð lán hjá hús­næð­is­stofnun rík­is­ins urðu meira að segja að láta vaxta­hækkun í ofaná­lag yfir sig ganga til að rétta af stöðu stjóðs­ins. Það var svona misvægi sem fylgdi hrun­inu og það er auð­vitað ekki verð­trygg­ing­unni að kenna, það eru aðrir sem bera ábyrgð á því að verð­gildi krón­unnar féll og þar með kaup­mátt­ur­inn.

Hún vill helst taka að láni einn pott af mjólk og skila einum potti af und­an­rennu í stað­inn.

Nú er komin til skjal­anna ný kyn­slóð sem virð­ist hafa gleymst að kenna þessi ein­földu fræði. Hún er heldur ekki að sjá eins grand­vör og for­sjál og kyn­slóðin á undan þótt þekk­ing og skóla­ganga hafi auk­ist. Hún vill helst taka að láni einn pott af mjólk og skila einum potti af und­an­rennu í stað­inn. Hver spek­ing­ur­inn á fætur öðrum kemur fram á útvarps­stöðv­unum með vissu milli­bili og heldur því fram að þannig eigi þetta að vera, það sé rétt­læt­is­mál. Í því felst í raun að seilst er ofan í vas­ann hjá ein­hverjum öðr­um.

Það verður fróð­legt að sjá hvort sú kyn­slóð dóm­ara sem nú sker úr ágrein­ingi meðal þjóð­ar­innar tekur undir þau sjón­ar­mið sem nú eru uppi þegar nið­ur­staða fæst um neyt­enda­lán­in.  Að mínu mati fælist í slíkum dómi að hrunið sé verð­trygg­ing­unni að kenna en ekki þeim sem léku sér með fjöregg þjóð­ar­inn­ar. Von­andi verður nið­ur­staðan þjóð­inni far­sæl.

Höfuðstöðvar Vísis í Grindavík.
Vísir og Þorbjörn ræða sameiningu
Tvö sjávarútvegsfyrirtæki í Grindavík vilja sameinast. Gangi áformin eftir mun hið sameinaða fyrirtæki vera með um 16 milljarða króna í veltu á ári.
Kjarninn 20. september 2019
Ferðamenn eyddu minna en áður var haldið fram í ágúst síðastliðnum.
Hagstofan leiðréttir tölur í þriðja sinn á nokkrum vikum
Eyðsla útlendinga á greiðslukortum í ágúst 2019 var minni en í ágúst 2018, ekki meiri líkt og Hagstofa Íslands hélt fram fyrir viku síðan. Þetta er í þriðja sinn á örfáum vikum sem Hagstofan reiknar vitlaust.
Kjarninn 20. september 2019
Guðrún Svava, nemandi í bifvélavirkjun.
Enn eykst kynjabilið í starfsnámi á framhaldsskólastigi
Aðeins þrír af hverjum tíu nemendum á framhaldsskólastigi er í starfsnámi hér á landi. Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Samtaka iðnaðarins, segir að það þurfi samstillt þjóðarátak til að fjölga starfsnámsnemum.
Kjarninn 20. september 2019
Hvað er það við Icelandair sem stjórnmálamenn eiga að hafa áhyggjur af?
Prófessor í hagfræði hvatti stjórnmálamenn til að fylgjast með eiginfjárstöðu Icelandair á fundi í gær. Forstjóri Icelandair sagði ummælin ógætileg. Það sem veldur þessum áhyggjum er að eiginfjárhlutfall Icelandair hefur farið hríðlækkandi undanfarið.
Kjarninn 20. september 2019
Molar
Molar
Molar – Mikilvægt að koma vel fram við innflytjendur
Kjarninn 20. september 2019
Bankahöllin sem eigandinn vill ekki en er samt að rísa
Þegar íslensku bankarnir voru endurreistir úr ösku þeirra sem féllu í hruninu var lögð höfuðáhersla á að stjórnmálamenn gætu ekki haft puttanna í þeim.
Kjarninn 20. september 2019
Hrun fuglastofna í Norður-Ameríku vekur upp spurningar
Ný grein í Science greinir frá niðurstöðum viðamikilla rannsókna á fuglalífi í Norður-Ameríku.
Kjarninn 20. september 2019
Amazon lagði inn pöntun fyrir 100 þúsund rafmagns sendibíla
Nýsköpunarfyrirtækið Rivian sem er með höfuðstöðvar í Michigan er heldur betur að hrista upp í sendibílamarkaðnum.
Kjarninn 19. september 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None