Lántakendur fyrr og nú

10016394766-a517f60534-z.jpg
Auglýsing

Aðalsteinn Hákonarson  fv. endurskoðandi og núverandi sttarfsmaður RSK. Aðal­steinn Hákon­ar­son

fv. end­ur­skoð­andi og

nú­ver­andi stt­arfs­maður RSK.

Mörgum okk­ar, sem komin eru á sjö­tugs­aldur og búin að borga vexti og verð­bætur af verð­tryggðum lánum mestan hluta ævinn­ar, blöskrar sú umræða sem nú er í gangi um rétt­indi og stöðu lán­tak­enda.

Eru menn búnir að gleyma því að á upp­hafs­árum verð­trygg­ing­ar­innar skipti verð­bólgan hér á landi yfir­leitt tugum pró­senta á ári. Það þótti rétt­læt­is­mál að verð­tryggja krón­una og nauð­syn þess var á þeim tíma brennd inn í vit­und þjóð­ar­inn­ar. Stjór­mála­menn, banka­menn, líf­eyr­is­sjóðir og í raun allir sem höndl­uðu með pen­inga voru sam­mála því að þetta yrði að ger­ast. Sá sem fengi lán­aðan einn pott af mjólk átti að skila einum potti af mjólk til baka ásamt ein­hverjum vöxt­um, þannig átti kerfið að virka.

Auglýsing

En þegar launin lækka allt í einu að raun­gildi þá verður  til þetta mis­gengi sem raskar ríkj­andi jafnvægi.

Svona kerfi hefur sýnt sig að vera í þokka­lega góðu jafn­vægi ef launin eru verð­tryggð og vaxa í takt við vísi­töl­una eða jafn­vel hraðar eins og oft var raun­in. En þegar launin lækka allt í einu að raun­gildi þá verður  til þetta mis­gengi sem raskar ríkj­andi jafn­vægi. Sigtúns­hóp­ur­inn upp­lifði þetta t.d. líka en fékk engar bæt­ur, mönnum hefði átt að vera þessi áhætta ljós á þeim tíma þótt sama skoðun sé ekki uppi nú. Þeir sem þá voru með verð­tryggð lán hjá hús­næð­is­stofnun rík­is­ins urðu meira að segja að láta vaxta­hækkun í ofaná­lag yfir sig ganga til að rétta af stöðu stjóðs­ins. Það var svona misvægi sem fylgdi hrun­inu og það er auð­vitað ekki verð­trygg­ing­unni að kenna, það eru aðrir sem bera ábyrgð á því að verð­gildi krón­unnar féll og þar með kaup­mátt­ur­inn.

Hún vill helst taka að láni einn pott af mjólk og skila einum potti af und­an­rennu í stað­inn.

Nú er komin til skjal­anna ný kyn­slóð sem virð­ist hafa gleymst að kenna þessi ein­földu fræði. Hún er heldur ekki að sjá eins grand­vör og for­sjál og kyn­slóðin á undan þótt þekk­ing og skóla­ganga hafi auk­ist. Hún vill helst taka að láni einn pott af mjólk og skila einum potti af und­an­rennu í stað­inn. Hver spek­ing­ur­inn á fætur öðrum kemur fram á útvarps­stöðv­unum með vissu milli­bili og heldur því fram að þannig eigi þetta að vera, það sé rétt­læt­is­mál. Í því felst í raun að seilst er ofan í vas­ann hjá ein­hverjum öðr­um.

Það verður fróð­legt að sjá hvort sú kyn­slóð dóm­ara sem nú sker úr ágrein­ingi meðal þjóð­ar­innar tekur undir þau sjón­ar­mið sem nú eru uppi þegar nið­ur­staða fæst um neyt­enda­lán­in.  Að mínu mati fælist í slíkum dómi að hrunið sé verð­trygg­ing­unni að kenna en ekki þeim sem léku sér með fjöregg þjóð­ar­inn­ar. Von­andi verður nið­ur­staðan þjóð­inni far­sæl.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir
Ingibjörg Sólrún lætur af störfum hjá ÖSE – Utanríkisráðherra segir þetta aðför að stofnuninni
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir læt­ur af störf­um sem for­stjóri lýðræðis- og mannréttindastofnunar ÖSE en hún hefur sinnt starfinu í þrjú ár.
Kjarninn 13. júlí 2020
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði um 30 prósent í faraldrinum
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði að meðaltali um 30 prósent á meðan kórónuveirufaraldurinn stóð sem hæst. Þá fækkaði samskiptum við sjálfstætt starfandi sérfræðinga um 25 prósent, samkvæmt upplýsingum frá landlækni.
Kjarninn 13. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
Íslensk erfðagreining heldur áfram að skima í viku í viðbót
Til stóð að dagurinn í dag ætti að vera síðasti dagurinn sem Íslensk erfðagreining myndi skima á landamærunum.
Kjarninn 13. júlí 2020
Mótefni minnkar strax á fyrstu mánuðum
Þó að mótefni sem líkaminn myndar gegn veirunni SARS-CoV-2 sem veldur COVID-19 minnki þegar á fyrstu þremur mánuðunum eftir að þau verða þarf það ekki að þýða að ónæmi viðkomandi sé ekki lengur til staðar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Veldi Storytel stækkar
Fyrstu tíu daga júlímánaðar keypti Storytel ráðandi hluti í tveimur fyrirtækjum og eitt til viðbótar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Icelandair skrifar undir samning við lettneska flugfélagið airBaltic
Um er að ræða samstarfssamning sem felur í sér að bæði flugfélögin geta selt og gefið út flugmiða hvort hjá öðru.
Kjarninn 13. júlí 2020
(F.v.) Richard Curtis, Jerry Greenfield og Abigail Disney eru meðal þeirra milljónamæringa sem skrifa undir bréfið.
Auðmenn vilja að ríkisstjórnir hækki skatta „á fólk eins og okkur“
„Milljónamæringar eins og við gegna lykilhlutverki í því að græða heiminn,“ segir í bréfi 83 auðmanna sem vilja skattahækkanir á ríkt fólk – eins og þá sjálfa – til að draga úr misrétti vegna COVID-19 og flýta fyrir efnahagsbata.
Kjarninn 13. júlí 2020
Dagur B. Eggertsson
Dagur: Nauðsyn­legt að hætta skot­grafa­hernaði varðandi ferðamáta
Borgarstjórinn segir að nauðsyn­legt sé að kom­ast „út úr þeim skot­grafa­hernaði að líta á að ein­hver einn ferðamáti skuli ráða“. Hann vill að Borgarlínunni verði flýtt.
Kjarninn 13. júlí 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None