Rangfærslur Áslaugar Örnu um skatta

Stefán Ólafsson segir að Sjálfstæðisflokkruinn hafi einungis lækkað skatta á hátekjufólk á árunum 1990 til 2019.

Auglýsing

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir, dóms­mála­ráð­herra Sjálf­stæð­is­flokks­ins, skrifar grein í Morg­un­blaðið mið­viku­dag­inn 15. sept­em­ber, undir fyr­ir­sögn­inni „Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn lækkar skatta“. Þar fer hún með veru­lega rangt mál sem nauð­syn­legt er að leið­rétta.

Það fyrsta sem þarf að leið­rétta er fyr­ir­sögn­in. Reynslan frá 1990 til 2019 er ótví­rætt sú að þegar Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hefur farið með fjár­mála­ráðu­neytið þá hefur hann lækkað skatta ein­ungis á hátekju- og stór­eigna­fólk en hækkað beina skatta á lág­tekju­fólk og milli­tekju­fólk – allan þorra almenn­ings. 

Ég skrif­aði nýlega grein um þróun á skatt­byrði líf­eyr­is­þega sem sýnir hvernig skatt­byrði bæði elli­líf­eyr­is­þega og örorku­líf­eyr­is­þega hefur ríf­lega tvö­fald­ast frá 1993 til 2015, þrátt fyrir lágar tekjur (sjá hér).  Á sama tíma stór­lækk­aði skatt­byrði tekju­hæsta eina pró­sents­ins, þeirra sem eru með meira en 2,5 millj­ónir króna á mán­uð­i. 

Auglýsing
Hjá vinn­andi fólk almennt var þetta eins. Skatt­byrði lág­tekju­fólks hækk­aði mest frá 1993 til 2019 og næst mest hækk­aði hún hjá milli­tekju­fólki. Þetta gerð­ist vegna rýrn­unar skatt­leys­is­markanna. Skatt­byrði hátekju­hópanna lækk­aði hins vegar þegar hæstu laun voru í vax­andi mæli greidd sem fjár­manstekjur og skattar á slíkar tekjur voru stór­lækk­aðir (sjá um þetta hér). 

Á mynd­inni hér að neð­an, sem kemur úr nýrri skýrslu ASÍ um Skatta og ójöfn­uð“ eftir hag­fræð­ing­ana Arn­ald Sölva Krist­jáns­son og Róbert Farest­veit, má glögg­lega sjá hvernig skatt­byrði ólíkra tekju­hópa breytt­ist frá 2013 til 2019. Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn fór með fjár­mála­ráðu­neytið allan þann tíma, utan eins árs þegar Bjarni Bene­dikts­son fór í for­sæt­is­ráðu­neyt­ið.

Nið­ur­staðan er öll á sama veg og verið hafði frá 1993 til 2015. Skatt­byrði lægstu og milli tekju­hópa stórjókst en skatt­byrði þeirra allra tekju­hæstu lækk­aði.

Mynd 1.

Svarta línan á mynd­inni sýnir hvernig skatt­byrði árs­ins 2019 var langtum hærri en verið hafði árið 2013 hjá lægstu tekju­hóp­unum (til vinstri á mynd­inni) og einnig hjá milli tekju­hóp­un­um, þó hækk­unin þar hafi verið minni. Hækkun skatt­byrð­ar­innar náði til um 65% heim­ila (sjá mun­inn á rauðu og svörtu lín­un­um). 

Skatta­lækkun kemur hins vegar ein­ungis fram hjá tekju­hæstu 20 pró­sent­unum (tekju­hópum 80 til 100 á mynd­inn­i). Lang mest varð lækkun skatt­byrð­ar­innar hjá tekju­hæsta eina pró­sent­inu (tekju­hópur 100), eins og myndin sýnir glögg­lega (svarta línan fyrir 2019 fer niður fyrir rauðu lín­una sem er fyrir árið 2013). Rauða punkta­línan á mynd­inni sýnir einnig hvernig nið­ur­fell­ing auð­legð­ar­skatts­ins árið 2014 lækk­aði skatt­byrði tekju­hæstu 3ja pró­sent­anna.

Þetta er hin raun­veru­lega skatta­stefna Sjálf­stæð­is­flokks­ins í fram­kvæmd. Skatta­lækkun fyrir hina ríku og skatta­hækkun hjá öllum þorra almenn­ings – mest hjá þeim tekju­lægstu.

Áslaug Arna full­yrðir einnig að þegar vinstri flokkar í fram­boði tali um að hækka skatta á hátekju­hópa þá vilji það enda svo að skattar á milli­hópana hækki. Hún seg­ir: «Við þurfum ekki að fara lengra aftur en til þeirrar rík­is­stjórnar sem sat á árunum 2009-2013 til að sjá dæmi um það þegar tekju­skattur hækk­aði á milli­tekju­hópa.» 

Þetta er alveg jafn rangt og þær full­yrð­ingar sem ég hef fjallað um hér að ofan.

Vinstri stjórnin 2009 til 2013, sem glímdi við for­dæma­lausan fjár­hags­vanda vegna frjáls­hyggju­hruns­ins 2008, lækk­aði skatta á tekju­lægstu 60 pró­sent heim­il­anna en hækk­aði þá á tekju­hæstu 40 pró­sent skatt­greið­enda og á fyr­ir­tækja­eig­end­ur. Mest á tekju­hæstu 10-20 pró­sent­in.

Árin 2020 og 2021 voru hins vegar inn­leiddar lækk­anir í tekju­skatt­inum sem skila mestu til lægri tekju­hópa. Það var skef í rétta átt, þó það dugi hvergi nærri til að vinda ofanaf lang­tíma­þróun skatt­byrð­ar­inn­ar. Þessi breyt­ing var hins vegar gerð að kröfu verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar í tengslum við Lífs­kjara­samn­ing­inn. Það náð­ist í gegn þrátt fyrir for­ræði Sjálf­stæð­is­flokks­ins í fjár­mála­ráðu­neyt­inu.

Það er leið­in­legt að sjálfur dóms­mála­ráð­herr­ann skuli fara svona rang­lega með stað­reynd­ir, að snúa öllu bein­línis á hvolf.

Höf­undur er pró­fessor emeritus við HÍ og starfar sem sér­fræð­ingur hjá Efl­ing­u-­stétt­ar­fé­lagi.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eggert Gunnþór Jónsson er hér til vinstri í leik gegn Hvíta-Rússlandi á Evrópumóti U-21 landsliða árið 2011.
Eggert Gunnþór segist saklaus
Knattspyrnumaðurinn Eggert Gunnþór Jónsson hafnar ásökunum um kynferðisbrot í Kaupmannahöfn árið 2010 og segist fullkomlega saklaus.
Kjarninn 22. október 2021
Ingrid Kuhlman
Munurinn á dánaraðstoð og sjálfsvígi er mikill
Kjarninn 22. október 2021
Sérfræðingar frá Syndis og Advania hafa tekið þátt í að skoða málið undanfarna daga.
Hætta á að tölvuþrjótar hafi komist yfir tölvupósta frá starfsmönnum HR
Rektor HR tilkynnti starfsfólki skólans það eftir hádegi í dag að möguleiki væri á því að tölvupóstar, jafnvel ár aftur í tímann, væru í höndum tölvuþrjóta. Ekki er þó ljóst hvort svo sé eða ekki, eða hvort afleiðingar af því verði einhverjar.
Kjarninn 22. október 2021
Ari Trausti Guðmundsson
Rafmagnað Grænland og Ísland?
Kjarninn 22. október 2021
Biður hagsmunasamtök að tjá sig ekki um verðhækkanir
Samkeppniseftirlitið brýnir fyrir forsvarsmönnum hagsmunasamtaka að taka ekki þátt í umfjöllunum um hækkandi vöruverð, þar sem samtökin eiga að fara gætilega þegar kemur að umræðu sem hefur áhrif á verðlagningu fyrirtækja.
Kjarninn 22. október 2021
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 44. þáttur: Drukkni sjóguninn
Kjarninn 22. október 2021
Samherji hf. er á lista yfir framúrskarandi fyrirtæki og raunar einnig Samherji Ísland ehf. og fleiri dótturfélög Samherja. Hins vegar er Samherji Holding ehf. ekki á lista, líklega þar sem félagið hefur ekki enn skilað ársreikningi fyrir árið 2019.
Bæði Samherji og Init ofarlega á listum yfir „framúrskarandi fyrirtæki“ ársins
Alls eru 878 fyrirtæki á lista CreditInfo yfir Framúrskarandi fyrirtæki árið 2021. Sum þeirra sem skipa efstu sætin á listum hafa verið til umfjöllunar undanfarin misseri fyrir hátterni sem erfitt er að tengja við það að skara fram úr.
Kjarninn 22. október 2021
Hallgrímskirkja
„Við eigum sögu sem við þurfum heldur betur að læra af“
Sam­skipta­stjóri Bisk­ups­stofu segir að það sé skylda kirkj­unnar að læra af sögu hennar er varðar við­brögð við kyn­ferð­is­legri áreitni og ofbeldi. Ein formleg ásökun hefur borist á borð Biskupsstofu frá því Agnes M. Sigurðar­dóttir tók við embætti.
Kjarninn 22. október 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar