Rétturinn til að deyja

Eyþór Eðvarðsson segir Viðreisn vilja lögleiða dánaraðstoð.

Auglýsing

Það liggur fyrir okkur öllum að deyja og þökk sé lækna­vís­ind­unum lifum við lengur en áður. Hin hliðin á þess­ari þróun vís­ind­anna er að stundum er lífið búið áður en við deyj­um. Spurn­ingin er því orðin aðkallandi hvort við sjálf eigum að hafa eitt­hvað um það að segja hvenær okkar hinsta stund sé eða hvort við eigum að láta það tækni og lyfjum eft­ir. Dán­ar­að­stoð fjallar um það að sjálf­ráða ein­stak­lingur eigi, að upp­fylltum vel skil­greindum skil­yrð­um, að hafa yfir­ráð yfir eigin lík­ama, lífi og dauða. 

Desmond Tutu bisk­up, sem er fylgj­andi dán­ar­að­stoð, sagði á 85 ára afmæli sínu: „Ég hef und­ir­búið and­lát mitt og gert það ljóst að ég vil ekki láta halda mér á lífi hvað sem það kost­ar. Ég vona að komið verði fram við mig af umhyggju og mér leyft að fara á næsta stig ferða­lags lífs­ins á þann hátt sem ég kýs.“ Breski eðl­is­fræð­ing­ur­inn Stephen Hawk­ins, sem einnig var stuðn­ings­maður dán­ar­að­stoð­ar, lét hafa eftir sér að við létum ekki dýr kvelj­ast svo af hverju ættum við að láta mann­fólkið gera það?

Dán­ar­að­stoð er háð ströngum skil­yrðum

Nokkur lönd hafa nú þegar lög­leitt dán­ar­að­stoð þ.m.t. Hol­land. Skil­yrðin sem þarf að upp­fylla í Hollandi eru mjög ströng. Ein­stak­ling­ur­inn þarf að gera lífs­skrá og vera þá með fullu ráði og rænu og með óbæri­lega verki sem ekki er hægt að lina. Ósk hans þarf að vera vel ígrunduð og lík­am­legt og and­legt ástand hans að vera vottað af tveimur lækn­um, yfir­leitt heim­il­is­lækni eða sér­fræði­lækni og öðrum óháðum lækni. Lækn­ir­inn þarf að gæta lækn­is­fræði­legrar vand­virkni við að binda endi á líf ein­stak­lings­ins og skila síðan skýrslu til þar til skip­aðrar nefndar sem fer yfir hvort að rétt hafi verið staðið að öllu og lög­unum fylgt. Öll frá­vik geta varðað lög og rétt­inda­missi. Könnun sem var gerð meðal lækna í Hollandi sýndi að lög­leið­ing dán­ar­að­stoðar eyddi laga­legri óvissu og stuðl­aði að mun vand­aðra verk­lagi og meiri umhyggju við sjúk­linga á þessum við­kvæma tíma­punkt­i. 

Hver er staðan á Íslandi?

Á Íslandi er dán­ar­að­stoð bönnuð og því hafa sjúk­lingar sem upp­fylla ofan­greind skil­yrði ekk­ert um það að segja hvenær líf þeirra endi. Lögin hafa ekki aðlag­ast í takti við þró­un­ina í tækni og vís­ind­um. Sam­kvæmt könnun sem Mask­ína fram­kvæmdi fyrir Lífs­virð­ingu síðla árs­ins 2019 voru 77,7% svar­enda fremur eða mjög hlynntir dán­ar­að­stoð á meðan aðeins 6,8% voru fremur eða mjög and­víg­ir. 

Auglýsing
Ástæða er til að ætla að íslenskir læknar séu í erf­iðri stöðu en erlendar rann­sóknir sem gerðar hafa verið í löndum þar sem dán­ar­að­stoð er bönn­uð, líkt og hér á landi, sýna að læknar grípa stundum til þess ráðs að deyða sjúk­linga með of stórum lyfja­skömmtum í því skyni að lina þján­ingar þeirra. Um leið er annarri með­ferð sem miðar að því að lengja líf sjúk­lings­ins oft hætt. 

Ófá dæmi eru um að sjúk­lingum í lífsloka­með­ferð sé haldið „sof­andi“ á mor­fíni í marga daga eða jafn­vel vikur þangað til lík­am­inn gefur sig. Það þarf ekki að fjöl­yrða um þann sárs­auka sem margir aðstand­endur hafa þurft að upp­lifa með því horfa upp á ást­vin sinn fjara út, vakna reglu­lega og biðja um vatn en fá ekk­ert nema meira mor­fín. Full ástæða er því til að aðlaga lögin að nútím­anum og fylgja í fót­spor þeirra þjóða sem lög­leitt hafa dán­ar­að­stoð.

Við­reisn styður dán­ar­að­stoð

Í sam­þykktri stefnu Við­reisnar seg­ir: „Inn­leiða þarf val­frelsi varð­andi lífs­lok þannig að við vissar vel skil­greindar aðstæð­ur, að upp­fylltum ströngum skil­yrð­um, verði dán­ar­að­stoð mann­úð­legur val­kostur fyrir þá ein­stak­linga sem kjósa að mæta örlögum sínum með reisn. Sá val­kostur byggir á virð­ingu fyrir rétti sjúk­lings­ins á eigin lífi og lík­ama, dregur úr líkum á mis­notkun og dregur skýran laga­legan ramma um við­brögð, óski sjúk­lingur eftir dán­ar­að­stoð þegar engin önnur úrræði eru í boð­i.“

Tveir þing­menn Við­reisn­ar, Hanna Katrín Frið­riks­son og Jón Stein­dór Valdi­mars­son, voru með­flutn­ings­menn þingá­lykt­un­ar­til­lögu sem lögð var fram 2020 um gerð skoð­ana­könn­unar um afstöðu heil­brigð­is­starfs­fólks til dán­ar­að­stoðar sem og sam­bæri­legra til­lagna sem voru lagðar fram 2017 og 2018. Ekki náð­ist að afgreiða þingá­lykt­un­ar­til­lög­una á þing­inu 2020-2021 en búast má við að hún verði aftur lögð fram á kom­andi þingi.

Höf­undur er á fram­boðs­lista Við­reisnar í Suð­vest­ur­kjör­dæmi.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Ponzi-leikur eða fjárfesting til framtíðar?
Kjarninn 6. desember 2022
Lenya Rún Taha Karim, varaþingmaður Pírata.
„Þau hefðu bara átt góðan séns á því að fá hæli á Íslandi“
Hælisleitendur, sem vísað var úr landi í lok október, eru í hópi þeirra sem eiga rétt á að mál þeirra verði tekin til efnislegrar meðferðar samkvæmt nýjum úrskurði kærunefndar útlendingamála.
Kjarninn 6. desember 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihlutans yrðu felldar
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihluta borgarstjórnar við fjárhagsáætlun borgarinnar yrðu felldar. Búast má við því að umræðan um hagræðingu í Reykjavíkurborg standi fram á kvöld.
Kjarninn 6. desember 2022
Sérstaklega á að styrkja landsbyggðarmiðla sem framleiða sjónvarpsefni.
100 milljóna framlag vegna reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða fyrir sjónvarp
Ein breyting var gerð á framlögum til fjölmiðla milli fyrstu og annarrar umræðu fjárlaga. Meirihluti stjórnarflokkanna ætlar að setja 100 milljónir króna í styrki vegna „reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða eigið efni fyrir sjónvarpsstöð.“
Kjarninn 6. desember 2022
„Atvinnulífið hefur ekki sýnt vott af samfélagsábyrgð á miklum óvissutímum“
Formaður VR segir atvinnulífið hafa nýtt sér viðkvæma stöðu í samfélaginu, Þar sem verðbólga er há og vextir í hæstu hæðum, til að skapa sér „fordæmalaust góðæri á kostnað almennings.“
Kjarninn 6. desember 2022
Gæti verið að ein hæð úr SAS-hótelinu í Kaupmannahöfn leynist á hafsbotni?
Hótelið á hafsbotni
Í áratugi hafa gengið sögur um að á hafsbotni norðan við Helsingjaborg í Svíþjóð liggi stærðar steypuhlunkur sem átti að vera hluti eins þekktasta hótels á Norðurlöndum. En skyldi þetta nú vera rétt?
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar